I SA/Kr 1106/18
WyrokWSA w Krakowie2019-01-17
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Inga Gołowska, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja fotowoltaiczna na potrzeby własne parafii, służąca głównie zmniejszeniu kosztów energii elektrycznej, może być kwalifikowalna do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, jeśli parafia prowadzi również działalność charytatywną i oświatową?Ratio decidendi
Instalacja fotowoltaiczna służąca głównie zmniejszeniu kosztów energii elektrycznej na potrzeby własne parafii (kościoła, plebanii, wikarówki) nie kwalifikuje się do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Działalność charytatywna, oświatowa czy naukowa prowadzona przez parafię, choć może być wspierana, nie jest podstawowym celem funkcjonowania parafii, a jedynie działalnością poboczną. Ponadto, projekt nie wykazał, że służy celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym lub oświatowo-wychowawczym w stopniu uzasadniającym dofinansowanie, ani nie dotyczy ochrony dóbr kultury.Stan faktyczny
Parafia Rzymskokatolicka złożyła wniosek o dofinansowanie instalacji fotowoltaicznych na potrzeby własne budynków parafialnych (kościoła, plebanii, wikarówki) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego. Instytucja Organizująca Konkurs (Zarząd Województwa) negatywnie oceniła projekt, uznając, że nie spełnia kryterium kwalifikowalności. Parafia zarzuciła naruszenie przepisów Konkordatu, ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego oraz przepisów unijnych, wskazując na dyskryminację i błędną wykładnię przepisów. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na negatywną ocenę projektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: sekr. sąd. Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem [...] w M. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] września 2018r. Nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu - skargę oddala -
Instytucja Organizująca Konkurs tj. Urząd Marszałkowski [...], działając zgodnie z zapisami § 32-34 oraz § 38 i § 41 Regulaminu konkursu pismem z dnia 18 września 2018r. (znak sprawy: [...]) poinformowała wnioskującą Parafię Rzymsko-Katolicką pw[...] w M. (nr wniosku [...]), że projekt pn. Budowa Instalacji fotowoltaicznych łącznej mocy 24,36 kWp w Parafii Rzymsko-Katolickiej pw[...] w M. , w ramach konkursu nr [...], nie spełnia kryteriów wyboru określonych w Załączniku nr [...] do Regulaminu ww. konkursu.
W uzasadnieniu wskazano, że wniosek dotyczył wykonania 3 dachowych instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną wraz z infrastrukturą towarzyszącą w oparciu o panele fotowoltaiczne oraz inwertery przekształcające napięcie stałe produkowane przez panele fotowoltaiczne na napięcie sieciowe, o łącznej mocy 24,36 kWp na potrzeby własne wnioskodawcy. Instalacja umożliwi produkcję energii elektrycznej na poziomie 25,99 MWh rocznie. Energia elektryczna wykorzystywana będzie na potrzeby budynku kościoła, plebani oraz wikarówki.
Zgodnie z informacjami przedstawionymi w części C, L wniosku o dofinansowanie budynek kościoła jest otwarty dla wszystkich - bez względu na wyznanie i światopogląd. Obiekt jest codziennie udostępniony dla turystów, którzy są zainteresowani sztuką i architekturą sakralną. Ponadto w budynku kościoła odbywają się: zbiórki odzieży, zabawek, zespołu charytatywnego i grup: młodzieżowej i dziecięcej; próby i spotkania zespołu muzycznego młodzieżowego i chóru parafialnego; spotkania organizacyjne dla rodziców dzieci wyjazdów w ferie i wakacje; prelekcje i wykłady dla turystów; śluby na mocy konkordatu, w której każdy obywatel może wziąć ślub bez względu na światopogląd czy wyznanie (...).
W budynku plebanii realizowana jest działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym. Przede wszystkim w budynku odbywają się: spotkania zespołu muzycznego młodzieżowego; spotkania i próby chóru; spotkania Grupy Ludzi Pracy; spotkania Seniorów; spotkania rejonowe dorosłych.
Budynek wikarówki w bardzo dużym zakresie przyczynia się do realizowania działalności służącej celom humanitarnym, charytatywno- opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, poprzez: spotkania zespołu muzycznego młodzieżowego; spotkania i próby chóru; spotkania grupy młodzieżowej - Ruchu Młodych; spotkania grupy dziecięcej; spotkania grupy wolontariackiej; spotkania i próby scholi dziecięcej; spotkania dot. współpracy parafii z G. ; wykłady i prelekcje dla grup/indywidualnych turystów".
Podczas weryfikacji założeń ww. projektu stwierdzono, iż nie spełnia on kryterium oceny formalnej pn. Kwalifikowalność projektu i w związku z powyższym nie może uzyskać dofinansowania w ramach Podziałania 4.1.1 RPO WM.
Zgodnie z załącznikiem nr [...] do Regulaminu konkursu nr [...], przedmiotem weryfikacji na potrzeby ww. kryterium Kwalifikowalność projektu są m.in. następujące elementy: czy projekt jest zgodny z celami danego działania/ poddziałania - projekt charakteryzuje się wewnętrzną logiką, co oznacza, że zaplanowane działania odpowiadają na zdefiniowany problem i pozwolą na osiągnięcie założonego celu, wpisującego się w cele danego działania/ poddziałania; czy projekt wpisuje się w typy projektów wskazanych dla danego działania/ poddziałania zgodnie ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. na lata 2014-2020] i Regulaminem konkursu; czy projekt jest zgodny z warunkami specyficznymi dla danego działania/ poddziałania, określonymi w SzOOP i Regulaminie konkursu.
Zgodnie z zapisami § 47 Regulaminu konkursu, w sprawach nieregulowanych w Regulaminie zastosowanie mają przepisy prawa powszechnie obowiązującego.
Biorąc pod uwagę powyższe, a także przedstawiony przedmiot/zakres projektu, dofinansowanie przedmiotowej inwestycji, naruszałoby zapisy zarówno art. 43 ust. 1 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, jak również art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. Analizując brzmienie art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską, który stanowi, iż "działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez kościelne osoby prawne, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzoną przez instytucje państwowe", możliwe jest dofinansowanie dla kościelnych osób prawnych jedynie na działania wymienione w ww. artykule. Zaś zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej, inwestycje sakralne i kościelne są finansowane ze środków własnych kościelnych osób prawnych, a na odbudowę i utrzymanie dóbr kultury stanowiących własność kościelnych osób prawnych będą udzielane dotacje państwowe na podstawie odrębnych przepisów. Ustawa definiuje również w art. 41 ust. 2 ww. inwestycje sakralne, jako wszelkie budowy, rozbudowy, odbudowy kościoła lub kaplicy, a także adaptacje innych budynków na cele sakralne. Natomiast za inwestycję kościelną uznaje się wszystkie inwestycje kościelnej osoby prawnej niebędące inwestycjami sakralnymi (art. 41 ust. 3 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej).
Niedopuszczalne jest więc finansowanie inwestycji sakralnych i kościelnych przez jakikolwiek organ władzy publicznej, co jest bezpośrednim efektem zasady rozdzielności państwa i Kościoła Katolickiego, określonej w art. 25 ust. 2 Konstytucji RP. Działając zgodnie z prawem samorząd województwa może udzielić wsparcia kościelnym osobom prawnym ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 jedynie na działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym oraz działalność obejmująca odbudowę, utrzymanie dóbr kultury oraz konserwację i remontowanie obiektów zabytkowych.
Analizując zapisy dokumentacji przedłożonej w ramach wniosku o dofinansowanie organ stwierdził, że przedmiot projektu nie wpisuje się w wykaz przedsięwzięć realizowanych przez kościelne osoby prawne, które na podstawie obwiązujących przepisów mogą być dofinansowane ze środków publicznych. Opisywana w części C, L formularza wniosku działalność prowadzona przez Parafię np. śluby na mocy konkordatu, schola jest co do zasady związana z praktykowaniem religii, jest organizowana w budynkach parafialnych (kościele, plebani, wikarówce) oraz ma ona w przeważającej mierze charakter działalności niezinstytucjonalizowanej. Sam fakt, że na terenie Parafii prowadzona jest np. działalność grupy wolontariackiej, młodzieżowej - Ruch Młodych etc. nie pozwala również na zakwalifikowanie jej do działalności charytatywno-opiekuńczej, czy humanitarnej uzasadniającej przyznanie dofinansowania we wskazanym we wniosku zakresie/procencie (m.in. dokumentacja nie potwierdza wykorzystywania budynków w celu realizacji tych działalności). Co najważniejsze jednak, wszystkie te działalności są działalnościami o charakterze pobocznym/dodatkowym w stosunku do podstawowego przeznaczenia budynków będących przedmiotem projektu tj. przeznaczenia na cele religijne oraz kultowe.
We wniosku o dofinansowanie brak jest też jakichkolwiek informacji wskazujących na to, że inwestycja ma na celu ochronę zabytkowych budynków oraz dóbr kultury. Zgodnie z zapisami wniosku, projekt ma na celu przede wszystkim zakup i montaż 3 instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną, dzięki którym będzie możliwe m.in. zmniejszenie kosztów zakupu energii elektrycznej przez Parafię, redukcja emisji CO2. W przypadku gdyby wnioskodawca podjął próbę przekonania Instytucji Organizującej Konkurs, co do realnego wpływu instalacji fotowoltaicznej będącej przedmiotem projektu na ochronę substancji zabytkowej, zrodziłoby to kolejne wątpliwości, co do kwalifikowalności przedmiotowego zadania ze względu na fakt, że:
- w ramach RPO WM funkcjonuje Poddziałanie 6.1.1 Ochrona i opieka nad zabytkami, w ramach którego dofinansowaniu podlegają prace konserwatorskie i restauratorskie na obiektach zabytkowych, gdzie jako element towarzyszący projektu, dopuszczono dofinansowanie instalacji opartych na odnawialnych źródłach energii (pod warunkiem, iż instalacje te służą ochronie i ekspozycji zabytkowego obiektu),
- jako cele poddziałania 4.1.1 RPO WM 2014-2020 określono "wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii w finalnym zużyciu energii oraz zintegrowanie tych działań z rozwojem infrastruktury dystrybucyjnej. Interwencja obejmować będzie projekty zmierzające do wzrostu produkcji energii elektrycznej i ciepła pochodzących z odnawialnych zasobów energii poprzez realizację inwestycji w zakresie budowy lub przebudowy jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła. Promowane będzie przede wszystkim wykorzystanie małych źródeł energii, zlokalizowanych blisko odbiorcy, zmniejszających straty przesyłowe oraz zapewniających efekt ekologiczny poprzez wzrost udziału energii odnawialnej w konsumpcji (energetyka rozproszona). Wspierane działania zapewnią dywersyfikację, jak również zwiększą bezpieczeństwo energetyczne regionu przy wykorzystaniu naturalnych uwarunkowań i lokalnych potencjałów. Przyczynią się również do rozwoju nowych, ingerujących w mniejszym stopniu w środowisko, prooszczędnościowych i proefektywnościowych technologii w tym segmencie rynku. Rezultatem realizacji tych działań będzie przyczynienie się do wypełnienia celów zapisanych w pakiecie klimatyczno-energetycznym". Celem przedmiotowego działania nie jest zaś bezpośrednio ochrona obiektów zabytkowych.
Ponadto, co prawda przedmiotowy Kościół i plebania są wpisane do rejestru zabytków jednak dokumentacja aplikacyjna nie wskazuje, że zaplanowane w projekcie działania są nakierowane na ochronę zabytkowej substancji oraz ochronę dóbr kultury. Ponadto, budynek wikarówki objęty projektem nie jest w tym rejestrze uwzględniony, a więc nie podlega wsparciu publicznemu na utrzymanie dóbr kultury.
Reasumując, przedmiot projektu nie obejmuje zinstytucjonalizowanej działalności humanitarnej, charytatywno-opiekuńczej, naukowej lub też oświatowo-wychowawczej, nie dotyczy również stworzenia warunków do działania duszpasterstwa wojskowego oraz duszpasterstwa specjalnego w zakładach państwowych oraz nie jest bezpośrednio nakierowany na ochronę i utrzymanie dóbr kultury, co oznacza, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości udzielenia wsparcia na zakres projektu przewidziany we wniosku o dofinansowanie ze źródeł publicznych, w tym ze środków Regionalnego programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Parafia Rzymskokatolicka pw. Św[...] w M. zarzuciła naruszenie:
- art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską podpisanego w W. dnia 28 lipca 1993 r., poprzez jego błędną wykładnię w ten sposób, że uznano za działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym jedynie formy wskazane w art. 14 Konkordatu i art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo otwartego charakteru tych normatywnych wyliczeń oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że nie potraktowano działalności skarżącej wskazanej we wniosku jako objętej zakresem tego przepisu oraz nie potraktowano jej na równi z działalnością Państwa i niezasadnie zastosowano wymóg działalności zinstytucjonalizowanej;
- art. 14 Konkordatu w zw. z art. 39 ustawy wyznaniowej, poprzez błędną wykładnię w ten sposób, że potraktowano wyliczenia wskazane w tych przepisach, jako katalogi zamknięte i niewłaściwie zinterpretowano ich treść, odmawiając działaniom skarżącej charakteru działalności służącej celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym oraz zastosowano wobec skarżącej niewynikające z tych przepisów kryterium prowadzenia działalności zinstytucjonalizowanej;
- art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, poprzez dokonanie oceny w sposób sprzeczny z zasadą niedyskryminacji i negatywną ocenę wniosku na etapie formalnym wyłącznie z powodu statusu skarżącej, jako kościelnej osoby prawnej;
- art. 43 ust. 1 i 3 w związku z art. 41 ustawy wyznaniowej., przez ich niewłaściwą wykładnię w ten sposób, że rozszerzono zastosowanie tych przepisów poza działalność dotyczącą budownictwa oraz, że w niezasadny sposób nie uznano planowanych działań za utrzymanie dóbr kultury stanowiących własność kościelnych osób prawnych (w stosunku do budynku kościoła i plebanii) i wykluczono tym samym jakiekolwiek wsparcie wszystkich działań kościelnych osób prawnych na podstawie tych przepisów oraz w ten sposób, że zastosowano na podstawie tych przepisów wobec skarżącej wymóg podejmowania działań "nakierowanych na ochronę zabytkowej substancji oraz ochronę dóbr kultury" zamiast ustawowego wymogu działań polegających na "utrzymaniu dobra kultury";
- art. 22 ust. 4 Konkordatu i art. 17 ustawy o gwarancjach wolności sumienia wyznania, poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że nie uznano planowanych działań za udzielenie wsparcia w celu remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i towarzyszących oraz za współdziałanie w ochronie, konserwacji, udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury religijnej w wyniku czego odmówiono wnioskowi skarżącej kryterium kwalifikowalności;
- art. 51 ustawy wyznaniowej, poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że nie uznano planowych działań za współdziałanie instytucji kościelnych, samorządowych i państwowych w ochronie i udostępnianiu zabytków oraz bibliotek będących własnością kościelną w wyniku czego odmówiono skarżącej prawa ubiegania się o dofinansowanie w ramach projektu;
- art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że nie wzięto pod uwagi ustalonej praktyki instytucji zarządzających i nie dokonano oceny wniosku w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania;
- art. 37 ust. 2 oraz art. 41 ust 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że nie oparto oceny na tekście regulaminu i stosowano go w sposób wzajemnie sprzeczny.
Z uwagi na powyższe, wniesiono o stwierdzenie, że ocena projektu przez organ została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wniesiono także o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego , według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2019 r. (replice na odpowiedź na skargę) strona skarżąca rozwinęła dotychczasową argumentację oraz żądania, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Do takich przepisów zalicza się, ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm.) – powoływanej dalej jako "ustawa wdrożeniowa", która określa m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawa ta reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w p.p.s.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a.
Odnośnie procedury wyboru projektu do dofinansowania wyjaśnić należy, iż przepisy ustawy wdrożeniowej przewidują tryb konkursowy lub pozakonkursowy (art. 38 ust. 1). W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).
Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).
Skarga jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). W wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Na wstępie trzeba podkreślić, że kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Rozważając zasadność skargi w tym aspekcie należy mieć na względzie, że w ustawie wdrożeniowej wskazano, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).
Sądowa kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona do kryterium legalności rozumianym stricte jako zgodność albo niezgodność oceny z prawem powszechnie obowiązującym i niesprzecznymi z nim postanowieniami systemu realizacji. Przypomina to kontrolę sądową decyzji uznaniowych, czy też aktów opartych na opiniach biegłych, w ramach której sąd ocenia czy argumentacja organu nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu i instrukcji wypełniania wniosku (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr [...], wyrok WSA w Opolu z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Op [...]).
Zatem podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny projektu przez Instytucję Zarządzającą stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego łącznie z postanowieniami aktów i dokumentów, wchodzących w skład tzw. systemu realizacji programu (art. 6 ustawy wdrożeniowej). Postępowanie w sprawie było prowadzone w oparciu o przepisy powołanej ustawy oraz akty wydane przez Instytucję Zarządzającą, składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym m.in. Regulamin Konkursu nr [...] oraz Regulamin prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020
Według art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, Instytucją Zarządzającą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest Zarząd Województwa. W ust. 2 pkt 1 i 2 wyżej wskazanego artykułu Instytucja Zarządzająca została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów, spełniających warunki określone w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego oraz do wyboru projektów do dofinansowania w ramach regionalnego programu operacyjnego.
Stosownie do treści art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, projekt podlega ocenie pod względem spełniania ww. kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych uprzednio przez komitet monitorujący. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej Instytucja Zarządzająca przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu.
Zgodnie z zapisem § 32 Regulaminu Konkursu nr [...] procedura oceny projektów określona jest w Regulaminie prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 - 2020, stanowiącym załącznik nr [...] do Regulaminu.
W myśl § 1 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje KOP (Komisja Oceny Projektów).
Wedle § 2 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów ocena formalna rozpoczyna proces oceny i dokonywana jest w systemie logicznym (tak/nie) w oparciu o kryteria oceny projektów przy użyciu karty oceny stanowiącej załącznik nr [...] do Regulaminu i listy sprawdzającej. Lista sprawdzająca jest dokumentem pomocniczym dla dokonania oceny. Ocena kryteriów formalnych przeprowadzana jest wyłącznie przez pracowników IZ lub/i Instytucji Pośredniczących RPO WM (IP), zgodnie z ich zakresem czynności. Ocena może się zakończyć: 1) wynikiem pozytywnym (projekt zostaje przekazany do oceny finansowej), 2) wynikiem negatywnym (projekt nie zostanie przekazany do oceny finansowej). Pozytywna ocena formalna ma miejsce w przypadku przyznania przez dwie osoby oceniające ocen "TAK" we wszystkich kryteriach oceny formalnej. Negatywna ocena formalna ma miejsce w sytuacji przyznania przez dwie osoby oceniające oceny "NIE" w co najmniej jednym kryterium oceny formalnej. W przypadku odznaczenia oceny "NIE" przez dwie osoby oceniające w określonym kryterium oceny formalnej, nie dokonuje się oceny kolejnych kryteriów odznaczając przy nich opcję "NIE DOTYCZY" w karcie oceny. W przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawcy przekazywana jest informacja z wynikiem oceny wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia środka zaskarżenia oraz kartą oceny formalnej. W przypadku powstania rozbieżności w ocenie projektu. Przewodniczący KOP podejmuje decyzję o wyniku oceny formalnej. Informacja na ten temat odnotowywana jest w protokole z przebiegu oceny w ramach KOP. Z kolei z § 10.3 Regulaminu prac KOP wynika, że ocena formalna oraz merytoryczna (elementem której jest ocena finansowa) projektu dokonywana jest przez dwóch członków KOP (para oceniająca) w odniesieniu do każdego etapu oceny, zgodnie z ich zakresem czynności lub przypisaną dziedziną. Pary oceniające dany projekt na poszczególnych etapach tworzą razem skład oceniający projekt.
Postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone w oparciu o pewne uniwersalne zasady i reguły, które wynikają z treści przepisów unijnych i krajowych. Kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów.
Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.), zgodnie z którym procedury wyboru i kryteria powinny zapewniać, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów, są niedyskryminacyjne i przejrzyste oraz są zgodne z zasadą równości płci i niedyskryminacji oraz zasadą zrównoważonego rozwoju.
Natomiast z punktu widzenia przepisów ustawy wdrożeniowej, dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd bada, czy wybór projektu został przeprowadzony zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 37 ust. 1 tej ustawy w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup, czy rodzajów wnioskodawców lub projektów.
W trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu składany jest w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 39 ust. 2 tej ustawy, konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów. Zgodnie z art. 41 ust. 1, konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu. Obligatoryjne elementy regulaminu konkursu zostały zawarte w art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 41 ust 3, do czasu rozstrzygnięcia konkursu właściwa instytucja nie może zmieniać regulaminu konkursu w sposób skutkujący nierównym traktowaniem wnioskodawców, przy czym, przepisu tego nie stosuje się, jeżeli konieczność dokonania zmiany wynika z odrębnych przepisów, (art. 41 ust. 4).
Zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, rozpatrując skargę wniesioną na negatywną ocenę projektu, sąd administracyjny powinien badać zasadność oceny projektu, czyli sięgać do argumentacji, na podstawie której projekt został oceniony. Należy przy tym zaznaczyć, że kontrola sądu administracyjnego przeprowadzana w tym zakresie, powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu.
Zarząd Województwa - Instytucja Organizująca Konkurs (dalej IOK) ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, dokonanego wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 411/18 wykonał zalecenia przedstawione w uzasadnieniu tego wyroku i przeprowadził ocenę formalną projektu wnioskodawcy zgodnie z zapisami normatywnymi zawartymi w § 2 i § 10 ust. 3 regulaminu KOP stanowiącymi, że "ocena formalna oraz merytoryczna (elementem której jest ocena finansowa) projektu dokonywana jest przez dwóch członków KOP (para oceniająca) w odniesieniu do każdego etapu oceny zgodnie z ich zakresem czynności lub przypisaną dziedziną."
Ponownie wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, albowiem rozstrzygnięcie IOK z dnia 18 września 2018 r. o negatywnej ocenie projektu nie narusza prawa.
Podczas weryfikacji założeń przedmiotowego projektu stwierdzono, iż nie spełnia on kryterium oceny formalnej pn. Kwalifikowalność projektu i w związku z powyższym nie może uzyskać dofinansowania w ramach Poddziałania 4.1.1 RPO WM.
Zgodnie z załącznikiem nr [...] do Regulaminu konkursu, przedmiotem weryfikacji na potrzeby kryterium Kwalifikowalność projektu były m.in. kwestie czy projekt jest zgodny z celami danego działania/poddziałania, tj. czy projekt charakteryzuje się wewnętrzną logiką, co oznacza, że zaplanowane działania odpowiadają na zdefiniowany problem i pozwolą na osiągnięcie założonego celu, wpisującego się w cele danego działania/ poddziałania, czy projekt wpisuje się w typy projektów wskazane dla danego działania/poddziałania zgodnie ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 (SzOOP) i regulaminem konkursu, a także, czy projekt jest zgodny z warunkami specyficznymi dla danego działania/poddziałania określonymi w SzOOP i regulaminie konkursu.
Jak jednoznacznie wynika z treści wniosku o dofinansowanie dotyczył on wykonania 3 dachowych instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną wraz z infrastrukturą towarzyszącą w oparciu o panele fotowoltaiczne oraz inwertery przekształcające napięcie stałe produkowane przez panele fotowoltaiczne na napięcie sieciowe, o łącznej mocy 24,36 kWp na potrzeby własne skarżącej, tj. Parafii Rzymskokatolickiej pw. [...] w M. . Inwestycja ma umożliwić produkcję energii elektrycznej, która będzie wykorzystywana będzie na własne potrzeby strony skarżącej tj. potrzeby budynku kościoła, budynku plebanii oraz budynku wikarówki.
Zgodnie z informacjami przedstawionymi w części [...] wniosku o dofinansowanie:
1. Budynek kościoła jest otwarty dla wszystkich - bez względu na wyznanie i światopogląd. Obiekt jest codziennie udostępniony dla turystów, którzy są zainteresowani sztuką i architekturą sakralną. Ponadto w budynku kościoła odbywają się zbiórki odzieży, zabawek, zespołu charytatywnego i grup: młodzieżowej i dziecięcej, próby i spotkania zespołu muzycznego młodzieżowego i chóru parafialnego, spotkania organizacyjne dla rodziców dzieci wyjazdów w ferie i wakacje, prelekcje i wykłady dla turystów, śluby na mocy konkordatu, w której każdy obywatel może wziąć ślub bez względu na światopogląd czy wyznanie.
2. Budynek plebanii wykorzystywany jest do realizowania działalności służącej celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym. Przede wszystkim w budynku odbywają się: spotkania zespołu muzycznego młodzieżowego, spotkania i próby chóru, spotkania Grupy Ludzi Pracy spotkania seniorów; spotkania rejonowe dorosłych.
3. Budynek wikarówki w bardzo dużym zakresie przyczynia się do realizowania działalności służącej celom humanitarnym, charytatywno- opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym poprzez: spotkania zespołu muzycznego młodzieżowego; spotkania i próby chóru, spotkania grupy młodzieżowej - Ruchu Młodych, spotkania grupy dziecięcej; spotkania grupy wolontariackiej; spotkania i próby scholi dziecięcej; spotkania dotyczące współpracy parafii z G. ; wykłady i prelekcje dla grup/indywidualnych turystów".
Podkreślenia wymaga, że sama strona skarżąca zdefiniowała inwestycję, jako przedsięwzięcie umożliwiające produkcję energii elektrycznej, która będzie wykorzystywana wyłącznie na własne potrzeby skarżącej, a przez co zmniejszą się koszty utrzymania budynków w zakresie zakupu energii elektrycznej. W nakreślonym kontekście uprawnione jest zatem stanowisko IOK, że strona skarżąca domagała się dofinansowania inwestycji w postaci małogabarytowej elektrowni słonecznej służącej jej własnym potrzebom z dominującym celem przedsięwzięcia, jakim jest zmniejszenie rachunków za energię elektryczną. W złożonej skardze strona skarżąca kontekst ten całkowicie pomija, a jest on nie bez znaczenia dla weryfikacji przywołanych wyżej założeń projektu w aspekcie jego kwalifikowalności.
W ocenie Sądu, zasadnie IOK uznała, że przedmiot projektu nie wpisuje się w wykaz przedsięwzięć realizowanych przez kościelne osoby prawne, które na podstawie obwiązujących przepisów mogą być dofinansowane środków publicznych.
Opisywana w części C formularza wniosku działalność prowadzona przez stronę skarżącą np. udzielanie ślubów, prowadzenie chóru, czy schola jest, co do zasady związana z praktykowaniem religii, jest organizowana w budynkach parafialnych (kościele, plebanii, wikarówce) oraz ma ona w przeważającej mierze charakter działalności niezinstytucjonalizowanej. Sam fakt, że na terenie parafii działają grupy wolontariacie, młodzieżowe (np. Ruch Młodych) itp. nie jest wystarczający do zakwalifikowania parafii jako prowadzącej działalność charytatywno-opiekuńczą, czy humanitarną, uzasadniającą dofinansowanie w zakresie wskazanym we wniosku (przedstawiona dokumentacja nie potwierdza, że w/w budynki są wykorzystywane w celu realizacji tych działalności. Co najważniejsze, działalność ta jest działalnością o charakterze pobocznym/dodatkowym w stosunku do podstawowego przeznaczenia budynków będących przedmiotem projektu tj. przeznaczenia na cele religijne oraz kultowe.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, dostrzec należy istotę zarzutów artykułowanych w skardze (art. 14, art. 22 ust. 1 i 4 Konkordatu, art. 41 i art. 43 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła), sprowadzających się w istocie do konstatacji, że negatywna ocena formalna wniosku została dokonana w warunkach dyskryminacji podmiotowej strony skarżącej przez niepotraktowanie jej działalności na równi z działalnością Państwa i stanowiących próbę wykazania, że w sposób niezgodny z prawem, skarżąca została pozbawiona możliwości dofinansowania planowanego przedsięwzięcia.
Ramy prawne przyznawania środków z funduszy europejskich, które determinują i delimitują możliwość udzielenia wsparcia finansowego (pomoc} państwa określonemu beneficjentowi) wyznaczają przepisy rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 320-469), a także przepisy ustawy wdrożeniowej. Nie są to jedyne przepisy prawa, które winny być brane pod uwagę bowiem strona skarżąca z uwagi na swoją specyfikę funkcjonuje także w dodatkowym otoczeniu normatywnym, od którego w realiach sprawy nie można abstrahować.
Strona skarżąca jest Parafią Kościoła Katolickiego, zatem reprezentuje określoną wspólnotę wiernych, funkcjonującą w określonych reżimach prawnych, wynikających z ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, umowy międzynarodowej, bilateralnej tj. Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 28 lipca 1993 r. oraz Kodeksu prawa kanonicznego (Kan. 515 § 1 "parafia jest określoną wspólnotą wiernych, utworzoną na sposób stały w Kościele partykularnym, nad którą pasterską pieczę, pod władzą biskupa diecezjalnego, powierza się proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi"- przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu Polski Poznań 1984, str. 235).Osobowość prawna parafii rzymskokatolickiej potwierdzona została także w orzecznictwie (wyrok SN z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt IV CK 108/03. OSNC 2005/4/65).
Ramy prawne istnienia i funkcjonowania Kościoła Katolickiego w Polsce określają m.in.: Konstytucja z 2 kwietnia 1997 r., ustawa z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, i wreszcie Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 28 lipca 1993 r. podpisany w Warszawie.
Badając zasadność przedstawionych zarzutów, trzeba przyznać rację IOK, że oceniając wniosek o dofinansowanie, uwzględniła prawne możliwości udzielania pomocy Kościołowi Katolickiemu przez Państwo, wynikające w swym zasadniczym zrębie z treści Konkordatu. Z tą regulacją prawną korespondują przepisy ustawy zasadniczej, a w szczególności art. 25 Konstytucji, który statuuje zasadę bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych.
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy odnieść się do argumentacji strony skarżącej dotyczącej pozbawienia przez IOK ZW możliwości ubiegania się o dofinansowanie kościelnych osób prawnych w ramach przedmiotowego projektu i takie działanie IOK stanowi przejaw ich dyskryminacji. Dyskryminacja zdaniem strony skarżącej była wynikiem niewłaściwego zastosowania przepisów prawa, gdyż IOK "in genere odmówiła kościelnym osobom prawnym możliwości ubiegania się o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020". Argumentacji tej w sposób oczywisty przeczą zapisy regulaminu konkursu oraz dokonana przez IOK ocena w ramach kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy i partnerów". Zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 9 regulaminu konkursu o dofinansowanie projektu mogą ubiegać się kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i związków wyznaniowych. Z kolei oceniający uznali powyższe kryterium za spełnione wpisują w kartach oceny "TAK". W uzasadnieniu pierwszy oceniający wskazał, że "wnioskodawca znajduje się w katalogu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach poddziałania 4.1.1.". Drugi oceniający wskazał krótko "wnioskodawca spełnia kryterium". W kontekście powyższego należy wskazać, że negatywna ocena projektu, czego nie dostrzegła strona skarżąca nie wynikała, że statusu podmiotu, który złożył wniosek, a wyłącznie ze względu na przedmiot projektu.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez IOK przepisów Konkordatu oraz ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, Sąd wskazuje, że IOK, zasadnie oceniając wniosek o dofinansowanie, uwzględniła prawne możliwości udzielania pomocy stronie skarżącej, wynikające w m.in. z przepisów Konkordatu i ustawy o stosunku Państwa do Kościoła.
Zgodnie z przepisem art. 43 ust. 1 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła inwestycje sakralne i kościelne są finansowane ze środków własnych kościelnych osób prawnych. Z przepisu tego wynika zakaz dla wszystkich organów i władz publicznych, finansowania inwestycji sakralnych i kościelnych.
Wyjątki od tej zasady przewidują przepisy art. 22 ust.1 Konkordatu oraz art. 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez kościelne osoby prawne, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzoną przez instytucje państwowe. Z kolei zgodnie z art. 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, instytucje państwowe, samorządowe i kościelne współdziałają w ochronie, konserwacji, udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury kościelnej i sztuki sakralnej oraz ich dokumentacji, muzeów, archiwów i bibliotek będących własnością kościelną, a także dzieł kultury i sztuki o motywach religijnych, stanowiących ważną część dziedzictwa kultury polskiej. Wyjątki powyższe należy interpretować ściśle.
Zasada bezstronności władz publicznych wyznacza granice działania władzy publicznej we wszystkich sferach życia w tym także w sferze finansowej. Finansowanie (współfinansowanie) wspólnoty religijnej nie może być formą opowiadania się państwa po stronie określonej religii. Przyznanie środków finansowych ma charakter nieuzasadnionego przywileju i może być uznane za formę ingerencji państwa w działalność wspólnoty wiernych. Co więcej, w art. 10 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, przyjęto zasadę, że państwo nie dotuje i nie subwencjonuje działalności Kościoła i związków wyznaniowych.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zaakcentować, że strona skarżąca złożyła wniosek w ramach konkursu, który odnosił się do regionalnej polityki energetycznej, zarządzania wykorzystywaniem odnawialnych źródeł energii, a konkretnie rozwojem infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Strona skarżąca wniosek o dofinansowanie, złożyła na swoje potrzeby własne Z treści wniosku jednoznacznie wynika, że jego celem było dofinansowanie inwestycji mającej na celu zmniejszenie (poczynienie oszczędności) ponoszonych kosztów energii elektrycznej wykorzystywanej na potrzeby budynku kościoła, budynku plebanii i budynku wikarówki.
W kontekście zarzutów skargi, należy podkreślić, że skarżąca nie składała wniosku, jako kościelna osoba prawna, prowadząca w zorganizowanej formie działalność charytatywną, opiekuńczą, edukacyjną itp. W przedmiotowej sprawie nie występowała w tym charakterze. Strona skarżąca nie wykazała w żaden przekonywujący sposób, że projekt dotyczący inwestycji fotowoltaicznej, służyć będzie celom, o których mowa w art. 22 ust. 1 Konkordatu.
Przejawy aktywności strony skarżącej w sferze charytatywno-opiekuńczej, czy oświatowo-wychowawczej nie stanowią podstawowego celu jej funkcjonowania, lecz mają charakter akcesoryjny (poboczny) w stosunku do zasadniczego zadania tj. sprawowania kultu religijnego. Parafia nie prowadzi domu opieki, zakładu opiekuńczego, domu samotnej matki itp. Trudno zatem zakwalifikować opisane we wniosku działania, jako działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym o których mowa w art. 22 Konkordatu.
Odnosząc się do kwestii ochrony dóbr kultury, to IOK prawidłowo wskazała, że we wniosku o dofinansowanie brak jest jakichkolwiek informacji, wskazujących na to, że inwestycja ma na celu ochronę zabytkowych budynków oraz dóbr kultury. Zgodnie z zapisami wniosku, projekt ma na celu przede wszystkim zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, wytwarzającą energię elektryczną, dzięki którym będzie możliwe m.in. zmniejszenie kosztów zakupu energii elektrycznej przez stronę skarżącą, redukcja emisji C0˛.
Całokształt okoliczności sprawy pozwala zatem na przyjęcie, że ocena wniosku strony skarżącej został przeprowadzona w sposób nienaruszający prawa. Argumentacja zawarta w kartach oceny nie jest dowolna, bowiem szczegółowo odnosi się do przedłożonego wniosku aplikacyjnego. Ponadto jest ona wyczerpująca, przekonująca, spójna i logiczna, a przy tym uzasadniona zgodnie z ustalonymi w ramach konkursu kryteriami oceny oraz obiektywnymi regułami wiedzy.
Brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia stanowiska zawartego w skardze, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem prawa. Samo przekonanie strony skarżącej o słuszności jej racji nie jest ku temu wystarczające. Przywołane w uzupełnieniu skargi orzecznictwo sądowoadministracyjne, zważywszy na przedmiot wniosku o dofinansowanie, nie przystaje do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło