IV SA/Wa 2780/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-31
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Joanna Borkowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działki o charakterze rolnym, które w przeszłości były przeznaczone pod zabudowę i posiadają infrastrukturę urbanistyczną, mogą być uznane za las w rozumieniu ustawy o lasach i objęte uproszczonym planem urządzenia lasu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, czy na spornych działkach prowadzono gospodarkę leśną. Obecność drzewostanu i sadzenie w rzędach nie jest wystarczającym dowodem, zwłaszcza gdy działki miały charakter rolny i były przeznaczone pod zabudowę. Niewystarczające było również ustalenie, czy działki stanowią las rozdrobniony w rozumieniu ustawy o lasach. Zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i poczynienia istotnych ustaleń faktycznych stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca G. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą wyłączenia działek leśnych z projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Skarżąca podnosiła, że działki te miały charakter rolny, były przeznaczone pod zabudowę i nie prowadzono na nich gospodarki leśnej. Organy administracji uznały, że na działkach znajduje się drzewostan sosnowy i zostały one posadzone w rzędach, co kwalifikuje je jako las.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia działek leśnych z projektu uproszczonego planu urządzenia lasu uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]
Zaskarżoną decyzją z dnia sierpnia [...] lipca 2018 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej organ) po rozpatrzeniu odwołania G. S. (dalej skarżąca) od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] odmawiającej wyłączenia działek leśnych o nr [...] i nr [...] z projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla wsi [...] na lata 2018 - 2025, położonych w miejscowości [...], gmina [...],
- uchyliło w całości ww. decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] i odmówiło wyłączenia działek leśnych o nr [...] i nr [...] z projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla wsi [...], który ma obowiązywać od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2027 r., położonych w miejscowości [...], gmina [...].
Stan sprawy był następujący:
Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] Starosta [...] odmówił wyłączenia działek leśnych o nr [...] i nr [...] z projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla wsi [...] na lata 2018 - 2025, położonych w miejscowości [...], gmina [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła G. S. podnosząc, że narusza ona art. 3, art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 19 ust. 3, art. 20 ust. 2 art. 21 ust. 2, art. 21 ust. 3 i 4 ustawy o lasach.
Zaskarżoną decyzją z dnia sierpnia [...] lipca 2018 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości ww. decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] i odmówiło wyłączenia działek leśnych o nr [...] i nr [...] z projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla wsi [...], który ma obowiązywać od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2027 r., położonych w miejscowości [...], gmina [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zarówno w sentencji, jaki i uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu I instancji błędnie wskazano że uproszczony plan urządzenia lasu będzie obowiązywać w latach 2018 - 2025. Z kopii pierwszej strony Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla wsi [...] wynika jednoznacznie, że ma on obowiązywać od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2027 r., co jest zgodne z § 1 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu z dnia 12 listopada 2012 r., dlatego należało uchylić w całości decyzję Starosty [...].
Jednocześnie, w ocenie organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że na działkach nr [...] i nr [...] znajduje się las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Z oględzin przeprowadzonych przez pracowników Starostwa [...] w dniu [...] grudnia 2017 r. oraz w dniu [...] marca 2018 r. wynikało, że na działce nr [...] znajduje się drzewostan, sosnowy III klasy wieku, pojedynczo występują drzewa gatunku brzoza i dąb. Stan faktyczny zdaniem organu odpowiadał opisowi zawartemu w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu dla wsi [...], a drzewa pochodzą ze sztucznego sadzenia, gdyż wyraźnie widoczne są rzędy drzew. Na działce nr [...] znajduje się drzewostan sosnowy III klasy wieku, pojedynczo występują dęby oraz niewielkie skupisko brzóz, a drzewa również zostały posadzone w rzędach. Na obydwu działkach w warstwie podszytu znajdują się drzewa gatunku dąb czerwony. Objęty postępowaniem teren wraz z sąsiednimi działkami (nr [...], nr [...], nr [...], [...], [...], [...]) stanowi kompleks leśny ujęty jako wydzielenie - pododdział 1 r. o pow. 1,56 ha opisany w uproszczonym planie urządzenia lasu jako pododdziały 1 n, o, p, r. Organ wskazał również, że Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] w piśmie z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] poinformował Starostwo Powiatu [...], że po przeprowadzeniu weryfikacji w terenie wybranych projektów Nadleśnictwo [...] pozytywnie opiniuje projekty uproszczonego urządzenia lasów dla działek nie stanowiących własności Skarbu Państwa położonych na terenie wsi gminy [...] oraz wsi gminy [...].
W konsekwencji organ uznał, że Starosta [...] prawidłowo odmówił wyłączenia przedmiotowych gruntów z projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu.
Z takim stanowiskiem nie zgodziła się G. S. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję i zarzucając jej:
I. Naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na treść decyzji, w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zaniechanie obowiązku zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, zaniechanie poczynienia ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez m. in. zaniechanie dokonania oględzin użytku w trybie przewidzianym w § 35.7) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budników;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym: art. 3 , art. 6 ust. 1 pkt. 7, art. 19 ust. 3, art. 20 ust. 2, art. 21 ust. 3 i 4 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r.
Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie powołanej decyzji w części dotyczącej odmowy wyłączenia z projektu uproszczonego planu urządzenia lasu dla wsi [...] na lata 2018-2025 działek [...] i [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że działki [...] i [...] powstały z podziału gospodarstwa rolnego, znajdującego się na działce [...] i zawsze były rolnymi. Wskazała również, że decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] listopada 1985 r. (znak: [...]) działka [...] została przeznaczona na cele nieleśne. Decyzja ta zapadła w trybie art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy z 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 11, poz. 79) i znalazła odzwierciedlenie w Planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] GRN w [...] z [...] września 1988 r. Teren objęty postępowaniem stał się terenem zabudowanym, zurbanizowanym, ze wszystkimi mediami, w tym ulicznym oświetleniem, ogrodzeniami, drogami i mediami. Zgodnie z planem zagospodarowania dla tego terenu, który utracił ważność w 2002 roku oraz ostatecznymi warunkami zabudowy uzyskanymi z Gminy [...] dla działki [...] są to tereny przeznaczone pod zabudowę a nie do produkcji leśnej. Z materiałów zgromadzonych w trakcie niniejszego postępowania wynika, że na tym obszarze nie było lasu i nie była prowadzona gospodarka leśna, a zatem obszar ten nie spełnia kryteriów lasu, określonych we wskazanym przepisie.
W ocenie skarżącej organy nie przedstawiły żadnego dokumentu, potwierdzającego, że działki [...] i [...] wchodzą w zakres kompleksu leśnego. Zgodnie z art. 6 ust.1 pkt 7 ustawy o lasach uproszczony plan urządzenia lasu - to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Na działkach objętych postępowaniem nigdy takiej gospodarki nie prowadzono.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia norm prawa, które uzasadniały uwzględnienie skargi.
Art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U.2018.2129 j.t.) stanowi, że uproszczony plan urządzenia lasu to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej.
Dla wykazania, że określona nieruchomość jest wykorzystywana na cele związane z gospodarką leśną wystarczającym jest ustalenie, iż grunt ma związek pośredni z gospodarką leśną i wykorzystywany jest dla potrzeb gospodarki leśnej. Skoro grunt jest zabudowany budynkami W ocenie Sądu, organ w żadnym stopniu nie wyjaśnił, czy na terenie działek nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...] prowadzona była jakakolwiek gospodarka leśna. Do jednoznacznego uznania prowadzenia takiej gospodarki niewystarczające jest stwierdzenie obecności drzewostanu sosnowego III klasy wieku, pojedynczo występujących dębów oraz niewielkiego skupiska brzóz. Wbrew twierdzeniom organu, z materiału zgromadzonego w aktach nie wynika, żeby w/w drzewa zostały posadzone w rzędach. Ma rację skarżąca podnosząc, że twierdzenie to nie zostało jednak poparte żadnymi dowodami, a organ nie wykazał, kiedy las był sadzony i przez kogo. Organ, wiedząc, że działki stanowiły część gospodarstwa rolnego, nie rozważył, czy bruzdy mogą być pozostałością po uprawie rolnej.
Wątpliwości Sądu budzi również prawidłowość zastosowania przez organ art. 19 ust. 2 powołanej ustawy o lasach. Zgodnie z tym przepisem, uproszczone plany urządzenia lasu, z zastrzeżeniem m.in. ust. 3, sporządza się m.in. dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa. Zgodnie ze wskazanym ust. 3 dla lasów rozdrobnionych o powierzchni co najmniej 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Ustawodawca nie określa, co oznacza las rozdrobniony, stwierdzając jedynie, że rozwiązania przyjęte w ust. 3 znajdą zastosowanie tylko do lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha. W przypadku lasów rozdrobnionych o powierzchni powyżej 10 ha zastosowanie znajdą reguły określone w ust. 1 i 2 art. 19 ustawy o lasach, a więc zasady ogólne.
Twierdzenie organu, że działki nr [...] i nr [...] znajdują się w obrębie lasów rozdrobnionych o powierzchni powyżej 10 ha, co skutkuje objęciem ich uproszczonym planem urządzenia lasu, nie znajduje oparcia ani w uzasadnieniu decyzji ani nie wynika z materiału zgromadzonego w toku kontrolowanego postępowania.
W ocenie Sądu, naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. Zarzucane przez skarżącą zaniechanie obowiązku zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, zaniechanie poczynienia ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy godzi w normy wynikające z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego.
Uchybienia proceduralne doprowadziły organ do przedwczesnego, a zatem nieuprawnionego przekonania, że w sprawie znajdują zastosowanie wyżej omówione przepisy ustawy o lasach.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że dają one podstawę do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie orzeczeń.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania co do zakresu koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jak również sformułowaną ocenę prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło