V SA/Wa 1456/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-05
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zobowiązał beneficjenta do zwrotu środków publicznych przeznaczonych na dofinansowanie projektu, w sytuacji gdy projekt nie został zrealizowany zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie, a zakładane wskaźniki nie zostały osiągnięte?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju jest prawidłowa. Organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny, opierając się na opiniach biegłych i kontrolach, które wykazały, że beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie, nie osiągając zakładanych celów i wskaźników. W związku z tym, środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, co uzasadniało żądanie zwrotu dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.Stan faktyczny
Spółka E. w W. zawarła umowę o dofinansowanie projektu ze środków publicznych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) rozwiązała umowę z powodu niedostatecznej realizacji projektu. Po wezwaniu do zwrotu środków, wydano decyzję zobowiązującą spółkę do zwrotu kwoty dofinansowania wraz z odsetkami, uznając, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z wnioskiem i celami, a wskaźniki nie zostały osiągnięte. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Inwestycji i Rozwoju. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Przedmiotem skargi E. w W. wniesionej do WSA w Warszawie jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z [...] lutego 2017 r., wydaną przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, określającą E. w W. zobowiązanie do zwrotu środków, pochodzących z umowy o dofinansowanie na realizację projektu pn. "[...]", w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.
Przedmiotowa decyzja zapadała w następującym stanie faktycznym.
E. w W. (dalej zwana "Beneficjentem" lub "Skarżącą") w dniu [...] grudnia 2012 r. zawarła z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości umowę o dofinansowanie nr [...], przedmiotem której było dofinansowanie realizacji projektu pn. "[...]". Projekt miał być realizowany ze środków publicznych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013, Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej 8 osi priorytetowej, Społeczeństwo informacyjne - zwiększanie innowacyjności gospodarki. W toku realizacji Projektu podpisano następujące aneksy do Umowy: [...] z dnia [...] października 2014 r., w którym zmieniono wartość realizacji projektu, kwotę kosztów kwalifikowalnych i dofinansowania, zaktualizowano wniosek o dofinansowanie oraz harmonogramy płatności i rzeczowo-finansowy projektu; [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., w którym zmieniono okres realizacji projektu oraz zaktualizowano wniosek o dofinansowanie oraz harmonogramy płatności i rzeczowo-finansowy projektu.
PARP pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. rozwiązała z E. umowę o dofinansowanie projektu pn. "[...]".
Wobec niedokonania zwrotu środków na skutek wezwania, wydana została w dniu [...] lutego 2017 r. decyzja nr [...] zobowiązująca Spółkę do zwrotu kwoty w wysokości [...] zł.
Organ uznał, że Beneficjent nie zrealizował projektu w pełnym zakresie określonym we wniosku o dofinansowanie i nie osiągnął jego celu oraz założonych wskaźników, dopuszczając się nieprawidłowości, co skutkowało koniecznością dochodzenia, w trybie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U, z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm); dalej: "u.f.p." zwrotu wypłaconego Beneficjentowi dofinansowania.
Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca spółka.
Zaskarżoną do Sądy decyzją z [...] czerwca 2018 r. z Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2017 r.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, Beneficjent wskazał, iż celem projektu na poziomie produktu jest przygotowanie, wdrożenie i udostępnienie jednej nowej e-usługi, udostępnianej zarówno na urządzeniach mobilnych, jak i stacjonarnych, dającej możliwość nawiązania połączenia głosowego oraz video pomiędzy dwoma urządzeniami mobilnymi oraz kompleksowej analizy i wsparcia procesu opieki nad dzieckiem do dwóch lat. Aplikacja miała mieć na celu zastąpienie tradycyjnej niani elektronicznej, w sposób gwarantujący rodzicom pełny komfort w kontekście poczucia bezpieczeństwa o dziecko (videoprzekaz, monitor oddechu), jak i ułatwić sprawowanie opieki nad dzieckiem (rozpoznanie płaczu, przypominanie o lekach) oraz swobodne funkcjonowanie w warunkach współczesnego świata (np w czasie podróży, w hotelu) ze względu na nieograniczony zasięg. Dzięki wykorzystaniu nowoczesnych innowacyjnych technologii aplikacja miała na bieżąco kontrolować, czy dziecko się nie przebudziło, czy płacze i co ten płacz oznacza oraz bezpośrednio informować o tym użytkowników, wykorzystując połączenie internetowe pomiędzy urządzeniami lub też poprzez sms lub połączenie telefoniczne (w sytuacji braku dostępu do Internetu). Beneficjent wskazał również, że użytkownicy będą mogli pobrać aplikację ze strony serwisu, AppStore czy Google Play. Wniosek o dofinansowanie zawierał konkretne wskaźniki realizacji celów projektu.
Minister wskazał, iż w związku z zakończeniem przez Beneficjenta realizacji projektu i złożeniem wniosku o płatność końcową RIF przeprowadziła kontrolę w miejscu realizacji projektu, w wyniku której stwierdzono brak realizacji e-usługi zgodnie z opisem wynikającym z wniosku o dofinansowanie oraz nieosiągnięcie obligatoryjnych wskaźników produktu takich jak: liczba nowych e-usług, modułu Monitor oddechu oraz modułu Aplikacja mobilna.
Podkreślił, że niezależnie od ustaleń poczynionych przez RIF w dokumentacji pokontrolnej (kontrola przeprowadzona w dniach [...] - [...] kwietnia 2015 r.), PARP na podstawie § 7 ust. 15 umowy o dofinansowanie, powołała eksperta w osobie dr inż. M. K., który w wydanej opinii stwierdził, że projekt nie został wykonany zgodnie z umową o dofinansowanie oraz dokumentacją aplikacyjną. Organ podniósł, iż ekspert ustalił, że nie działa praktycznie żadna z funkcjonalności opisanych we wniosku o dofinansowanie (m. in. przy rejestracji na stronie pojawia się błąd, nie działają analizatory oddechu i płaczu, a także funkcja odtwarzania nagrań), zaś sama aplikacja z punktu widzenia komercyjnego jest bezużyteczna, co potwierdza negatywny komentarz znajdujący się w sklepie Google Play. Wskazał także, iż niewykonanie przez Beneficjenta projektu zgodnie z umową oraz wnioskiem o dofinansowanie potwierdził również biegły z zakresu informatyki W. C., w opinii wydanej w postępowaniu przed Organem I instancji, dopuszczonej w trybie art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". Biegły stwierdził m in., że projekt nie został w pełni wdrożony, a zatem nie jest możliwe wykorzystanie przez potencjalnych użytkowników założonych w projekcie funkcjonalności, Z opinii biegłego wynika również, że Beneficjent nie osiągnął wskaźników produktu takich jak: liczba nowych e-usług, moduł Reklama targetowana, moduł Monitor oddechu oraz moduł Analizator płaczu.
Organ II Instancji odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśnił, że w sprawie rozpatrzył cały materiał dowodowy, wyciągając z niego właściwe wnioski dające podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia. Zdaniem organu zgromadzone w sprawie dowody w postaci informacji pokontrolnej RIF wraz dokumentacją, opinii eksperta dr inż. M. K. oraz opinii biegłego W. C. w sposób dostateczny potwierdzają, że Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z wnioskiem oraz umową o dofinansowanie, nie osiągając jego celu, w tym założonych wskaźników produktu.
Minister podkreślił, że organ I instancji przeanalizował cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wziął pod uwagę wszelkie występujące w niej okoliczności w należyty sposób wyjaśniając Stronie motywy jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie. Organ wykrystalizował przy tym przesłanki jaki doprowadziły do uznania opinii eksperta dr inż. M. K. oraz biegłego W. C. za rzetelne, spójne i stanowiące podstawę do wydania rozstrzygnięcia, stąd też brak jest podstaw do stawiania zarzutu w tym zakresie. Organ odniósł się również do wszystkich twierdzeń strony podnoszonych na etapie postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowanie na rzecz skarżącej Spółki.
Zarzuciła naruszenie:
1. art. 7, 77, i 80 k.p.a. poprzez powielenie błędów Organu pierwszej instancji i niezebranie, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a ponadto przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, w związku z:
- nieprzeprowadzeniem analizy ustaleń poczynionych przez RIF w toku kontroli sposobu realizacji e-usługi przez Skarżącą, zawartych w dokumentach urzędowych w rozumieniu art. 76 k.p.a. i stanowiących istotne dowody w sprawie i arbitralne uznanie, że w związku z oparciem decyzji na innych źródłach dowodowych. Organ nie miał obowiązku przeprowadzenia wszechstronnej analizy ustaleń RIF,
- uznaniem opinii sporządzonej przez biegłego W. C. za prawidłową i rzetelną oraz oparciem na jej treści rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podczas gdy:
a) opinia została sporządzona przez biegłego w sposób nieprawidłowy, w całkowitym oderwaniu od akt sprawy, bez uwzględnienia wniosków wynikających z dotychczas zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do zawarcia przez biegłego w treści opinii wniosków, które stoją w oczywistej sprzeczności z treścią innych dowodów zgromadzonych przez Organ obejmujących wiążące dla Organu ustalenia RIF, na co Skarżąca zwracała uwagę w złożonym w sprawie odwołaniu;
b) wobec przyjęcia przez biegłego wadliwej metodologii badania mniejszej sprawy, zawarte w opinii ustalenia i wnioski biegłego wynikały w większej części z domysłów i przypuszczeń biegłego, a nie z rzetelnie przeprowadzonej analizy e-usługi,
co powodowało, że przedmowa opinia nie powinna zostać uznana przez Organy za pełnowartościowy materiał dowodowy i jako taka nie powinna by podstawą rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie;
- nieprzeprowadzeniem dowodu z uzupełniającej opinii biegłego względem opinii wydanej przez W. C., pomimo iż Skarżąca wnosiła o uzupełninie opinii ze względu na poważne wątpliwości dotyczącej jej treści;
- uznaniem opinii eksperckiej sporządzonej przez dr inż. M. K. za prawidłową i mającą pełnowartościową moc dowodową, podczas gdy opinia ta została sporządzona przez w warunkach, w których nie przeprowadził on odpowiedniego badania e-usługi, na skutek czego opinia zawierała liczne błędy, a nadto oceniała elementy e-usługi, które nie stanowiły wskaźników produktu, jakie miały być w świetle Umowy osiągnięte przez Skarżącą;
- nieprzeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki pomimo wskazania przez Skarżącą, że opinie złożone na etapie postępowania w pierwszej instancji budzą poważne wątpliwości co do ich rzetelności i wiarygodności;
- nieuwzględnieniem przy rozstrzygnięciu sprawy opinii eksperta L. będącego ekspertem z zakresu wykonania projektów finansowanych ze środków europejskich pomimo, iż opinia stanowiła pełnowartościowy materiał dowodowy i wbrew stanowisku Organów została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie;
- wadliwym ustaleniem, że Skarżąca nie osiągnęła wymaganych wskaźników produktu, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że Skarżąca zrealizowała wszystkie wskaźniki produktu,
2. art. 11 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania i budzenia zaufania obywateli do państwa w związku z:
- brakiem odniesienia się w treści zaskarżonej decyzji do twierdzeń Skarżącej co do przyczyn wypowiedzenia Umowy oraz opinii eksperckiej M. K. zawartych w pismach Skarżącej oraz w złożonym odwołaniu;
- nie przedstawieniem w treści zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których Organ uważa opinię sporządzona przez M. K. za prawidłową i mogącą stanowić podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, w sytuacji, gdy Skarżąca zgłosiła do treści tej decyzji liczne uwagi i zastrzeżenia, a ponadto podniosła niniejszy zarzut w odwołaniu;
- niewyjaśnieniem, dlaczego Organ drugiej instancji uznał opinię W. C. za wyczerpującą i prawidłową, a ponadto mogącą stanowić podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, w sytuacji, gdy Skarżąca wielokrotnie zwracała uwagę na braki i niejasności w opinii, a ponadto wnioskowała o poprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego;
- niewyjaśnieniem, dlaczego Organ drugiej instancji nie przeprowadził analizy ustaleń poczynionych przez RIF w toku kontroli sposobu realizacji e-usługi przez Skarżącą w sytuacji, gdy brak przedmiotowej analizy Skarżąca podniosła w złożonym odwołaniu;
podczas gdy z powołanych przepisów wynika obowiązek odniesienia się przez organ do wszystkich wniosków i twierdzeń strony przedstawionych w toku sprawy administracyjnej oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 11 i art. 67 u.f.p. w związku z jego wadliwym zastosowaniem w niniejszej sprawie i nałożeniem na Skarżącą obowiązku zwrotu otrzymanej kwoty dofinansowania, podczas gdy nie ziściły się przesłanki do zastosowania tego przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302); dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2018 r.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Należy wyjaśnić, iż zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie, Beneficjent wskazał, iż celem projektu na poziomie produktu jest przygotowanie, wdrożenie i udostępnienie jednej nowej e-usługi, udostępnianej zarówno na urządzeniach mobilnych, jak i stacjonarnych, dającej możliwość nawiązania połączenia głosowego oraz video pomiędzy dwoma urządzeniami mobilnymi oraz kompleksowej analizy wsparcia procesu opieki nad dzieckiem do dwóch lat. Wniosek o dofinansowanie zawierał konkretne wskaźniki realizacji celów projektu.
W związku z zakończeniem realizacji projektu i złożeniem wniosku o płatność końcową RIF przeprowadziła kontrolę w miejscu realizacji projektu, w wyniku której stwierdzono brak realizacji e-usługi, zgodnie z opisem wynikającym z wniosku o dofinansowanie oraz nieosiągnięcie obligatoryjnych wskaźników produktu takich jak: liczba nowych e-usług, modułu Monitor oddechu oraz modułu Aplikacja mobilna.
Niezależnie od ustaleń poczynionych przez RIF w dokumentacji pokontrolnej, PARP, działając na podstawie § 7 ust. 15 umowy o dofinansowanie, powołała eksperta dr inż. M. K., który w wydanej opinii stwierdził, że projekt nie został wykonany zgodnie z umową o dofinansowanie oraz dokumentacją aplikacyjną. Ekspert ustalił, że nie działa praktycznie żadna z funkcjonalności opisanych we wniosku o dofinansowanie (m. in. przy rejestracji na stronie pojawia się błąd, nie działają analizatory oddechu i płaczu, a także funkcja odtwarzania nagrań), zaś sama aplikacja z punktu widzenia komercyjnego jest bezużyteczna, co potwierdza negatywny komentarz znajdujący się w sklepie Google Play. Niewykonanie przez Beneficjenta projektu zgodnie z umową oraz wnioskiem o dofinansowanie potwierdził również biegły z zakresu informatyki W. C. z, stwierdzając w opinii m in., że projekt nie został w pełni wdrożony, a zatem nie jest możliwe wykorzystanie przez potencjalnych użytkowników założonych w projekcie funkcjonalności. Z opinii wynika również, że Beneficjent nie osiągnął wskaźników produktu takich jak: liczba nowych e-usług, moduł Reklama targetowana, moduł Monitor oddechu oraz moduł Analizator płaczu.
Za niezasadne Sąd uznał w świetle powyższych ustaleń zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a ponadto przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Organ odwoławczy dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego w postaci informacji pokontrolnej RIF wraz dokumentacją, opinii eksperta dr inż. M. K. oraz opinii biegłego W. C. zasadnie wywiódł, że Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z wnioskiem oraz umową o dofinansowanie, nie osiągając jego celu, w tym założonych wskaźników produktu.
Odnosząc się do zarzutu braku analizy ustaleń poczynionych przez RIF w toku kontroli sposobu realizacji e-usługi przez Skarżącą, wskazać należy, że to do organu prowadzącego postępowanie należy określenie jego zakresu, a także zakresu podejmowanych czynności, niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania w sprawie. PARP zasadnie stwierdziła, iż dokonanie oceny projektu Beneficjenta pod kątem zachowania zgodności jego realizacji z umową o dofinansowanie dokumentami aplikacyjnymi wymagać będzie wiedzy specjalistycznej z zakresu informatyki. W związku z tym, organ I instancji uprawniony był, na podstawie § 7 ust. 15 umowy o dofinansowanie, który stanowi, że: "Instytucja Wdrażająca/Instytucja Pośrednicząca II stopnia może zlecić ocenę realizacji Projektu oraz dokumentacji przedstawionej do rozliczenia Projektu podmiotowi zewnętrznemu w celu uzyskania opinii eksperckiej. (...)", do powołania eksperta w celu oceny realizacji projektu i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w tej kwestii.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty co do treści opinii eksperta dr inż. M. K. oraz opinii biegłego z zakresu informatyki W. C.. Obaj eksperci wskazali na nieprawidłowości w projekcie, w tym w zakresie nieoslągnięcia przez Beneficjenta wskaźników produktu takich jak: liczba nowych e-usług, moduł Aplikacja mobilna oraz moduł Monitor oddechu, z uwagi na niezrealizowanie lub niedziałanie funkcjonalności e-usługi. Dodatkowo, eksperci wskazali na inne uchybienia jak m. in. błędy wersji językowych, nieprawidłowe działania formularza kontaktowego czy utrudnienia w logowaniu - błąd przy rejestracji użytkownika, nieprawidłowości w zakresie modułu Analizator płaczu, Reklama targetowana, nieudostępnienie kodów źródłowych, zawartości baz danych i dokumentacji technicznej projektu. Obie opinie są spójne i potwierdzają w sposób jednoznaczny niezrealizowanie projektu przez Beneficjenta, zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie.
W ocenie Sądu, w skardze nie podważono skutecznie sporządzonych opinii. Podkreślenia wymaga, że zarówno ekspert zewnętrzny dr inż. M. K., pracownik naukowy [...], jak i mgr inż. W. C., biegły sądowy z zakresu informatyki i teleinformatyki przy Sądzie [...], określili prawidłowo metodologię i dokonali oceny całego stworzonego przez Beneficjenta serwisu, w tym wszystkich jego funkcjonalności.
Nie można zgodzić się również z zarzutem nieprzeprowadzenia dowodu z opinii uzupełniającej biegłego W. C., Okoliczność dotycząca niezrealizowania projektu zgodnie z umową oraz wnioskiem o dofinansowanie została w dostateczny sposób wykazana za pomocą opinii obu ekspertów oraz informacji pokontrolnej RIF, stąd brak jest podstaw do przeprowadzenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłego czy też powołania opinii kolejnego biegłego. Należy zauważyć, iż Beneficjent nie kwestionował faktu niezrealizowania projektu zgodnie z przyjętymi założeniami, oświadczając, że projekt został przygotowany przez studentów ekonomii a nie informatyki oraz wymaga zmian, które nie zostały uzgodnione i wprowadzone do umowy o dofinansowanie. Skutkowało to wykonaniem serwisu w sposób odbiegający od założeń wynikających z wniosku, jak i umowy o dofinansowanie, a co za tym idzie nieosiągnlęciem celu projektu oraz naruszeniem warunków umowy.
Nieuprawniony jest zarzut nieuwzględnienia przy wydaniu rozstrzygnięciu opinii eksperta P. L., który jest biegłym sądowym z zakresu handlu i marketingu, nauk ekonomicznych, przedsiębiorstw, strukturalnych funduszy europejskich oraz alternatywnych środków płatniczych. Biegły sądowy, który nie jest biegłym z zakresu informatyki, nie mógł zostać uznany za eksperta właściwego do dokonania oceny i wydania opinii odnośnie projektu informatycznego Beneficjenta, w ramach którego miała zostać wdrożona i świadczona e-usługa, zwłaszcza że wątpliwości co do jego realizacji dotyczyły kwestii techniczno-informatycznych, takich jak ocena zrealizowania poszczególnych funkcjonalności aplikacji i ich udostępnienia zewnętrznym użytkownikom.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 11 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. Organy orzekające w sprawie przeanalizowały cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wzięły pod uwagę wszelkie występujące w niej okoliczności w należyty sposób wyjaśniając Skarżącej motywy jakimi kierowały się podejmując rozstrzygnięcia. Organ II instancji wykazał jakimi przesłankami kierował się uznając opinie sporządzone przez eksperta M. K. oraz biegłego W. C. za rzetelne, spójne i stanowiące podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Ponadto, organ odwoławczy odniósł się do twierdzeń podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego.
W ocenie Sądu, nieuprawnione są także zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 11 i art. 67 u.f.p. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Wykorzystaniem środków niezgodnie z przeznaczeniem jest zapłata za zrealizowane zadania inne niż te, na które środki przyznano, czyli sfinansowanie zadań będących poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki przekazano, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Pomiędzy wskaźnikiem rezultatu a celem projektu musi istnieć spójność. Osiągnięcie celu projektu następuje bowiem poprzez osiągnięcie planowanych wskaźników produktu oraz rezultatu.
W świetle niewadliwie ustalonego stanu faktycznego, Skarżąca wykorzystała środki na realizację projektu niezgodnie z przeznaczeniem, nie osiągając celu projektu, w konsekwencji czego doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Cel przyznania środków finansowych określał wniosek o dofinansowanie wraz z załącznikami, sporządzony przez Beneficjenta, stanowiący załącznik do umowy o dofinansowanie. Beneficjent nie osiągnął celu, którym było przygotowanie, wdrożenie i udostępnienie e-usługi, dającej możliwość nawiązania połączenia głosowego oraz video pomiędzy dwoma urządzeniami mobilnymi oraz kompleksowej analizy i wsparcia procesu opieki nad dzieckiem do dwóch lat. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z wnioskiem oraz umową o dofinansowanie, nie osiągając przy tym określonych założonych przez siebie wskaźników projektu.
Okoliczności sprawy prowadzą do wniosku, że spełnione zostały również przesłanki wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co tym samym obligowało organy do dochodzenia zwrotu dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Skarżąca zgodnie z § 8 ust. 2 umowy o dofinansowanie była bowiem zobligowana do osiągnięcia założonych celów projektu oraz utrzymania jego trwałości przez okres co najmniej 3 lat od dnia zakończenia realizacji projektu. Beneficjent zobowiązał się również w § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie do osiągnięcia wskaźników realizacji celów projektu określonych we wniosku o dofinansowanie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło