II SA/Wa 1881/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P.H. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania na listę najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. P.H. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę nr [...] z [...] czerwca 2018 r., którą Zarząd Dzielnicy [...] na podstawie § 12 uchwały nr LXIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajdowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r., poz. 3937 ze zm.), odmówił zakwalifikowania i umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy, ponieważ uznał, że nie spełnia on określonych prawem wymagań do zawarcia umowy najmu takiego lokalu. W zaskarżonej uchwale organ podał, że z wniosku P.H. o najem lokalu socjalnego oraz jego wyjaśnień złożonych w toku postępowania wynika, że wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego i obecnie mieszka w schronisku dla bezdomnych. P.H. do 2009 r. mieszkał z rodzicami, w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W latach 2009 -2011 r. zamieszkiwał razem z dziewczyną przy ul. [...] w W., później wynajmował kwatery pracownicze w M. i w P. (nie posiada umów najmu), mieszkał na działce u znajomego oraz w noclegowniach. We wrześniu 2016 r. trafił do Szpitala [...], później do Szpitala [...] w O. Po jego opuszczeniu przebywał w [...], od [...] sierpnia 2017 r. do chwili obecnej mieszka w Schronisku dla Bezdomnych "[...]". Skarżący podał, że jest niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym (P.H. przedłożył orzeczenie o niepełnosprawności wydane do dnia [...] kwietnia 2020 r.). Zarząd Dzielnicy [...] wyjaśnił, że stosownie do § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajdowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, poddał analizie warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania wnioskodawcy, warunki mieszkaniowe jego wstępnych, z punktu widzenia możliwości zamieszkania przez niego w tych lokalach. Na tej podstawie stwierdził, że P.H. nie pozostaje w trudnych warunkach mieszkaniowych w rozumieniu § 4 pkt 1 uchwały. Nie ma bowiem przeszkód, aby skarżący zamieszkał z rodzicami w trzypokojowym mieszkaniu (o pow. mieszkalnej 35,20 m2 i pow. użytkowej 48,30 m2)., które dobrowolnie opuścił w 2009 r. P.H. w skardze do Sądu na uchwalę nr [...] z [...] czerwca 2018 r. Zarządu Dzielnicy [...] podniósł, że kiedy w 2009 r. opuszczał lokal był uzależniony od alkoholu i pozostawał w "ostrym konflikcie" z rodzicami. Ojciec w 2008 r. wymeldował go z lokalu i od tego czasu był bezdomny. Skarżący podał, że chciał wrócić do mieszkania rodziców, jednak oni odmawiali. Po opuszczeniu szpitali, mieszkał u rodziców przez tydzień, skąd przeniósł się do ośrodka, gdzie mieszka do dziś. P. H. podkreślił, że "nie widzi możliwości powrotu do domu, ponieważ rodzinny konflikt nie wygasł z upływem lat" i zarzucił, że organ podejmując zaskarżoną uchwałę "nie rozpoznał dokładnie" jego sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej. Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawach dotyczących zawarcia umowy najmu lokali jest prowadzone na podstawie § 21-30 uchwały, nie zaś przepisów k.p.a. To na wnioskodawcy ciąży dowód wykazania, że spełnia przesłanki do umieszczenia go na liście oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego. Organ nie prowadzi jakiegokolwiek postępowania dowodowego, lecz jest obowiązany ocenić wniosek o zawarcie umowy w oparciu o § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały. Organ dodał, że z wniosku P.H. nie wynika, aby konflikt rodzinny i choroba alkoholowa stanowiły przyczynę wyprowadzenia się skarżącego od rodziców. Te okoliczności zostały podniesione przez niego dopiero w skardze do Sądu, co więcej nie zostały poparte żadnymi dowodami. W piśmie z [...] lutego 2019 r. adw. T.J. ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego, podniósł, że z § 4 pkt 1 w zw. z 12 uchwały z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy wynika, że przy ocenie wniosku o najem lokalu socjalnego należy brać po uwagę aktualny stan faktyczny, a nie sprzed 10 lat. W rozpatrywanej sprawie kluczowe jest to, że P.H. jest osobą bezdomną i znajduje się w niedostatku. Zdaniem pełnomocnika, zaskarżona uchwała została więc podjęta z naruszeniem tych przepisów, a także art. 15 w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. Pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonego do pisma oświadczenia E. i L. H. z [...] grudnia 2018 r . na okoliczność niemożliwości zamieszkania z rodzicami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 23 ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.), umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 1. Z przepisu § 12 uchwały nr LXIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajdowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, podjętej na podstawie delegacji zawartej w art. 21 ust.1 pkt 2 tej ustawy, wynika, że umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Zgodnie zaś z § 4 pkt 1 uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą która nie posiada tytułu prawnego do lokalu, jest bezdomna lub pozostaje w trudnych warunkach mieszkaniowych oraz znajduje się w niedostatku. W zaskarżonej uchwale organ stwierdził, że skarżący, który nie posiada tytułu pranego do lokalu, nie pozostaje w trudnych warunkach mieszkaniowych w rozumieniu § 4 pkt 1 uchwały z 2009 r., ponieważ, zdaniem organu nie ma przeszkód aby zamieszkał u rodziców w mieszkaniu spełniającym kryteria powierzchniowe określone w tym przepisie. Zdaniem Sądu to stanowisko organu jest nieprawidłowe. W świetle § 11 ust. 1 uchwały z 9 lipca 2009 r. lokale socjalne należą do mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. Stąd przesłanki uzyskania prawa najmu lokalu socjalnego należy oceniać na podstawie § 4 pkt 1 i § 12 tej uchwały. Nie ulega wątpliwości, że powinny być one spełnione na dzień podjęcia rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Wspomniane przepisy § 4 pkt 1 i § 12 uchwały warunkują możliwość zakwalifikowania i umieszczenia wnioskodawcy na liście osób oczekujących : bezdomnością albo pozostawaniem w trudnych warunkach mieszkaniowych, określonych w § 4 pkt 1 uchwały, nieposiadaniem tytułu prawnego do lokalu oraz pozostawaniem w niedostatku. Z treści § 4 pkt 1 uchwały wynika, zdaniem Sądu, że wymaganie bezdomności pełni funkcję alternatywy w stosunku do wymagania pozostawania w trudnych warunkach mieszkaniowych. Nie sposób bowiem uznać kogoś jednocześnie za bezdomnego i zamieszkującego w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej. Jeżeli zatem skarżący jest bezdomny i tego faktu organ w postępowaniu w tej sprawie nie zakwestionował, to nie było podstaw do oceniania jego warunków mieszkaniowych, w szczególności w oparciu o okoliczności sprzed kilku lat. Nie uzasadnia dostatecznie takiego działania § 22 ust. 2 pkt 5 ppkt a i b uchwały, nakazujące poddanie wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania i warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględniać możliwości zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Badanie okoliczności wymienionych w tych przepisach służyć ma ustaleniu, czy bezdomność albo trudne warunki mieszkaniowe mają charakter rzeczywisty, nie powstały np. na użytek starania się o lokal socjalny i w związku z tym czy istnieje realna możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy przez powrót do stanu poprzedniego. Organ powołując się na fakt, że skarżący zamieszkiwał do 2009 r. wraz z rodzicami w ich mieszkaniu stwierdził, że nie ma przeszkód aby zamieszkał ponownie u rodziców w mieszkaniu spełniającym kryteria powierzchniowe określone w § 4 pkt 1 uchwały. Ta konkluzja jest gołosłowna i bezzasadna w świetle wyjaśnień skarżącego. Nie odnosi się i uwzględnia okoliczności towarzyszących opuszczeniu przez niego mieszkania rodziców, tego że wyprowadził się od rodziców jeszcze w 2009 r., ojciec wymeldował go z tego mieszkania, skarżący był uzależniony od alkoholu, między nim a rodzicami istnieje cały czas konflikt. W związku z tym nie sposób przyjąć, że nie ma przeszkód aby zamieszkał ponownie u rodziców. Rodzice nie mają przecież obowiązku przyjęcia do mieszkania dorosłego syna, z którym pozostają w konflikcie, prawdopodobnie z powodu jego alkoholizmu. Konkludując należy stwierdzić, że organ błędnie ocenił możliwości zamieszkania skarżącego u jego rodziców, naruszając w ten sposób § 4 pkt 1 w zw. z § 12 uchwały z 9 lipca 2008 r. i z tego powodu skarga zasługuje na uwzględnienie. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.