II FZ 196/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 919/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia M. K. (dalej: skarżący, strona) jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 919/18, w którym odrzucono jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 27 lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W motywach orzeczenia Sad podał, że przesyłka zawierająca ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 27 lipca 2018 r. została skierowana do skarżącego na podany w toku postępowania administracyjnego adres (tj. [...]) i po uprzednim dwukrotnym awizo (tj. pierwsze awizo w dniu 2 sierpnia 2018 r. i drugie awizo w dniu 10 sierpnia 2018 r.) została wydana skarżącemu przez placówkę pocztową w Z. w dniu 21 sierpnia 2018 r. Okoliczność powyższą skarżący potwierdził na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki własnoręcznym podpisem. W dniu 20 września 2018 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższe postanowienie Dyrektora. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o oddalenie skargi wskazując, że zaskarżone postanowienie należy uznać za doręczone w trybie art. 44 k.p.a., tj. w dniu 16 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Wskazał, że w prowadzonym przez organy postępowaniu egzekucyjnym, m.in. w zakresie doręczenia pism (w tym postanowień), odpowiednie zastosowanie znajdowały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika to wprost z art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt rozpoznawanej sprawy oraz wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. (https://emonitoring.poczta-polska.pl) wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie z powodu nieobecności adresata była dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 2 sierpnia 2018 r. oraz w dniu 10 sierpnia 2018 r. W dniu 21 sierpnia 2018 r. w placówce pocztowej w Z. przesyłka została wydana skarżącemu. Okoliczność powyższą skarżący potwierdził na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki własnoręcznym podpisem. Powyższe oznacza, że przesyłka została wydana skarżącemu po upływie czternastodniowego terminu wynikającego z art. 44 § 3 k.p.a., który upływał w dniu 16 sierpnia 2018 r. (czwartek). Zdaniem sądu okoliczność, że skarżący odebrał przesyłkę po upływie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 44 § 3 k.p.a. nie oznacza, że termin ten uległ przedłużeniu, bądź podlega obliczeniu według innych zasad, niż wynika to z przywołanych przepisów prawa. Należy podkreślić, że wprowadzona przez ustawodawcę fikcja doręczenia jest w tej sytuacji prawnie skuteczna, to znaczy pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, w tym także skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. W przedmiotowej sprawie placówka pocztowa faktycznie wydała przesyłkę adresatowi w dniu 21 sierpnia 2018 r., co w żadnym przypadku nie może przesądzać o skutku doręczenia decyzji w rozumieniu przepisów k.p.a., ten bowiem z mocy art. 44 § 4 k.p.a. następuje z mocy prawa z upływem ostatniego dnia, czternastodniowego terminu liczonego od daty pierwszego awiza przesyłki. Powyższe oznacza, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg od dnia 17 sierpnia 2018 r. Ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był natomiast dzień 15 września 2018 r. (tj. sobota), a więc należy uznać, że termin do wniesienia skargi upływał w poniedziałek, czyli 17 września 2018 r. W zakreślonym terminie skarżący nie złożył skargi, uczynił do dopiero w dniu 20 września 2018 r., a więc po upływie terminu do jej wniesienia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odrzucił skargę. Skarżący wywiódł od tego postanowienia zażalenie. Powołał się na to, że listonosz nie zostawił mu awizo, a o przesyłce dowiedział się przez przypadek odbierając inną korespondencję na poczcie. Dodał, że w jego domu na stałe mieszkają także jego żona, rodzice oraz brat. Skarżący uważa, że nie dowiedział się o przesyłce nie ze swojej winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zasady doręczania pism w postępowaniu egzekucyjnym na mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z kolei, w myśl art. 43 § 1 zd. 1 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Stosownie natomiast do treści art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (...). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Podkreślić należy, że przytoczone wyżej przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia przez sąd wniesienia skargi po terminie określonym w tych przepisach, pod warunkiem stwierdzenia prawidłowego doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego, obowiązany jest skargę odrzucić. Ostatniego dnia terminu określonego w art. 44 § 1 i § 4 k.p.a., tj. czternastego dnia od dnia pierwszej próby doręczenia, realizuje się skutek procesowy, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a., a zatem następuje fikcja prawna doręczenia przesyłki adresatowi. Okoliczności tej, tj. uznania przesyłki za doręczoną, nie zmienia późniejsze odebranie jej przez stronę. Wydanie przesyłki po upływie terminu, o którym mowa w art. 44 k.p.a., w wyniku bezpodstawnego przetrzymywania jej przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie tego przepisu. Dlatego też fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez skarżącego po upływie terminu wskazanego w art. 44 § 1 k.p.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 44 § 4 k.p.a. Również w takiej sytuacji będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że okoliczność, iż adresatowi wydano przesyłkę w terminie późniejszym, nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla liczenia terminu do wniesienia skargi, jednakże wydanie przesyłki po upływie 14 dni, o których mowa w art. 44 § 1 k.p.a., niewątpliwie było błędnym działaniem operatora pocztowego. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Toteż wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czy skargi. Skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania czy skargi nastąpiło bez winy strony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.