II SA/Wa 1918/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-22
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie wniosku o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia po terminie określonym w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że termin do złożenia wniosku o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, określony w rozporządzeniu, jest terminem prawa materialnego. Jego uchybienie stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 kpa, ponieważ skutkuje niemożnością realizacji prawa podmiotowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015 po terminie określonym w rozporządzeniu. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówił wszczęcia postępowania, uznając złożenie wniosku po terminie za wystarczającą przyczynę. Po uchyleniu przez WSA postanowienia o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ ponownie rozpoznał sprawę i utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, argumentując materialnoprawny charakter terminu. Skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania – oddala skargę –
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej jako "organ" lub "Minister") postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., dalej jako "kpa") utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] maja 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania B. B. (dalej jako "skarżący" lub "wnioskodawca") stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015.
W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] maja 2017 r. Prorektor ds. kształcenia Politechniki [...] przedstawił wniosek, zaopiniowany przez Radę Wydziału [...], o przyznanie skarżącemu ww. stypendium.
W dniu [...] maja 2017 r. Minister, powołując się na art. 61 § 1 kpa wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ uznał, że złożenie wniosku po terminie jest wystarczającą przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270, dalej jako "rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r."), termin do złożenia wniosku upłynął z dniem [...] października 2014 r. Wobec powyższego, wniosek o przyznanie skarżącemu stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015 został przedstawiony Ministrowi
z przekroczeniem terminu.
W dniu [...] czerwca 2017 r. skarżący - reprezentowany przez swojego brata B.B. - przedstawił wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem wnioskodawcy, termin ustanowiony w § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. jest terminem instrukcyjnym, tym samym jego przekroczenie nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania. Ponadto skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem Ministra, że wniosek
o przyznanie stypendium powinien odpowiadać wymogom określonym
w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 17 lipca 2015 r.
w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom (Dz. U. poz. 1050).
W dniu [...] lipca 2017 r. Minister działając na podstawie art. 134 kpa wydał postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez skarżącego z uwagi na brak posiadania przez niego statusu strony postępowania.
W efekcie złożenia skargi na ww. postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 19 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1531/17 uchylił postanowienie Ministra z [...] lipca 2017 r. pozostawiając w obrocie prawnym postanowienie z [...] maja 2017 r. nr [...]. Sąd stwierdził, że organ nieprawidłowo zastosował art. 134 kpa, gdyż nie wykazał, że brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie jest oczywisty i nie budzi żadnych wątpliwości. Zgodnie z orzeczeniem Sądu, studentowi przysługuje w tym postępowaniu status strony, a jego interes prawny wynika z art. 173 ust. 1 pkt 4 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, dalej jako "ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym).
Ponownie rozpoznając sprawę organ, złożenie wniosku po terminie jest inną przyczyną, o której mowa w art. 61a § 1 kpa, uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania. Termin do złożenia wniosku o stypendium ministra, określony w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. jest terminem prawa materialnego, a zatem złożenie wniosku po jego upływie nie wywołuje oczekiwanych przez stronę skutków prawnych. Jak zaś wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, skutkiem upływu terminu materialnoprawnego jest wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Termin taki ogranicza w czasie możliwość dochodzenia (realizacji) prawa podmiotowego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków
o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma bowiem przedmiotu postępowania administracyjnego,
a postępowanie nie może być wszczęte.
Organ podniósł, że materialnoprawny charakter terminu do złożenia wniosku wynika wprost z upoważnienia określonego w art. 187 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Przepis ten wskazuje, że minister właściwy określa w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania stypendium. Oczywistym jest, że termin składania wniosków jest integralnym elementem składowym trybu przyznawania stypendium. Należy przy tym podkreślić, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium ma charakter konkursowy, w ramach którego studenci rywalizują
o świadczenie w postaci stypendium ministra w określonym czasie i na jednakowych warunkach. Uprawnienie do otrzymania stypendium ministra przysługujące na mocy art. 178 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, musi być ograniczone czasowo, aby zapewnić jednakowe warunki dostępu do stypendium. Bezspornym jest więc, aby
w kilkutygodniowym okresie dokonywania oceny osiągnięć, wnioski studentów poddawane tej ocenie stanowiły grupę zamkniętą, tak aby możliwe było stworzenie rankingu wniosków o wyłonienie najlepszych kandydatów do stypendium. Przesłanie wniosku o przyznanie stypendium na dany rok akademicki w dowolnym terminie, zwłaszcza po zakończeniu procedury wyłaniania stypendystów, naruszałoby zasady równego traktowania kandydatów. Wyłącznie materialnoprawny charakter terminu złożenia wniosku zapewnia sprawiedliwy przebieg postępowania w sprawie przyznania stypendium.
Minister wskazał, że mając na uwadze powyższe prawodawca określił w art. 187 ww. ustawy, że tryb przyznawania stypendium, którego integralnym elementem jest termin składania wniosków, określi minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, tak aby zapewnić sprawny przebieg procedury składania wniosków, przez uczelnie różnych typów i nadzorowanych przez różnych ministrów. Termin składania wniosków podlegał uzgodnieniu w trakcie prac legislacyjnych z innymi ministrami nadzorującymi uczelnie.
Zdaniem organu nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem, że ustanowiony w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. termin do złożenia wniosku o przyznanie stypendium jest "terminem instrukcyjnym". Terminy instrukcyjne dotyczą bowiem działań organu i nie mają charakteru materialnoprawnego. Są terminami procesowymi, które mogą być przez organ zarówno przedłużane, jak i skracane lub zawieszane - w zależności od potrzeb w konkretnej sprawie. W niniejszej sprawie za termin instrukcyjny można uznać jedynie termin do przedstawienia przez studenta rektorowi wniosku o przyznanie stypendium. Uczelnie standardowo określały wcześniejsze terminy do składania przez studentów wniosków tak, aby mogły być one przedstawione radom wydziałów lub senatowi do opinii. Dopiero po pozytywnym zaopiniowaniu wniosku rektor był zobowiązany przesłać go do rozpatrzenia przez ministra w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...] października. Ponieważ terminy posiedzeń ww. gremiów są różne w poszczególnych jednostkach organizacyjnych uczelni, uczelnie mogły ustalać odrębne terminy porządkowe do składania wniosków przez studentów. Warto przy tym podkreślić, że posiedzenia rad wydziałów są przeważnie organizowane raz w miesiącu, zatem przedstawienie przez studenta wniosku na kilka dni przed upływem [...] października danego roku mogło skutecznie utrudnić, a nawet uniemożliwić złożenie wniosku przez rektora do ministra
w terminie określonym w ww. rozporządzeniu, tj. w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
Organ zauważył, że w niniejszej sprawie wniosek został złożony w uczelni [...] października 2014 r., a więc na dzień przed upływem terminu dla rektora na przesłanie pozytywnie zaopiniowanego wniosku do ministra. Należy jednocześnie podkreślić, że informacja na temat procedury składania wniosków na rok akademicki 2014/2015 została opublikowana na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego już [...] czerwca 2014 r. Wskazano tam [...] października 2014 r. jako termin do składania wniosków przez uczelnie, które - w ramach swojej autonomii - określały takie terminy porządkowe na złożenie wniosków przez studentów, aby możliwe było wydanie opinii na ich temat przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni lub senat oraz dochowanie przez rektora terminu określonego w ww. rozporządzeniu. Niezależnie od tego, stosowne przepisy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego opublikowanym w Dzienniku Ustaw i miały charakter powszechnie obowiązującego prawa.
Organ podkreślił, że uznanie terminu do złożenia przez uczelnię wniosku
o przyznanie stypendium ministra za "termin porządkowy", a nie termin prawa materialnego, rodziłoby poważne konsekwencje w procedurze przyznawania stypendiów ministra, gdyż umożliwiałoby każdemu studentowi (a nawet osobie, która ukończyła studia) występowanie z wnioskiem o przyznanie stypendium ministra
w dowolnym czasie, nawet o stypendia na wcześniejsze lata studiów. Tymczasem podkreślić należy, że ocena wniosków jest oceną porównawczą. Wniosek danego studenta jest oceniany przez organ pomocniczy ministra, tj. zespól ekspertów,
w określonym przedziale czasowym na tle wszystkich złożonych wniosków na dany rok akademicki, a przy ocenianiu i przyznawaniu punktów za poszczególne osiągnięcia stosowana jest analiza porównawcza. Z tego względu ocena tych samych osiągnięć
w poszczególnych latach może się różnić, w zależności od poziomu i rangi osiągnięć przedstawionych w innych wnioskach. Ocenienie dodatkowo złożonego wniosku na tle wniosków studentów sprzed kilku lat wymagałoby odtworzenia obowiązujących wówczas warunków i sposobu oceny osiągnięć oraz dokonania analizy wniosku na tle innych wówczas złożonych wniosków.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez skarżącego, Minister wskazał, że z uwagi na konkursowy charakter stypendium możliwe byłoby odstępstwo od zasady, że organ orzeka według stanu prawnego z dnia rozstrzygania sprawy, ale tylko w przypadku gdy nie stoją za tym przeszkody prawne. Tymczasem art. 53 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1198) jasno wskazuje, że do postępowań
w sprawach dotyczących przyznania studentom i doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 178, art. 181 ust. 2 oraz art. 199c ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (a więc zgodnie z art. 57 - przed 1 lipca 2015 r.) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (tj. ustawą z 11 lipca 2014 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe - z wyłączeniem przepisów dotyczących dokonywania oceny wniosków o przyznanie stypendiów przez zespoły powołane przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 187 i art. 199c ust. 3 ww. ustawy. Wobec tego, postępowania, które nie zostały wszczęte przed 1 lipca 2015 r. (a więc również postępowanie w sprawie wniosku skarżącego) muszą być rozpatrywane zgodnie
z aktualnie obowiązującymi przepisami, tj. rozporządzeniem z 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom.
Organ wyjaśnił, że osiągnięcia sportowe przedstawione we wniosku skarżącego nie mają wybitnego charakteru w rozumieniu § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia. Karate fudokan nie jest sportem olimpijskim (tj. sportem objętym przygotowaniami do najbliższych igrzysk olimpijskich), a więc medale uzyskane w mistrzostwach świata
i mistrzostwach Europy w tej dyscyplinie sportowej nie byłyby uznane za osiągnięcia
o wybitnym charakterze. W przypadku sportów nieolimpijskich za wybitne osiągnięcie
w sporcie uznaje się bowiem zajęcie co najmniej 3 miejsca wyłącznie w uniwersjadzie, akademickich mistrzostwach świata i akademickich mistrzostwach Europy oraz Europejskich Igrzyskach Studentów. Po wtóre, Minister jako organ administracji publicznej jest zobowiązany do działania na podstawie przepisów prawa, a zgodnie
z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia jest przyznawane wyłącznie studentom. Tymczasem skarżący ukończył studia [...] lipca 2015 r. i nie posiada już statusu studenta. Po trzecie należy zaś stwierdzić, że organ rozdysponował już środki finansowe na stypendia ministra za wybitne osiągnięcia zarówno na rok akademicki 2014/2015, jak i w ujęciu na lata kalendarzowe 2014 i 2015. W świetle orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 646/06 dotyczącego m. in. terminów złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pomocy materialnej dla studentów, decyzja
w sprawie odmowy przyznania stypendium może również zapaść z powodu braku środków finansowych, a nie bez rozpatrzenia sprawy z powołaniem się na wygaśnięcie prawa wskutek uchybienia terminowi. Analogicznie jak w przypadku świadczeń pomocy materialnej wypłacanych przez uczelnię, w przypadku stypendiów ministra, organ co roku dysponuje określoną ilością środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Podejmując decyzję w sprawie wysokości stypendium i liczby stypendiów organ musi brać pod uwagę wysokość tych środków. Należy podkreślić, że środki na wypłatę stypendiów są ustalane w ustawie budżetowej na dany rok, zaś niewykorzystane
w danym roku - nie przechodzą na rok kolejny. Ministerstwo nie posiada zatem nierozdysponowanych środków finansowych z roku 2014 i 2015, które mogłoby przeznaczyć na wypłatę stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015.
Pismem z 21 września 2018 r., skarżący reprezentowany przez swojego brata B. B., wniósł do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu, zaskarżając je
w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.
Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w trybie egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że Prorektor ds. kształcenia Politechniki [...] przedstawił wniosek, zaopiniowany przez Radę Wydziału [...], o przyznanie skarżącemu ww. stypendium dopiero w dniu [...] maja 2017 r. Wniosek ten został więc przedstawiony Ministrowi po upływie terminu
o którym mowa § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, rektorzy uczelni przekazują ww. wnioski ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego w terminie od dnia [...] lipca do dnia [...] października. Wniosek o przyznanie skarżącemu stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015 winien więc zostać przekazany organowi przez rektora najpóźniej [...] października 2014 r.
W ocenie Sądu, skoro wniosek o przyznanie skarżącemu ww. stypendium nie został przekazany organowi przez rektora w ww. wymaganym terminie, skarżący może dochodzić ewentualnych roszczeń z tego tytułu od rektora przed sądem powszechnym. Nie oznacza to zaś, że Minister winien obecnie wszcząć postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu przedmiotowego stypendium na rok akademicki 2014/2015, zwłaszcza w sytuacji gdy skarżący ukończył studia w dniu [...] lipca 2015 r.
i nie posiada już statusu studenta.
Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie natomiast z art. 61 a § 1 kpa, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd Ministra, że złożenie przez rektora wniosku po terminie wskazanym w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. jest inną przyczyną,
o której mowa w art. 61a § 1 kpa, uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania. Termin do złożenia wniosku o stypendium ministra, określony w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. jest bowiem terminem prawa materialnego, a zatem złożenie wniosku po jego upływie nie wywołuje oczekiwanych przez stronę skutków prawnych.
Wyjaśnić należy, że skutkiem upływu terminu materialnoprawnego jest wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Termin taki ogranicza w czasie możliwość dochodzenia (realizacji) prawa podmiotowego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków
o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma bowiem przedmiotu postępowania administracyjnego,
a postępowanie nie może być wszczęte.
Prawidłowo organ podniósł, że materialnoprawny charakter terminu do złożenia wniosku wynika wprost z upoważnienia określonego w art. 187 ustawy Prawo
o szkolnictwie wyższym. Przepis ten wskazuje, że minister właściwy określa w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania stypendium. Oczywistym jest, że termin składania wniosków jest integralnym elementem składowym trybu przyznawania stypendium. Zauważyć należy, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium ma charakter konkursowy, w ramach którego studenci rywalizują
o świadczenie w postaci stypendium ministra w określonym czasie i na jednakowych warunkach. Uprawnienie do otrzymania stypendium ministra przysługujące na mocy art. 178 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, musi być więc ograniczone czasowo, aby zapewnić jednakowe warunki dostępu do stypendium. Bezspornym jest więc, aby
w kilkutygodniowym okresie dokonywania oceny osiągnięć, wnioski studentów poddawane tej ocenie stanowiły grupę zamkniętą, tak aby możliwe było stworzenie rankingu wniosków o wyłonienie najlepszych kandydatów do stypendium. Przesłanie wniosku o przyznanie stypendium na dany rok akademicki w dowolnym terminie, zwłaszcza po zakończeniu procedury wyłaniania stypendystów, naruszałoby zasady równego traktowania kandydatów. Wyłącznie zaś materialnoprawny charakter terminu złożenia wniosku zapewnia sprawiedliwy przebieg postępowania w sprawie przyznania stypendium. Nadto, z art. 187 ww. ustawy wynika, że tryb przyznawania stypendium, którego integralnym elementem jest termin składania wniosków, określi minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, tak aby zapewnić sprawny przebieg procedury składania wniosków, przez uczelnie różnych typów i nadzorowanych przez różnych ministrów.
Nie można zatem zgodzić się z poglądem skarżącego, że ustanowiony w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. termin do złożenia wniosku o przyznanie stypendium jest terminem instrukcyjnym, a nie materialnoprawnym. Terminy instrukcyjne dotyczą bowiem działań organu i nie mają charakteru materialnoprawnego. Są terminami procesowymi, które mogą być przez organ zarówno przedłużane, jak i skracane lub zawieszane - w zależności od potrzeb
w konkretnej sprawie.
Prawidłowo organ wyjaśnił skarżącemu, że w niniejszej sprawie za termin instrukcyjny można uznać jedynie termin do przedstawienia przez studenta rektorowi wniosku o przyznanie stypendium. Uczelnie standardowo określały wcześniejsze terminy do składania przez studentów wniosków tak, aby mogły być one przedstawione radom wydziałów lub senatowi do opinii. Dopiero po pozytywnym zaopiniowaniu wniosku rektor był zobowiązany przesłać go do rozpatrzenia przez ministra
w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...] października. Ponieważ terminy posiedzeń ww. gremiów są różne w poszczególnych jednostkach organizacyjnych uczelni, uczelnie mogły ustalać odrębne terminy porządkowe do składania wniosków przez studentów.
Zgodzić się należy z organem, że uznanie terminu do złożenia przez uczelnię wniosku o przyznanie stypendium ministra za "termin porządkowy", a nie termin prawa materialnego, rodziłoby poważne konsekwencje w procedurze przyznawania stypendiów ministra, gdyż umożliwiałoby każdemu studentowi (a nawet osobie, która ukończyła studia) występowanie z wnioskiem o przyznanie stypendium ministra
w dowolnym czasie, nawet o stypendia na wcześniejsze lata studiów.
Sąd podziela pogląd Ministra, że organ orzeka według stanu prawnego z dnia rozstrzygania sprawy, ale tylko w przypadku gdy nie stoją za tym przeszkody prawne. Art. 53 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1198) jasno jednak wskazuje, że do postępowań w sprawach dotyczących przyznania studentom
i doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia, wszczętych
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 178, art. 181 ust. 2 oraz art. 199c ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (a więc zgodnie z art. 57 - przed 1 lipca 2015 r.) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (tj. ustawą z 11 lipca 2014 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe - z wyłączeniem przepisów dotyczących dokonywania oceny wniosków o przyznanie stypendiów przez zespoły powołane przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 187
i art. 199c ust. 3 ww. ustawy. Tak więc, postępowania, które nie zostały wszczęte przed 1 lipca 2015 r. (a więc również postępowanie w sprawie wniosku skarżącego) muszą być rozpatrywane zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, tj. rozporządzeniem z 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło