II SA/Wa 2229/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-18
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Komendant Główny Policji) miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji (Komendanta Wojewódzkiego Policji) i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przedmiocie cofnięcia policjantowi uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, czy też powinien był umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Komendant Główny Policji) miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ konieczne było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w celu ustalenia powierzchni mieszkalnej zajmowanej przez policjanta oraz oceny, czy jest ona zgodna z przysługującymi mu normami zaludnienia. Informacja o nabyciu przez policjanta udziału w nieruchomości w drodze spadku wskazuje, że sprawa nie stała się bezprzedmiotowa, a zakres potrzebnych do wyjaśnienia okoliczności miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu J.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu mu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Policjantowi przyznano ten równoważnik w 1997 r., jednak organ pierwszej instancji cofnął mu to uprawnienie, uznając, że nie złożył wniosku o przydział lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę przeprowadzenia oględzin domu, w którym mieszka policjant, oraz przesłuchania właścicielki, a także wyjaśnienia kwestii spadkobrania udziału w nieruchomości. Policjant wniósł sprzeciw, twierdząc, że organ odwoławczy błędnie określił przedmiot postępowania i powinien był umorzyć sprawę.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw J. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu J.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala sprzeciw.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.), uchylił w całości decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż J. J. pełni służbę w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K., a policjantem w służbie stałej został mianowany w dniu [...] lutego 1997 r.
Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia [...] sierpnia 1997 r. oraz raportem z dnia [...] sierpnia 1997 r. zainteresowany zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W oświadczeniu wykazał, iż zamieszkuje w domu położonym w K. stanowiącym własność jego matki. Wykazał, iż czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby przekracza 2 godziny w obie strony.
Komendant Wojewódzki Policji w K. uznając, iż zainteresowany nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, decyzją z dnia [...] listopada 1997 r. nr [...] przyznał z dniem [...] lutego 1997 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości stawki dziennej przysługującej dla policjanta nie posiadającego członków rodziny.
Komendant Wojewódzki Policji w K. w treści pism z dnia [...] marca 2017 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2017 r. wskazał, iż koniecznym jest złożenie przez stronę wniosku o przydział lokalu mieszkalnego.
Zainteresowany nie złożył wniosku o przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. Jedynie poinformował, iż jego sytuacja rodzinna nie uległa zmianie. Nadal zamieszkuje w domu położonym w K. stanowiącym własność jego matki. W przedmiotowym domu, oprócz strony, zamieszkuje jeszcze pięć osób. Oświadczył, że jego mama oddała jego siostrze, która nie zamieszkuje w niniejszym domu, kilka pomieszczeń z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gospodarczej. W chwili obecnej pomieszczenia te nie nadają się do zamieszkania z uwagi na zły stan techniczny.
Pismem z dnia [...] października 2017 r. J. J. poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., iż aktualnie czas jego dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby nie przekracza 2 godzin w obie strony.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] orzekł o cofnięciu J. J. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przyznanego na mocy własnej decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Organ I instancji uznał, iż skoro zainteresowany nie złożył wniosku o przydział lokalu mieszkalnego, zatem rezygnuje z prawa do przydziału lokalu mieszkalnego wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Jeżeli uważa, że ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to w żaden sposób nie można go zmusić do przydziału lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organu Policji. Jeżeli strona odmawia przyjęcia lub nawet ubiegania się o mieszkanie z zasobów lokalowych Policji, to dalsze finansowanie z funduszy policyjnych jego niezaspokojonych w sposób przewidziany pragmatyką służbową potrzeb mieszkaniowych, byłoby niezgodne z prawem.
Od powyższej decyzji zainteresowany wniósł odwołanie oraz załączył wniosek o przydział lokalu mieszkalnego. We wniosku wykazał, iż zamieszkuje w domu stanowiącym własność jego matki w K. Poinformował, iż w wyniku spadkobrania odziedziczył udział wynoszący 1/6, tj. około 11 m2 powierzchni mieszkalnej.
W treści decyzji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Komendant Główny Policji stwierdził, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której policjant stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), albo przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych.
Do oceny uprawnień funkcjonariusza niezbędnym jest niebudzące wątpliwości ustalenie, czy powierzchnia mieszkalna jaką zajmuje zainteresowany w domu w K., jest zgodna z przysługującymi zainteresowanemu normami zaludnienia.
Zasadnym jest zatem, w ocenie organu odwoławczego, przeprowadzenie przez wyznaczoną komisję oględzin domu mieszkalnego położonego w K. w celu faktycznego ustalenia powierzchni pokoi zajmowanych przez J. J. (art. 85 k.p.a.) oraz dowodu z zeznań świadka, tj. właścicielki domu na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego.
Ponadto, przy ponownej ocenie uprawnień zainteresowanego do przedmiotowego świadczenia pieniężnego, należy również wziąć pod uwagę informację przekazaną przez stronę w załączonym do odwołania wniosku o przydział lokalu mieszkalnego, dotyczącą uzyskania przez J. J. w wyniku spadkobrania udziału wynoszącego 1/6. Z wniosku nie wynika, czy przedmiotem spadku jest dom, w którym strona mieszka, czy też inna nieruchomość. Kwestia ta wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zebrania pełnego materiału dowodowego, w szczególności dokładnego ustalenia daty nabycia spadku i tego, czy faktycznie nabyły w wyniku spadkobrania udział w domu, czy też innej nieruchomości nie zapewnia zainteresowanemu przysługujących normy zaludnienia.
Komendant Główny Policji podkreślił, iż organ administracyjny zobowiązany jest do poznania prawdy obiektywnej w danej sprawie, albowiem z jej zasady wynika podstawowy obowiązek organu ustalenia w postępowaniu wyjaśniającym dokładnego stanu faktycznego.
J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. decyzji Komendanta Głównego Policji, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
Zdaniem strony błędnie określony został przedmiot postępowania. Istnieją dwa odrębne postępowania: jedno dotyczące przydziału lub zamiany lokalu mieszkalnego, drugie związane ze świadczeniem pieniężnym w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Każde z nich rządzi się odrębnym reżimem prawnym opartym o inne normy prawa.
Komendant Główny Policji wydał błędną decyzję w przedmiocie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, mimo że był zobowiązany do umorzenia postępowania.
W treści odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu Komendant Główny Policji trafnie wskazał, że w badanej sprawie, której przedmiotem jest cofnięcie uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, konieczne jest przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia powierzchni mieszkalnej, jaką zajmuje skarżący w domu w K. przy ul. [...], a także oceny, czy zajmowana powierzchnia mieszkalna jest zgodna z przysługującymi skarżącemu normami zaludnienia. Wskazane postępowanie dowodowe winno, jak słusznie przyjął organ odwoławczy, obejmować czynność oględzin przedmiotowego domu mieszkalnego, a także przesłuchanie w charakterze świadka osób legitymujących się tytułem prawnym do tej nieruchomości. W opisanej sytuacji organ odwoławczy był uprawniony do wydania decyzji kasatoryjnej.
Nie można podzielić poglądu zawartego w skardze, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego. Okoliczności faktyczne sprawy, w tym podana przez skarżącego informacja o nabyciu w wyniku spadkobrania udziału wynoszącego 1/6 bliżej nieokreślonej nieruchomości wskazują, że nie sposób przyjąć, iż postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przyznanego decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w [...] z dnia [...] listopada 1997 r. stało się bezprzedmiotowe.
Dodać należy, iż błędne określenie przez organ I instancji miejscowości, w której zamieszkuje skarżący, ma, jak trafnie wyjaśnia Komendant Główny Policji, charakter omyłki pisarskiej, gdyż z akt sprawy wynika bezspornie, że dom mieszkalny położony jest w miejscowości K. przy ul. [...] nr [...], w gminie L.
Reasumując, stwierdzić należy, iż w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej, określone w przepisie art. 138 § 2 k.p.a. W sprawie niezbędnym jest bowiem przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151a § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło