IV SA/Gl 847/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo pouczył stronę o przysługującym jej prawie do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Następnie organ podkreślił, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Podniósł, że warunkiem skuteczności czynności, tj. wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18.11.1999 r., I SA 330/99 LEX nr 487/49; wyrok NSA w Warszawie z dnia 16.02.1998 r. IV SA 727/96 LEX nr 43307). Jeśli organ odwoławczy ustali, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i nie przywrócono terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 i 59 kodeksu postępowania administracyjnego - zgodnie z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego - jest zobowiązany do stwierdzenia w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. została doręczona za pośrednictwem poczty w dniu 19 kwietnia 2018 r. w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, że zgodnie z art. 57 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. W związku z tym organ stwierdził, że bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 20 kwietnia 2018 r. i upłynął 4 maja 2018 r., a więc odwołanie złożone pismem z dnia 16 maja 2018 r. zostało wniesione po upływie terminu i strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze wniesionej od powyższego postanowienia skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych organu polegający na przyjęciu, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. W związku z tym wniosła o uchylenie postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że postanowienie zostało wydane na podstawie błędnych ustaleń dotyczących tego, że termin upłynął dnia 4 maja 2018 r. Podniosła, że decyzja została jej skutecznie doręczona bezpośrednio w urzędzie, w dniu 4 maja 2018 r., a więc wniesienie odwołania pismem procesowym z dnia 16 maja 2018r. nastąpiło w terminie. Dodała, że w okresie poprzedzającym doręczenie decyzji przebywała wraz z synem na turnusie rehabilitacyjnym w I. oraz na 10-dniowym urlopie u rodziny w N. Po powrocie - wobec braku jakiejkolwiek korespondencji w przedmiotowej sprawie - udała się do urzędu, gdzie doręczono jej decyzję. Skarżąca podkreśliła, że warunkiem wydania postanowienia w trybie art. 134 K.p.a. jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, bowiem bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe. Podniosła, że organ powinien dysponować nie budzącym wątpliwości dokumentem zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji przez adresata. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przy jego wydaniu doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania, które miały zastosowanie w sprawie. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, według którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. została doręczona skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 19 kwietnia 2018 r. w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego i w związku z tym bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 20 kwietnia 2018 r. i upłynął 4 maja 2018 r. Jednakże – jak wynika z akt administracyjnych – bezpodstawne jest stwierdzenie przez organ, że decyzja organu pierwszej instancji może być uznana za doręczoną w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji (k.10 akt) nie zawiera żadnych adnotacji na druku dowodu doręczenia, dotyczących tego, czy pismo zostało złożone w Urzędzie Pocztowo – Telekomunikacyjnym oraz czy zawiadomienie o tym zostało umieszczone na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje czynności zarobkowe. W związku z tym, nie zostały spełnione wymogi określone w art. 44 K.p.a. i z tego powodu doręczenie nie może być uznane za dokonane. W konsekwencji – datą doręczenia decyzji organu I instancji z dnia [...]r. jest data osobistego odbioru tej decyzji przez skarżącą w siedzibie organu, w dniu 4 maja 2018 r. (k. 12 akt). Błędne jest zatem stwierdzenie przez organ odwoławczy, że odwołanie od wymienionej decyzji, zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, odwołanie wpłynęło do organu I instancji w dniu 17 maja 2018 r. Wobec tego stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego; art. 44 K.p.a. i art. 129 § 2 K.p.a. W związku z tym, skargę należało uwzględnić i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie. W ramach dalszego postępowania organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę dotyczącą naruszenia w niniejszej sprawie art. 44 K.p.a. i w konsekwencji nada bieg odwołaniu strony od decyzji z dnia [...] r.