II SA/Op 526/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. i S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie gromadzenia odpadów postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić solidarnie skarżącym A. K. i S. K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Skarżący S. K. i A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 października 2018 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie gromadzenia odpadów. Na skutek zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 29 listopada 2018 r. wezwano skarżących do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi przez: - podpisanie skargi lub nadesłanie egzemplarza skargi własnoręcznie podpisanego, - nadesłanie jednego odpisu skargi osobiście podpisanego lub potwierdzonego za zgodność z oryginałem. Zobowiązano także skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały przesłane na adres podany w skardze i pod tym adresem doręczone skarżącej A. K. osobiście w dniu 7 grudnia 2018 r., co wynika z pocztowego potwierdzenia doręczenia przesyłki (por. k-15 akt sądowych). Z kolei przesyłka pocztowa zawierająca wezwania skierowane do skarżącego S. K. została dwukrotnie awizowana w dniach: 4 grudnia 2018 r. i 12 grudnia 2018 r., a następnie zwrócona w dniu 20 grudnia 2018 r. do tut. Sądu z adnotacją: "Zwrot. Nie podjęto w terminie" (por. k-22 akt sądowych). W dniu 13 grudnia 2018 r. skarżący nadesłali za pośrednictwem poczty do tut. Sądu, podpisany przez obydwojga skarżących egzemplarz skargi i w tym samym dniu, uiszczony został wpis od skargi w wysokości 100 zł. W aktach sprawy brak jest jednak żądanego jednego odpisu skargi osobiście podpisanego przez skarżących lub potwierdzonego za zgodność z oryginałem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a." Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Obok wskazanych przesłanek dopuszczalności skargi, warunkiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi, jako pisma procesowego, jest również - stosownie do treści art. 230 P.p.s.a. - uiszczenie od niej wpisu. Zgodnie z tą regulacją, od pism wszczynających postępowanie, do jakich należy skarga, pobiera się wpis stały i stosunkowy, który w niniejszej sprawie w myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.), wynosi - 100 zł. Skarżący zostali m.in. wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi przez jej podpisanie lub nadesłanie podpisanego osobiście egzemplarza skargi. Przepis art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. stanowi bowiem, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, rozumiany jako znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 342). We wskazanym przepisie jest więc mowa o podpisie własnoręcznym, z wyjątkiem przypadków niemożności podpisania pisma przez stronę, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a. Niedochowanie warunków własnoręcznie podpisanej skargi, wiąże się natomiast z jej odrzuceniem. S. K. i A. K. zostali również wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie egzemplarza skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Kwestia wymogu nadesłania przez stronę odpisów skargi była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 13/13), wydanej w składzie 7 sędziów, orzekł, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Ponadto, zgodnie z zaprezentowanym w ww. uchwale stanowiskiem, nadesłanie przez stronę wymaganych odpisów skargi po wyznaczonym terminie, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powołana uchwała NSA posiada na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a., moc wiążącą zasady ogólnej, do której sądy administracyjne muszą się stosować przy rozpoznawaniu przed nimi spraw. Niezachowanie wymogów formalnych, może skutkować wezwaniem przez Sąd do uzupełnienia braków tej skargi w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawą odrzucenia skargi stanowi wówczas art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowiący, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Z kolei, nieuiszczenie wpisu skutkuje wezwaniem przez Sąd do jego dokonania w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. Pismami z dnia 29 listopada 2018 r., skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wskazanych wyżej braków formalnych, a także do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwania powyższe zostały doręczone osobiście skarżącej A. K. w dniu 7 grudnia 2018 r., a zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w przypadku tej strony, upłynął z dniem 14 grudnia 2018 r. W stosunku do skarżącego S. K., przy ustaleniu terminu skutecznego doręczenia przedmiotowych wezwań, należało zastosować zasadę wynikającą z art. 65 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481, z późn. zm.), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Jednakże w razie niemożności doręczenia korespondencji w podany sposób, to wówczas mają zastosowanie postanowienia art. 73 § 1 P.p.s.a., w takim przypadku pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 art. 73 P.p.s.a). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 art. 73 P.p.s.a.). Ustawodawca wprowadził zatem tzw. fikcję doręczenia, polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie czternastu dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo). Wobec powyższego, doręczenie korespondencji sądowej S. K. uznać należało za skuteczne, bowiem przesyłka została złożona na okres czternastu dni w placówce pocztowej oraz była dwukrotnie awizowana w dniach: 4 grudnia 2018 r. i 12 grudnia 2018 r. Za datę skutecznego doręczenia przesyłki uznać więc należało dzień 18 grudnia 2018 r. Siedmiodniowy termin dla S. K. do dokonania żądanych przez Sąd czynności liczony kalendarzowo upłynął w dniu 25 grudnia 2018 r. (pierwszy dzień Bożego Narodzenia), będący jednak dniem wolnym od pracy na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 90). W tych okolicznościach za ostatni dzień terminu należało uznać 27 grudnia 2018 r., stosownie do art. 83 § 2 P.p.s.a., stanowiącego, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Pomimo upływu wyznaczonych dla skarżących terminów, w sprawie nie nadesłano jednego odpisu skargi osobiście podpisanego lub potwierdzonego za zgodność z oryginałem. Inne braki skargi, tj. w zakresie podpisania skargi, a także uiszczenia wpisu od skargi - zostały skutecznie uzupełnione, albowiem w dniu 17 grudnia 2018 r. wpłynęła podpisana osobiście przez skarżących skarga, a w dniu 13 grudnia 2018 r. uiszczono także wymagany wpis od skargi. Okoliczności te nie zmieniają jednak faktu, że skarżący nie uzupełnili braku formalnego skargi polegającego na obowiązku doręczenia jednego egzemplarza jej odpisu. Wobec tego, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi, jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie wpisu od skargi Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a, zgodnie z którym zwraca się cały uiszczony wpis od pisma (skargi), odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy i orzekł jak w punkcie 2 sentencji.