II SA/Po 808/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-02-07

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunt o powierzchni mniejszej niż 0,10 ha, graniczący z innymi gruntami leśnymi i tworzący z nimi zwarty kompleks o powierzchni przekraczającej 0,10 ha, może być uznany za las w rozumieniu ustawy o lasach, nawet jeśli jest obecnie użytkowany rolniczo?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunt o powierzchni mniejszej niż 0,10 ha, który graniczy z innymi gruntami leśnymi i tworzy z nimi zwarty kompleks o łącznej powierzchni przekraczającej 0,10 ha, powinien być traktowany jako las w rozumieniu ustawy o lasach. Okoliczność przejściowego pozbawienia roślinności leśnej lub użytkowania rolniczego nie zmienia statusu prawnego gruntu jako lasu, jeśli nie została wydana decyzja administracyjna zezwalająca na zmianę jego przeznaczenia.
Stan faktyczny
Strony wniosły zastrzeżenie do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, kwestionując uznanie fragmentu ich działki za las ze względu na zbyt małą powierzchnię (0,02 ha) i rolnicze użytkowanie. Organy administracji uznały zastrzeżenie za bezzasadne, wskazując, że działka ta, wraz z sąsiednimi gruntami leśnymi, tworzy zwarty kompleks o powierzchni przekraczającej 0,10 ha, a zapisy w ewidencji gruntów i poprzednich planach urządzenia lasu potwierdzają istnienie lasu. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. K. i U. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] [...] w przedmiocie zastrzeżenia do uproszczonego planu urządzenia lasu; oddala skargę Starosta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r., poz. 788 ze zm.; dalej: "u.o.l") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."), nie uznał zastrzeżenia J. K. wniesionego do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu na okres od [...] r. do [...] r. - Obręby: [...], w zakresie opracowania dotyczącego lasu położonego w O. na działce ewidencyjnej nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że J. K. jako współwłaściciel działki ewidencyjnej nr [...] położonej w O., pismem z dnia [...] r. wniósł zastrzeżenie do wyżej wymienionego projektu UPUL w zakresie uznania lasu rosnącego na tej nieruchomości jako zadrzewienie ze względu na jego powierzchnię. Strona wskazała, iż w rozumieniu ustawy o lasach lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, natomiast na przedmiotowej działce znajduje się las o powierzchni 0,02 ha. Po analizie zastrzeżenia wykonawca projektu uznał wniesioną uwagę za bezzasadną, ponieważ użytek leśny na działce strony przylega bezpośrednio do użytku leśnego o powierzchni 0,08 ha znajdującego się na sąsiedniej działce nr [...], z którym tworzy razem jeden kompleks leśny o powierzchni 0,10 ha, co daje już powierzchnię zawartą w cytowanej powyżej definicji lasu. Ponadto, w sporządzonym uproszczonym planie urządzenia lasu na okres od [...] r. do dnia [...] r. oraz na okres od [...] r. do dnia [...] r. wykazane jest, iż przedmiotowa działka na powierzchni 0,02 ha posiada las sosnowy, co potwierdza fakt, iż w miejscu tym był użytek leśny, który tworzy od lat jeden kompleks leśny z sąsiadującą działką nr [...]. Dlatego w tym przypadku nie ma znaczenia, iż las stron nie ma powierzchni 0,10 ha określonej w definicji lasu (art. 3 ustawy), ponieważ tworzy on z sąsiednim lasem położonym na wyżej wymienionej działce jeden zwarty kompleks leśny o powierzchni 0,10 ha. Nawet jeśli obecnie przedmiotowa powierzchnia użytkowana jest rolniczo, to stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach na właścicielu nieruchomości, ciąży obowiązek ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. W odwołaniu z dnia [...] r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. K. i U. M. podnieśli, że działka [...] obręb O. była zawsze działką rolną, o czym świadczą dokumenty przesyłane im przez Urząd Gminy [...], takie jak coroczne zobowiązanie pieniężne związane z podatkiem rolnym i leśnym, stosowny akt notarialny, informacja o gruntach oraz mapy geodezyjne. Odwołujący nie widzą uzasadnienia do zaznaczenia terenu działki [...] jako terenu leśnego ze względu na to, że sposób zagospodarowania tego terenu nie związany jest z gospodarką leśną i teren ten nie stanowi lasu. Odwołujący dalej wnoszą o uznanie drzew występujących na działce nr [...] jako zadrzewienia. Ponadto strona odwołująca nie zgadza się z argumentacją jakoby zadrzewienie na działce [...] stanowiło kompleks leśny z sąsiadującą działką nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...], działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że ustawa o lasach wprowadza kilka kryteriów uznawania gruntu za las, tj. kryterium przyrodnicze - pokrycie roślinnością leśną (uprawami leśnymi), na którą składają się drzewa i krzewy oraz runo leśne, przy czym przejściowe pozbawienie roślinności leśnej nie pozbawia gruntu cechy lasu, jeżeli spełnione są pozostałe kryteria; kryterium przestrzenne - zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha oraz kryterium przeznaczenia - do produkcji leśnej, chyba że chodzi o lasy w rezerwatach przyrody i w parkach narodowych bądź wpisane do rejestru zabytków, które z istoty swej nie są przeznaczone do produkcji leśnej, a także dodatkowe kryterium związku z gospodarką leśną. W praktyce o kwalifikacji gruntu jako lasu w oparciu o kryterium przeznaczenia rozstrzygają dane z ewidencji gruntów prowadzonej na podstawie ustawy z dnia [...] r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej "p.g.i.k."), która w art. 21 ust. 1 stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Nadto w orzecznictwie panuje pogląd, iż o tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.o.l. decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. Tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować organy administracji poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako lasu wyłącznie w oparciu o definicję ustawową zawartą w ustawie z 1991 r. o lasach i z pominięciem wpisu w ewidencji. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż działka [...] stanowi użytek o powierzchni 0,4909 ha, który stanowią lasy LsVI o pow. 0,0200 ha, grunty orne RVI o pow. 0,4009 ha i grunty orne RV o pow. 0,0700 ha. Nadto z uproszczonego planu sporządzenia lasu dla gminy [...], wieś O. na okres od [...] r. do [...] r. wynika, iż powierzchnia zalesiona (las sosnowy) na działce nr [...] (działka [...] powstała z jej podzielenia) wynosi 0,2000 ha. Okoliczność, iż na tym terenie istniał las potwierdza także uproszczony plan urządzenia lasu lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa Gmina [...] na okres od [...] r. do [...] r. W aktach sprawy znajduje się również wyrys z mapy ewidencyjnej potwierdzający, iż działka [...] graniczy z działką [...], która z kolei stanowią grunty orne RV o pow. 1,4346 ha, grunty orne RVI o pow. 3,4200 ha oraz lasy LsVI o pow. 0,6400 ha. Z mapy ewidencyjnej wynika więc, iż użytek leśny z działki [...] i działki [...] są w bezpośredniej granicy tworząc zwarty kompleks o powierzchni 0,1000 ha (0,08 ha + 0,020 ha). Nadto las znajduje się na działce [...], [...], [...], [...], tworząc jeden duży kompleks leśny o pow. powyżej 0,10 ha. Wobec powyższego zdaniem Kolegium nie można uznać zastrzeżenia stron i zarzutów podniesionych przez nich w odwołaniu jako prawidłowe. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie organ l instancji słusznie uznał, iż na działce [...] występuje las. Zdaniem Kolegium w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki z art. 3 ustawy, pozwalające zakwalifikować znajdujący się na tej działce użytek za las, a nie za zadrzewienie. Jak wskazano, las ten ma powierzchnię zwartą 0,10 ha (0,08 ha z działki [...] + 0,02 ha z działki [...]) i jest pokryty roślinnością leśną. Odwołujący bowiem nie kwestionują okoliczności, iż na terenie tym występuje zadrzewienie. Marginalnie wskazano, iż przejściowe pozbawienie roślinności nie przesądza o braku bytu prawnego lasu, w szczególności gdyż zgodnie z art. 13 ustawy na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Ostatecznie wskazać należy, iż teren ten jest przeznaczony do produkcji rolnej co wynika z zapisów ewidencji gruntów oznaczenie "LsVl". W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. i U. M. powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodali, że zadrzewienie na działce [...] nie stanowi kompleksu leśnego z sąsiadującą działką nr [...], gdyż las na działce [...] oddalony jest od działki [...] o co najmniej 50 m. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Oś sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Starosta K. zasadnie nie uznał zastrzeżenia J. K. wniesionego do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu na okres od [...] r. do [...] r. - Obręby: [...], w zakresie opracowania dotyczącego lasu położonego w O. na działce ewidencyjnej nr [...]. Rozpoczynając rozważania prawne w tym zakresie w pierwszej kolejności wskazać należy, że interpretując przepisy ustawy o lasach należy mieć przede wszystkim na uwadze, że ustawa ta określa zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową (art. 1 ust. 1 u.o.l.). Co przy tym istotne, przepisy ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności (art. 2). Jak przewiduje przepis art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów: zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą (pkt 1); ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na bliżej opisane w tym przepisie wartości (pkt 2). Dodać też należy, że, jak stanowi art. 8 tej ustawy, gospodarkę leśną prowadzi się według następujących zasad: powszechnej ochrony lasów (pkt 1); trwałości utrzymania lasów (pkt 2); ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów (pkt 3); powiększania zasobów leśnych (pkt 4). A zatem skoro celem gospodarki leśnej jest zachowanie, powiększanie i ochrona terenów leśnych, to z perspektywy tego celu interpretować należy przepisy ustawy o lasach, w tym przepisy regulujące instrumenty i konstrukcje prawne uregulowane w tej ustawie. Innymi słowy, w sytuacjach spornych, w razie wątpliwości co do treści regulacji, czy możliwości określonego zastosowania przepisu ustawy o lasach należy zawsze mieć na uwadze, że najwyższym dobrem jest ochrona lasu jako swoistego dziedzictwa i dobra naturalnego wymagającego szczególnej pieczy, dbałości o jego trwałość i ciągłość istnienia. Także Trybunał Konstytucyjny podkreślał w swoim orzecznictwie, że jako składnik środowiska, lasy są czymś więcej aniżeli przedmiotem prawa własności i innych praw rzeczowych. Stanowią one dobro ogólnonarodowe o wielkim znaczeniu społecznym (vide wyrok z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie P 32/05, OTK-A 2006, nr 5, poz. 56). Dalej wyjaśnić należy, że jednym z trzech trybów prowadzenia gospodarki leśnej uregulowanym w ustawie o lasach jest prowadzenie jej na podstawie uproszczonego planu urządzenia lasu, który stanowi plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 7). Stosownie do treści art. 19 ust. 2 tej ustawy, uproszczone plany sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jak przy tym wynika z art. 21 ust. 4 i 5 u.o.l., projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zgłoszonych zastrzeżeń lub wniosków. Powyższa regulacja jest podyktowana faktem, że uproszczony plan urządzenia lasu kształtuje sytuację prawną właścicieli lasów, wpływając na sposób wykonywania prawa własności na obszarach objętych tym planem. Zapisy uproszczonego planu dotyczą uprawnień lub obowiązków poszczególnych właścicieli w tym sensie, że istnieje bezpośredni związek między jego zatwierdzeniem a ograniczeniem uprawnień właścicielskich poprzez określone w nim zadania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1883/06 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący J. K. i U. M. jako współwłaściciele działki ewidencyjnej nr [...] w O. wnieśli w dniu [...] r. zastrzeżenie do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu na okres od [...] r. do [...] r. - Obręby: [...], w zakresie należącej do nich działki. W zatrzeżeniu podnieśli, że powierzchnia użytku leśnego na działce jest mniejsza od 0,10 ha, co oznacza, że nie stanowi on lasu w rozumieniu ustawy o lasach, działka nie posiada drzewostanu leśnego, a jest tylko zadrzewiona. Następnie pismem z dnia [...] r. wskazali na rolnicze użytkowanie gruntu oraz na brak połączenia przedmiotowego użytku leśnego z jakimkolwiek kompleksem leśnym (k. 1 i 20 akt adm.). Zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy zgodzić się jednak należało z organami administracji, że wniesione zastrzeżenie jest bezzasadne. Organy słusznie bowiem uznały, że na działce nr [...] występuje las w znaczeniu prawnym. W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach jest grunt 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż działka [...] stanowi użytek o powierzchni 0,4909 ha, który zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów i budynków stanowią lasy LsVI o pow. 0,0200 ha, grunty orne RVI o pow. 0,4009 ha i grunty orne RV o pow. 0,0700 ha (k. 2 akt adm. organu I instancji). W aktach sprawy znajduje się przy tym wyrys z mapy ewidencyjnej, z którego wynika, że działka [...] graniczy z działką [...], która stanowi grunty orne RV o pow. 1,4346 ha, grunty orne RVI o pow. 3,4200 ha oraz lasy LsVI o pow. 0,6400 ha. Użytki leśne na działce nr [...] i na działce nr [...] graniczą ze sobą bezpośrednio tworząc zwarty kompleks o powierzchni 0,66 ha. Wskazany kompleks łączy się z 27.5500 ha lasów na działce [...] oraz na działkach [...] (0.1800 ha), [...] (0.0200 ha), [...], tworząc jeden duży kompleks leśny o pow. powyżej 0,10 ha (k. 2 – 6 i k. 21 akt adm. organu I instancji). W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że to, iż działka sama w sobie - po podziale gruntu leśnego - ma powierzchnię mniejszą niż 0,10 ha, nie pozbawia jej statusu gruntu leśnego w sytuacji graniczenia z innymi gruntami leśnymi, tworzącymi łącznie zwartą powierzchnię ponad 0,10 ha. Nie ma przy tym również znaczenia, że działka skarżących oddzielona jest od kompleksu leśnego na działce nr [...] drogą na działce nr [...], a od pozostałych działek drogami na działkach nr [...] Użytki leśne nie przestają być bowiem zwartym kompleksem leśnym tylko dlatego, że oddzielają je od siebie pasy drogowe. Wobec tego zarzut skargi w tym zakresie należało uznać za bezzasadny. W sprawie bezspornym jest przy tym, że fragment działki skarżących jest zadrzewiony, na co wskazują sami skarżący w zastrzeżeniach do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu oraz odwołaniu. Na marginesie dodać jednak należy, że przejściowe pozbawienie roślinności nie przesądza o braku bytu prawnego lasu, bowiem zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.o.l. na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Natomiast odnosząc się do przeznaczenia gruntu wskazać należy, że w praktyce o kwalifikacji gruntu jako lasu w oparciu o kryterium przeznaczenia rozstrzygają dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.). Powyższy pogląd należy odnieść w szczególności do lasów od dawna istniejących. Jak bowiem wynika z § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1302), uprawnienia starosty przy sporządzaniu uproszczonego planu urządzenia lasu dotyczą sporządzenia rejestru zawierającego zestawienie powierzchni lasów według gatunków głównych oraz ich wieku oraz wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do gruntów objętych planem urządzenia lasu, a stanem faktycznym tych gruntów. Dalej § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia stanowi, że ów rejestr sporządza się według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, osobno dla każdej działki ewidencyjnej. Wyraźnie zatem dane dotyczące powierzchni lasów wynikające z kolejnych planów urządzenia lasu mają charakter wtórny wobec zapisów ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w przypadku lasów nowych czy też nowo powstających istotna jest regulacja art. 20 ust. 2 u.o.l., zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Płynący z tego przepisu nakaz uwzględniania w ewidencji gruntów i budynków ustaleń planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasu należy odnosić do wszelkich czynności w ramach postępowania aktualizacyjnego danych w ewidencji gruntów i budynków, w tym modernizacji oraz ewentualnie postępowania klasyfikacyjnego. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że wskazany przepis stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Obowiązek uwzględniania planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasów oznacza wyłącznie, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych wbrew planom urządzania lasów, które – stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów – przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Przekwalifikowanie konkretnego gruntu na potrzeby ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do gruntu, który nie został uprzednio przeznaczony do produkcji leśnej (nowy las), wymaga uprzedniego przeznaczenia do produkcji leśnej, co może nastąpić w miejscowym planie, a gdy dany teren nie jest objęty planem, w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a dopiero następnie jest miejsce na plan urządzania lasu (uproszczony plan urządzania lasu) lub decyzję wyznaczającą zadania z gospodarki leśnej i na samym końcu na zmianę w ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 946/17). W kontekście powyższego wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż las w sensie prawnym istnieje już na działce skarżących co najmniej od 20 lat. Jak wynika z uproszczonego planu sporządzenia lasu dla gminy [...], wieś O. na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., powierzchnia zalesiona (38-letni las sosnowy) na działce nr [...] (działka [...] powstała z jej podzielenia) została określona na 0,2000 ha (k. 7 – 8 akt adm. organu I instancji). Również w kolejnym uproszczony planie urządzenia lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa Gmina [...] obejmującym okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. wskazano, że na tym terenie występuje 48-letni las sosnowy o funkcji gospodarczej z przeznaczeniem gospodarczym trzebieży późnej (cięcia pielęgnacyjnego późnego) (k. 9 – 11 akt adm. organu I instancji). Powyższe znajduje potwierdzenie w zapisach ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którymi działka nr [...] stanowi użytek o powierzchni 0,4909 ha, w tym lasy LsVI o pow. 0,0200 ha (k. 2 akt adm. organu I instancji). Nie ma przy tym znaczenia, czy – jak twierdzą skarżący – w tej chwili część działki nr [...], która została opisana w uproszczonym planie urządzenia lasu na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. jako leśna niezalesiona i związana z gospodarką leśną (oznaczenie 2 kx – inne wylesienie) jest użytkowana rolniczo (k. 12, 13 i 15 akt adm. organu I instancji). Wskazać bowiem należy, że stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 u.o.l., właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do zachowania w lasach roślinności. Z kolei zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów – na podstawie decyzji administracyjnej, przy czym w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa decyzję wydaje starosta na wniosek właściciela lasu (art. 13 ust. 2 i 3 pkt 2 u.o.l.). Z powyższego wynika, że bez przeprowadzenia stosownych procedur tj. uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie terenu leśnego na cele nieleśne, decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej (produkcji leśnej) i dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, formalnie nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu. Pamiętać bowiem należy, że celem przepisów ustawy o lasach jest maksymalna ochrona zasobów leśnych, o czym świadczą zarówno wyjątkowość zmiany lasu na użytek rolny, jak i także ciążące na właścicielach lasów obowiązki określone ustawą o lasach. Nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, użytek leśny nie traci przez to swego charakteru: zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z art. 24 ustawy o lasach wynika bowiem ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). Nawet więc czasowy brak roślinności leśnej nie jest więc podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go (pozbawienie lasu roślinności) mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego. Taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy o lasach jest niedopuszczalna. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali, aby legitymowali się stosowną decyzją starosty w przedmiocie zmiany użytku leśnego na użytek rolny, co oznacza, że nawet jeśli rzeczywiście w chwili obecnej sporny teren jest użytkowany rolniczo, odbywa się to wbrew ratio legis ustawy o lasach, a w szczególności wbrew obowiązkom właścicieli lasów nałożonych na nich wskazaną ustawą. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło