II OZ 384/19

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń A. K. i K. K. oraz R. M. i K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1050/18 odrzucające skargi A. K. i K. K., R. M. i K. M. oraz K. K. i G. K. na uchwałę Rady Gminy Strzelce z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w miejscowości S. gmina S. postanawia: oddalić zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 5 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1050/18 na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), - dalej p.p.s.a., odrzucił skargi A. K. i K. K., R. M. i K. M. oraz K. K. i G. K. na uchwałę Rady Gminy Strzelce z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w miejscowości S. gmina S. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że R. M. i K. M., A. K. i K. K., K. K. i G. K. oraz S. J. zaskarżyli do sądu administracyjnego ww. uchwałę Rady Gminy Strzelce z [...] marca 2017 r. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II z 19 listopada 2018 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisów sądowych od poszczególnych skarg. Z zawartego w ww. wezwaniach pouczenia wynikało, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Stosowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało doręczone skarżącym: R. M. i K. M. 6 grudnia 2018 r., A. K. i K. K. 3 grudnia 2018 r., K. K. 26 listopada 2018 r., G. K. 27 listopada 2018 r. oraz S. J. 26 listopada 2018 r. W ustawowym terminie tylko S. J. uiścił wymagany wpis sądowy. W stosunku do pozostałych skarżących termin do wykonania powyższego obowiązku upłynął bezskutecznie. W ocenie Sądu Wojewódzkiego w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący: R. M. i K. M., A. K. i K. K., K. K. i G. K. zostali zobowiązani do uiszczenia wpisów sądowych od poszczególnych skarg, jednakże pomimo informacji o skutkach niewywiązania z ww. obowiązku w ustawowym terminie i związanym z tym rygorem odrzucenia skarg, skarżący nie uiścili wymaganych wpisów sądowych, co uniemożliwia nadanie ich skargom dalszego biegu. Z tych powodów Sąd Wojewódzki odrzucił skargi: R. M. i K. M., A. K. i K. K. oraz K. K. i G. K. na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenia na powyższe postanowienie z dnia 5 lutego 2019 r. wnieśli A. K. i K. K. oraz R. M. i K. M. zarzucajac naruszenie art. 214 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż współuczestnictwo w sprawie ma charakter formalny, a nie materialny, skutkujące wydaniem 19 listopada 2018 r. zarządzenia zobowiązującego skarżących do uiszczenia wpisu, któremu brak przymiotu solidarności wobec wszystkich skarżących, będącego wyrazem rozbieżnego orzecznictwa, zważywszy na rozstrzygnięcie w tym przedmiocie w sprawie WSA w Łodzi o sygn. akt II SA/Łd 589/18, w sytuacji kiedy przedmiot skargi i interes wnoszących ją był identyczny. W zażaleniu wniesiono "na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisu art. 214 § 2 p.p.s.a., którego stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi - Wydział II, polegającej na rozbieżnym argumentowaniu uznania w dwóch różnych sprawach, których przedmiotem jest rozpoznanie skargi tożsamej co do treści żądania oraz stron, że współuczestnictwo skarżących ma charakter formalny (sygn. akt II S/Łd 1050/18) i materialny (sygn. akt II SA/Łd 589/18), co się wyklucza i rodzi inne skutki prawne". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3). W niniejszej sprawie odrębnymi zarządzeniami z dnia 19 listopada 2018 r. skarżący A. K. i K. K. (solidarnie), R. M. i K. M. (solidarnie), K. K. i G. K. (solidarnie) oraz S. J. zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skarg w kwocie 300 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo upływu wskazanego terminu skarżący nie uiścili wymaganego wpisu od skargi, co stało się powodem odrzucenia ich skarg. Wpis sądowy został uiszczony jedynie przez S. J. Odnosząc się do podnoszonych w zażaleniu argumentów wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Gminy Strzelce z dnia 29 marca 2017 r. nr XXI/131/2017 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w miejscowości S. gmina S. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do twierdzenia, że opłata w rozpoznawanej sprawie (wpis od skargi) jest wspólna dla wszystkich skarżących i że do opisanej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 214 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Zgodnie z treścią § 2 powołanego przepisu, pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Wynikająca z cytowanego przepisu zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe od obowiązku uiszczenia opłaty. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniach, w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że uprawnienia czy obowiązki skarżących A. K. i K. K., R. M. i K. M., K. K. i G. K. oraz S. J. związane z zaskarżoną uchwałą są wspólne. Wniesienie skargi jednym pismem w sprawie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 p.p.s.a. W piśmiennictwie i orzecznictwie wskazuje się, że pismo wnoszone przez kilku skarżących podlega jednej opłacie zgodnie z dyspozycją art. 214 § 2 p.p.s.a., gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej (kilku wspólnych) nieruchomości, wywodzą uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. Jednakże w sytuacji gdy skarżący wywodzą swój status strony z prawa własności odrębnych nieruchomości, to ponoszą oddzielne koszty postępowania (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2017, str. 881-882). W przypadku zaskarżenia uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istotne znaczenie w kontekście art. 214 p.p.s.a. ma ustalenie czy skarżący wywodzą swoją legitymację procesową z tytułu własności wspólnej nieruchomości objętej planem, czy też skarżą plan miejscowy jako właściciele odrębnych nieruchomości. W związku ze złożonymi zażaleniami skarżący wezwani zostali do wskazania (ksiąg wieczystych) numerów działek, których są właścicielami i z własnością których wiążą swój interes prawny do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. W rezultacie przy piśmie z dnia 8 maja 2019 r. A. K. i K. K. przedstawili akt notarialny z dnia 12 kwietnia 2006 r. z którego wynika, iż są jako małżonkowie współwłaścicielami działek [...] oraz [...] obręb S. w jednostce ewidencyjnej S. Natomiast przy piśmie z dnia 9 maja 2019 r. R. M. i K. M. nadesłali akt notarialny z 23 października 2007 r. z którego wynika, iż są jako małżonkowie współwłaścicielami działki [...] obręb S. w jednostce ewidencyjnej S. Z powyższego wynika, że małżonkowie K. i małżonkowie M. wywodzą swój interes prawny do zaskarżenia uchwały Rady Gminy Strzelce z dnia [...] marca 2017 r. z prawa własności innych, oddzielnych działek, a nie wspólnej nieruchomości. Powyższe jednoznacznie oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze współuczestnictwem materialnym, a jedynie formalnym. Należy zaznaczyć, że w sytuacji gdy skarżący są właścicielami (współwłaścicielami) różnych działek położonych na obszarze objętym zaskarżonym planem to ich skarga (skargi) nie dotyczy wspólnych praw i obowiązków, co skutkuje obowiązkiem uiszczenia wpisów od skargi na podstawie art. 214 § 1 p.p.s.a. (współuczestnictwo formalne). Jeżeli skarga pochodzi od współwłaścicieli jednej (kilku) nieruchomości objętej planem miejscowym to podlega ona wpisowi ustalonemu według reguły wynikającej z art. 214 § 2 p.p.s.a. (współuczestnictwo materialne). Podsumowując trzeba wskazać, że skargi na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego złożone przez właścicieli różnych nieruchomości, mimo wniesienia ich w jednym piśmie, podlegają odrębnemu wpisowi w pełnej wysokości, a obowiązek ten dotyczy każdego ze skarżących, z tym zastrzeżeniem, że w przypadku współwłaścicieli jednej nieruchomości (np. małżonków) są oni obowiązani do solidarnego dokonania wpisu od skargi. Wobec powyższego nie było żadnych podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo materialne uprawniające do uiszczenia jednego wpisu od skargi, co oznacza, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 lutego 2019 r. odpowiada prawu. Zauważyć również należy, że wydanie zarządzeń i postanowienia przez WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 589/18 pozostawało poza kontrolą instancyjną i nie mogło mieć wpływu na rozpoznanie przedmiotowej sprawy. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.