I SA/Kr 114/18
WyrokWSA w Krakowie2018-04-10
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Waldemar Michaldo, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutów dotyczących przedawnienia zobowiązania oraz błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy. Brak było w aktach sprawy wystarczających dowodów potwierdzających kluczowe dla rozstrzygnięcia okoliczności, co uniemożliwiło sądowi dokonanie kontroli zgodności z prawem. Organ odwoławczy nie zebrał i nie przedstawił materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie rejestracji odbiorników RTV przez skarżącego oraz nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego.Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące opłat abonamentowych RTV, podnosząc zarzut przedawnienia oraz błędu co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówiły uwzględnienia tych zarzutów. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o opłatach abonamentowych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: Tomasz Famulski po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postepowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego M. P. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 27.07.2015r nr [...] wystawionego przez Pocztę [...] S, A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jako wierzyciela, obejmującego należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2010r do kwietnia 2014r w łącznej kwocie należności głównych [...] zł.
Organ egzekucyjny w dniu 30.10.2015r doręczył zobowiązanemu odpis w/w tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia emerytalno - rentowego nr [...] [...] z dnia 26.10.2015r.
Zobowiązany, działając przez pełnomocnika, pismem z dnia 06.11.2015r złożył zarzuty z art. 33 § 1 upea w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc: przedawnienie obowiązku w zakresie zobowiązań powstałych od stycznia do maja 2009r. oraz błędu co do osoby zobowiązanego. Podniósł bowiem , że upomnienie na podstawie którego wystawiony został tytuł wykonawczy został nadany osobie o nazwisku A. P. nie zaś M. P..
Organ egzekucyjny, w związku ze złożonymi zarzutami, postanowieniem z dnia 12.11.2015r. nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego oraz pismem z tego samego dnia przekazał wierzycielowi w/w zarzuty, celem zajęcia stanowiska w sprawie (art. 34 upea).
Wierzyciel postanowieniem z dnia 19.09.2016r. nr [...], uznał zarzut przedawnienia zaległości za okres od stycznia do maja 2009r. oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadniony.
W odniesieniu do podnoszonego przez pełnomocnika Zobowiązanego zarzutu błędu co do osoby, wierzyciel wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania ustalono, że w dniu 07 stycznia 2003 roku w Urzędzie P. W. , Zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego i radiowego na dane: M. P., zam. Złotniki 127, w wyniku czego otrzymał książeczkę radiofoniczną o numerze [...] Jako posiadaczowi imiennej książeczki radiofonicznej, w dniu 27.08.2008 r. przesłano zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (12332933), stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki RTV wraz z pakietem zawierającym spersonalizowane blankiety wpłat. Z przyczyn technicznych naniesiono do systemu błędne dane osobowe. Zamiast M. P., wprowadzono A. P..
Ustalono również, iż Zobowiązany, po otrzymaniu zawiadomienia informującego o zaległości w opłatach abonamentowych również na dane osobowe A. P., wystosował pismo informujące, iż osoba o takich danych personalnych nigdy nie mieszkała pod tym adresem. Błąd literacki został skorygowany po zweryfikowaniu z posiadanym w archiwum wnioskiem rejestracyjnym Zobowiązanego. Na powyższe ustalenia powołano stosowne dowody .
W zażaleniu z dnia 23 września wskazano również, iż Skarżący nigdy nie rejestrował odbiornika RTV, oraz nigdy skutecznie i legalnie nie nadano Skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wg. stosownych przepisów. W zażaleniu z dnia 23 września (data nadania korespondencji 26 września 2016 r.) wskazano również, iż Skarżący nigdy nie rejestrował odbiornika RTV, oraz nigdy skutecznie i legalnie nie nadano Skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wg stosownych przepisów.
Wskazano również, iż w prowadzonym przez organy postępowaniu doszło do sytuacji przewidzianej w art.33 pkt. 1 ww. ustawy (wygaśnięcia obowiązku oraz nieistnienia zobowiązania),
Następnie Wierzyciel w drugiej instancji postanowieniem z dnia 02.10.2017r. nr [...] LD/PM/ZZ 1232933 utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie.
Wierzyciel ponownie zauważył, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych,
Zgodnie z art. 2 ust, 1 i 2 tej ustawy opłaty te pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że każdy, kto posiada odbiorniki radiowe i telewizyjne, musi je zarejestrować i opłacać abonament, jeżeli nie jest z tego obowiązku ustawowo zwolniony
Ponadto zauważono, iż użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulować prawnych poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.
Rozpatrując zażalenie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej podkreślił, że bezspornym w sprawie jest fakt, iż M. P. dokonał rejestracji odbiorników RTV na adres Złotniki 127 w wyniku czego otrzymał imienną książeczkę radiofoniczną numer [...] stanowiącą dowód zarejestrowania odbiorników RTV jak zasadnie wskazał wierzyciel w postanowieniu z dnia 19 września 2016 r. Dowód w postaci kserokopii "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" został przesłany wraz z zaskarżonym postanowieniem. Ponadto wierzyciel wskazał, iż w dniu 23 grudnia 2015 r. Zobowiązany dokonał płatności za okres zaległości po tytule wykonawczym tj. od maja 2014 r. do grudnia 2015 r. Dowód w postaci kserokopii formularza wpłaty również przesłano wraz z zaskarżonym postanowieniem .
Wobec powyższego Wierzyciel prawidłowo wskazał w zaskarżonym postanowieniu , iż zarzut błędu co do osoby Zobowiązanego jest nieuzasadniony. W podniesionej kwestii, iż nigdy skutecznie i legalnie nie nadano Skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wg. stosownych przepisów zauważyć trzeba, iż wierzyciel zasadnie zauważył w postanowieniu z dnia 19 września 2016 r., że zgodnie z § 5 ust 2 (zdanie drugie) rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), Poczta [...] SA była zobowiązana do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia, którego wzór stanowi załącznik nr [...] do rozporządzenia.
Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki radiofonicznej zostało przesłane w dniu 27 sierpnia 2008 r. na adres wskazany przez M. P. przy rejestracji odbiorników RTV, tj. [...], [...]. W przedmiotowym zawiadomieniu w skutek niezamierzonej pomyłki mylnie podano imię Zobowiązanego, co nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż jak wykazano powyżej, rejestracja odbiorników RTV zgłoszona została przez M. P.. Należy wyraźnie podkreślić, iż zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.
Również w kwestii przedawnienia zobowiązania w części abonamentu od stycznia do maja 2009 r. wierzyciel prawidłowo wskazał, że tytuł wykonawczy o numeracji [...] z dnia 27 lipca 2015 r. obejmuje zaległość w opłatach abonamentowych za okres od stycznia 2010 r. do kwietnia 2014 r. Wobec tego wniosek o umorzenie zaległość za okres od stycznia 2009 do grudnia 2009 r. nie znajduje uzasadnienia.
Organ egzekucyjny biorąc pod uwagę ostateczne stanowisko wierzyciela, które jest dla organu egzekucyjnego wiążące, wydał w dniu 16.10.2017r. postanowienie nr [...] odmawiające uwzględnienia zarzutu przedawnienia zaległości za okres od stycznia do maja 2009r. oraz zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.
Na postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany, działając przez pełnomocnika, złożył zażalenie w ustawowym terminie. W zażaleniu podniósł zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Ponadto pełnomocnik w zażaleniu sformułował nowy zarzut, gdyż stwierdza, że "w prowadzonym przez organy postępowaniu doszło do sytuacji przewidzianej z art. 33 pkt J (wygaśnięcie obowiązku oraz nieistnienie zobowiązania) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (...) ".
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono , że zgodnie z przepisami upea, zobowiązanemu przysługiwało prawo zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułów wykonawczych. Podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawiera art. 33 upea, enumeratywnie je wymieniając. Zgodnie z art. 34 § 1 upea zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela, wydał postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutu przedawnienia zobowiązania i błędu co do osoby zobowiązanego. Wskazał jednoczenie, iż zaskarżone postanowienie było konsekwencją postanowienia Poczty [...] S.A. w sprawie stanowiska wierzyciela, w którym to w sposób prawidłowy ustosunkowano się do w/w zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 upea i z art. 33 § 1 pkt 4 upea.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania i błędu co do osoby zobowiązanego, organ odwoławczy nie ocenia zasadności tych zarzutów, co do których wypowiada się wierzyciel.
Organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku poddanego egzekucji - wyklucza to art. 29 upea. Ograniczenie to dotyczy również organu odwoławczego od postanowień organu egzekucyjnego. Wierzyciel po analizie zgromadzonego materiału dowodowego decyduje o uznaniu lub nieuznaniu zgłoszonego zarzutu wydając w tej kwestii postanowienie, na które przysługuje stronie zażalenie. Organ odwoławczy realizując swe zadanie stwierdził, że organ egzekucyjny rozpatrzył zarzuty zgodnie z procedurą przewidzianą w upea.
Za niedopuszczalne należy uznać natomiast wnoszenie przez pełnomocnika w zażaleniu nowych zarzutów, obok już istniejących, a więc uzupełnianie ich o nowe podstawy prawne lub faktyczne, po ustawowym terminie 7 dni liczonym od dnia doręczenia kopii tytułów wykonawczych.
Na powyższe rozstrzygnięci została wniesiona skarga do WSA w Krakowie, w której Skarżący zarzucił;
- naruszenie art. 7,8,107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w zakresie przedawnienia zaległych rat i niewłaściwej osoby zobowiązanego,
- naruszenie art. 4 ust 1 ustawy z dnia 21 kwietnia o opłatach abonamentowych w zw. z art. 33 pkt1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżącego pomimo błędu co do osoby zobowiązanego,
- nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia zobowiązania .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontroli Sądu poddano w niniejszej sprawie postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 16.10.2017 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonego zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Postanowieniem tym organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutu przedawnienia zobowiązania i błędu co do osoby zobowiązanego .
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, wskazać należy, iż opłata z tytułu abonamentu radiowo-telewizyjnego stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), a zatem do przedawnienia abonamentu radiowo-telewizyjnego zastosowanie będą miały przepisy wskazane w tej ustawie, a mianowicie art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Powyższe znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych - m.in. w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 210/12. W przywołanym wyroku Sąd, powołując się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, zajął stanowisko, iż przepis art. 2 Ordynacji podatkowej regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w § 1 pkt 1 ustawy (paragraf 1 pkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Sąd orzekł, że przepis ten ma zastosowanie do opłat za abonament, gdyż ten jest opłatą, o której w nim mowa a brak jest przepisów odrębnych, stanowiących inaczej. Jednocześnie zaznaczyć należy , że zarzut przedawnienia był sformułowany do zobowiązania w części abonamentu od stycznia do maja 2009 r. , które jak słusznie wskazał Wierzyciel uległo przedawnieniu i jest to okoliczność bezsporna.
Natomiast niniejsze postępowanie dotyczy postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy o numeracji [...] z dnia 27.07.2015 r., obejmujący zaległość w opłatach abonamentowych za okres od stycznia 2010 roku do kwietnia 2014 roku , zatem zarzut nie dotyczy niniejszego postepowania .
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesionych w skardze. Sąd z urzędu, nie będąc związany zarzutami skargi, stwierdził naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozważania w przedmiotowej sprawie należy rozpocząć od stwierdzenia, że Sąd zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a., wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne.
Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Przechodząc do dalszych rozważań należy wskazać, że w postepowaniu egzekucyjnym z mocy art. 18 u.p.e.a, mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Zatem w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w K.p.a., przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym. Najszersze zastosowanie mają zasady: legalności (art. 6), prawdy obiektywnej (art. 7), zaufania (art. 8), udzielania informacji (art. 9), przekonywania (art. 11), szybkości i prostoty postępowania (art. 12) i sądowej weryfikacji rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej (art. 16 K.p.a.).
Stosownie do art. 7 K.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 K.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie faktyczne w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zbliżone wymogi ustawa przewiduje w odniesieniu do postanowienia – stosownie do art. 124 § 2 K.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.
Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń wniosku dotyczących istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych, a także zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji
Naruszenie powyższych przepisów prowadzi również w efekcie uchybienia zasadom praworządności (art. 6 K.p.a.) oraz budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.).
Wyżej wskazane przepisy obowiązują również w postępowaniu przed organem drugiej instancji (art. 140 K.p.a.). Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz jej rozstrzygnięcia, w ramach czego następuje równolegle kontrola prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji (art. 15, art. 138 K.p.a.). Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja aktu, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Zauważyć należy, że wymogi zebrania, rozpatrzenia materiału dowodowego oraz sporządzenia prawidłowego uzasadnienia ma znaczenie nie tylko dla stron postępowania, które mają prawo wiedzieć, czym kierował się organ administracji publicznej przy załatwianiu ich sprawy, ale również dla sądu administracyjnego, którego zadaniem jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z prawem. Jest przy tym oczywiste, że w ramach sądowej kontroli badaniu podlega również to, czy ustalenia organu znajdują dostateczne oparcie w zebranym materiale dowodowym w sposób wyczerpujący. Bez kompletnych akt sprawy, w tym wszystkich dowodów, na których organy administracji publicznej poczyniły ustalenia faktyczne nie jest np. możliwe stwierdzenie, czy zaskarżony akt administracyjny został wydany przy dochowaniu wymogów, wynikających z art. 80 K.p.a., a zatem czy ustalenia nie są arbitralne i dowolne (podkreślenie Sądu). Okoliczności wynikające z dokumentów znajdujących się poza aktami sprawy co do zasady nie mogą zatem być uznane za udowodnione, o ile nie chodzi o fakty powszechnie znane bądź znane organowi z urzędu (art. 77 § 4 K.p.a.).
W niniejszej sprawie DIAS przedłożył akta w takim stanie, że wymykają się one sądowej kontroli, czyniąc ją niemożliwą. Zawierają one zasadniczo tytuł wykonawczy , postanowienia wierzyciela oraz pisma Skarżącego . W aktach, które DIAS przedstawił Sądowi, brak jakiegokolwiek dowodu w zakresie prowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego , tym samym nie sposób zweryfikować poprawności twierdzeń nie tylko organu odwoławczego ale przede wszystkim stanowiska Wierzyciela w sprawie . Wierzyciel w postanowieniu z dnia 19 września 2017 r. zawierające stanowisko w sprawie ( jeszcze przed rozszerzeniem zarzutu ) wskazał na istotne elementy świadczące o tym , że nie zachodzi błąd co do osoby . Przedstawił szczegółowo historie sprawy powołując się na stosowne dowody . Dowody te były przytoczone pod każdą dowodzoną okolicznością . Jako istotny element sprawy przedstawiono fakt , że Skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego i radiowego w wyniku czego otrzymał książeczkę radiowo telewizyjną oraz , że jako posiadaczowi książeczki radiofonicznej przesłano mu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego .
Z kolei w postanowieniu z dnia 2 października 2017 r. wierzyciel uznał jako bezsporny fakt , że Skarżący dokonał rejestracji odbiorników RTV podkreślając , że dowód w postaci kserokopii formularza wpłaty również przesłano wraz z zaskarżonym postanowieniem . Okoliczność rejestracji odbiornika jest kluczowa w kontekście nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego albowiem numer ten zastępuje dowód zarejestrowania odbiorników RTV.
Ponadto Wierzyciel zauważył, iż użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulować prawnych poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.
Następnie wywiódł na podstawie obowiązujących przepisów , że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników RTV od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych.
Tymczasem w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego tezy zawarte w postanowieniach Wierzyciela, co jest istotne w kontekście , że procedury na które powołuje się Wierzyciel odnoszą się do zarejestrowanego posiadacza odbiorników RTV a te okoliczność Skarżący neguję .
Jednocześnie Skarżący w złożonym zarzucie kwestionuje nie tylko błędne nadanie numeru identyfikacyjnego niejakiemu A. P. zamiast M. P. ale przede wszystkim okoliczność skierowania upomnienia poprzedzającego wydanie tytułu wykonawczego na błędne nazwisko. Nie do końca wiadomo o jakie pismo chodzi Skarżącemu albowiem wierzyciel w postanowieniu z dnia 2 października 2017 r. wprost wyjaśnił , że upomnienie z dnia 26 maja 2014 wzywające do dobrowolnego uregulowania należności zostały wystawione na prawidłowe nazwisko. Brak akt w tak elementarnym zakresie nie pozwala Sądowi na zweryfikowania twierdzeń Skarżącego jak wyjaśnienia nasuwających się wątpliwości.
Naruszenia przepisów stwierdzone przez Sąd czynią dalszą sądową kontrolę twierdzeń i ustaleń organów przedwczesną.
Rozpatrując na nowo sprawę DIAS zbierze materiał dowodowy pozwalający jednoznacznie ustalić kluczowy dla sprawy okoliczności , odnosząc się jednocześnie do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w zażaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło