II SA/Gl 984/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. P. na czynność Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej oddala skargę. Decyzją z [...] r. znak: [...] Starosta [...] zezwolił P. P. (nazywanej dalej "skarżącą") na wyłączenie z produkcji rolniczej 137,00 m2 użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem - RHIb, przeznaczonych na cele nierolnicze pod budowę drogi dojazdowej do działek, na działce nr 1 położonej w Z., Gmina C.. Jednocześnie zobowiązał stronę z chwilą rozpoczęcia realizacji inwestycji (przystąpienia do robót ziemnych i naruszenia gruntu) objętej tą decyzją, do wystąpienia wnioskiem do Starosty [...] o wydanie decyzji w sprawie naliczenia jednorazowej należności z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej oraz opłat rocznych. W dniu [...] r. skarżąca wystąpiła wnioskiem do Starosty [...] o wydanie decyzji w sprawie naliczenia opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej w związku z rozpoczęciem w dniu [...] r. realizacji przedmiotowej decyzji. W konsekwencji organ I instancji decyzją z dnia [...] r. [...] ustalił należność z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej w kwocie 3.593,58 zł Na skutek odwołania skarżącej sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej, które decyzją z dnia [...] r. orzekło uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie w sprawie. W ocenie organu odwoławczego ustalenie opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej następuje w drodze czynności organu. Starosta [...] czynnością z dnia [...] roku, [...] ustalił wysokość należnej opłaty w wysokości takiej, jak w decyzji [...] r. Skargę na tę czynność do tutejszego Sądu złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuciła w niej, że organ administracji przy dokonaniu skarżonej czynności dokonał naruszenia prawa materialnego, a to przepisu art. 12a pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995 roku, tj. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1161), zgodnie z którym obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 1, nie dotyczy wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej na cele budownictwa mieszkaniowego: do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego poprzez jego niezastosowanie podczas gdy stan faktyczny w niniejszej sprawie obligował Starostę [...] do zastosowania niniejszego przepisu i odstąpienie od obliczenia opłat rocznych i obowiązku ich uiszczenia. Przebieg drogi dojazdowej z ulicy [...] do budynku mieszkalnego skarżacej, po działce 1 jest jedyną możliwą droga dojazdową do nieruchomości, w istocie stanowi ,,drogę konieczną. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów dołączonych do skargi na okoliczność ustalenia, iż wyłączenie z produkcji rolniczej fragmentu działki geodezyjnej 1 jest konieczne celem utworzenia drogi dojazdowej do budynku mieszkalnego. Wniosła także aby Sąd zwrócił się do Starosty [...], Starostwa Powiatowego w B., Wydziału Budownictwa celem doręczenia odpisów dokumentów z akt postępowania Nr [...] zakończonego decyzją Nr [...] z dnia [...] roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w przedmiocie rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Z. przy ul. [...], gm. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ustawy, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolowana czynność została podjęta na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku, o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji". Starosta [...] ustalił wysokość należnej opłaty uwzględniając stawki przewidziane w art. 12 ust. 7 ustawy. Biorąc pod uwagę całokształt sprawy Sąd uznaje, iż wyliczenie należnej opłaty nastąpiło prawidłowo. Skarżąca uważa, że w jej sprawie organ powinien zastosować rozwiązanie przewidziane w art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych leśnych. Zgodnie z tym przepisem "obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 1, nie dotyczy wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej na cele budownictwa mieszkaniowego [...] do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego". Skład orzekający w niniejszej sprawie zgadza tym, że zawarte w art. 12a ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie od obowiązku uiszczania należności i opłat, o ile grunt przeznaczony ma być na cele mieszkaniowe, pojmować należy szerzej niż tylko jako grunt pod budynkiem mieszkalnym. Jednakże przedmiotowe wyłączenie, zdaniem Sądu, może znaleźć zastosowanie tylko do wyłączenia z produkcji gruntów rolnych położonych na terenie, na którym jest zrealizowany obiekt, który może zostać uznany za "budownictwo mieszkaniowe". Jak wynika zaś z akt sprawy budynek mieszkalny skarżącej jest zlokalizowany na działce nr 2. Wyłączenie skutkujące koniecznością poniesienia opłaty dotyczyło zaś działki 1, która jest niezabudowana i jak sama twierdzi skarżąca, stanowi sui generis "drogę konieczną" do nieruchomości zabudowanej. W konsekwencji należy przyjąć, że zastosowanie w rozpatrywanej sprawie zwolnienia przewidzianego w art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowiłoby w istocie przekroczenie celu tej regulacji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.