IV SA/Wa 221/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.K na pismo-decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2018r., znak: [...] w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku w sprawie zniesienia klauzuli tajności oświadczenia o stanie majątkowym postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 21 listopada 2018r. P.K (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo-decyzję Ministra Sprawiedliwości (dalej: organ) z dnia [...] listopada 2018 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję-pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2018r. znak:[...] o zniesieniu klauzuli tajności "zastrzeżone" odnośnie do informacji zawartych w oświadczeniu o stanie majątkowym za 2017r. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że pismo z dnia [...] listopada 2018r. traktuje jako decyzję w rozumieniu art. 127 § 3 K.p.a. wydaną na skutek złożonego przez niego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podkreślił, że oba akty (decyzje-pisma z dnia [...] listopada i [...] sierpnia 2018r.) nie zawierają istotnych elementów koniecznych dla decyzji administracyjnej, w szczególności – pomimo treści art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. nie zawierają uzasadnienia faktycznego i prawnego wskazującego na odmienną argumentację niż przedstawiona przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...]. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 87 § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2018r. poz. 23 ze zm.) - dalej: u.s.p. w tym, że uprawnionym do zniesienia klauzuli tajności "zastrzeżone" odnośnie informacji zawartych w oświadczeniu o stanie majątkowym złożonym przez sędziego jest wyłącznie Minister Sprawiedliwości, a nie zastępujący go podsekretarz stanu. Jednocześnie zaznaczył że ww. art. wynika, że możliwe jest objęcie tajnością informacji zawartych w oświadczeniu majątkowym jeśli "mogłoby powodować" to zagrożenie dla sędziego bądź jego rodziny, a nie "powodowałoby" zagrożenie. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja narusza jego prawo do korzystania z ochrony objęcia oświadczenia majątkowego klauzulą tajności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a. ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd bada przede wszystkim jej dopuszczalność. W tym aspekcie chodzi mianowicie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem zaskarżone pismo, według skarżącego decyzja nie znajduje się w katalogu z art. 3 § 2 P.p.s.a. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżone rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 87 § 6 u.s.p., nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani też nie stanowi innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 87 u.s.p. Zgodnie z art. 87 § 1 zd. 1 u.s.p. sędziowie (...) są obowiązani do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Przepis art. 87 § 2 u.s.p. stanowi, że oświadczenia o stanie majątkowym sędziowie sądów powszechnych składają właściwemu terytorialnie prezesowi sądu apelacyjnego. Jawne informacje zawarte w oświadczeniach o stanie majątkowym podmiot uprawniony do odebrania oświadczenia udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 oraz z 2017 r. poz. 933), nie później niż do dnia 30 czerwca każdego roku. Ponadto zgodnie z art. 87 § 6 u.s.p. informacje zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w § 1, są jawne, także co do imienia i nazwiska, z wyjątkiem danych adresowych, informacji o miejscu położenia nieruchomości, a także informacji umożliwiających identyfikację ruchomości. Na wniosek sędziego, dyrektora sądu lub zastępcy dyrektora sądu, który złożył oświadczenie, podmiot uprawniony do odebrania oświadczenia może zdecydować o objęciu informacji zawartych w oświadczeniu ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", określoną w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych, jeżeli ujawnienie tych informacji mogłoby powodować zagrożenie dla składającego oświadczenie lub osób dla niego najbliższych. Minister Sprawiedliwości jest uprawniony do zniesienia tej klauzuli w odniesieniu do oświadczeń, o których mowa w § 1, złożonych przez sędziów. Zdaniem Sądu, jak wspomniano wyżej, zaskarżone pismo (decyzja) nie stanowi decyzji administracyjnej lub innej formy działania administracji publicznej, która podlegałby kontroli sądowoadministracyjnej. Posłużenie się określeniem w art. 87 § 6 u.s.p., że podmiot uprawniony "może zdecydować o objęciu informacji zawartych w oświadczeniu ochroną" nie oznacza, że rozstrzygnięcie tego podmiotu ma charakter decyzji administracyjnej. Ponadto rozstrzygnięcie nie stanowi także aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a. W świetle wypracowanego stanowiska doktryny dla uznania określonej prawnej formy działania organu administracji za akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., powinna się ona charakteryzować następującymi elementami, a mianowicie: 1. nie może być decyzją ani postanowieniem wydanym w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, zaskarżalnymi na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.; 2. musi mieć charakter zewnętrzny, tj. zostać skierowana do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność; 3. powinna zostać skierowana do konkretnego, zindywidualizowanego adresata, 4. ma dotyczyć spraw z zakresu administracji publicznej, a więc obejmować władcze działania organów administracji publicznej, którymi o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie podmiot wykonujący administrację publiczną, a adresat jest tym działaniem związany; 5. powinna obejmować uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (zob. T.W (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie VI, WK 2016 , J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie V, Lexis Nexis 2011). Zaskarżone pismo (decyzja) zostało wydane w ramach procedury składania oświadczeń majątkowych przez sędziów sądów powszechnych, uregulowanej w u.s.p. Dotyczy sprawy ściśle związanej z organizacją sądów powszechnych, podległością służbową oraz ustrojową pozycją sędziów, którzy w tym zakresie są organizacyjnie i służbowo podporządkowani prezesowi sądu. Utajnienie albo brak zgody na utajnienie danych zawartych w oświadczeniu sędziego sądu powszechnego, czy to przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, Krajową Radę Sądownictwa czy też jak w niniejszej sprawie Ministra Sprawiedliwości jest prerogatywą uprawnionego podmiotu, podejmowaną w zakresie prawa konstytucyjnego i ustrojowego, a nie w sferze administracji publicznej, podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej. Rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości o zniesieniu klauzuli tajności jest ostateczne i wiążące zarówno sędziego, którego oświadczenie dotyczy jak również prezesa sądu apelacyjnego, na którym ciąży obowiązek udostępnienia tego oświadczenia w Biuletynie Informacji Publicznej. Podobne stanowisko na tle art. 87 u.s.p. wyraził Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach w postanowieniu z dnia [...] września 2018r., sygn. akt [...] Zaskarżone pismo (decyzja) mogłoby podlegać kontroli sądowoadministracyjnej, gdyby przepisy u.s.p. zawierały takie regulacje, jednakże nie przewidują one właściwości sądów administracyjnych w tej sprawie. Nie przewidują jej także przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 412), do której odwołuje się art. 87 § 6 u.s.p. W tej pierwszej ustawie kognicja sądów administracyjnych ograniczona jest do spraw wymienionych w jej rozdziale 6, wśród których nie ma spraw dotyczących nadania klauzuli tajności. W piśmiennictwie podnosi się, że sąd administracyjny odrzuci skargę z uwagi na brak właściwości tego sądu do rozpoznania danej sprawy. Nastąpi to w szczególności wtedy, gdy skarga będzie dotyczyła aktu i czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.), sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 P.p.s.a.), jak również sprawy objętej właściwością sądów powszechnych (zob. M.J, A.W, P.W R.H, M.W (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. 5, Warszawa, 2017, s. 378-379). Podobne stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z [...] kwietnia 2011r., sygn. akt [...], Legalis, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] listopada 2014r., sygn. akt [...] Legalis). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że sprawa nie podlega jego kognicji i działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.