I SA/Rz 1153/18

WyrokWSA w Rzeszowie2019-02-07

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska, Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne i rolne, przez które przebiegają napowietrzne linie energetyczne, a na których ustanowiono służebność przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości jako grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, mimo że Nadleśnictwo prowadzi na nich działalność leśną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty leśne i rolne, przez które przebiegają napowietrzne linie energetyczne i na których ustanowiono służebność przesyłu, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej przez przedsiębiorstwo energetyczne. Fakt ten skutkuje opodatkowaniem tych gruntów podatkiem od nieruchomości, niezależnie od tego, że Nadleśnictwo prowadzi na nich ograniczoną działalność leśną. Zajęcie gruntów na potrzeby działalności gospodarczej przedsiębiorstwa energetycznego wyłącza możliwość opodatkowania tych gruntów podatkiem leśnym lub rolnym.
Stan faktyczny
Nadleśnictwo wniosło skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje Burmistrza Miasta i Gminy, które określiły zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2013-2018. Organy podatkowe uznały, że część gruntów Nadleśnictwa (lasy, użytki rolne, drogi) o powierzchni 62 388 m2, przez które przebiegają linie energetyczne należące do P. S.A., jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przesyle energii elektrycznej, co uzasadnia opodatkowanie ich wyższą stawką podatku od nieruchomości. Nadleśnictwo zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując uznanie gruntów pod liniami energetycznymi za zajęte na działalność gospodarczą i wskazując na prowadzenie na nich działalności leśnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. spraw ze skarg Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo "A." na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r.: - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok oddala skargi. Przedmiotem skarg Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. (dalej: Nadleśnictwo) są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: SKO / Kolegium) z dnia [...] października 2018 r. nr; 1) [...], 2) [...], 3) [...], 4) [...], 5) [...], 6) [...], w sprawach podatku od nieruchomości za lata 2013-2018. Burmistrz Miasta i Gminy Z. decyzjami z dnia [...] lipca 2018 r. nr; 1) [...], 2) [...], 3) [...], 4) [...], 5) [...], 6) [...], określił Nadleśnictwu zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości za lata: 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 i 2018 w kwotach odpowiednio po: 64 249,00 zł, 64 094,00 zł, 64 927,00 zł, 65 620,00 zł, 66 018,00 zł i 66 045,00 zł za każdy rok. Organ ustalił, że w latach: 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 i 2018 część gruntów będących w zarządzie Nadleśnictwa (użytków rolnych, lasów, a także gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako tereny mieszkaniowe oraz drogi) o łącznej powierzchni 62 388 m2, była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przesyle energii elektrycznej (przez grunty te przebiegają napowietrzne linie energetyczne będące własnością P. S.A. Oddział R.). Uznał, iż grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "dr", "B" i "Bz", będące własnością Skarbu Państwa i znajdujące się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo L., przez które nie przebiegają napowietrzne linie energetyczne będące własnością P. S.A., powinny być opodatkowane stawką właściwą dla gruntów pozostałych, gdyż nie spełniają definicji gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem organu budowle będące własnością Nadleśnictwa, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż są związane z działalnością leśną Nadleśnictwa, a ta nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ stwierdził, że strona w deklaracjach na podatek od nieruchomości odpowiednio za lata 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 i 2018 nie zgłosiła do opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (sklasyfikowanych jako "dr" i "B"), a także użytków rolnych i lasów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zadeklarowała też błędną powierzchnię gruntów pozostałych. Nadto zgłosiła do opodatkowania budowle, które nie podlegały opodatkowaniu oraz zadeklarowała prawidłową powierzchnię użytkową budynków. Organ przyjął, iż część gruntów znajdujących się w zarządzie podatnika o pow. 62 388 m2 (stanowiących m.in. użytki rolne i lasy) jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, co uzasadnia ich opodatkowanie stawką podatku przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Natomiast stawką właściwą dla gruntów pozostałych zostały opodatkowane grunty nie stanowiące użytków rolnych lub lasów o pow. 27 279 m2, a są to łączne powierzchnie gruntów sklasyfikowanych w ewidencji jako "dr", "B" i "Bz", pomniejszone o powierzchnie gruntów sklasyfikowanych jako "dr" i "B", nad którymi przebiegają linie energetyczne P. i w związku z tym podlegających opodatkowaniu jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Od ww. decyzji odwołania wniosło Nadleśnictwo. Decyzjami opisanymi na wstępie z dnia [...] października 2018 r. SKO utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniach wskazało, że w sprawach sporne jest określenie podatku od nieruchomości od gruntów obciążonych służebnością przesyłu na rzecz P. S.A., jako gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, z zastosowaniem najwyższych stawek. Kolegium w ślad za organem I instancji przyjęło, że grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub lasy, nad którymi przebiegają linie energetyczne, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. SKO podzieliło stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym, grunty stanowiące pasy techniczne usytuowanych nad nimi napowietrznych linii energetycznych, są gruntami zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne energii elektrycznej, a tym samym grunty te, stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), podlegają opodatkowaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości. Grunty leśne i rolne nad którymi przebiegają sieci energetyczne są bowiem udostępnione operatorowi sieci energetycznej na postawienie na nich słupów przesyłowych, rozciągnięciu pomiędzy nimi sieci energetycznej, a następnie w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii oraz urządzeń elektroenergetycznych. Kolegium stwierdziło, że w niniejszych sprawach w latach podatkowych objętych decyzjami organu I instancji, P. S.A. prowadziła i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, a na gruntach będących w zarządzie Nadleśnictwa są posadowione linie elektroenergetyczne będące własnością P. Korzystanie z gruntów odbywało się na zasadach określonych w umowie o ustanowieniu służebności przesyłu z dnia 22 września 2014 r. Rep. A nr [...], zawartej pomiędzy P. S.A. Oddział R., a Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe Nadleśnictwem L. z siedzibą w Ł. W ocenie SKO postanowienia ww. umowy świadczą o tym, że grunty pod liniami napowietrznymi są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez P. S.A. w zakresie przesyłu energii elektrycznej, która wykorzystywała do tego celu w sposób trwały pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, wytyczone w związku z przebiegającą linią energetyczną, niezbędne do prowadzenia przesyłu energii. Nadto Spółka jako operator sieci jest zobowiązana utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznej. Są to zatem grunty, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, czyli wykorzystywane są w sposób aktywny na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo uznał, że podatek od nieruchomości obciąża Nadleśnictwo, a nie Spółkę, bowiem nie doszło do przeniesienia posiadania gruntu będącego w zarządzie Nadleśnictwa. P. jedynie korzysta z nich w ograniczonym zakresie. Bezsporne jest, iż dla działalności gospodarczej P. S.A. niezbędne jest nie tylko dysponowanie gruntami pod słupami, ale również wykorzystywanie gruntów całych wydzielonych pasów technologicznych, niezbędnych dla przeprowadzenia konserwacji, remontów, usuwania awarii oraz innych niezbędnych działań dla prawidłowego funkcjonowania tych linii. W ocenie SKO, P. S.A. realizuje cele publiczne jako operator systemu dystrybucji, zatem będąc przedsiębiorstwem energetycznym, prowadzi działalność gospodarczą. Kolegium zauważyło, iż zajęcie gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej, tj. zajęcie gruntów na pasy techniczne usytuowane pod napowietrznymi liniami energetycznymi, w żadnym razie nie stoi na przeszkodzie możliwości prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, działalności leśnej, o ile specyfika prowadzonej działalności gospodarczej na to pozwala. Co istotne, potwierdzony w zawartej umowie o ustanowieniu służebności zakres możliwości działalności leśnej determinowany jest ograniczeniami wynikającymi z funkcjonowania napowietrznych linii przesyłowych, a nie odwrotnie. Kolegium powtórzyło stanowisko sądów administracyjnych, że tylko to, że część ze spornych gruntów pod liniami elektroenergetycznymi znajduje się w granicach lasu, występuje tam roślinność leśna, w żadnym razie nie może przesądzać o zasadności opodatkowania tych gruntów podatkiem leśnym. Nadleśnictwo skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na decyzje SKO z dnia [...] października 2018 r., wnosząc o ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego tj.: a) art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w związku z art. 46 § 1 oraz art. 143 Kodeksu cywilnego polegające na uznaniu, że grunty pod liniami napowietrznymi są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, w sytuacji kiedy linie te faktycznie znajdują się w przestrzeni ponad gruntem, zaś na gruncie są posadowione tylko słupy; b) art. 1a ust. 2 pkt 1 u.p.o.l. polegające na nieuwzględnieniu okoliczności, iż grunty pod liniami energetycznymi są wykorzystywane gospodarczo przez Nadleśnictwo w ramach prowadzonej gospodarki leśnej (działalności leśnej); c) art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. 2018 r., poz. 755) oraz w związku z art. 2 pkt 8 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. 2018 r., poz. 1182) polegające na uznaniu, że korzystanie przez P. S. A. z napowietrznych linii energetycznych przebiegających nad gruntami Nadleśnictwa jest związane z prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą, w sytuacji gdy pierwszorzędnym celem działania tej spółki jest również realizacja zadań publicznych (misji publicznej) zaś przepis ustawy podatkowej mówi wyraźnie o opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej; 2) przepisów postępowania tj.: a) art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej O.p.) polegające na przyjęciu interpretacji przepisów prawa niekorzystnej dla podatnika; b) art. 120 O.p. w związku z art. 8 ust. 2 i art. 87 ust. 2 Konstytucji RP polegające na przyjęciu poglądu, zgodnie z którym grunty pod liniami energetycznymi są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, wbrew literalnej treści przepisów ustaw podatkowych a w szczególności wbrew art. 1a ust. 2 pkt 1 u.p.o.l.; c) art. 122 w zw. z art. 188 O.p. polegające na nieuwzględnieniu zgłoszonych w postępowaniu wniosków dowodowych w postaci przeprowadzenia oględzin gruntów pod liniami energetycznymi. W uzasadnieniach skarg wskazano, że w przypadku linii napowietrznych, zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej, może dotyczyć co najwyżej powierzchni pod samymi tylko słupami energetycznymi. Linie energetyczne są zawieszone w powietrzu ponad gruntem, a jednym elementem łączącym je z gruntem są słupy. Trudno zatem utożsamiać zajęcie gruntu z zajęciem przestrzeni nad gruntem. Dlatego w realiach niniejszych spraw o zajęciu gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej można mówić co najwyżej w odniesieniu do stosunkowo niewielkich powierzchni, na których stoją słupy energetyczne. W ocenie Nadleśnictwa, fakt, iż na gruntach pod liniami energetycznymi jest prowadzona gospodarka leśna, ma istotne znaczenie dla oceny skutków prawnych związanych z opodatkowaniem tych gruntów. Ponieważ grunty pod liniami energetycznymi są wykorzystywane gospodarczo przez Nadleśnictwo w ramach prowadzonej gospodarki leśnej (działalności leśnej), a taka działalność nie jest uznawana przez ustawę podatkową za działalność gospodarczą, to brak jest podstaw do uznania, że grunty takie należy traktować jako zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem Skarżącego ukształtowana w praktyce orzeczniczej zarówno organów podatkowych, jak też sądów administracyjnych - "nieformalna zasada prawna", zgodnie z którą grunty pod liniami energetycznymi są uznawane za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na wszelkie inne argumenty merytoryczne dotyczące np. prowadzenia gospodarki leśnej na takich gruntach, stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego. W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z wyjątkiem nie mającym zastosowania w przedmiotowych sprawach). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszych sprawach jest kwestia sposobu opodatkowania użytków rolnych i gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w zarządzie Nadleśnictwa, przez które przebiegają elektroenergetyczne linie przesyłowe, na których to gruntach Nadleśnictwo w 2014 r. ustanowiło na rzecz P. służebność przesyłu. Grunty te zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy, użytki rolne, tereny mieszkaniowe oraz drogi. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.l., lasem, w rozumieniu ustawy, są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. W myśl zaś art. 1 ust. 1 u.p.l. opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Uzupełnieniem i odpowiednikiem przytoczonej wyżej regulacji, na gruncie przepisów ustawy o podatkach lokalnych, jest art. 2 ust. 2 u.p.o.l., który wyłącza z zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty leśne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z powyższym stwierdzić należy, że co do zasady, lasy podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym, za wyjątkiem tych części ich powierzchni, które są zajęte na wykonywanie innej działalności gospodarczej. Pojęcie zajęcia gruntów na potrzeby innej niż leśna działalności – działalności gospodarczej, zgodnie z dominującym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, należy utożsamiać z ich faktycznym wykorzystywaniem na tego rodzaju cele, a więc użyciem w procesie prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej. Z sytuacją tego rodzaju mamy do czynienia w niniejszych sprawach, w których określona na 62 388 m2 powierzchnia gruntów m.in. rolnych i leśnych, będących w zarządzie Nadleśnictwa, jest w ten właśnie sposób użytkowana. Użytkowanie to sprowadza się do posadowienia na gruncie napowietrznych, przesyłowych linii elektroenergetycznych, wykorzystywanych w procesie przesyłu energii, stanowiącego rodzaj działalności gospodarczej, w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności. Okoliczności te zostały udowodnione w ramach przeprowadzonych postępowań podatkowych i nie budzą wątpliwości, jednakże zajęcie gruntów leśnych na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej nie wyklucza równoczesnego prowadzenia na nich ograniczonej działalności leśnej. Mając bowiem na uwadze, że przesył energii oddziałuje na grunt jedynie w ograniczonym zakresie, to nie można przyjmować, że wyklucza to całkowicie możliwość prowadzenia na nim innego rodzaju działalności. Nie jest to wykluczone również od strony prawnej, gdyż brak jest podstaw prawnych do kategorycznego przyjęcia braku możliwości prowadzenia na gruncie dwóch rodzajów działalności. Faktyczne wykorzystywanie gruntów na potrzeby prowadzenia działalności, niezależnie od tego, komu to wykorzystywanie należy przypisać, tj. czy jest to właściciel, posiadacz czy też inny jeszcze podmiot, powoduje, że przedmiotowy grunt nie może podlegać opodatkowaniu podatkiem leśnym. Przesądza o tym brzmienie art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.p.l., a także art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Analogiczna sytuacja dotyczy gruntów rolnych, które w myśl art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm.; dalej: u.p.r.) podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, chyba, że zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 1 u.p.r. i art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie, wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Uzupełnieniem przedmiotowej regulacji jest przepis art. 3 ust. 2 u.p.o.l., w myśl którego obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi. W okolicznościach przedmiotowych spraw, grunty, których one dotyczą, należące do Skarbu Państwa, były we władaniu Nadleśnictwa (jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych), które zostało obciążone obowiązkiem podatkowym. Oceny co do władztwa Nadleśnictwa nad gruntem nie zmienia fakt ustanowienia na rzecz P. służebności przesyłu w 2014 r., a także faktycznego wykorzystywania przez P. gruntów w roku poprzednim, w celach tożsamych z tymi, których realizacji służy ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności przesyłu. P., przed ustanowieniem na jego rzecz służebności było w posiadaniu służebności (art. 352 K.c.), a sama służebność, ustanowiona w 2014 r., nie wyklucza posiadania zależnego gruntu przez Nadleśnictwo. W omawianej kwestii zauważyć bowiem należy, że sprawowanie władztwa nad rzeczą, w zakresie służebności przesyłu, ogranicza się jedynie do wykonywania określonych czynności, w stosunku do rzeczy cudzej lub też z jej użyciem, a których zakres jest znacząco węższy niż ten, związany ze wskazanymi przez ustawodawcę, w ustawie o podatkach lokalnych, formami posiadania zależnego. Brak podstaw do ograniczenia "zajęcia gruntu" wyłącznie do tej przestrzeni, na której stoją słupy energetyczne, bowiem z treści umowy przesyłu wynika, że służebność obejmowała pasy gruntu nie tylko konieczne dla umieszczenia linii napowietrznej, ale też na dokonywanie m.in. czynności eksploatacyjnych, remontów, usuwania awarii itp., związanych z funkcjonowaniem sieci (opisane szczegółowo w § 4 umowy). W ocenie Sądu, zasadnie organy podatkowe uznały, że sporne grunty są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, niezależnie od sposobu ich klasyfikacji w ewidencji gruntów. Pomimo posadowienia na nich przesyłowych, napowietrznych linii elektroenergetycznych, grunty te nie zostały całkowicie wyłączone z działalności z zakresu gospodarki (działalności) leśnej, w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. poz. 788 ze zm., dalej: ustawa o lasach). Gospodarka ta, w przepisach ustawy o lasach (art. 6 ust. 1 pkt 1) została bowiem zdefiniowana bardzo szeroko - jako działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Wyżej przytoczonej definicji gospodarki leśnej odpowiada, co do zasady, definicja działalności leśnej, wyrażona w art. 1 a ust. 7 u.p.o.l., a także w art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1821, dalej: u.p.l.) co uprawnia do stwierdzenia, iż pojęcia te są w istocie tożsame. Ponadto zwrócić należy uwagę, że w ustawie o lasach gospodarkę leśną określono jako działalność leśną, co potwierdza dodatkowo ich jedność znaczeniową. Tak więc nawet posadowienie na gruncie linii przesyłowych oraz ustanowienie służebności przesyłu nie wyklucza prowadzenia gospodarki/działalności leśnej (i rolnej), przynajmniej w niektórych jej aspektach, niekolidujących z zakresem oddziaływania napowietrznych linii przesyłowych. W kwestii zastosowania właściwej stawki podatku, w przedmiotowych sprawach zauważyć należy, że grunty, których dotyczą zaskarżone decyzje zakwalifikować należy jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 1 a pkt 3 u.p.o.l. Przepis ten stanowi, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W niniejszych sprawach grunty zostały zasadnie opodatkowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia przepisów art. 120 O.p. i Konstytucji RP, to wbrew skarżącemu opodatkowanie w niniejszych sprawach gruntów stawką właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ma swoje umocowanie w przepisach, a powoływane orzeczenia sądów administracyjnych, są tego potwierdzeniem. Natomiast podnoszone przez Nadleśnictwo naruszenie przepisu art. 122 O.p. określa jedną z zasad ogólnych postępowania podatkowego, a to zasadę prawdy obiektywnej. Zgodnie z treścią tej regulacji w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W przypadku ww. zasad Sąd nie stwierdził, na gruncie niniejszych spraw, żadnych nieprawidłowości. Nietrafny jest podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 188 O.p. w związku z odmową przeprowadzenia oględzin gruntów pod liniami energetycznymi. Nadleśnictwo wnioskowało o przeprowadzenie tego dowodu, na okoliczność tego, że umiejscowienie napowietrznych linii energetycznych nad gruntami rolnymi i leśnymi nie wyłącza możliwości korzystania z tych gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem (tj. na działalność leśną). W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub lasy, nad którymi przebiegają linie energetyczne, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. W takim przypadku bez znaczenia pozostaje fakt, że Nadleśnictwo na przedmiotowych gruntach prowadzi również inną działalność, np. rolną lub leśną. Nie może zyskać akceptacji Sądu podnoszona w skardze argumentacja dotycząca prowadzonej przez P. S.A. - "misji publicznej" (zadań publicznych), gdyż realizowanie zadań publicznych nie pozbawia Spółki statusu przedsiębiorcy, a zatem nie wpływa na sposób opodatkowania przedmiotowych gruntów podatkiem od nieruchomości. Skarżące Nadleśnictwo sformułowało także zarzut naruszenia zasady in dubio pro tributario, wyrażonej w art. 2a O.p. Ww. przepis ma na celu ochronę podatnika przede wszystkim w zakresie wykładni prawa poprzez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów przez ustawodawcę. Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika zawarta w tym przepisie ma zastosowanie wyłącznie do wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a takich w rozpoznawanych sprawach nie było. Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego, a także procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło