II SA/Wa 840/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-15
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef ABW może odmówić udostępnienia informacji publicznej dotyczącej ewentualnej inwigilacji lub kontroli operacyjnej osoby, powołując się na przepisy o ochronie informacji niejawnych i specyfikę zadań ABW?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Szef ABW zasadnie odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej ewentualnej inwigilacji lub kontroli operacyjnej. Informacje te, choć stanowią informację publiczną, podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz specyfiki zadań ABW, które zapewniają ochronę środków, form i metod realizacji zadań. Udostępnienie takich informacji jest możliwe wyłącznie w ściśle określonych przypadkach i trybach, nie zaś w ramach ogólnego prawa do informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący J. L. zwrócił się do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej tego, czy w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. był poddany jakiejkolwiek inwigilacji lub objęty kontrolą operacyjną. Szef ABW odmówił udostępnienia informacji, powołując się na przepisy ustawy o ABW oraz AW dotyczące ochrony środków, form i metod realizacji zadań oraz informacji niejawnych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej oraz o ochronie informacji niejawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Janusz Walawski (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (zwany dalej Szefem ABW), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) w związku z art. 5 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm., Dz. U. z 2016 r. poz. 34), w dniu [...] marca 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], którą odmówił J. L. udostępnienia informacji publicznej, w przedmiocie tego czy w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. był poddany jakiejkolwiek inwigilacji lub objęty kontrolą operacyjną, w szczególności podsłuchiwaniem rozmów, kontrolą korespondencji (w tym korespondencji elektronicznej), sprawdzaniem billingów albo danych geolokalizacyjnych.
Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1929 i 2023 oraz 2016 r. poz.147) – zwanej dalej ustawą o ABW oraz AW, ABW ma obowiązek zapewniania ochronę środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących jej funkcjonariuszy. Wnioskowane informacje podlegają bezwzględnemu zakazowi ich udostępniania na podstawie art. 39 powołanej powyżej ustawy. Ich udostępnienie może nastąpić wyłącznie na wniosek uprawnionych podmiotów i w związku z prowadzeniem postępowań wymienionych w ust. 4-6 tego przepisu.
Dalej Szef ABW wskazał, że z art. 27 ust. 6, art. 28 ust. 1 oraz art. 28b ust. 1 ustawy o ABW oraz AW jasno wynika, iż kontrola operacyjna prowadzona jest niejawnie, zaś uzyskiwane przez ABW dane, o których mowa w art. 28 oraz 28b tej ustawy oraz ich przetwarzanie może nastąpić bez wiedzy i zgody osób, których dane dotyczą. Informacje te mogą być udostępnione jedynie na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 182, poz. 1228 z późn. zm.). Bez zniesienia klauzuli udostępnienie informacji niejawnych wnioskodawcy będzie stanowiło udostępnienie informacji niejawnych podmiotowi nieuprawnionemu i doprowadzi do naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych.
J. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2016 r.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem następujących przepisów:
1. art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 27 ust. 6, art. 28 ust. 1 i art. 28b ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, poprzez przyjęcie, iż powołane przepisy ustawy o ABW oraz AW przesądzają o objęciu klauzulą tajności faktu prowadzenia kontroli operacyjnej i środków, jakie zostały w niej wykorzystane, co uniemożliwia ich udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, podczas gdy przepisy te określają jedynie sposób prowadzenia kontroli operacyjnej i pozwalają na podejmowanie tych czynności bez wiedzy i zgody osób nimi objętych,
2. art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1-3 ustawy o ochronie informacji niejawnych w zw. z art. 51 ust. 3 Konstytucji, poprzez błędne przyjęcie, iż powołane przepisy ustawy o ochronie informacji niejawnych nie pozwalają na poinformowanie osoby zainteresowanej o objęciu jej zakończoną kontrolą operacyjną i podjętych w jej ramach środkach, podczas gdy taka interpretacja narusza prawo obywatela dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbioru danych.
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji poprzedzającej oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Szef ABW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn podanych poniżej.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.), która stanowi rozwinięcie art. 61 Konstytucji RP. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie doszło do kolizji konstytucyjnych praw, dóbr prawnie chronionych, to jest prawa do informacji z prawami jednostki, określonymi w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, tj. zapewnienia jednostce dostępu do dotyczących jej urzędowych dokumentów i zbiorów danych.
Rozpoznając przedmiotową sprawę trzeba podkreślić specyfikę zadań wykonywanych przez ABW, do których należy rozpoznawanie, zapobieganie i zwalczanie zagrożeń godzących w bezpieczeństwo wewnętrzne państwa oraz jego porządek konstytucyjny, a w szczególności zagrożeń godzących w suwerenność i międzynarodową pozycję, niepodległość i nienaruszalność terytorium oraz obronność państwa.
Z drugiej strony sprawę ocenić należało przez pryzmat konstytucyjnych wolności i praw obywatela, z punktu widzenia podmiotu potencjalnie poddanego inwigilacji i monitorowaniu życia zawodowego i prywatnego, tj. prawem tego podmiotu do ochrony prywatności, autonomii informacyjnej, nienaruszalności mieszkania, wreszcie godności.
Pamiętać przy tym należy, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego, o czym stanowi art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Przepis ten przewiduje ograniczenie prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej (w tym służb specjalnych). Nie można też tracić z pola uwagi treści art. 31 ust. 3 Konstytucji, który stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą wynikać tylko z ustawy i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej. Przedkładając jedno dobro konstytucyjne nad drugie, prawodawca wytycza tym samym granice korzystania z wolności i praw.
Reasumując, każdy zainteresowany dostępem do informacji publicznej, bez względu na jego własny, prywatny interes w jej uzyskaniu, zobowiązany jest poddać się rygorom, wynikającym z istniejących ograniczeń.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o ABW i AW, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego zapewnia między innymi ochronę środków, form i metod realizowanych zadań oraz zgromadzonych informacji. Oznacza to więc, że kontrola operacyjna, o której mowa w art. 27 cytowanej ustawy, jako jedna z form zadań realizowanych przez ABW, podlega ochronie wymienionej w tym przepisie.
Zasady udzielania informacji na temat przeprowadzonych czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz stosowanych, w związku z ich przeprowadzeniem, środkach i metodach, określa art. 39 ustawy o ABW oraz AW. Na mocy tego przepisu Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego może udzielić zezwolenia na udostępnienie informacji, ale wyłącznie na wniosek podmiotów i w związku z prowadzonym postępowaniem, na podstawie art. 39 ust. 4-6 ustawy o ABW oraz AW. Tymi uprawnionymi podmiotami są m.in. sąd i prokuratura, zaś podstawą do udzielenia informacji są prowadzone przez te podmioty postępowania karne o przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu.
W ocenie Sądu, informacje, o które zwrócił się skarżący nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o ABW oraz AW również przewiduje szczególną procedurę ich udostępnienia. Art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że przepisy ustaw nie mogą naruszać innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będącymi informacjami publicznymi.
Nie ulega wątpliwości, że żądane informacje stanowią informacje publiczną, jednakże w ocenie Sądu, żądane przez skarżącego informacje publiczne dotyczą indywidualnej, osobistej sprawy skarżącego.
Reasumując, żądane informacje, objęte wnioskiem skarżącego zasadnie organ zakwalifikował, jako wyłączone na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz na podstawie 5 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 i 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych.
Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uwzględnione, gdyż organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył wskazanych w skardze przepisów i zasadnie odmówił udostępnienia żądanych informacji publicznych, jako chronionych przepisami ustawy o ochronie informacji niejawnych.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło