II SA/Wa 1412/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska, Protokolant sekretarz Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J.K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby uchyla zaskarżone orzeczenie. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: jako [...]RKL) dokonała badania lekarskiego J.K. na podstawie skierowania z dnia 7 września 2017 r. wystawionego przez Biuro Kard i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisja Lekarska w orzeczeniu z dnia [...] października 2017 r. nr [...], część A pkt 11 rozpoznała u orzekanego: 1. Astma oskrzelowa przewlekła, łagodna. § 32p5r5B. 2. Dyskopatia wielopoziomowa L5-S1, L2-L-3 lewostronna modelująca korzeń nerwowy bez niedowładów i zaburzeń czucia z okresowo występującym zespołem korzeniowym. § 73p1r5B. 3. Reakcje nerwicowe neurasteniczne aktualnie stan psychiczny w normie. § 78p1r5A. 4. Podejrzenie polineuropatii, bez niedowładów i zaburzeń czucia z obustronnym brakiem odruchów kolanowych i skokowych. § 77p1r5A. 5. Pourazowe zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego prawego, leczone dwukrotnie artroskopowo meniscektomią łąkotki przyśrodkowej z oczyszczeniem struktur stawowych(6 marca 2011 r. i 25 stycznia 2013 r.) wygojone z zachowaną stabilnością stawu i pełnym zakresem ruchomości. § 56p1r5A. 6. Przewlekle zapalenie błony śluzowej zatok i nosa z przebytą czynnością operacją nosa i zatok 12.01.2016 r. oraz septoplastyką – 22.07.2014 r. § 27p1r5A. 7. Nadwzroczność obu oczu. Starczowzroczność. § 7p2r5A. [...]RKL uznała orzekanego za zdolnego do służby w Straży Granicznej z ograniczeniem. Zdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Kategoria – B (część A pkt 12). Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: jako CKL) w dniu [...] maja 2018 r. wydała orzeczenie nr [...], którym uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie [...]RKL z dnia [...] października 2017 r. i wydała orzeczenie własne. CKL orzeczenie wydała na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej przez [...]RKL, zleconych badań i konsultacji specjalistycznych przez CKL oraz dokumentacji z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. CKL w części A pkt 11 rozpoznała u orzekanego: 1. Brak stereopsji. § 9p1r5B. 2. Okresowo nawracający zespół bólowy kręgosłupa odcinka L-S u osoby z dyskopatią L2-L3, L5-S1 bez objawów podrażnienia korzeni nerwowych w aktualnym badaniu neurologicznym. § 55p1r5B. 3. Pourazowe zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego prawego, leczone dwukrotnie artroskopowo meniscektomią łąkotki przyśrodkowej z oczyszczeniem struktur stawowych (6 marca 2011 r. i 25 stycznia 2013 r.) wygojone z zachowaną stabilnością stawu i pełnym zakresem ruchomości. § 56p1r5A. 4. Zaburzenia neurosteniczne aktualnie o nasileniu nieupośledzającym w sposób istotny sprawności ustroju. Osobowość z rysem niedojrzałości i egocentryzmem. 5. Astma oskrzelowa przewlekła, łagodna. § 32p5r5B. 6. Skrzywienie przegrody nosa i skrzywienie grzbietu nosa z nieznacznym upośledzeniem jego drożności. § 28p1r5A. 7. Nadwzroczność obu oczu. Starczowzroczność. § 7p2r5A. CKL uznała orzekanego za zdolnego do służby w Straży Granicznej z ograniczeniem. Trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Przeciwskazania - służba z dostępem do broni palnej. Zakaz przewożenia ludzi, prowadzenie pojazdów uprzywilejowanych. Służba nadmiernie obciążająca narząd ruchu, w tym urazy mechaniczne, służba w warunkach zapylenia, unikanie nadmiernych wysiłków fizycznych (prowokacja zaburzeń wentylacji). Kategoria zdolności do służby – kat. B ( część A pkt 12). Termin kolejnego badania za dwa lata. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę orzeczenie CKL zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem następujących przepisów: 1. art, 7, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; zwanej dalej: "K.p.a."), poprzez niedostateczne wyjaśnienie, które dowody organ uznał, a które odrzucił i dlaczego, jako cechy oraz przesłanki, doprowadzające do uznania trwałej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku, 2. art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 481; zwanej dalej; "ustawa o komisjach lekarskich"), poprzez wydanie przez CKL nowego orzeczenia na niekorzyść orzekanego i bezpodstawne ograniczenie jego służby na zajmowanym stanowisku, 3. art. 239 § 1 pkt 1) lit. d) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a."),, poprzez błędne pouczenie o obowiązku wniesienia opłaty sądowej od skargi ze stosunku służbowego. Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i utrzymanie w mocy orzeczenia [...]RKL lub skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...]RKL. CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822, z późn. zm.) zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A - "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo, że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B - "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku; 3) kategoria C - "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby. Orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń: 1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; 2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; 3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby (art. 6 ust. 2 ustawy). Z art. 32 ustawy o komisjach lekarskich wynika, że rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, zwanych dalej "osobą badaną", i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust. 2). Natomiast w przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (ust. 3). Stosownie do treści art. 33 ust. 1 tej ustawy, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej (ust. 3). Rejonowa komisja lekarska, zaliczając funkcjonariusza Policji do jednej z kategorii zdolności do służby, bierze pod uwagę charakter i warunki służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku oraz kryteria zdrowotne (art. 34 ustawy). W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Ustawa nie precyzuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej, poza stwierdzeniem, że powyższe orzeczenia, uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 5 ustawy). Zgodnie z art. 47 ustawy o komisjach lekarskich, CKL po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Zaznaczyć należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w ustawie o komisjach lekarskich i rozporządzeniu wykonawczym Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898), które reguluje tryb postępowania przed komisjami lekarskimi. Regulacja ta ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory K.p.a. Sąd, zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. W ocenie Sądu, CKL wydając w dniu [...] maja 2018 r. zaskarżone orzeczenie, którym uchyliła w części A punkt 12 orzeczenie [...]RKL w [...] i wydała nowe orzeczenie uczyniła to z naruszeniem art. 6 ust. 2 pkt 2) ustawy o komisjach lekarskich podległych poprzez zawarcie w nim rozstrzygnięcia wykraczającego poza zakres tego przepisu. Przepis ten zezwala komisji lekarskiej na określenie, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego. Natomiast CKL w orzeczeniu tym "zawarła zakaz przewożenia ludzi, prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych". Ponadto CKL określiła, że przeciwskazana jest służba skarżącego z dostępem do broni. Przeciwskazanie to jest co najmniej dziwne, gdyż Straż Graniczna jest formacją uzbrojoną. Zakaz reformationis in peius, wynikający z art. 139 K.p.a. w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, został unormowany w odmienny sposób. W myśl art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Niewątpliwie ta odrębna regulacja, zdecydowanie poszerzająca zakaz reformationis in peius, ma związek z materią jakiej dotyczą orzeczenia komisji lekarskich. W rozpoznawanej sprawie zasada ta został naruszona, gdyż orzeczenie [...]RKL nie było sprzeczne z prawem, jak również nie zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, bowiem zostało wydane na podstawie zgromadzonej przez [...]RKL dokumentacji orzeczniczej i prawidłową interpretacją przepisów mających zastosowanie w sprawie. CKL rozpatrując ponownie sprawę zobowiązana jest uwzględnić powyższe rozważania i wydać orzeczenie odpowiadające prawu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § pkt 1) lit. a) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1) lit. d) tej ustawy, skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.