II SA/Gl 724/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o warunkach zabudowy terenu oddala skargę. Rozpatrując wniosek inwestora "A" Spółka Jawna, Prezydent Miasta K. decyzją [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 60 ust. 1, art. 59, art. 61 ust.1 pkt 1 do pkt 5 i art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalił warunki i zasady zmiany sposobu użytkowania dla zmiany sposobu użytkowania lokalu handlowego na gastronomiczny w budynku przy ulicy [...] w K., B. - Z. Decyzja ta została doręczona J. G. z dniu 27 kwietnia 2018 r., co potwierdza podpis jego pracownika W. P. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ( w aktach sprawy). Pismem z dna 28 maja 2018 r. J. G. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie wymienionej powyżej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia względnie o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. W odwołaniu podkreślił, iż nie były badane w sprawie kwestie związane ze spełnieniem przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w sprawie niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 tej ustawy. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniosło, że decyzja organu pierwszej instancji ustalająca warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania lokalu handlowego na lokal gastronomiczny w budynku przy ulicy [...] w K. zawierała prawidłowe pouczenie o przysługujących środkach, sposobie i terminie wniesienia od niej odwołania. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji, została ona doręczona pracownikowi odwołującego w dniu 27 kwietnia 2018 r., a zatem termin do złożenia odwołania, określony w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, upłynął w dniu 11 maja 2018 r. Złożenie odwołania (datowanego i podpisanego przez odwołującego w dniu 28 maja 2018 r.) i nadanie go w placówce pocztowej w dniu 29 maja 2018 r. nastąpiło więc z naruszeniem terminu, a odwołujący nie wystąpił z wnioskiem o jego przywrócenie. Nie ulega zatem wątpliwości, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, warunkującego jego skuteczność. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu, do czego zobowiązuje art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, ale wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym organ odwoławczy zmuszony był orzec jak w sentencji. Pismem z dnia 23 lipca 2018 r. J. G. złożył skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wniósł o stwierdzenie nieważności tego postanowienia w całości, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa poprzez: - błędne ustalenie stanu faktycznego, poprzez uznanie, że decyzja z dnia [...] r. została doręczona w dniu 27 kwietnia 2018 r. - naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę dowodów, przez uznanie, że zwrotne potwierdzenie odbioru pisma jakie podpisał jego pracownik dotyczyło tej decyzji, - naruszenie art. 134 w związku z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne zastosowanie i wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania mimo braku przesłanek ku temu. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przyznał, iż decyzją z dnia [...] r. ustalono warunki i zasady zmiany sposobu użytkowania dla zmiany sposobu użytkowania lokalu handlowego na lokal gastronomiczny w budynku przy ulicy [...] w K. Wyjaśnił, że decyzja ta została mu doręczona w dniu 15 maja 2018 r. w wyniku osobistego jej odbioru w placówce Poczty Polskiej przy ulicy [...] w K. Zatem termin na wniesienie odwołania upływał, zgodnie z przepisem art. 129 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z dniem 29 maja 2018 r. W tym też dniu wniósł odwołanie, czyli wniósł jej z zachowaniem ustawowego terminu. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło, że odwołanie wniesione zostało po terminie, uznając, iż decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 27 kwietnia 2018 r., co potwierdza podpis pracownika. Nie godząc się z taką argumentacją podał, iż przedmiotowa decyzja została nadana przez organ pierwszej instancji dopiero w dniu 30 kwietnia 2018 r., zatem nie mogła być mu skutecznie doręczona w dniu 27 kwietnia 2018 r. (na dowód powyższego załączył wydruk z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A.). W jego ocenie błąd w ustaleniach faktycznych polegał na tym, iż pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r., odebranym w dniu 27 kwietnia 2018 r. przez pracownika, został powiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r.. Wydanie decyzji przed doręczeniem stronom zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym bądź też następnego dnia po doręczeniu takiego zawiadomienia jest częstą praktyką stosowaną przez Prezydenta Miasta K. Podkreślił, iż jedną z kardynalnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej, nakładająca na organ obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. W konsekwencji błędne ustalenia faktyczne Kolegium doprowadziły do wydania postanowienia z naruszeniem art. 134 w związku z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z związku z powyższym skarga jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, iż postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzonej zmiany sposobu użytkowania lokalu handlowego na lokal gastronomiczny zostało wszczęte wnioskiem inwestora z dnia [...] r. Przed wydaniem decyzji w tej sprawie pismem z dnia 19 marca 2018 r. organ pierwszej instancji powiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy Zawiadomienie to przyjął pracownik skarżącego (A. R. w dniu 21 marca 2018 r.). W odpowiedzi na to pismo skarżący w dniu 22 marca 2018 r. złożył swoje uwagi i zastrzeżenia do sprawy. Organ ustosunkował się do nich w piśmie z dnia 23 kwietnia 2018 r., które skarżący odebrał osobiście w placówce pocztowej w dniu 15 maja 2018 r. i tego pisma dotyczy załączony wyciąg Poczty Polskiej - pt. śledzenie przesyłek. Odnosząc się do zarzutu skarżącego wysłania zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego w tej sprawie dopiero w dniu 24 kwietnia 2018 r., Kolegium wyjaśniło, iż zawiadomienie to dotyczyło innego postępowania, chociaż także odnoszącego się do ulicy [...], ale dotyczącego zmiany sposobu użytkowania banku na lokal gastronomiczny. W świetle powyższego Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Nadto trzeba dodać, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod względem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., w którym stwierdzono, uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r. Nr [...] znak sprawy: [...] Wskazać trzeba, że warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia środka odwoławczego, jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego środka, następstwem czego jest ostateczność kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zatem przystępując do ewentualnego rozpatrzenia odwołania, organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest podjąć czynności sprawdzające, mające na celu zbadanie czy odwołanie jest dopuszczalne i czy został zachowany termin do jego wniesienia. Warunkiem skuteczności czynności procesowej jest bowiem zachowanie ustawowego terminu. W przypadku stwierdzenia niespełnienia któregoś z warunków dopuszczalności odwołania organ powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania lub o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (...).O przysługującym stronie prawie i trybie zaskarżenia decyzji strona powinna być pouczona (art. 107 § 1wymienionego Kodeksu). Sposób liczenia terminów w postępowaniu administracyjnym określa art. 57 Kodeksu. Mając na uwadze wskazaną powyżej regulację należy uznać, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. W kontrolowanej sprawie z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta Miasta K. w przedmiocie ustalenia warunków i zasad zamiany sposobu użytkowania dla zmiany sposobu użytkowania lokalu handlowego na gastronomiczny w budynku przy ulicy [...] w K. wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r. ustalono pozytywnie wnioskowane warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Przesyłka zawierająca wymienioną decyzję (oznaczoną znakiem sprawy: [...]) adresowana do skarżącego - "K. ulica [...]" odebrana została przez pracownika skarżącego – W. P. w dniu 27 kwietnia 2018 r. (dowód: potwierdzenie odbioru decyzji w aktach administracyjnych sprawy). Dodać trzeba, że potwierdzenia identycznie oznaczone i adresowane do wszystkich stron postępowania zostały dołączone do kwestionowanej decyzji. Nie może zatem budzić wątpliwości fakt odbioru tej decyzji przez upoważnionego pracownika w dniu 27 kwietnia 2018 r. Załączone do skargi pismo - zawiadomienie Prezydenta Miasta K. z dnia 24 kwietnia 2018 r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym dotyczy innej sprawy, tj. zmiany sposobu użytkowania banku na lokal gastronomiczny i oznaczone zostało znakiem sprawy [...]. Ta właśnie przesyłka nadana została w placówce Poczty Polskiej w dniu w dniu 30 kwietnia 2018 r. i skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 15 maja 2018 r. W świetle powyższego w ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż decyzja została stronie skarżącej prawidłowo doręczona i prawidłowo uznał, iż termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, doręczonej w dniu 27 kwietnia 2018 r. decyzji upływał w dniu 11 maja 2018 r. Uwzględniając zatem fakt, iż odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. zostało sporządzone w dniu 28 maja 2018 r. i nadane w placówce pocztowej w dniu 29 maja 2018 r., a wraz z nim nie został złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do jego złożenia, należy uznać, iż organ odwoławczy orzekł zgodnie z przepisem prawa. Wskazać przy tym trzeba, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące postępowanie przed organami administracji publicznej przewidują przywrócenie uchybionego terminu do złożenia przewidzianego środka zaskarżenia, na warunkach określonych w art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. . Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Poza sporem pozostaje fakt, iż w chwili wniesienia przedmiotowego odwołania, skarżący nie złożył równocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W takich okolicznościach sprawy organ odwoławczy, w pierwszej kolejności przeprowadzając kontrolę terminowości złożenia środka zaskarżenia, wobec dostrzeżenia tego uchybienia, musiał orzec jak w sentencji postanowienia. Konsekwencją uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej jest bowiem postanowienie wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, mianowicie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż prowadzenie postępowania odwoławczego w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez przywrócenia terminu do jego wniesienia, stanowi rażące naruszenie prawa (tj. art. 16 § 1 Kodeksu – orzekanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną) Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.