V SA/Wa 1340/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-12

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Piotr Piszczek, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zasadna, gdy egzekucja dotyczy grzywny w celu przymuszenia, a strona skarżąca twierdzi, że nie otrzymała upomnienia?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne dotyczące grzywny w celu przymuszenia może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, zgodnie z § 2 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. W związku z tym, zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oparty na braku doręczenia upomnienia, jest bezzasadny. Sąd oddalił skargę, uznając postanowienie organu o odmowie umorzenia postępowania za zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec A. K. i E. P.-K. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących grzywny w celu przymuszenia, opłaty egzekucyjnej i kosztów upomnienia. Pełnomocnik strony wniósł o umorzenie postępowania, argumentując m.in. brakiem doręczenia upomnienia i nieprawidłowym adresem do korespondencji. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Strona wniosła skargę do WSA, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... czerwca 2018 r., nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] - [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku A.K. i E.P.-K., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] [...], z dnia [...].11.2017 r. nr: • [...], obejmującego należność z tytułu grzywny w celu przymuszenia w kwocie należności głównej [...] zł.. którego podstawą prawną wystawienia było postanowienie z dnia [...].07.2017 r. nr [...], • [...], obejmującego należność z tytułu opłaty egzekucyjnej w kwocie należności głównej [...] zł., którego podstawą prawną wystawienia było postanowienie z dnia [...].07.2017 r. nr [...], • [...], obejmującego należność z tytułu kosztów upomnienia w kwocie należności głównej [...] zł., którego podstawą prawną wystawienia było upomnienie z dnia [...].03.2016 r. nr [...]. Celem realizacji należności dochodzonych na podstawie ww tytułów wykonawczych, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] - [...] działając na podstawie art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wystosował do [...] S.A. zawiadomienie z dnia [...].12.2017 r. nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienie doręczono bankowi w dniu [...].12.2017 r.. natomiast na adres A. K. i E. P.-K., tj. ul. K., [...] W., wraz z ww. tytułami wykonawczymi w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu [...].01.2018 r. Z akt sprawy wynika. że tytułem realizacji powyższego zawiadomienia o zajęciu bank przekazał w dniach [...].12.2017 r. i [...].02.2018 r. łączną kwotę [...] zł.. która pokryła część należności dochodzonej tytułem wykonawczym nr [...]. Pismem z dnia [...].01.2018 r., pełnomocnik Strony złożył wniosek w sprawie umorzenia "postępowania egzekucyjnego w sprawie zakończonej postanowieniem nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - w wysokości [...] zł. w związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] [...] z dnia [...].01.2016 r. nr [...]". Pełnomocnik Strony stwierdził, że A.K. przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie otrzymał upomnienia, z uwagi na co zaistniała przesłanka z art. 59 §1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniósł również, że A.K. i E.P.-K. od 2002 r. nie pozostają w związku małżeńskim na dowód czego załączył kserokopię wyroku. Ponadto wskazał. że A.K. od 2004 r. nie zamieszkuje pod adresem ul. K.,W., dlatego też korespondencja kierowana do A.K. na ww. adres jest kierowana pod nieprawidłowy adres. Korespondencji kierowanej do A.K. nie odbiera również E.P.-K., która wraz z ustaniem małżeństwa nie jest do tego uprawniona. Adresem do korespondencji A.K. jest ul. P.,[...] W.. Postanowieniem z dnia [...].03.2018 r. nr [...](doręczonym pełnomocnikowi Strony w dniu [...].03.2018 r.), Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] - [...], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie godząc się z ww. rozstrzygnięciem pełnomocnik Strony złożył zażalenie. Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnego postanowienia Dyrektor IAS w pierwszej kolejności zacytował treść art. 59 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej także jako: u.p.e.a.) a następnie wskazał, że ogólna zasada wyrażona w pierwszym zdaniu przepisu art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiąca, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, nie jest nieograniczona. Bowiem w końcowej części tego samego zdania, zawarty został wyjątek, który brzmi "chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią". Uprawniony jest zatem, na gruncie wskazanej regulacji, wniosek, że przesłanie upomnienia jest niezbędnym warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jednak pod warunkiem, że przepisy szczególne nie rozstrzygają tej kwestii w inny sposób, niż wynika z ogólnej zasady. Dyrektor IAS zwraca uwagę, że w tytule wykonawczym nr [...] w pozycji nr 9 w części "E" podano podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia, tj. § 2 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30.10.2014 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1494 z późn. zm.), w tytule wykonawczym nr [...] w pozycji nr 9 w części "E" podano § 2 pkt 7 ww. rozporządzenia, natomiast w tytule wykonawczym nr [...] w pozycji nr 9 w części "E" podano § 2 pkt 6 ww. rozporządzenia. Powyższe Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 15 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którą minister właściwy do spraw finansów publicznych uzyskał uprawnienie do określenia należności pieniężnych co do których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. W związku z czym, w ww. rozporządzeniu, Minister Finansów zawarł katalog zwolnień z doręczenia upomnienia, wskazując m.in. w § 2 pkt 8, iż są to grzywny w celu przymuszenia nakładane w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym, w § 2 pkt 7, iż są to koszty egzekucyjne, natomiast w § 2 pkt 6, iż są to koszty upomnienia. W związku z powyższym argument Strony, iż zaistniały przesłanki wymienione w art. 59 §1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, okazał się nietrafny i stanowisko organu egzekucyjnego w tym zakresie jest prawidłowe. Prawidłowe jest również stanowisko organu egzekucyjnego w zakresie uznania za niezasadne argumentów pełnomocnika Strony podniesionych na poparcie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczących faktu, iż A.K. i E.P.-K. od 2002 r. nie pozostają w związku małżeńskim. Wierzyciel w piśmie z dnia [...].02.2018 r. nr [...] wskazał. iż dokonał analizy zapisów w Księdze Wieczystej nr [...] ustanowionej dla nieruchomości położonej przy ul. K. w W., z której wynika, że pomimo zapadłego wyroku rozwodowego przedmiotowa nieruchomość, jako składnik majątku stanowiący współwłasność ustawową majątkową małżeńską, nie uległa podziałowi ułamkowemu i brak jest informacji o przeprowadzonej rozdzielności majątkowej. Odnosząc się do argumentu dotyczącego kwestii, iż A.K. od 2004 r. nie zamieszkuje pod adresem ul. K., [...] W., zaś jego adresem do korespondencji jest adres ul. P.,[...] W., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uznaje za prawidłowe stanowisko organu egzekucyjnego, dotyczące kierowania korespondencji do A.K. i E.P.-K. na adres [...] W., ul. K., zgodnie ze zgłoszonymi do Urzędu Skarbowego [...] -[...] danymi adresowymi. Poza tym wskazać należy, że art. 9 pkt 1d ustawy z dnia 13.10.1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 869 ze zm.) mówi, że w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. W przedmiotowej sprawie Strona w zgłoszeniu identyfikacyjnym osoby fizycznej nie prowadzącej samodzielnie działalności gospodarczej NIP-3 z dnia [...].04.1996 r.. wskazała adres miejsca zamieszkania W. ul. K.. W związku z brakiem aktualizacji danych w tym zakresie był to jedyny adres do korespondencji wprowadzony do Centralnego Rejestru Podatników na podstawie formalnego zgłoszenia aktualizacyjnego. Ponadto w dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym, tj. w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-38 za 2016 r. Strona również wskazała adres zamieszkania W. ul. K.. Organ podkreśla nadto, że wierzyciel w piśmie z dnia [...].02.2018 r. nr [...] wskazał, iż w oparciu o dane pochodzące z rejestru mieszkańców [...] [...] ustalił adres zamieszkania A.K., którym jest adres ul. K.. [...] W.. W powyższym rejestrze nie stwierdzono informacji o zmianie adresu zameldowania A.K., bądź adresie korespondencyjnym. Powyższe dane znajdują również potwierdzenie w wypisie z rejestru gruntów dla działki ewid. Nr [...] położonej przy ul. K. w W.. Odnosząc się do pism z dnia [...].04.2018 r. wniesionych w tym samym dniu, organ zauważa, że co do zasady środek zaskarżenia winien być objęty jednym pismem procesowym. Co prawda dopuszcza się możliwość uzupełnienia środka zaskarżenia, jednakże uzupełnienie to winno nastąpić przed upływem terminu na jego wniesienie. W rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-[...] z dnia [...].03.2018 r. nr [...], zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu [...].03.2018 r. Powyższe postanowienie zawierało pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia, t.j. prawie wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Termin ten upływał w dniu [...].03.2018 r. i w tym dniu pełnomocnik Strony wniósł zażalenie, w treści którego wskazał. że Strona nie jest zadowolona z wydanego postanowienia. Kwestia ta była zatem przedmiotem rozpoznania przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w [...]. Natomiast pisma z dnia [...].04.2018 r., w których pełnomocnik Strony podnosi kolejne kwestie i wskazuje, że wnosi je w związku z powyższym zażaleniem złożone zostały po upływie terminu na wniesienie środka zaskarżenia na ww. postanowienie i z uwagi na to – zdaniem organu nie ma on podstaw aby przystąpić do ich merytorycznego rozpoznania. Wyżej opisane postanowienie zaskarżył A.K. zarzucając mu naruszenie: • art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; • art. 42 §1 kpa. oraz art. 44 5 4 kpa.; • art. 80 kpa. wzw. z art. 77 kpa. wzw. z art. 7 kpa.; Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: • rozpoznanie skargi w zakresie zaskarżenia, także poza zakresem zarzutów stosownie do art. 134 p.p.s.a.; • uchylenie w całości skarżonego postanowienia; • zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowane nią postanowienie nie narusza prawa. Art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo nie doręczono upomnienia mimo, iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Nawet więc brzmienie powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż doręczenie upomnienia nie zawsze jest bezwzględnie wymagane. Potwierdzeniem takiej wykładni cytowanego wcześniej przepisu jest wydane w oparciu o art. 15 § 5 u.p.e.a. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U z 2014 r. 1494). Z § 2 pkt 8 tegoż rozporządzenie wynika, że egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy dotyczy grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Sąd podkreśla, iż z takim właśnie obowiązkiem wiąże się postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie, albowiem na dłużników A.K. i E.P.-K. nałożono grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] . Wobec powyższego nie może być uznany za trafny zarzut naruszenia przez organ art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Sąd nie uznaje za uzasadniony także zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a.dot. doręczenia a mianowicie art. 42 § 1 oraz 44 § 4, 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wnika, iż były uzasadnione podstawy wskazujące na uznanie, iż adres zamieszkania skarżącego to adres: ul. K. [...], [...]-[...] [...]. Takie dane adresowe skarżący wskazał przecież Urzędowi Skarbowemu [...]-[...]. Identyczne dane adresowe zostały podane przez niego w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za 2016 r. (PIT-38). Potwierdzeniem prawidłowości adresu, o którym mowa były również dane pochodzące z rejestru mieszkańców [...], w którym nie ujawniono informacji o zmianie adresu zameldowania skarżącego. Wspomniany adres znalazł wreszcie potwierdzenie w wypisie z rejestru gruntów dotyczącego działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej przy ulicy K. w W.. Organ egzekucyjny miał więc uzasadnione podstawy aby kierować korespondencję przeznaczoną dla skarżącego właśnie na ten adres. Poza tym skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Wiedział również o wcześniejszych postępowaniach, które zakończyły się orzeczeniami, którym się nie podporządkowywał co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Jeśli zmienił miejsce pobytu w toku tychże postepowań winien powiadomić o tym organy rozpatrujące jego sprawy a tego nie uczynił. Wobec powyższego za całkowicie bezpodstawny Sąd uznaje także zarzut naruszenia art. 80, 77 i 7 k.p.a. Reasumując Sąd stwierdza, że stanowisko skarżącego w tym także jego wnioski dowodowe zmierzają w istocie do utrudnienia, czy wręcz uniemożliwienia prowadzonej przeciwko niemu egzekucji, która jest konsekwencją braku podporządkowania się przez niego orzeczeniom wydanym przez legalnie działające organy państwa. Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło