III SA/Gl 332/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-05-16
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru górniczego prawidłowo ustalił opłatę podwyższoną za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji, biorąc pod uwagę zmiany w wielkości i kształcie wyrobiska oraz rodzaj wydobywanej kopaliny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji zostało udowodnione poprzez analizę modeli numerycznych powierzchni wyrobiska i porównanie pomiarów geodezyjnych z różnych okresów. Rodzaj kopaliny (kruszywo naturalne, piasek ze żwirem) został jednoznacznie ustalony, a stawka opłaty eksploatacyjnej zastosowana zgodnie z przepisami. Działania skarżącego, mimo pozornego charakteru prac naprawczych, faktycznie polegały na powiększaniu wyrobiska i wydobywaniu kopaliny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty podwyższonej za wydobywanie kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji. Organ pierwszej instancji (Dyrektor OUG) ustalił opłatę, a Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał ją w mocy, reformując jedynie niektóre punkty decyzji. Skarżący twierdził, że prowadził jedynie prace naprawcze i niwelacyjne, a nie wydobycie. Organy ustaliły, że w okresie od stycznia do grudnia 2015 r. doszło do powiększenia wyrobiska i wydobycia kruszywa naturalnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej jako: PWUG), po rozpatrzeniu odwołania M. D. (dalej jako: Strona, Skarżący), zreformował decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (dalej: OUG, organ pierwszej instancji) z [...] r., nr [...], w przedmiocie ustalenia Stronie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji.
W podstawie prawnej powołano art. 140 ust. 1 w związku z art. 140 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1131, ze zm.; zwanej dalej Pgg) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej Kpa).
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:
Pismem z 5 maja 2015 r. Burmistrz Gminy i Miasta w W. zawiadomił OUG o nielegalnym wydobyciu kruszywa naturalnego w obrębie działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w m. M., gm. W., prowadzonym przez Stronę, działającą pod nazwą A z siedzibą w K..
W wyniku czynności sprawdzających OUG ustalił, że postępowanie w sprawie wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji w obrębie ww. działek prowadzone było przez Starostę [...] i organ ten decyzją z [...] r. ustalił Stronie podwyższoną opłatę eksploatacyjną za wydobycie bez wymaganej koncesji kopaliny na terenie powyższych działek w oparciu o oględziny przeprowadzone w 18 grudnia 2014 r. przez pracowników Starostwa [...] oraz operat techniczny z pomiarów geodezyjnych sporządzony przez geodetę L. M. i dostarczony do starostwa 13 stycznia 2015 r., dokumentujący objętość wyrobiska na [...] m3. W związku ze zmianą od dnia 1 stycznia 2015 r. przepisów określających właściwość organów w sprawach wydobywania kopalin bez koncesji, akta postępowania zakończonego w/w decyzją Starosta [...] przekazał do OUG. Ponadto decyzją z [...] r. Starosta [...] nakazał Stronie podjęcie działań naprawczych w środowisku poprzez zniwelowanie skarp powstałych wskutek wydobycia kruszywa naturalnego na wyżej wskazanych działkach.
Następnie 15 maja 2015 r. pracownicy OUG przeprowadzili wizję przedmiotowych działek; mierniczy górniczy wykonał pomiary geodezyjne. Wizja ta potwierdziła istnienie wyrobiska wgłębnego o wymiarach około [...] m na kierunku wschód - zachód oraz około [...] m na kierunku północ - południe i maksymalnej głębokości [...] m. Wyrobisko to udostępnione było od strony południowo - wschodniej wkopem o wymiarach jego obrzeży [...] x [...] m. Parametry te wskazywały, iż wielkość wyrobiska uległa znacznemu (wielokrotnemu) powiększeniu w stosunku do stanu, według którego została ustalona podwyższona opłata eksploatacyjna w decyzji Starosty [...].
Strona podczas wizji odmówiła podpisania protokołu, wnosząc uwagi, że po nałożeniu podwyższonej opłaty eksploatacyjnej przez Starostę [...] nie prowadzono eksploatacji kruszywa na przedmiotowych działkach; po otrzymaniu decyzji Starosty [...] podjęto prace związane z wyrównaniem terenu i naprawą szkód; wielkość wyrobiska uległa zmniejszeniu, a zmiana jego kształtu wynikała z prowadzonych prac naprawczych.
Wobec poczynionych ustaleń OUG wszczął z urzędu postępowanie w stosunku do Strony w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, w związku z wydobywaniem kopaliny bez wymaganej koncesji na działkach o nr ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości M.; o wszczęciu postępowania oraz o wyznaczonym na 11 sierpnia 2015 r. terminie oględzin strona została zawiadomiona – jednak poinformowała, iż nie może w tym dniu uczestniczyć w oględzinach, zapowiedziała przedstawienie swojego stanowiska na piśmie. W konsekwencji OUG odstąpił od przeprowadzenia oględzin. Strona w piśmie z 30 lipca 2015 r. stwierdziła w szczególności, iż jest właścicielem działek w/w nr ewidencyjnych, w 2015 r. prowadziła prace na tychże działkach - związane z nakazem wynikającym z decyzji Starosty [...].
OUG pozyskał od Marszałka Województwa [...] projekt robót geologicznych oraz dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego (piaskowo - żwirowego) "[...]" w kat. C zlokalizowanego na działkach o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], obejmującego częściowo obszar prowadzonego postępowania, wraz z decyzją zatwierdzającą tę dokumentację - wydaną na rzecz ojca Strony. W oparciu o te dokumenty, w okresie prowadzenia tego postępowania, ojciec Strony uzyskał koncesję na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...]" (decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia 21 października 2016 r.) oraz zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego "[...]" na okres 1 stycznia 2017 – 31 grudnia 2022 r.
Strona 2 marca 2017 r. poinformowała kolejny raz OUG, iż na działkach jak wyżej nie prowadziła eksploatacji oraz dołączyła dokumenty, w tym wyrok Sądu Rejonowego w S. II Wydział Kamy z dnia 12.04.2016 r., sygn. akt [...], uniewinniający stronę od zarzutu popełnienia wykroczenia uszkodzenia drogi w wyniku prowadzenia wyrobiska górniczego i doprowadzenie do obsuwania się skarp.
Następnie 26 czerwca 2017 r. sporządzona została, przez mierniczego górniczego i geologa górniczego, "Dokumentacja ustalająca ilość kopaliny wydobytej bez wymaganej koncesji"; określenia rodzaju wydobytej kopaliny dokonano na podstawie wizji przeprowadzonej 15 maja 2015 r.; stwierdzony wizualnie (makroskopowo) rodzaj kopaliny jako zbieżny z tym, który przedstawiony został w przywołanej wyżej dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego "[...]". W ww. dokumentacji ilość zasobów kopaliny obliczono przyjmując średnią wartość gęstości objętościowej (przestrzennej) w wysokości [...] t/m3 (w badanych próbkach z poszczególnych otworów rozpoznawczych parametr ten wahał się w przedziale od [...] do [...] t/m3). W dwóch najbliższych obszarowi wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji otworach opróbowano warstwę złożową; złoże "[...]" rozpoznane zostało w ramach realizacji Projektu robót geologicznych zatwierdzonego przez Marszałka Województwa [...] decyzją z dnia 4 stycznia 2016 r., na wniosek ojca Strony.
W konsekwencji [...] r. OUG wydał decyzję ustalającą Stronie opłatę podwyższoną w wysokości [...] zł, za wydobycie - w okresie od 13 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. - bez wymaganej koncesji kopaliny - kruszywa naturalnego (piaskowo - żwirowego) na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o nr ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonej w miejscowości M., zobowiązując go jednocześnie do wniesienia jej w odpowiednich częściach na konto Gminy i Miasta W. oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Przedstawiono ustalenia faktyczne i wyjaśniając objętość wybranej przestrzeni OUG wskazał, że obliczono ją poprzez utworzenie numerycznych modeli powierzchni przedstawionej w ww. operacie technicznym oraz powierzchni przedstawionej na mapie sytuacyjno - wysokościowej stanowiącej załącznik nr 2 ww. planu ruchu sporządzonej przez mierniczego górniczego, wg stanu na dzień 31 grudnia 2015 i r., a następnie ich porównania. Z porównania powyższych modeli wynikło, iż wielkość powierzchni, na której doszło do powiększenia wyrobiska w okresie od 13 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015r. wyniosła [...] m3. Obliczenia wykonano w programie C-GEO, w wyniku których uzyskano objętość wyeksploatowanej przestrzeni w ww. okresie [...] m3. Obliczenia zostały skontrolowane poprzez obliczenie objętości tej samej przestrzeni metodą przekrojów uzyskując wynik [...] m3. Różnica wyniosła 2,5%, co świadczy o tym, że obliczenia metodą numeryczną zostały przeprowadzone poprawnie. Ponadto analogicznie jak dla gęstości objętościowej przyjęto miąższość nadkładu złoża w obszarze wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji jako wartość średnią pomiędzy miąższością nadkładu stwierdzoną w otworach nr [...] ([...] m) i nr [...] ([...] m), tj. [...] m. Mnożąc więc ww. powierzchnię "nowopowstałego" wyrobiska ([...] m3) przez średnią miąższość nadkładu ([...] m) otrzymano objętość nadkładu [...]m3. Dalej organ przedstawił szczegółowe wyliczenie objętości wydobytej kopaliny bez wymaganej koncesji. Podkreślił, że złoże kruszywa naturalnego "[...]" rozpoznane zostało w kategorii C1 i odejmując od obliczonej ilości wydobytej bez koncesji kopaliny 30% - błąd oszacowania zasobów, ostateczna ilość wydobytej w ten sposób kopaliny wyniosła [...] t (Mg).
OUG wskazał, że dopuścił zebrane przed wszczęciem postępowania w sprawie dowody, wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy oraz poinformował stronę o zebranym materiale dowodowym, możliwości zapoznania się z tym materiałem, a także złożenia dodatkowych dowodów. Strona nie skorzystała z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, przesyłając stanowisko i zastrzeżenia: niedopuszczenia jako dowodu w sprawie stanowiska Strony przedstawionego w pismach z 30 lipca 2015 r. i z 2 marca 2017 r., wykonania w sposób wysoce nieprofesjonalny pomiarów geodezyjnych podczas wizji, podejmowanie prac przez Stronę na ww. działkach zgodnie z nakazem wynikającym z decyzji Starosty [...]; w konkluzji wniosła o umorzenie postępowania.
Organ odniósł się do wskazanych uwag i zaakcentował, że od 13 stycznia do 31 grudnia 2015 r. objętość wyrobiska została powiększona w stosunku do stanu, według którego została ustalona opłata podwyższona przez Starostę [...] decyzją z [...] r.; koncesja na wydobywanie kopaliny ze złoża udokumentowanego na przedmiotowych działkach została wydana dopiero w [...] r.; wyrobisko opisane w decyzji Starosty [...] zostało przekształcone przez Stronę - z jednej strony zasypane, a z drugiej poszerzone. W związku z tym wymiary wyrobiska wg stanu określonego w ww. decyzji Starosty [...] różnią się od wymiarów wyrobiska wg stanu zastałego na wizji przeprowadzonej w 15 maja 2015 r. Dlatego też pomimo wydanej wcześniej decyzji Starosty [...] konieczne stało się wydanie kolejnej decyzji. Przyznano, że decyzją z [...] r. OUG istotnie umorzył w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia wykonywania działalności z naruszeniem niektórych wymagań określonych w Pgg na nieruchomości położonej na ww. działkach, ale z uwagi na przepis art. 173 Pgg, który stanowiąc podstawę powyższego postępowania z dniem 1 stycznia 2015 r. został uchylony i organy nadzoru górniczego nie posiadały już kompetencji do wydawania decyzji w przedmiocie nakazania wstrzymania działalności wykonywanej bez wymaganej koncesji - postępowanie umorzono. Zatem skonkludował, że we wskazanym w osnowie obecnej decyzji okresie prowadzone było wydobycie kopaliny w rozumieniu art. 140 ust. 1 Pgg. Nie jest wiarygodny zarzut Strony, że wykonywała jedynie działania wynikające z decyzji nakazującej naprawę szkód poprzez zniwelowanie skarp; Strona jest przedsiębiorcą, który dysponuje środkami technicznymi umożliwiającymi eksploatację i transport kopaliny; rezygnacja w kwietniu 2015 r. przez Stronę z uzyskania decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych na rozpoznanie złoża "[...]", a przedłożenie do zatwierdzenia takiego projektu w sierpniu 2015 r. przez ojca Strony, wyłączającego z rozpoznania obszar objęty niniejszą decyzją, dodatkowo świadczą o wyeksploatowaniu na tym obszarze i we wskazanym okresie zalegającej tam kopaliny.
Wobec powyższego organ opłatę ustalił mnożąc ilość wydobytej kopaliny przez czterdziestokrotność stawki opłaty eksploatacyjnej określonej w obwieszczeniu Ministra Środowiska, tj. wg wzoru: [...] t x 0,57 zł/t x 40 = [...] zł. Na podstawie art. 142 ust. 1 Pgg, w związku z art. 63 § 1 O.p. wyliczoną opłatę zaokrąglono do pełnych złotych; podkreślono, że w decyzji nie została przywołana działka o numerze ewidencyjnym [...] wskazana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, gdyż wykluczono prowadzenie na niej wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 7, art. 68, art. 77 i art. 80 Kpa poprzez ustalenie przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na jej rozstrzygniecie, a w szczególności:
- oparcie decyzji na błędnie wykonanych pomiarach podczas wizji w dniu 15 maja 2015 r.;
- błędne przyjęcie, iż w okresie od dnia 13 stycznia do 31 grudnia 2015 r. wielkość wyrobiska została powiększona w stosunku do stanu, według którego została ustalona opłata podwyższona przez Starostę [...];
- zaniechanie przeprowadzenia oględzin nieruchomości;
- niewyjaśnienie wpływu wykonanych w 15 maja 2015 r. pomiarów na: określenie wymiarów wyrobiska i rodzaju kopaliny oraz odstąpienie od przeprowadzenia oględzin nieruchomości;
- błędne przyjęcie, iż materiał znajdujący się w wyrobisku to kopalina - piasek ze żwirem, dokonane na podstawie badań wizualnych - makroskopowych przez osoby nie posiadające uprawnień geologicznych;
- błędne wskazanie w osnowie decyzji "fikcyjnego" okresu nielegalnego wydobycia kopaliny;
- niedostateczne uzasadnienie, dlaczego organ uznał za niewiarygodne wyjaśnienia strony odnoszące się do oczyszczania terenu i nie wziął pod uwagę decyzji Starosty [...] z [...] r.;
b) art. 8 i art. 10 Kpa poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a w szczególności oparcie decyzji na "Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez wymaganej koncesji" z dnia 26 czerwca 2017 r., która nie widniała w postanowieniu OUG z dnia [...] r. o dopuszczeniu dowodów;
c) art. 107 § 3 Kpa poprzez pobieżne, lakoniczne i nieodnoszące się do całokształtu materiału dowodowego uzasadnienie, a zwłaszcza zupełny jego brak, polegający na:
- oparciu decyzji z dnia [...] r. na Dokumentacji ustalającej, która nie widniała w postanowieniu Dyrektora OUG w K. z dnia [...] r. o dopuszczeniu dowodów;
- braku wskazania dowodów, na podstawie których organ ustalił, iż wyrobisko uległo znacznemu powiększeniu;
- nieodniesieniu się do przedstawionych przez stronę postępowania rozmiarów wyrobiska m.in. na podstawie wizji dokonywanych przez organy administracji, z których - w ocenie strony - wynika, iż wyrobisko uległo pomniejszeniu.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 140 ust. 1 Pgg poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało niezasadnym przyjęciem przez organ, że w okresie wskazanym w decyzji prowadzone było wydobywanie kopaliny w rozumieniu tego przepisu;
b) art. 50 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Pgg poprzez jego niezastosowanie i określenie rodzaju kopaliny w wyrobisku przez pracowników nie posiadających odpowiednich kwalifikacji w zawodzie geologa.
Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; zawnioskował dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z szeregu dokumentów.
Zaskarżoną decyzją PWUG zreformował powyższą decyzję w ten sposób, że uchylił jej pkt 1; w pkt 2 ustalił opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji [...] t (Mg) kopaliny - kruszywa naturalnego (piaskowo-żwirowego) na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o nr ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonej w m. M., gm. W., pow. [...], woj. l, w okresie pomiędzy dniem 9.01.2015 r. a dniem 31.12.2015 r., w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania, dopuścił część dowodów, które Strona zawnioskowała; wyjaśnił, że pozostałe dowody znajdują się w aktach przekazanych przez organ I instancji wraz z odwołaniem.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym dokonał analizy materiału dowodowego i skonkludował, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Ustosunkowując się do zarzutów nie zgodził się, że dokumentacja ustalająca nie może stanowić podstawy do ustalenia prowadzenia spornego wydobycia kopaliny, gdyż stanowi dokument, w oparciu o który została wydana pierwszoinstancyjna decyzja; określona w niej ilość wydobytej kopaliny nie została ustalona w oparciu o pomiary dokonane 15 maja 2015 r. Stanem początkowym dla ustalenia ilości wydobytej kopaliny nie jest stan pierwotny gruntu na działkach ewidencyjnych, rozumiany jako stan sprzed wydobycia przez odwołującego się kopaliny w 2014 r., za które ustalono Stronie opłatę podwyższoną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. w odrębnym postępowaniu. Istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie miał stan działek ewidencyjnych, który został przez geodetę stwierdzony w dniu 9 stycznia 2015 r., a który był przedmiotem dokonanych przez niego pomiarów i został przedstawiony na mapie będącej załącznikiem do operatu technicznego, tj. stan działek, na których "znajdowało się wyrobisko oraz nadkłady ziemne". Różnice w maksymalnej głębokości wyrobiska stwierdzonej na podstawie pomiarów z dnia 9 stycznia 2015 r. i z dnia 15 maja 2015 r. nie świadczą o nieprawidłowości pomiarów wykonanych w dniu 15 maja 2015 r., ale są wynikiem dokonanych przekształceń gruntu w związku z prowadzonymi przez Stronę pracami. Pomiędzy dniem 9 stycznia 2015 r. i dniem 15 maja 2015 r. kształt wyrobiska ulegał zmianom - z jednej strony zasypywano wyrobisko, z drugiej je powiększano prowadząc wydobycie kopaliny. Końcowy rezultat tych robót - według stanu na dzień 31 grudnia 2015 r. - został przedstawiony na mapie sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej przez mierniczego górniczego Z. W..
W ocenie organu odwoławczego prawidłowo OUG ustalił ilość wydobytej przez Stronę kopaliny tworząc numeryczne modele powierzchni: bazowej (wyjściowej na dzień 13 stycznia 2015 r. uzyskanej na podstawie mapy będącej załącznikiem do operatu technicznego sporządzonego przez geodetę L. M., na podstawie którego Starosta [...] wydał decyzję z [...] r. oraz porównawczej (docelowej na 31 grudnia 2015 r.) uzyskanej na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej przez mierniczego górniczego Z. W., stanowiącej załącznik nr 2 do planu ruchu zakładu górniczego "[...]" z okresem obowiązywania od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2022 r. Wydobytą kopaliną bez wątpienia było kruszywo naturalne piaskowo – żwirowe - złoże kruszywa naturalnego (piaskowo-żwirowe) "[...]", które bezpośrednio sąsiaduje z obszarem eksploatacji. Wydobyta nielegalnie część złoża z oczywistych przyczyn nie znalazła się w granicach udokumentowania określonych w "Dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego (piaskowo-żwirowe) "[...] w kat. C1 " z 2016 r., ale obszar ten był pierwotnie objęty Projektem robót geologicznych na rozpoznanie i udokumentowanie w kategorii C1 złoża kruszywa naturalnego "[...]", przedłożonym do zatwierdzenia 28 listopada 2014 r. Odnosząc się do opinii W. B. i jego spostrzeżeń na temat rodzaju kopaliny, sposobu jej rozpoznawania oraz wymaganych w tym zakresie kwalifikacji – organ wyjaśnił, że wydobywaną kopaliną nie był ani granit, ani granodioryt występujący w masywie krystalicznym Tatr Polskich, o których na wstępie tej opinii napisał biegły. Kopaliną tą był piasek, a dokładnie piasek ze żwirem - powszechnie wszystkim znana kopalina. Niepotrzebne w tym zakresie było więc wykonywanie badań petrograficznych, analiz sitowych i innych szczegółowych badań. Powołał się na obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 8 sierpnia 2014r. w sprawie stawek opłat na rok 2015 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. poz. 705) co do ustalania stawki opłaty eksploatacyjnej (0,57 zł) dla grupy kopalin jakimi są "piaski i żwiry" i to niezależnie od ich składu granulometrycznego, petrograficznego czy też punktu piaskowego - nie istniała zatem konieczność przeprowadzenia w sprawie dodatkowych "indywidualnych" badań, ani typowania materiału do próby przemysłowej w celach technologicznych, bowiem rodzaj kopaliny został jednoznacznie ustalony.
W ocenie organu okoliczności, że wydobywaną kopaliną był piasek ze żwirem, nazywany też potocznie kruszywem naturalnym, dowodzą dokumenty zawarte w aktach sprawy - zgłoszenie prowadzenia działalności bez koncesji przez Urząd Gminy i Miasta w W., dokumenty OUG (protokół z dnia 15 maja 2015 r.), materiał zdjęciowy oraz Dokumentacja geologiczna sporządzona na wniosek odwołującego przez uprawnionych geologów złożowych. Rodzaj kopaliny zweryfikowany został też przez współautora Dokumentacji ustalającej – geologa górniczego, posiadającego kwalifikacje do sporządzania w szczególności projektów robót geologicznych i dokumentacji geologicznych złóż kopalin stałych.
Za niezasadny PWUG uznał także zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Pgg poprzez jego niezastosowanie i określenie rodzaju kopaliny w wyrobisku przez pracowników nie posiadających odpowiednich kwalifikacji w zawodzie geologa. Podkreślił, że OUG wyjaśnił na jakiej podstawie ustalił, iż objętość wyrobiska uległa powiększeniu w okresie od dnia 13 (9) stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.; dlaczego nie wziął w tym zakresie pod uwagę pomiarów dokonanych w 15 maja 2015 r.; ustalił kierunek eksploatacji, przedstawiając go na mapie sytuacyjno-wysokościowej, sporządzonej przez mierniczego górniczego, stanowiącej element Dokumentacji ustalającej. Za niewiarygodne uznał twierdzenia strony, iż "przedmiotowe wyrobisko powstało w latach siedemdziesiątych", skoro w protokole z oględzin działek w 18 grudnia 2014 r. stwierdzono: "zarówno w wyrobisku płytszym, jak i głębszym widać świeże ślady poruszania się ciężkiego sprzętu na podwoziu kołowym, jak i gąsienicowym". Z wyjaśnień strony nadto wynikało, że po otrzymaniu decyzji Starosty [...] podjęła na przełomie miesiąca kwietnia i maja 2015 r. prace związane z "wyrównaniem terenu i naprawą szkód".
Prezes WUG nie uznał za wiarygodne twierdzeń strony, iż prace podjęte przez niego na przełomie kwietnia i maja 2015 r. były jedynie pracami naprawczymi bowiem przeciwko temu przemawiał kształt i lokalizacja wyrobiska, które powstało w ich wyniku. Wyrobisko uległo bowiem przesunięciu: od strony zachodniej zostało znacznie powiększone, a od strony wschodniej część "pierwotnego" wyrobiska została zasypana, co jednoznacznie wskazywało, iż Strona nie prowadziła niwelacji skarp powstałych w wyniku działalności stwierdzonej decyzją Starosty [...] ale prowadziła wydobywanie kopaliny jednocześnie powiększając istniejące wyrobiska i zasypując je. Organ także stwierdził, że za powyższym przemawia również treść pism burmistrza W., którymi zawiadamiał odpowiednio Starostwo Powiatowe w S. oraz OUG w K. o nielegalnym procederze.
W ocenie organu odwoławczego zamiarem odwołującego było prowadzenie działalności polegającej wydobywaniu kopalin. Pomimo braku koncesji, realizację tego zamiaru Strona podjęła w 2014 r. (decyzja z dnia [...] r.) i kontynuowała w okresie pomiędzy dniem 9 stycznia a 31 grudnia 2015 r. Koncesja na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża (piaskowo-żwirowego) "[...]" udokumentowanego na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...] obręb geodezyjny B., gmina W., została udzielona M. D., decyzją, przez Starostę [...] dopiero w [...] r., a jego ojcu - decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] r., (zapewne na skutek uwarunkowań formalno-prawnych w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji przez M. D.) na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego (piaskowo- żwirowego) "[...]", zlokalizowanego między innymi na nieobjętej dotychczas eksploatacją części działek ewidencyjnych, będących przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do załączonej do odwołania opinii geodety B. P., który na zlecenie strony dokonał porównania map "zasięgu wyrobiska" oraz "Sprawozdania technicznego z analizy dokumentów Dokumentacji ustalającej Ilość wydobytej kopaliny w miejscowości M." – organ uznał ich wnioski za nieprawdziwe. Podkreślono, że kształt wyrobiska stale ulegał zmianom, stąd porównywanie powierzchni wyrobiska według obu stanów bez porównania wysokości terenu w okresie ich wykonywania nie uprawniała do wniosku, iż "wielkość wyrobiska uległa pomniejszeniu". Natomiast z porównania zmian wysokości pomierzonych rzędnych terenu na mapie sporządzonej przez - ze stanem na 9 stycznia 2015 r. i mapie - ze stanem na 31 grudnia 2015 r. wynikało, że różnica rzędnych wysokościowych w zachodniej części wyrobiska wynosi ok. [...] m, co jednoznacznie świadczyło o powiększeniu wyrobiska, nawet przy mniejszej jego powierzchni. Tylko takie porównanie - biorąc pod uwagę, iż opłata podwyższona ustalona została na podstawie zmian objętości modelu terenu "pierwotnego" i "przekształconego" - pozwala na stwierdzenie czy "wielkość wyrobiska" uległa zmianie i w którym rejonie powierzchni objętej postępowaniem to nastąpiło. Wyjaśniono, że decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. ustalono stronie podwyższoną opłatę eksploatacyjną za wydobycie [...] ton kopaliny bez koncesji na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] do dnia 9 stycznia 2015 r. biorąc pod uwagę objętość wyrobiska na dzień wykonania pomiarów przez geodetę, w związku ze sporządzeniem przez niego operatu ewidencyjnego, tj. na dzień 9 stycznia 2015 r. Postępowanie wszczęte przez OUG 17 lipca 2015 r. dotyczyło natomiast "innego działania" - wydobywania przez Stronę kopaliny z przedmiotowych działek po dniu 9 stycznia 2015 r. Za niezasadne uznano więc twierdzenia Strony, iż za , jedno" działalnie ma ponieść konsekwencje kilka razy.
W ocenie organu odwoławczego nie miała znaczenia w sprawie okoliczność wydzierżawienia przez odwołującego nieruchomości ojcu, sporządzenia przez ojca Strony wniosku o zatwierdzenie Dokumentacji geologicznej, ani też uzyskania przez niego decyzji o zatwierdzeniu planu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego "[...]" – bowiem wydobyta nielegalnie część złoża nie znalazła się w granicach udokumentowania określonych w Dokumentacji geologicznej i nie została również objęta planem ruchu zakładu górniczego. Z wyjaśnień odwołującego wynikało ponadto, że to Strona prowadziła prace na działkach ewidencyjnych, jako podmiot zobowiązany do realizacji obowiązku wynikającego z decyzji Starosty [...] z [...] r.; przyznała, prowadzona przeze niego firma podejmuje prace związane z naprawą szkód powstałych w środowisku. Zatem prawidłowo została ustalona strona tego postępowania, i nie doszło w tym zakresie do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Nadto mając na względzie w szczególności wyjaśnienia strony, prace wydobywcze pod pozorem wykonywania decyzji Starosty [...], które były prowadzone zasadniczo na przełomie kwietnia i maja 2015 r. - PWUG stwierdził, że daty przyjęte przez organ I instancji, tj. 13 stycznia do 31 grudnia 2015 r. jak i "zmodyfikowane" przez organ drugiej instancji – od 9 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. są datami skrajnymi, pomiędzy którymi to wydobycie było prowadzone. Jako koniec okresu wydobywania kopaliny przez odwołującego organ I instancji przyjął datę widniejącą na mapie stanowiącej załącznik nr 2 do planu ruchu zakładu górniczego "[...]" na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2022 r. sporządzoną przez mierniczego górniczego, tj. dzień 31 grudnia 2015 r., przedstawiającą stan działek ewidencyjnych, na podstawie której stworzono numeryczny model powierzchni porównawczej. Jako początek okresu wydobywania kopaliny przez odwołującego organ I instancji przyjął natomiast dzień 13 stycznia 2015 r. - dzień wpływu od strony do Starosty [...] operatu technicznego sporządzonego przez geodetę, ale w ocenie PWUG skoro objętość wydobytej kopaliny obliczono na podstawie mapy będącej załącznikiem do operatu technicznego, tworząc numeryczny model powierzchni bazowej, to początek okresu wydobywania kopaliny powinna wyznaczać nie data wpływu dokumentu, ale data dokonania pomiaru przez geodetę, na podstawie którego został sporządzony operat techniczny (mapa), tj. dzień 9 stycznia 2015 r.
W ocenie organu, dla ustalenia określonemu podmiotowi opłaty podwyższonej nie było konieczne ustalenie dziennej daty rozpoczęcia przez niego nielegalnego wydobycia kopaliny, zwłaszcza jeżeli wydobycie to miało charakter ciągły bądź było prowadzone systematycznie etapami. Jak w przedmiotowej sprawie.
Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła skargę żądając uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 Pgg poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a tym samym bezzasadne nałożenie na skarżącego opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji [...] (Mg) kopaliny - kruszywa naturalnego (piaskowo-żwirowego) na przedmiotowej nieruchomości w okresie pomiędzy 9 stycznia a 31 grudnia 2015 r., w sytuacji braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych;
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a.:
a) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z pominięciem okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz na podstawie niekompletnego materiału dowodowego z powodu nieprzeprowadzenia ponownych oględzin na przedmiotowej nieruchomości;
b) poprzez wskazanie w osnowie decyzji okresu od 13 stycznia do 31 grudnia 2015 r. jako okres nielegalnego wydobycia kopaliny jedynie w oparciu o wyliczenia matematyczne, które są zupełnie oderwane od stanu faktycznego;
- art. 107 § 3 k.p.a.:
a) poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu, brak oceny przeprowadzonych dowodów w szczególności pod kątem ich wiarygodności, zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a także ich spójności z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym;
b) poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji konkretnych dowodów, na podstawie których organ ustalił, że obszar wyrobiska uległ znacznemu powiększeniu (wielokrotnemu);
- art. 84 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a., poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu geologii pomimo wątpliwości jakie zostały wskazane w opinii biegłego sądowego mgr W. B., a tym samym nie podjęcie wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji realizacji zasady dążenia do prawdy obiektywnej, jak również rozstrzyganie wszelkich wątpliwości wyłącznie na niekorzyść strony, a także niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego oraz dokonanie jego arbitralnej oceny sprzecznej z zasadą swobodnej oceny dowodów;
3) błąd w ustaleniach faktycznych co do rodzaju i ilości wydobytego na działce surowca, a także błędne przyjęcie, że zaszły w przypadku tegoż wydobycia okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 Pgg i błędne nałożenie opłaty podwyższonej w wysokości [...] zł.
Podtrzymała dotychczasowe argumenty i twierdzenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko, szczegółowo przedstawił przebieg postepowania oraz stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na rozprawie skarżący oświadczył, że nie była prowadzona eksploatacja wbrew ustaleniom organu. Pełnomocnik organu oświadczył, że kwestionowane wyniki badań z dnia 15 maja 2015 r. nie miały wpływu na wyniki badań, ponieważ podstawa do ilości wydobytej kopaliny było modelowanie numeryczne. Skarżący oświadczył, że ilość kopaliny zalegała cały czas na terenie działki i nie była wykorzystywana i nie była wywieziona. Pełnomocnik organu oświadczył, że definicja kopaliny oznacza materiał odłączony od złoża. Skarżący odpowiedział twierdząco na pytanie Sądu, czy decyzja starosty [...] z dnia [...] r. jest prawomocna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął jako prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego skład orzekający Sądu w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska, a podniesione w skardze zarzuty za całkowicie chybione.
W niniejszej sprawie Strona podnosi zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. niewłaściwego ich zastosowania i wskazuje, że działalność skarżącego nie polegała na wydobyciu kopaliny bez koncesji, ale na niwelacji terenu i działaniach naprawczych zgodnie z nakazem decyzji Starosty [...]. Natomiast zarzuty naruszenia prawa procesowego dotyczą niewyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez nie ustalenie rodzaju wydobytego kruszywa i nie pobrania próbek kruszywa przez organ do badania; zakwestionowanie opinii przedstawionych przez Stronę; brak rzetelnego obliczenia wielkości wydobycia; nie wykazania "stanu początkowego wyrobiska".
Przechodząc do meritum sprawy należy dokonać w pierwszym rzędzie analizy przepisów prawnych regulujących kwestię prowadzenia robót geologicznych, wydobywczych bez dokumentacji oraz sankcji za nieprzestrzeganie obowiązujących w tym zakresie rygorów. Norma z art. 1 Pgg określa zakres przedmiotowy ustawy i stanowi, że akt ten określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakończenia działalności w zakresie m.in: wydobywania kopalin ze złóż. Z ustawowej definicji z art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg kopaliną wydobytą - jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg). Z kolei działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, wykonywana jedynie na podstawie udzielonej koncesji.
Natomiast zgodnie z art. 4 Pgg, który reguluje zastosowanie tej ustawy do wydobywania piasków i żwirów – ust. 1 - przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie:
1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych;
2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym;
3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości.
Jednakże w myśl ust. 2 - ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania. Natomiast z mocy ust. 3 - w przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3.
W przypadku zatem niedochowania powyższych wymogów z mocy art. 140 Pgg ust. 3 pkt 3 - nakładana jest opłata podwyższona za wydobywanie kopalin i ustalana w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny. Status strony w tym postępowaniu ma osoba, która prowadzi taką działalność.
Podsumowując przedstawione uwarunkowania prawne należy więc stwierdzić, że w sytuacji naruszenia określonych powyższymi normami wymagań właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala działającej nielegalnie stronie opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, gdyż odnośnie kwestii prowadzenia takich działań zaakcentować należy sztywny reżim prawny, którego niedochowanie skutkuje stosowną sankcją. Art. 140 statuuje naliczanie opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy działalność wykonywana jest bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektowi robót wydobywczych.
Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważył, że organ I instancji prawidłowo po uzyskaniu informacji o wykonywaniu robót wydobywczych kopaliny wszczął stosowne postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za ich wykonywanie w okresie 2015 roku.
Z całości ustalonych okoliczności faktycznych jednoznacznie wynika, że Skarżący w tym czasie dokonywał wydobycia, eksploatacji kruszywa naturalnego tj. odłączał od złoża kopalinę. Okoliczność jaki był to piasek czy żwir nie ma znaczenia bowiem wszystkie te składniki tworzą złoże, od którego odłączono wyeksploatowaną kopalinę. Zresztą w wyniku dokonanych ustaleń w czasie wizji i tworzenia dokumentacji organ jednoznacznie ustalił skład kruszywa i zastosował odpowiednią stawkę przy obliczaniu spornej opłaty, co przeanalizował szczegółowo w zaskarżonej decyzji (opisano to w części historycznej uzasadnienia).
Zaakcentować należy, że Skarżący nie miał zatwierdzonej stosownej dokumentacji na eksploatację złoża, a Jego działanie na tym obszarze - jako powód wskazywał dokonywanie robót niwelowania terenu – trwało w 2015 r. i były prowadzone roboty wydobywcze zwiększające obręb wyrobiska i zmieniające jego pierwotny zasięg w wyniku zasypywania jego wyeksploatowanej już części; koncesje na wydobywanie kopaliny ze złoża uzyskał dopiero 21 października 2016 r.
Podnieść także należy, że organ I instancji wykazał wielokrotność powiększenia wyrobiska wskazując na jego pierwotną objętość [...] m3 ustaloną w wyniku oględzin przeprowadzonych 18 grudnia 2014 r. przez pracowników Starostwa [...] oraz operat techniczny z pomiarów geodezyjnych sporządzony przez geodetę L. M. 9 stycznia 2015 r. i dostarczony do Starostwa 13 stycznia 2015 r. Następnie powołał się na wizję z 15 maja 2015 r. oraz mapę sytuacyjno-wysokościową, sporządzoną przez mierniczego górniczego Z. W., wg stanu na dzień 31 grudnia 2015 i r. Z porównania obu dokumentów jednoznacznie wynikło, iż wielkość powierzchni, na której doszło do powiększenia wyrobiska w okresie 2015 roku wyniosła [...] m3.
Zatem należy skonkludować, iż zarówno Stronę postępowania jako podmiot oraz rozmiar wykonywania przez Nią konkretnie zarzucanych przez organ robót, bez właściwie zatwierdzonej dokumentacji, ustalono prawidłowo. Tym samym chybione są zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego.
Przechodząc do kwestii procesowych i zarzutów podnoszonych w skardze wskazać należy, że Sąd nie podziela argumentów strony skarżącej także w tym zakresie. Organ bowiem przeprowadził konieczne i niezbędne czynności wyjaśniające w spornym zakresie – tj. wizję w terenie, dokładne oględziny wyrobiska, pomiary geodezyjne, które wskazują jednoznacznie na rozmiar wyeksploatowanego kruszywa. Prawidłowo ustalił rodzaj kopaliny wskazując także na decyzję pierwotną w zakresie ustalenia opłaty podwyższonej za eksploatacje na tym samym terenie przez Starostę [...]. Natomiast - wbrew twierdzeniem Skarżącego - okoliczność niespożytkowania wydobytego kruszywa i jego zaleganie na skarpach pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem motywy działania podmiotu realizującego wydobycie kruszywa bez zezwolenia nie mają znaczenia dla dokonanej przez organy subsumcji. Podobnie nie mają znaczenia w sprawie ewentualne miejsca składowania tego kruszywa.
Podważanie przez stronę skarżącą ustalonych przez organ okoliczności faktycznych oraz zarzucane naruszenie zasad procesowych i nieprzeprowadzenie wskazywanych dowodów czy pominięcie wniosków z przedstawianych opinii również nie znajduje żadnego uzasadnienia, skoro jak Sąd już stwierdził fakt wydobycia określonej ilości kopaliny bez stosownego zezwolenia został udowodniony i wykazany prawidłowo przez organ. Natomiast polemika z tymi ustaleniami zawarta w twierdzeniach Strony nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, sprowadza się bowiem do odmiennej oceny stanu faktycznego. Podobnie bez znaczenia w świetle poczynionych ustaleń pozostaje powoływana przez Skarżącego opinia, do której zresztą obszernie ustosunkował się organ, a tut. Sąd podziela zajęte w tym zakresie stanowisko.
Zatem po analizie materiału dowodowego skład orzekający tut. Sądu w pełni podziela argumenty organu odwoławczego co do ustalenia wielkości wydobycia i w konsekwencji wysokości naliczonej opłaty bowiem materiał zebrany, na którym oparł się organ przy kwestionowanych wyliczeniach, jest pełny, spójny i wyczerpuje nakazy zasad procesowych. W świetle bowiem przytoczonych już regulacji prawnych nie budzi wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia takiej okoliczności na organie nadzoru górniczego ciąży obowiązek wydania decyzji wymierzającej osobie fizycznej dokonującej nielegalnego wydobycia kruszywa podwyższonej opłaty. Należy bowiem zauważyć, że udzielenie koncesji czy zatwierdzanie projektu robót lub zgłoszenie planowanego wydobycia kruszywa może nastąpić na wniosek podmiotu, który spełni stosowne, czasem rygorystyczne warunki określone w przepisach ustawy Prawo geologiczne i górnicze do ich uzyskania. Powyższe ma na względzie właśnie charakter takich robót czy działalności o skomplikowanym charakterze, wymagającej wiedzy specjalistycznej, gdyż jej prowadzenie w sposób niewłaściwy niesie poważne zagrożenie.
W konsekwencji powyższego zarzuty i argumenty skargi nie mogły odnieść skutku. Oględziny, pomiary wyrobiska dokonane zostały przez uprawnione osoby; odpowiednio udokumentowane. Organ przeprowadził także niezbędne dla sprawy a wnioskowane przez Stronę dowody i zinterpretował je. Ustosunkował się do stawianych mu zarzutów wyjaśniając swoje stanowisko. W konsekwencji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył powołanych w skardze przepisów prawa, a jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał prawidłową normę art. 140 Pgg.
Wobec powyższego w sprawie nie można dopatrzeć się naruszenia wskazanych w skardze przepisów, gdyż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska strony organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Nadto pierwotna decyzja Starosty [...] o ustaleniu opłaty podwyższonej za wcześniejszy okres wydobywania kopaliny na spornym obszarze jest prawomocna i zasadnie organy oparły się także na jej ustaleniach.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło