II OSK 700/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-02-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy planowana budowa specjalistycznej chlewni z częścią mieszkalną, o dużej obsadzie zwierząt, może być uznana za zabudowę zagrodową w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli jej uciążliwość (zapach, pył) wykracza poza granice działki?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że planowana inwestycja w postaci specjalistycznej chlewni z częścią mieszkalną o dużej obsadzie zwierząt nie stanowi zabudowy zagrodowej w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd stwierdził, że dominującą funkcją przedsięwzięcia jest działalność hodowlana i produkcyjna, a część mieszkalna ma charakter jedynie towarzyszący. Ponadto, przewidywane uciążliwości (zapach, pył) wykraczające poza granice działki również są sprzeczne z ustaleniami planu, który dla zabudowy zagrodowej wymaga, aby uciążliwość mieściła się w granicach działki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na decyzję SKO w Słupsku. SKO uchyliło decyzję Wójta Gminy Czarna Dąbrówka o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy specjalistycznej chlewni o obsadzie 131 DJP, uznając ją za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. SKO wskazało na przekroczenie dopuszczalnych stężeń substancji w powietrzu i uciążliwości odorowe wykraczające poza działkę, a także na niezgodność z przeznaczeniem terenu (zabudowa zagrodowa) i wymogiem zaopatrzenia w wodę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 220/16 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 27 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M.S. (dalej jako "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] października 2015 r. Wójt Gminy Czarna Dąbrówka ustalił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie specjalistycznej chlewni produkującej prosięta o obsadzie 131 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...]. W toku postępowania przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko zakończoną postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z [...] września 2015 r. uzgadniającym realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określającym warunki jego realizacji. Pozytywną opinię w przedmiocie przedsięwzięcia wydał również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie. Organ I instancji stwierdził, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obrębu [...], przyjętym uchwałą Rady Gminy Czarna Dąbrówka Nr XXXIV/289/06 z 25 maja 2006 r. Odwołania od tej decyzji wnieśli F.Z. i T.P. Decyzją z [...] lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku uchyliło zaskarżoną decyzję oraz postanowienie uzgadniające Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z [...] września 2015 r. i w tym zakresie umorzyło postępowanie toczące się przed organem środowiskowym. Jednocześnie organ odwoławczy odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym postępowania uzgodnieniowego z innymi organami. Organ odwoławczy wskazał, że działka nr [...] położona jest w planie w jednostce nr R09 R i stanowi teren o przeznaczeniu rolnym, na którym dopuszczalne jest lokalizowanie zabudowy zagrodowej. Uciążliwość związana z działalnością gospodarczą musi się zamknąć w granicach działki (dotyczy zabudowy zagrodowej), a zaopatrzenie w wodę powinno odbywać się z wodociągu wiejskiego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, że w związku z działalnością chlewni na poszczególnych terenach wystąpią w atmosferze stężenia tlenku węgla, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, węglowodorów alifatycznych oraz stężenia siarkowodoru. W oparciu o treść raportu określono możliwe oddziaływania inwestycji, w postaci uciążliwości odorowych powstających w najbliższej okolicy w czasie przeładunku gnojowicy do zbiornika wozu gnojowicowego, a także podczas rozlewania gnojowicy po przeznaczonych na ten cel gruntach ornych. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska inwestora o zamknięciu uciążliwości związanej z działalnością chlewni w granicach zainwestowanej działki. Potwierdza to treść raportu wskazująca na okresowe uciążliwości odorowe związane z rozwożeniem gnojowicy na użytkowanych przez niego gruntach ornych. Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska, że przez pojęcie "uciążliwości" w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy rozumieć wyłącznie przekroczenie dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu. Odory powstające w związku z załadunkiem i wywożeniem gnojowicy poza granicę działki nr [...] z pewnością będą miały charakter męczący i dokuczliwy dla osób zamieszkujących w okolicy 16 działek, na które będzie wywożona gnojowica, z uwagi na jej właściwości zapachowe. Taki charakter mogą mieć również odory powstające w samej chlewni. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że jak wskazano w raporcie, przy eksploatacji inwestycji może dojść do przekroczenia stężenia pyłu zawieszonego. Jak wynika z załącznika nr 3 i 4 do raportu, stężenia pyłu zawieszonego w atmosferze będą występowały poza granicami działki nr [...]. Będą więc powodowały uciążliwości poza granicami tej nieruchomości. W związku z powstaniem budynku chlewni na działce nr [...] występują uciążliwości, które wykraczać będą poza granice tej nieruchomości, co powoduje sprzeczność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje, że uciążliwość związana z działalnością gospodarczą musi się zamknąć w granicach działki. Wskazano również na niezgodność z planem w zakresie przewidywanego zaopatrzenia inwestycji w wodę przez studnię, podczas gdy z planu wynika, że na terenie R09 R dostawa wody powinna odbywać się z wodociągu wiejskiego. Rozważając charakter planowanej zabudowy w postaci budynku łączącego w sobie funkcje inwentarsko-mieszkalne, organ uznał, że budynek w postaci chlewni z wydzieloną niewielką (w odniesieniu do powierzchni całego budynku) częścią mieszkalną, nie nosi charakteru "wiejskiego domu mieszkalnego" w rozumieniu definicji słownikowej, a więc nie stanowi zabudowy zagrodowej rozumianej jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. Tym samym realizacja przedsięwzięcia w postaci budowy chlewni na działce nr [...] jest sprzeczna z treścią obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący. Oddalając skargę Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego w zakresie sprzeczności przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu I instancji, wykładnia ustaleń planu obowiązujących w jednostce R09 R prowadzi do wniosku, że jedyną dopuszczalną formą zabudowy na terenie o przeznaczeniu rolniczym jest zabudowa zagrodowa. Dla niej bowiem wyłącznie określono szczegółowe wskaźniki i parametry zabudowy i zagospodarowania terenu, ograniczenia w ich użytkowaniu, zasady obsługi komunikacyjnej oraz zasady obsługi przez infrastrukturę techniczną, w tym zaopatrzenia w wodę. Stosując tego rodzaju "zabieg stylistyczny" uzyskano w efekcie regulację dopuszczającą na terenie o przeznaczeniu rolniczym wyłącznie działalność rolniczą realizowaną w ramach zabudowy zagrodowej. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, wyeliminowano z tego terenu możliwość realizacji przedsięwzięć rolniczych, w tym hodowlano-produkcyjnych, których rozmiar przekracza "potocznie pojętą" działalność rolniczą wykonywaną w ramach siedliska. Zabudowa zagrodowa zdefiniowana została w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422), jako w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. W potocznym rozumieniu oznacza zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. Zabudowa zagrodowa to inaczej siedlisko, czyli funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego. W świetle takiego rozumienia pojęcia zabudowy zagrodowej, przedsięwzięcie planowane przez skarżącego nie mieści się w pojęciu zabudowy na terenach o przeznaczeniu rolnym. Zarówno z wniosku skarżącego o wydanie decyzji środowiskowej, jak i z charakterystyki przedsięwzięcia a następnie z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że w ramach przedsięwzięcia polegającego na budowie specjalistycznej chlewni produkującej prosięta o obsadzie 131 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą powstać ma: budynek chlewni z pomieszczeniami socjalnymi i mieszkalnymi, studnia głębinowa, zbiornik na gnojownicę, trzy silosy paszowe, wiata i piec do spalania martwych zwierząt, szambo na ścieki oraz drogi dojazdowe i plac manewrowy. Z dokumentów tych nie wynikało, żeby część mieszkalna miała funkcję dominującą w planowanej zabudowie. Skarżący w toku postępowania uszczegółowił, że w budynku planowanej chlewni znajdować się będzie również część mieszkalna oddzielona ścianą od części hodowlanej. Okoliczność ta nie wpływa jednak na zmianę oceny charakteru planowanej zabudowy, która nie jest zabudową zagrodową. Każdy z rodzajów zabudowy zawiera w sobie elementy obiektów budowlanych o charakterze mieszanym np. budynki mieszkalne, budynki gospodarcze czy budynki produkcyjne. W ocenie sądu zamierzenie inwestycyjne należy jednak postrzegać jako architektoniczną całość z uwzględnieniem funkcji, której ma ona służyć. To, że w ramach zamierzenia inwestycyjnego będą zlokalizowane także budowle rolnicze, nie przesądza, przy ocenie całego zamierzenia, że mamy do czynienia z zabudową zagrodową. Wobec tego Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem nie może być uznane za zabudowę zagrodową, nawet jeśli w nieznacznej części planowany budynek ma realizować funkcję mieszkalną lub raczej socjalną. Należy bowiem uwzględnić przeznaczenie całościowe, z którego wynika, że dominującą funkcją będzie działalność hodowlana trzody chlewnej i to w dużym rozmiarze, a więc w istocie produkcyjna,. Tego rodzaju działalność ma charakter dominujący, a planowana powierzchnia mieszkaniowa ma wyłącznie charakter towarzyszący działalności hodowlanej, zapewniający możliwość jej obsługi lub "dopilnowania" prawidłowości funkcjonowania kosztownego zakładu produkcyjnego. Na wartość przedsięwzięcia wskazywał sam skarżący na rozprawie 19 października 2016 r. Pomieszczenia mieszkalne w samym raporcie określone zostały jako socjalne, co nawet bez odwoływania się do ich wielkości świadczy o służebnej roli w stosunku do działalności głównej. Sąd I instancji podzielił również stanowisko organu odwoławczego, że w zakresie ujawnionych i przewidywanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia, będą one wykraczać poza granice działki nr [...]. Z dokumentów sporządzonych w toku postępowania wynika, że przedsięwzięcie powodować będzie oddziaływania w postaci emisji pyłów i gazów z pieca ogrzewającego budynek chlewni oraz z pieca do spalania martwych zwierząt, które co do zasady nie będą przekraczać dopuszczalnych norm stężeń szkodliwych substancji i energii, a jedynie w okresie zimowym, kiedy wykorzystywany będzie kocioł na biomasę słomianą, przewidziano wystąpienie przekroczeń wartości odniesienia jednogodzinnych stężeń pyłu zawieszonego PM10. Ponadto ustalono, że w ramach prowadzonej działalności inwestor przewiduje wywożenie na pola gnojownicy i jej rozlewanie po polach, co będzie powodowało okresowe uciążliwości odorowe w najbliższej okolicy w czasie przeładunku, a także w czasie rozlewania. Potwierdza to, że uciążliwości planowanej działalności będą wykraczać poza granice zainwestowanej działki, co w odniesieniu do zabudowy zagrodowej nie jest w planie dopuszczone. Sąd I instancji uznał, że nawet w sytuacji, gdyby planowaną przez skarżącego działalność uznać za zabudowę zagrodową, to i tak tego rodzaju przedsięwzięcie byłoby niedopuszczalne ze względu na negatywne oddziaływania wykraczające poza granice działki nr [...]. Ponadto, Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu w zakresie zgodności z planem rozwiązań technicznych odnoszących się do zasad zaopatrzenia w wodę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego. Po pierwsze, niewłaściwe zastosowanie art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej przez uznanie, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po drugie, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie – § 10 (tereny 18-R01-R : 18-R39-R) ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 2 uchwały Rady Gminy Czarna Dąbrówka nr XXXIV/289/06 z 25 maja 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...] przez uznanie, że planowany budynek hodowlany z częścią mieszkalną nie stanowi zabudowy zagrodowej. W ocenie skarżącego błędnie uznano, że planowany obiekt hodowlany jest zbyt duży dla działalności rolniczej prowadzonej w ramach siedliska oraz że powierzchnia mieszkalna musi być większa niż planowana przez skarżącego oraz musi być dominująca w stosunku do działalności rolniczej, ponieważ w przeciwnym wypadku będzie miała jedynie charakter służebny w stosunku do działalności rolniczej. Natomiast naruszenie powyższych przepisów polegało na błędnym uznaniu, że przepis w planie miejscowym dotyczący ograniczeń uciążliwości w odniesieniu do działalności gospodarczej dotyczy działalności rolniczej, a także na błędnym uznaniu, że działalność związana z nawożeniem pól jest działalnością związaną z zabudową zagrodową, a nie działalnością rolniczą, niepodlegającą ograniczeniom. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, "art. 145 § 1 lit. c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a., przez brak uznania, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Polegało to na przyjęciu, że planowany przez skarżącego obiekt nie spełnia wymogu planu miejscowego w zakresie zabudowy zagrodowej, bez szczegółowego wyjaśnienia w toku postępowania kwestii charakteru części mieszkalnej, planowanego i możliwego sposobu jej wykorzystania, rozkładu pomieszczeń, w tym występowania typowych pomieszczeń mieszkalnych. Po drugie, art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak prawidłowej kontroli działalności organu odwoławczego. Polegało to na braku rozważenia zasadności zarzutów skargi i braku odniesienia się do nich w uzasadnieniu wyroku. Zarzuty te dotyczyły obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dopuszczalnej działalności, ograniczeń oddziaływania (uciążliwości) tej działalności w granicach działki i rozróżnienia dopuszczalnej działalności w ramach podziału na działalność gospodarczą i rolniczą. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania T.P. przedstawiając swoje stanowisko wskazał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponadto w przypadku podniesienia jednocześnie zarzutów naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego należy rozpatrzyć w pierwszej kolejności te ostatnie, ponieważ pozwoli to następnie ocenić właściwe zastosowanie lub wykładnię powołanych przepisów prawa materialnego w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy. Po pierwsze, chybiony jest zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku prawidłowej kontroli działalności organu odwoławczego. Należy bowiem podkreślić, że w świetle uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że takie stanowisko rozstrzygnięcie Sądu I instancji w niniejszej sprawie zawiera, natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy do polemiki z przyjętym przez Sąd I instancji stanem faktycznym sprawy i zaprezentowanym na jego gruncie stanowiskiem prawnym. Także nie jest zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie "art. 145 § 1 lit. c" p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Na wstępie należy zaznaczyć, że nie obowiązuje taki przepis jak "art. 145 § 1 lit. c" p.p.s.a. tylko w istocie chodzi tu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, że Sąd I instancji dokonał kompleksowej i prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, w świetle całego zebranego w sprawie przez właściwe organy materiału dowodowego, co nastąpiło zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz zgodnie z regułami postępowania dowodowego wynikającymi z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto zarzut dotyczący naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Zarzut taki nie może być skutecznie podniesiony w ramach wskazanej podstawy kasacyjnej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Norma ta określa zatem granice rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, natomiast granice sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że naruszenie powyższej normy może nastąpić jeżeli Sąd I instancji wykroczy poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, czy też pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyjdzie poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Niewątpliwie Sąd I instancji ocenił legalność zaskarżonej decyzji, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Sąd I instancji odniósł się także do wszystkich zarzutów skarżącego, ale jednocześnie, nie będąc związany granicami tych zarzutów, dokonał pełnej analizy stanu prawnego sprawy w zakresie braku zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym stanowi przepis art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej. Po trzecie, chybiony jest także zarzut kasacyjny, który podnosi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (należy jednak podkreślić, że nie może to nastąpić jednocześnie) przepisów § 10 (tereny 18-R01-R: 18-R39-R) ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 2 uchwały Rady Gminy Czarna Dąbrówka nr XXXIV/289/06 z dnia 25 maja 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...] z powodu uznania, że projektowany budynek hodowlany z częścią mieszkalną nie stanowi zabudowy zagrodowej, o której stanowi powyższy przepis planu miejscowego. Ponadto naruszenie powyższych przepisów miało polegać na błędnym uznaniu, że powyższy przepis w planie miejscowym dotyczący ograniczeń uciążliwości w odniesieniu do działalności gospodarczej dotyczy także działalności rolniczej. Natomiast błędne uznanie, miało polegać na przyjęciu stanowiska, że działalność związana z nawożeniem pól jest działalnością związaną z zabudową zagrodową, a nie działalnością rolniczą, niepoodlegającą ograniczeniom. Należy jednak podzielić stanowisko Sądu I instancji dotyczące wykładni przepisów § 10 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 2 przedmiotowej uchwały Rady Gminy Czarna Dąbrówka w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...], ponieważ jest prawidłowe. Wynika to z tego, że powyższy przepis § 10 ust. 1 pkt 1 jednocześnie stanowi: "inne dopuszczalne przeznaczenie terenu Zabudowa zagrodowa wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną dla jej obsługi". Zasady lokowania zabudowy zagrodowej określone są przepisami odrębnymi". Dlatego tez, że jedyną dozwoloną formą zabudowy na terenie o przeznaczeniu rolniczym jest zabudowa zagrodowa. Ponadto tylko dla zabudowy zagrodowej ustalono szczegółowo wskaźniki i parametry zabudowy i zagospodarowania terenu, a także ograniczenia w ich użytkowaniu oraz zasady obsługi komunikacyjnej jak i obsługi przez infrastrukturę techniczną, w tym zaopatrzenie w wodę. Oznacza to w praktyce, że przedmiotowe ustalenia planu miejscowego dopuszczają na terenie o przeznaczeniu rolniczym tylko działalność rolniczą, lecz w ramach zabudowy zagrodowej. Ponadto należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że oznacza to brak możliwości realizacji na tym terenie przedsięwzięć rolniczych o takim, co należy podkreślić, zakresie hodowlano-produkcyjnym, ponieważ ich rozmiar przekracza tego rodzaju działalność rolniczą wykonywaną w ramach siedliska. Natomiast właśnie zabudowa zagrodowa zdefiniowana została w § 3 pkt 3 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Są to bowiem w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych czy też w gospodarstwach leśnych. W takim ujęciu oznacza to zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, zlokalizowany w obrębie jednego podwórza. Ponadto zabudowa zagrodowa jako siedlisko oznacza także, że są to funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) jak i mieszkaniowym lecz służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Dlatego też planowane przedsięwzięcie, które jest potencjalnie znacząco oddziaływujące na środowisko i z tej przyczyny nawet wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jego realizacji, nie można uznać, że jest to zabudowa zagrodowa, o której stanowią powyższe przepisy planu miejscowego, a obowiązujące na tych terenach o przeznaczeniu rolnym. Świadczy o tym także rodzaj, charakter i rozmiar planowanego przedsięwzięcia oraz zakres oddziaływania na środowisko. Wynika to również z wniosku skarżącego o wydanie przedmiotowej decyzji środowiskowej i charakterystyki przedsięwzięcia jak i oczywiście z raportu o jego oddziaływaniu na środowisko. Ma to być bowiem specjalistyczna chlewnia produkująca prosięta o obsadzie 131 DJP, a razem z infrastrukturą towarzyszącą obejmować budynek chlewni z pomieszczeniami socjalnymi i mieszkaniami, studnią głębinową, zbiornik na gnojowicę, trzy silosy paszowe, wiatę i piec do spalania martwych zwierząt, szambo na ścieki jak i drogi dojazdowe i plac manewrowy. Z powyższych ustaleń faktycznych nie wynikało, żeby cześć mieszkalna miała funkcję dominującą w planowanej zabudowie. Ponadto nawet skarżący w toku postępowania sprecyzował, że w budynku planowanej chlewni będzie także część mieszkalna oddzielona ścianą od części hodowlanej. Nie wpływa to jednak na zmianę charakteru planowanej zabudowy, która w tym zakresie przedmiotowym nie jest zabudową zagrodową. Ponadto każdy z rodzajów tej planowanej zabudowy obejmuje elementy obiektów budowlanych o charakterze mieszanym, np. budynki mieszkalne, budynki gospodarcze czy też budynki produkcyjne. Oznacza to, że projektowane przedsięwzięcie należy także uznać jako architektoniczną całość biorąc pod uwagę oczywiście funkcję, której ma ona służyć. Dlatego też chociaż planowane przedsięwzięcie ma objąć również budowle rolnicze, nie oznacza to, biorąc pod uwagę ocenę całego zamierzenia inwestycyjnego, że jest to zabudowa zagrodowa, nawet jeśli w nieznacznej części planowany budynek ma realizować funkcję mieszkalną lub w istocie socjalną. Nie budzi bowiem wątpliwości, że dominującą funkcją będzie działalność hodowlana trzody chlewnej w dużym rozmiarze, czyli w istocie produkcyjna. Jest to bowiem działalność dominująca, a planowana powierzchnia mieszkaniowa ma tylko charakter towarzyszący działalności hodowlanej, która zapewnia możliwość prawidłowego funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia. Ponadto pomieszczenia mieszkalne nawet w raporcie o oddziaływaniu na środowisko zostały uznane jako socjalne, co świadczy przy braku uwzględnienia ich wielkości o ich służebnej roli w odniesieniu do działalności głównej o charakterze hodowlanym i produkcyjnym. Ponadto w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego należy zaznaczyć, że przewidywane niektóre oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, będą oddziaływać poza granice działki nr [...]. W szczególności przedmiotowe przedsięwzięcie powodować emisję pyłów i gazów z pieca ogrzewającego budynek chlewni, jak i z pieca do spalania martwych zwierząt, które nie powinny przekraczać dopuszczalnych norm stężeń szkodliwych substancji i energii. Jednak już w okresie zimowym, kiedy wykorzystywany będzie kocioł na biomasę słomianą, przewidziane jest przekroczenie wartości odniesienia jednogodzinnych stężeń pyłu zawieszonego PM10. Z kolei w związku z prowadzoną działalnością inwestor przewiduje wywożenie na pola gnojowicy jak i jej rozlewanie po polach, co także będzie okresowo powodowało uciążliwości odorowe w najbliższej okolicy w czasie przeładunku, jak i podczas rozlewania. Oznacza to, że tego rodzaju uciążliwości planowanej działalności będą wykraczać poza granice działki nr [...], na której ma być realizowane przedsięwzięcie, co w odniesieniu do zabudowy zagrodowej nie jest w powyższych ustaleniach planu miejscowego dozwolone. Dlatego też, Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że planowane przedsięwzięcie narusza dyspozycję art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej z powodu braku jego zgodności z ustaleniami obowiązującego na jego terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło