III SA/Lu 366/18
WyrokWSA w Lublinie2019-01-22
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Robert Hałabis, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana z powodu przekroczenia 24 punktów karnych jest prawidłowa, gdy kierowca kwestionuje zasadność przypisania niektórych punktów lub podnosi zarzuty dotyczące wadliwości postępowań, w których punkty zostały przyznane?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia 24 punktów karnych jest decyzją związaną, a starosta nie ma kompetencji do kwestionowania liczby punktów przypisanych przez Policję. Informacja Policji o liczbie punktów jest wiążąca dla starosty. Kwestionowanie przez kierowcę zasadności przyznanych punktów lub wadliwości postępowań, w których zostały przyznane, jest spóźnione w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy, a kierowca ma obowiązek samodzielnie kontrolować stan posiadanych punktów.Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję starosty o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Punkty zostały przyznane za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od października 2016 r. do września 2017 r., co łącznie dało 27 punktów. Skarżący kwestionował zasadność przyznania niektórych punktów, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości postępowań, w których zostały przyznane, a także zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych przez organy administracji, w tym brak zawieszenia postępowania w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu powszechnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Sygn. akt III SA/Lu [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] w H. z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...]) o zatrzymaniu skarżącemu A. P. prawa jazdy kategorii A, B, B+E, C, C+E i T – do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji.
Wskazane wyżej decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy:
Komendant Wojewódzki Policji w L. pismami z dnia [...] lutego 2018 r. zwrócił się do Starosty [...] z dwoma wnioskami: 1) o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień przez A. P., w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, gdyż w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. otrzymał łącznie 27 punktów; 2) o skierowanie go na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu.
W reakcji na pierwszy z powyższych wniosków Starosta H. decyzją z dnia z dnia [...] marca 2018 r. orzekł o zatrzymaniu A. P. prawa jazdy kategorii A, B, B+E, C, C+E i T, do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, co uzasadniało podjęcie tego rodzaju rozstrzygnięcia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 – dalej jako "ustawa zmieniająca"), wynika obowiązek starosty wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wydaje się po ustaleniu stanu faktycznego, jakim jest przekroczenie przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustaleń tych dokonuje się na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest informacja nadesłana przez komendanta wojewódzkiego policji. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji uzyskał od Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. informację, że skarżący w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. wielokrotnie naruszył zasady ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 27 punktów. Wobec tego organ był zobligowany, na podstawie powołanego art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, do zatrzymania mu prawa jazdy.
Organ wyjaśnił również, że po powzięciu informacji o przekroczeniu przez skarżącego 24 punktów, wszystkie przypisane mu punkty były ostateczne. Dlatego nie podzielił stanowiska strony, że złożony przez nią wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r., zapadłego w sprawie dotyczącej jednego z naruszeń przepisów ruchu drogowego wykazanego w informacji komendanta wojewódzkiego policji skutkowałoby tym, że skarżący nie przekroczył 24 punktów, a ewentualne punkty za wykroczenie z dnia [...] marca 2017 r. winny mieć status punktów tymczasowych. Stosownie bowiem do art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. W niniejszej sprawie ostanie naruszenie, za które skarżący otrzymał 6 punktów nastąpiło w dniu [...] września 2017 r., a więc przed upływem roku od pierwszego zdarzenia, za które punkty mogłyby zostać uchylone. Wobec tego organ nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zwrócono uwagę, że postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia sankcji dla kierującego, który przekroczył limit 24 punktów za naruszenie zasad ruchu drogowego, jest całkowicie innym postępowaniem niż postępowanie toczące się w trybie przepisów o wykroczenie. Innymi słowy, organy administracyjne nie mają kompetencji do kwestionowania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jedynie komendant wojewódzki policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji. Postępowanie toczące się przed sądem powszechnym jest zaś postępowaniem dotyczącym ukarania sprawcy danego wykroczenia, a postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania prawa jazdy ma na celu uniemożliwienie poruszania się po drogach publicznych do czasu spełnienia nałożonych na kierującego obowiązków. Zatem postępowanie przed Sądem Rejonowym w K. w żadnym razie nie było zagadnieniem wstępnym, od którego zależało rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W tej sytuacji prawnej i faktycznej zaistniały podstawy do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, dlatego organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do uwzględnienie wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego tej decyzji. Ponadto decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ zobligowany był wydać taką decyzję po otrzymaniu zawiadomienia o przekroczeniu przez skarżącego 24 punktów. Oznacza to także, że wszelkie inne argumenty dotyczące wad postępowania oraz kwestii konsekwencji zawodowych dla kierującego nie miały wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący A. P. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia polegającego na stwierdzeniu, że skarżący dopuścił się do naruszenia prawa o ruchu drogowym, w konsekwencji czego przekroczył liczbę 24 punktów;
2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez niezawieszenie przez organ administracji publicznej postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w K.,
3) art. 8 k.p.a. polegające na dokonaniu pobieżnej oceny stanu faktycznego w sposób oczywiście sprzeczny wobec wymogu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz uwzględnienia przy tym słusznego interesu skarżącego, co w żaden sposób nie może przyczyniać się do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,
4) art. 7 i 9 k.p.a. w związku z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez nienależyte poinformowanie skarżącego o ilości posiadanych przez niego punktów karnych, przypisanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, co uniemożliwiło mu skorzystanie z prawa do kursu doszkalającego w odpowiednim czasie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, które były tożsame z tymi podniesionymi w odwołaniu, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie może się zgodzić z zaskarżoną decyzją z tego względu, że wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r. dotyczący wykroczenia z dnia [...] marca 2017 r. jest wadliwy, dlatego zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia tego wyroku. Ma to na celu złożenie apelacji i wyeliminowanie wskazanego wyroku z obrotu prawnego, gdyż ma to również kluczowe znaczenie dla prowadzonego postępowania administracyjnego, bowiem dopiero stwierdzenie ostatecznym wyrokiem określonego wykroczenia będzie umożliwiało jednoznaczne stwierdzenie, czy popełnił on to wykroczenie. Dopiero w następstwie takiej wiedzy będzie można stwierdzić, czy przekroczył liczbę 24 punktów, a co za tym idzie, czy istnieją uzasadnione przesłanki do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. W takiej zaś sytuacji ewentualne punkty za wykroczenie z dnia [...] marca 2017 r. powinny mieć status tymczasowych, co w konsekwencji nie stanowi podstawy do uznania, że została przekroczona liczba 24 punktów. Dlatego stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie, co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie.
Organ nie badał też statusu punktów za to wykroczenie, choć powinien to zrobić, przez co nie ustalił za jakie konkretnie wykroczenia skarżącemu zostały przypisane punkty oraz czy widnieją one w ewidencji punktów karnych, co ma istotne znacznie w tej sprawie. Wyjaśnił również, że w dniu [...] października 2016 r. otrzymał 6 punktów karnych za wykroczenie, którego nie popełnił, bowiem w miejscowości Ż. na rondzie inny kierujący samochodem osobowym doprowadził do kolizji z jego pojazdem. Przybyły na miejsce zdarzenia patrol policji stwierdził, że jeżeli skarżący nie przyjmie mandatu karnego to zatrzyma mu prawo jazdy uzasadniając, że nie zna przepisów ruchu drogowego. Postawienie skarżącego w tak trudnej sytuacji w momencie przewożenia ładunku, kiedy nie miał on możliwości obrony swoich racji, wymusiło na nim decyzję o przyjęciu mandatu karnego. Natomiast w dniu [...] marca 2017 r. miało miejsce zdarzenie, za które otrzymał 6 punktów karnych. Było to zdarzenie, w którym jego wina była przez niego kwestionowana, a sprawa jest obecnie w Sadzie Rejonowym w K.. Z kolei w dniu [...] marca 2017 r. został nagrany przez nieoznakowany radiowóz z wideorejestratorem podczas wykonywania manewru wyprzedzania innego pojazdu. Wykroczenie według policjantów prowadzących kontrolę polegało na zakończeniu manewru wyprzedzania w miejscu, gdzie obowiązuje zakaz wyprzedzania. Tymczasem manewr wyprzedzania został rozpoczęty w miejscu, gdzie można wyprzedzać, a jedynie zakończony w miejscu, gdzie był zakaz wyprzedzania. Tylko i wyłącznie w wyniku braku dostatecznie widocznego oznakowania wskazującego, że niedługo będzie zakaz wyprzedzania, podjął on decyzję o wyprzedzaniu nie spodziewając się, że może pojawić się taki zakaz. W dniu [...] sierpnia 2017 r. przyznano skarżącemu 4 punkty karne za nieznaczne przekroczenie prędkości. Pomiar został zaś dokonany przy pomocy urządzenia pomiarowego trzymanego w dłoni policjanta przy ulewnym deszczu, dlatego obecnie kwestionuje on ten pomiar, gdyż w chwili przyjęcia mandatu nie miał świadomości, że takie dokonanie pomiaru prędkości, w takich warunkach jakie miały miejsce, jest nieprawidłowe i obarczone dużym błędem pomiarowym. Z kolei w dniu [...] września 2017 r. w miejscowości P. skarżący nieznacznie przekroczył dozwoloną prędkość administracyjną, za co otrzymał 6 punktów karnych. Tymczasem żaden z kontrolujących policjantów nie udzielił mu odpowiedzi na pytanie ile już posiada punktów karnych przypisanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy prawa ruchu drogowego, co uniemożliwiło mu skorzystanie z prawa do kursu doszkalającego w odpowiednim czasie. Wynika z tego, że nastąpił niefortunny zbieg okoliczności, które spowodowały, że zostały mu przypisane punkty karne w łącznej wysokości 27.
Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że pracuje jako kierowca zawodowy i pokonując rocznie sto kilkadziesiąt tysięcy kilometrów prawdopodobieństwo dostania mandatu karnego jest w jego przypadku kilkukrotnie większe niż przeciętnego kierowcy. Nawet wpisane do ewidencji wykroczenia nie uzasadniają przyjęcia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji. Okoliczności sprawy uzasadniały nadto zawieszenie niniejszego postępowania, bo zaistniały ku temu podstawy określone w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, dlatego podlega oddaleniu. Zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji – nie są dotknięte wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością ich uchylenia lub stwierdzenia ich nieważności.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie byłą decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii: A, B, B+E, C, C+E i T. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 – dalej jako "ustawa zmieniająca"). Zgodnie z tym przepisem, do dnia [...] czerwca 2018 r., starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Według zaś uchylonego już art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w chwili miarodajnej dla rozstrzygnięcia tej sprawy, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuję się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów (art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym).
Powołany na wstępie przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej wszedł w życie z dniem [...] maja 2015 r. Stosownie zaś do art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.), w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem [...] czerwca 2018 r. i naruszenia te spowodowały przekroczenie liczby 24 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów.
Dlatego wymaga zwrócenia uwagi, że liczba punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, obliczona przez komendanta wojewódzkiego Policji jako organ prowadzący ewidencją kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w myśl art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 3 ust. 1 (znajdującego jeszcze zastosowanie w tej sprawie) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488 – dalej jako "rozporządzenie"), jest wiążąca dla starosty w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Starosta nie dysponuje samodzielną kompetencją do ustalania liczby punktów za naruszenie przez kierujących przepisów ruchu drogowego.
W rozpoznawanej sprawie podstawę do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy stanowiła zawarta we wniosku o sprawdzenie jego kwalifikacji informacja Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o łącznej liczbie punktów, które otrzymał on za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z informacji tej wynika, że skarżący w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] września 2017 r., a więc przed upływem roku od pierwszego naruszenia, otrzymał łącznie 27 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Było to następujących 5 (pięć) wykroczeń, za które obciążono skarżącego również punktami karnymi:
1) w dniu [...] października 2016 r. jadąc samochodem osobowym w miejscowości P. przekroczył dozwoloną prędkość w przedziale od 31 do 40 km/h, za co otrzymał 6 punktów;
2) w dniu [...] marca 2017 r. w K. jadąc samochodem ciężarowym/ciągnikiem siodłowym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym – kolizja drogowa, uzyskując 6 punktów;
3) w dniu [...] marca 2017 r. jadąc samochodem osobowym w obszarze wiejskim B. nie zastosował się do znaku "zakaz wyprzedzania" (B-25 lub B-26), za co otrzymał 5 punktów;
4) w dniu [...] sierpnia 2017 r. jadąc samochodem osobowym w obszarze wiejskim C. przekroczył dozwoloną prędkość w przedziale od 21 do 30 km/h, za co otrzymał 4 punkty;
5) w dniu [...] września 2017 r. w Ż. jadąc samochodem ciężarowym/ciągnikiem siodłowym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym – kolizja drogowa, uzyskując 6 punktów.
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest decyzją uznaniową, ani też nie zezwala organowi na żadną dowolność, gdyż ma charakter decyzji związanej. Starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Inaczej mówiąc, starosta zawsze zobligowany jest zatrzymać prawo jazdy kierującemu, który przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości to, że skarżący w okresie od [...] października 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. przekroczył liczbę 24 punktów przypisanych mu za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Bezspornie wynika to z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Organ pierwszej instancji zobligowany był uwzględnić wskazaną informację wynikającą z wyżej wymienionego wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., a następnie, po wszczęciu postępowania orzec na podstawie powołanego wyżej art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej – o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
Nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organy reguł proceduralnych. Postępowanie z kierującymi naruszającymi przepisy ruchu drogowego regulowało do dnia [...] czerwca 2018 r. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia wpis tymczasowy, który zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do § 4 ust. 4 rozporządzenia, wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1.
Rozstrzygając niniejsza sprawę należało uwzględnić, że w jej okolicznościach faktycznych informacja komendanta wojewódzkiego Policji zawierała informacje o tego rodzaju naruszeniach przez skarżącego przepisów ruchu drogowego, które zakończone zostały w postępowaniu mandatowym również nałożeniem na niego wykazanych wyżej punktów karnych, które były przez to ostateczne. Pomimo tego, że skarżący zakwestionował w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w K. nałożony na niego mandat karny wynikający ze zdarzenia z dnia [...] marca 2017 r., okoliczność ta nie miała w tej sprawie już znaczenia w sytuacji, w której postępowanie to zakończyło się prawomocnym wymierzeniem skarżącemu za stwierdzone naruszenie kary grzywny (wyjaśnienia skarżącego – protokół rozprawy z dnia [...] stycznia 2019 r. – [...] akt sądowych). Podobnie kwestionowanie przez skarżącego dopiero we wniesionej skardze dopuszczenia się także pozostałych naruszeń przepisów ruchu drogowego stanowiących wykroczenia, a tym samym zasadności nałożenia i w tych przypadkach punktów karnych, było spóźnione i nie zmieniło statusu nałożonych na niego punktów karnych z ostatecznych – na tymczasowe.
Jak już wyżej wyjaśniono, Policja prowadzi ewidencją kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i do jej zadań należy dokonywanie wpisów i ich usuwanie z ewidencji. W świetle § 9 rozporządzenia, każdy kierowca może uzyskać informację lub zaświadczenie o liczbie posiadanych punktów w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne. Policja i organy administracji nie mają żadnego obowiązku informowania kierującego, jaką ilość punktów zgromadził on w ewidencji. To bowiem w interesie kierującego leży kontrolowanie stanu (ilości) posiadanych punktów karnych. Z powołanego przepisu wynika, że liczbę przypisanych punktów można sprawdzić w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne. Nieuprawniony jest zatem zarzut skarżącego o nienależytym poinformowaniu go o ilości posiadanych przez niego punktów karnych, przypisanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, co uniemożliwiło mu skorzystanie z prawa do kursu doszkalającego w odpowiednim czasie. Otóż, zauważyć wypada, że funkcjonariusze policji podczas kontroli drogowej nie mają obowiązku informować kierującego o przypisanej mu już uprzednio liczbie punktów choćby z tego względu, że mogą nie istnieć w danych warunkach techniczne możliwości sprawdzenia danych zawartych w ewidencji. Dlatego podkreślić raz jeszcze należy, że to kierujący, który dopuścił się licznych naruszeń przepisów ruchu drogowego i w konsekwencji zostały mu przypisane punkty karne, jest we własnym zakresie zobowiązany do kontrolowania stanu (łącznej ilości) przypisanych mu punktów. Dlatego odbycie szkolenia zmniejszającego liczbę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego ma sens w sytuacji, gdy kierujący zbliża się do granicy 24 punktów i nie chcąc przekroczyć tego limitu odbywa wówczas na własny koszt szkolenie w celu zmniejszenia liczby już naliczonych punktów.
Stąd też bezzasadny jest zarzut, by organ nie ustalił okoliczności faktycznych sprawy i nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie ustalenia liczby punktów przypisanych skarżącemu, albo też, że zrobił to błędnie. Liczba punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wskazana w informacji komendanta wojewódzkiego Policji jest wiążąca dla starosty w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, gdyż stanowi dokument urzędowy (art. 76 § 1 k.p.a.). Starosta nie dysponuje samodzielną kompetencją do ustalania liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności dot. nałożenia mandatu karnego i przypisania punktów karnych za stwierdzone naruszenie.
W konsekwencji błędne było też stanowisko skarżącego, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do tego, aby organy zawiesiły niniejsze postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wyjaśniono już, że nie było ku temu przesłanek, co podniósł również w swojej decyzji organ odwoławczy. Datą istotną dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest data naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wpis punktów do ewidencji, będący konsekwencją naruszenia przepisów, ma jedynie charakter techniczny, a data dokonania wpisu w żadnym wypadku nie ma wpływu na ustalanie rocznego terminu, po upływie którego wpisane do ewidencji punkty podlegają usunięciu. Jeśli chodzi o wpis tymczasowy do ewidencji, to również odnosi się on do naruszenia przepisów ruchu drogowego w konkretnej dacie. Zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże skutek w postaci zatrzymania prawa jazdy jest przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji. Zatem dla oceny, czy w ciągu roku liczba 24 punktów została przekroczona, istotna jest data naruszenia przepisów ruchu drogowego, a nie data uprawomocnienia się wyroku sądu rozstrzygającego o dokonaniu naruszenia.
Nieuzasadniony jest również zarzut nieuwzględnienia przez organy sytuacji zawodowej, ekonomicznej, czy rodzinnej skarżącego. Jak już wyżej wyjaśniono, decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter decyzji związanej. Starosta ma obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, czyli przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów. Starosta w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy nie prowadzi postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej i ekonomicznej kierującego, ponieważ okoliczności te nie stanowią podstawy wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, która opiera się na przesłance uregulowanej w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) – obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło