II SA/Wa 1838/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Adam Lipiński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r.; 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz K. D. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 w zw. z art. 144 Kpa, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy swoje poprzedzające postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r., którym na podstawie art. 61a § 1 Kpa, odmówił K. D. wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w SKW w trybie art. 19 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2016 r. poz. 740). W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, iż K. D. został zwolniony ze służby na podstawie ostatecznego rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2016 r., wydanego na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy pragmatycznej, w którym datę zwolnienia określono na dzień [...] lipca 2016 r. Rozkaz ten został wydany na skutek raportu funkcjonariusza zawierającego prośbę o zwolnienie go ze służby. W dniu [...] maja 2016 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wydała orzeczenie uznające funkcjonariusza za trwale niezdolnego do służby w SKW i w dniu [...] czerwca 2016 r. K. D., powołując się na to orzeczenia, złożył wniosek o zwolnienie go ze służby w SKW na podstawie art. 19 ust. 1 pkt. 3) ustawy pragmatycznej (niezdolność do służby stwierdzona przez komisję lekarską). Wniosek ten zawierał również zgodę na zmianę rozkazu personalnego w trybie art. 155 Kpa. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w SKW w trybie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy, powołując się na wcześniejszy i ostateczny rozkaz z dnia [...] lutego 2016 r. o zwolnieniu ze służby oraz na fakt złożenia przez organ odwołania od orzeczenia komisji lekarskiej. Rozpatrując złożony przez K. D. środek odwoławczy od powyższego postanowienia, Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego podzielił zasadność odmowy wszczęcia takiego postępowania. W ocenie Szefa SKW, w chwili wydania orzeczenia o niezdolności do służby, rozkaz z dnia [...] lutego 2016 r. miał walor ostateczności. Dlatego kolejny rozkaz w sprawie zwolnienia ze służby byłby obciążony kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, czyli byłby wydany w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Należy również zauważyć, że w chwili wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2016 r. został już wykonany, więc tym bardziej nie było podstaw do wszczynania postępowania w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby. K. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której postanowieniu Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. zarzucił: 1. Naruszenie prawa materialnego, to jest art. 19 ust. 1. pkt 1) ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, przez brak uwzględnienia okoliczności, że z przepisu tego wynika obligatoryjność zwolnienia funkcjonariusza ze służby w związku z orzeczeniem o niezdolności do służby wydanej przez wojskową komisję lekarską; 2. Naruszenie prawa materialnego, to jest art. 19 ust. 3) ustawy pragmatycznej, przez brak uwzględnienia okoliczności, że z przepisu tego wynika obligatoryjność zwolnienia funkcjonariusza ze służby w terminie do 6 miesięcy od pisemnego zgłoszenia; 3. Rażące naruszenie przepisów postępowania: art. 6 Kpa, przez pominięcie przy rozstrzygnięciu obowiązku wynikającego z przepisów prawa materialnego, to jest art. art. 19 ust. 1. pkt 1) oraz art. 19 ust. 3 ustawy pragmatycznej; - art. 8 Kpa, polegającego na naruszaniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez działania mające na celu wprowadzenie w błąd skarżącego; - art. 9 Kpa, polegającego na nie udzieleniu skarżącemu niezbędnych informacji, - art. 12 § 2 Kpa, polegające na niezałatwieniu sprawy w terminach przewidzianych w ustawie, długotrwałe opóźnianie wszystkich czynności podejmowanych w tej sprawie; - art. 61a § 1 Kpa, przez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy brak było uzasadnionych przyczyn do odmowy wszczęcia; - art. 155 Kpa, przez brak uchylenia lub zmiany rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony w świetle aktualnego stanu faktycznego oraz brak wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego słuszny interes strony; - art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, przez brak uwzględnienia, że w sprawie wystąpiły nowe okoliczności, nieznane dotychczas organu, które powinny skutkować wydaniem decyzji o innej treści, a w konsekwencji błędny brak wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przypadku braku uwzględnienia żądania wydania decyzji na podstawie art. 155 Kpa. W ocenie skarżącego, wskazane uchybienia proceduralne miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem na skutek niezastosowania lub błędnego zastosowania wskazanych przepisów wydano rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy istniały podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy. W konkluzji skargi, K. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego postanowienia oraz o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniach obu zaskarżonych postanowień, wskazując dodatkowo, iż od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Szef SKW złożył odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła niedopuszczalność odwołania. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. II SA/Wa 1546/16). Nadto organ podkreślił, iż wniosek funkcjonariusza z dnia [...] czerwca 2016 r. dotyczył wszczęcia zwykłego postępowania administracyjnego, a nie weryfikacji rozkazu o zwolnieniu ze służby w trybie nadzwyczajnym. Zgoda na zmianę tego rozkazu personalnego w trybie art. 155 nie mogła zostać uznana za wniosek w sprawie wszczęcia postępowania w tym trybie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie przedstawione w niej zarzuty są trafne. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie istotą sprawy jest właściwe odczytanie żądań K. D. zawartych w jego wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. Gdyby przyjąć, iż wniosek skarżącego dotyczy jedynie wszczęcia zwykłego postępowania administracyjnego w zakresie zwolnienia go ze służby w SKW w trybie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, to wówczas wydane przez organ postanowienia były by trafne. Jednakże we wniosku tym skarżący zawarł także sformułowanie o ewentualnej jego zgodzie na zmianę rozkazu personalnego w trybie art. 155 Kpa. Ten element wniosku nie został przez organ w ogóle przeanalizowany, co wynika z uzasadnienia obu postanowień. Tymczasem ze sformułowania wniosku nie jest wcale oczywiste, żądanie wszczęcia zwykłego postępowania administracyjnego w zakresie zwolnienia ze służby. Takiemu rozumieniu treści wniosku przeczy zawarte w nim zdanie, w którym skarżący wprost wskazuje na art. 155 Kpa. Zatem po wpłynięciu do organu przedmiotowego wniosku, organ powinien realizując zasady wskazane w art. 7 i art. 9 oraz art. 11 Kpa, zażądać od zainteresowanego wyjaśnień, co do tego, jakie postępowanie chciał zainicjować przedmiotowym wnioskiem. Brak takich działań, spowodował arbitralne uznanie przez organ, iż wniosek dotyczył wszczęcia zwykłego postępowania administracyjnego w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby na skutek niezdolność do służby stwierdzonej przez komisję lekarską i w wyniku takiego zakwalifikowania wniosku, spowodował wydanie w trybie art. 61a § 1 Kpa postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania administracyjnego w trybie zwykłym oraz wydanie postanowienia utrzymującego w mocy to rozstrzygniecie. Z tego powodu, z uwagi na naruszenie przez organ art. 7 i art. 9 oraz art. 11 Kpa (na co między innymi trafnie wskazuje skarga w części zarzutu 3), które to naruszenia w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie miały istotny wpływ na wynik sprawy - zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r. muszą zostać uchylone. Z treści skargi, sformułowanej przez zawodowego pełnomocnika, wynika, iż we wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. zawarto żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 155 Kpa, w celu zmiany ostatecznego rozkazu z dnia [...] lutego 2016 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby ze służby w SKW w trybie art. 19 ust. 1 pkt 3) ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, na zwolnienie go z tej służby w trybie art. 19 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy (niezdolność do służby stwierdzona przez komisję lekarską). Zatem ponownie rozpatrując przedmiotowy wniosek organ winien rozważyć czy zostały spełnione wszystkie warunki formalne do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 155 Kpa (czyli w jednym z trybów nadzwyczajnych, a nie w trybie zwykłym) i jeżeli tak, to powinien wszcząć to postępowania i po rozważeniu meritum sprawy wydać stosowną do poczynionych ustaleń merytorycznych decyzję. Istotne jest tu także rozróżnienie argumentów natury czysto formalnej – dotyczącej możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym, od argumentów właściwych dla decyzji merytorycznej, wydanej w trybie art. 155 Kpa. Natomiast całkowicie chybione są twierdzenia skargi zarzucające rażące naruszenie wyżej wskazanych przepisów proceduralnych, albowiem bacząc na zajmowane w służbie stanowisko, skarżący powinien w sposób bardziej precyzyjny formułować swoje żądania. Na tym etapie rozpoznania sprawy niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów pragmatyki służbowej (zarzut 1 i 2 skargi), albowiem są to zarzuty natury merytorycznej, zaś zaskarżone rozstrzygniecie dotyczy jedynie zagadnień formalno-prawnych, to jest dopuszczalności czy niedopuszczalności zastosowania trybu wskazanego w art. 155 Kpa. Chybione jest także twierdzenie skargi, iż wniosek skarżącego z dnia 6 czerwca 2016 r. można traktować także jako ewentualne żądanie wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, albowiem ani werbalnie, ani poprzez odwołanie się do konkretnego przepisu prawa, takiego żądania w przedmiotowym wniosku skarżący nie zawarł. Również bez znaczenia pozostaje zarzut czasu trwania postępowania administracyjnego w niniejszej spawie, albowiem skarżący nie skarży bezczynności organu albo przewlekłości postępowania, ale skarży konkretne rozstrzygniecie formalno-prawne. Z tych względów na postawie art. 145 § 1 lit c) oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku.