I SA/Rz 1197/18

Sygn. akt I SA/Rz 119718 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./ Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska Asesor WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Przedmiotem skargi R. Ś. jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2018 r. nr [...]. Stwierdzono nim uchybienie przez ww. terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], którym uznano wniesione przez niego, jako zobowiązanego, zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za niezasadne. Wymienione postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r., jak wynika z jego treści, zostało wydane na wskutek wniesionych przez R. Ś. zarzutów skierowanych do tytułu wykonawczego wystawionego przez Pocztę Polską S.A. w dniu 22 lutego 2016 r. oznaczonego numerem [...], na podstawie którego prowadzono przeciwko skarżącemu administracyjne postępowanie egzekucyjne poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego z tytułu zaległych opłat abonamentowych RTV. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało wniesione w imieniu R. Ś. przez radcę prawnego B. R. w dniu 2 lipca 2018 r. Opisanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie przez zobowiązanego terminu do wniesienia zażalenia, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 134 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 114 ze zm. - określanej dalej także jako u.p.e.a.). Z ustaleń organu wyższego stopnia wynika, że postanowienie organu I instancji doręczono zobowiązanemu 12 czerwca 2018 r. Zażalenie zostało wniesione w imieniu zobowiązanego przez pełnomocnika - radcę prawnego, w dniu 2 lipca 2018 r. Uchybiono zatem terminowi do wniesienia zażalenia, który wynosi - w myśl art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 7 dni od dnia doręczenia zaskarżanego postanowienia. Organ przyznał, że zaskarżone postanowienie organ I instancji doręczył również radcy prawnemu B. R., ale w sprawie dotyczącej zarzutów wniesionych osobiście przez zobowiązanego do tytułu wykonawczego nie był on umocowany do reprezentowania strony. Znajdujące się w aktach pełnomocnictwo dotyczyło jedynie wniesionej w imieniu zobowiązanego skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Pełnomocnictwo do sprawy dotyczącej zarzutów wpłynęło do organu dopiero 22 sierpnia 2018 r., jako odpowiedź na wezwanie organu odwoławczego. Tak więc, to doręczenie radcy prawnemu postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r. nie wywołało skutków prawnych, miało walor informacyjny. Postępowanie dotyczące zarzutów jest bowiem postępowaniem odrębnym od tego dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną. W skardze zarzucono naruszenie przez organy: 1) art. 32 w związku z art. 33 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że pomimo złożenia do akt pełnomocnictwa obejmującego umocowanie do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, pomimo niewydania postanowienia, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a., pełnomocnik nie był umocowany do otrzymania postanowienia z dnia 8 czerwca 2018 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów, 2) art. 40 § 2 w związku z art. 18 i art. 17 § 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że należycie ustanowionemu pełnomocnikowi doręczono 25 czerwca 2018 r. postanowienie z [...] czerwca 2018 r. jedynie informacyjnie, pomimo że w Kodeksie postępowania administracyjnego nie przewidziano tego typu doręczeń, pomimo że w postanowieniu jako jednego z adresatów wskazano radcę prawnego B. R., przez co organ odwoławczy błędnie ustalił termin do wniesienia zażalenia licząc go od 12 czerwca 2018 r. zamiast 25 czerwca 2018 r., 3) art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że termin do wniesienia zażalenia nie został zachowany pomimo, że zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej 2 lipca 2018 r., tj. w ostatnim dniu ustawowego terminu, 4) art. 7 w związku z art. 8 § 1 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób pozbawiający zaufania do władzy publicznej z pominięciem słusznego interesu obywatela w sytuacji, gdy do akt sprawy zostało dołączone pełnomocnictwo, organ egzekucyjny doręczał pełnomocnikowi wszelką korespondencję. W przekonaniu skarżącego organ w nieuzasadniony sposób przyjął, że złożone do akt pełnomocnictwo obejmowało umocowanie tylko do postępowania dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną. Taką wykładnię pełnomocnictwa uznaje za zbyt wąską, ponieważ w samej treści skargi pełnomocnik domagał się wydania postanowienia, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a. Tymczasem organ odwoławczy w nieuprawniony sposób podzielił postępowania, dotyczące zarzutów i skargi, co doprowadziło do tego, że należycie umocowany, do całego postępowania, pełnomocnik został przez organ pozbawiony takiego przymiotu. Doręczenie organu I instancji było natomiast prawidłowe, a organ ten na żadnym etapie postępowania nie kwestionował zakresu umocowania pełnomocnika zobowiązanego. Także pełnomocnik uważał się za należycie umocowanego w sprawie dotyczącej zarzutów. Na tej podstawie skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że złożone do akt pełnomocnictwo obejmowało wyłącznie postępowanie dotyczące skargi na czynność egzekucyjną. Sama okoliczność, że sprawa dotycząca wniesionych przez zobowiązanego zarzutów nie została załatwiona nie mogła skutkować tym, że pełnomocnictwo zostało rozszerzone na to inne postępowanie. W sprawie dotyczącej zarzutów art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdował zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia nie wykazała, aby wydano go z naruszeniem prawa wymagającym zastosowania przez Sąd środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze. zm.) dalej powoływanej skrótem "p.p.s.a". Uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Może też stwierdzić wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała. Ze stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w postanowieniu z dnia [...] września 2018 r. wynika, że zażalenie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r. zostało przez skarżącego wniesione z uchybieniem terminu. Organ przyjął, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącemu (zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji) 12 czerwca 2018 r., a zażalenie zostało wniesione 2 lipca 2018 r.; czynności tej w imieniu skarżącego (zobowiązanego) dokonał radca prawny B. R., który następnie na wezwanie organu odwoławczego złożył do akt pełnomocnictwo. Skarżący kwestionuje powyższe ustalenie twierdząc, że skoro postanowienie organu I instancji zostało doręczone nie tylko jemu, ale też radcy prawnemu B. R., to organ ten uznał radcę prawnego za jego pełnomocnika; tak też został on oznaczony w treści postanowienia I instancji (w tzw. rozdzielniku). Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że w toku toczącego się postępowania egzekucyjnego w administracji, dotyczącego egzekucji opłaty abonamentowej, R. Ś. zgłosił osobiście zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Natomiast w związku z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego jego pełnomocnik, radca prawny B. R., wniósł skargę na tę czynność egzekucyjną, dołączając do akt pełnomocnictwo. Z dokumentu tego wynika, że pełnomocnik został ustanowiony do reprezentowania skarżącego tylko w postępowaniu związanym z wniesioną skargą. Treść dokumentu nie pozostawia wątpliwości, że nie obejmowało ono innych postępowań, w tym związanego z wniesionymi osobiście przez zobowiązanego zarzutami. W piśmie zawierającym zarzuty także nie wspomniano o działaniu zobowiązanego przez pełnomocnika. Dlatego prawidłowo organ odwoławczy wywiódł, że radca prawny B. R. nie był umocowany do reprezentowania zobowiązanego w postępowaniu dotyczącym wniesionych zarzutów. Doręczenie mu postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r. było z procesowego punktu widzenia wadliwe, ponieważ odbyło się z naruszeniem przepisów art. 40 § 2, art. 32, art. 33 § 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (znajdujących zastosowanie poprzez odesłanie zawarte w art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), skoro zobowiązany w sprawie dotyczącej zgłoszonych zarzutów nie ustanowił na tamtym etapie postępowania pierwszo instancyjnego pełnomocnika; pełnomocnictwo zostało złożone dopiero na etapie uzupełniania braków formalnych zażalenia. Dlatego też prawidłowe było wcześniejsze doręczenie tego postanowienia samemu zobowiązanemu, który odebrał je w dniu 12 czerwca 2018 r. Od tego dnia należało liczyć termin do wniesienia zażalenia, co też Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uczynił, czyniąc zadość przepisom art. 141 § 2 oraz art. 129 § 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest natomiast sporne, że zażalenie nadano dopiero dnia 2 lipca 2018 r. Miało to jednak miejsce po upływie przepisanego terminu 7 dni, ponieważ termin ten upłynął dnia 19 czerwca 2018 r. Stwierdzenie uchybienia przez stronę terminu do wniesienia zażalenia wymaga od organu odwoławczego wydania postanowienia, o którym mowa w art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skuteczne z procesowego punktu widzenia było doręczenie postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r. bezpośrednio zobowiązanemu. Doręczenia tego nie można było kwalifikować w kontekście art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ zobowiązany na etapie postępowania I instancji w sprawie dotyczącej zgłoszonych zarzutów działał osobiście, ale też art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie doszło do pominięcia przy doręczeniu pełnomocnika zobowiązanego, który w sprawie dotyczącej zarzutów na etapie postępowania I instancji jeszcze za zobowiązanego nie działał. Późniejsze doręczenie postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r. radcy prawnemu nie miało znaczenia dla biegu terminu do wniesienia zażalenia, w szczególności nie spowodowało ponownego rozpoczęcia jego biegu. To, w jaki sposób organy opisały to doręczenie (tj. jako "informacyjne"), nie miało wpływu na skutki doręczenia postanowienia zobowiązanemu. Pomimo swej wadliwości nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Nie mogło też w ocenie Sądu wywołać wątpliwości u zobowiązanego, ponieważ radca prawny odebrał je już po upływie terminu do wniesienia zażalenia liczonego od dnia doręczenia postanowienia zobowiązanemu, a dla samego pełnomocnika z tego powodu, że jako podmiot zawodowo trudniący się świadczeniem usług pomocy prawnej musiał znać zakres swego umocowania w sprawie dotyczącej wniesionej skargi. Postanowienie doręczone zobowiązanemu zawierało zaś prawidłowe i kompletne pouczenie o prawie, terminie i sposobie wniesienia zażalenia, z którego to uprawnienia zobowiązany w przepisanym terminie nie skorzystał. Chcąc natomiast podzielić zarzuty rozpoznawanej przez Sąd skargi należałoby uznać za zbędne dołączanie przez radcę prawnego do akt pełnomocnictwa na wezwanie organu odwoławczego, a dopełniając tej czynności (dokument wpłynął do organu dnia 22 sierpnia 2018 r.) pełnomocnik zobowiązanego nie powołał się na wcześniej złożone do akt pełnomocnictwo, tj. to złożone wraz z wniesioną skargą na czynność egzekucyjną. Postępowanie dotyczące zarzutów jest bowiem postępowaniem odrębnym od tego dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną i rozciąganie zakresu umocowania na inne postępowania, niż wyraźnie określone w pełnomocnictwie, jak sugeruje to pierwszy zarzut skargi, nie mogło ze strony organów mieć miejsca. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ zobowiązany uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie rozstrzygające jego skargę na czynność egzekucyjną. Dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.