VII SA/Wa 1709/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-13
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący placówkę oświatową (Powiat) ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie jakości wody ciepłej w instalacji do wymogów sanitarnych, czy też odpowiedzialność ta spoczywa na dyrektorze placówki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prowadzący placówkę oświatową (Powiat) ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków w placówce, w tym za stan techniczno-sanitarny instalacji wody ciepłej. Obowiązki dyrektora placówki nie wyłączają odpowiedzialności organu prowadzącego, wynikającej wprost z przepisów ustawy Prawo oświatowe, w szczególności z art. 10 ust. 1. Przepisy rozporządzenia dotyczące dyrektora nie mogą zwalniać organu prowadzącego z jego ustawowych obowiązków.Stan faktyczny
Państwowa Inspekcja Sanitarna stwierdziła przekroczenie norm bakterii w ciepłej wodzie użytkowej w Specjalnym Ośrodku. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nakazał Powiatowi, jako organowi prowadzącemu Ośrodek, doprowadzenie jakości wody do wymogów prawnych. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy. Powiat wniósł skargę, zarzucając, że adresatem decyzji powinien być Ośrodek, a nie organ prowadzący.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Powiatu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Powiatu K na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku oddala skargę
Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Powiat [...] , utrzymał w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] marca 2018 r. znak [...] którą nakazano Powiatowi [...] doprowadzić jakość wody ciepłej w instalacji wody ciepłej użytkowej w Specjalnym Ośrodku [...] Nr [...] do wymogów zgodnych z załącznikiem nr 5 Część A rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. poz. 2294), to jest do wartości poniżej 100 jtk bakterii [...] sp. w 100 ml wody oraz udokumentować powyższe wynikiem badania wody w terminie do 30 czerwca 2018 r.
Przedstawiając stan faktyczny organ wskazał, że w dniu 20 lutego 2018 r. w ramach urzędowej kontroli upoważnieni pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] pobrali do badań laboratoryjnych cztery próbki wody z instalacji wody ciepłej [...] w [...] . W wyniku przeprowadzonych badań w dwóch próbkach wody stwierdzono przekroczenia wartości parametrycznych bakterii [...] sp. określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi: 168 jtk/100 ml wody - kuchnia - powrót (próbka [...] ); 235 jtk/100 ml wody - internat (próbka [...]). W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w dniu [...] marca 2018 r. wydał ocenę jakości wody znak [...] w której stwierdził niezgodność wody w próbkach 18/HK/18/2 oraz 18/HK/18/4 z wymaganiami określonymi w załączniku nr 5 Część A rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Mając na względzie powyższe wyniki badań wody [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nakazał Powiatowi [...] doprowadzić jakość wody ciepłej w instalacji wody ciepłej użytkowej w [...] w [...] do wymogów zgodnych z załącznikiem nr 5 Część A rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r.
Powiat [...] odwołując się od ww. decyzji zarzucił, że obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem jako strona w zaskarżonej decyzji powinien zostać wskazany Specjalny Ośrodek [...] Nr [...] .
Rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że zgodnie ze statutem [...] w [...] , Ośrodek jest jednostką budżetową, natomiast organem prowadzącym Ośrodek jest Starostwo Powiatowe w [...] . Organ zwrócił uwagę na art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, zgodnie z którym organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność (zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy szkoła i placówka może być zakładana i prowadzona m.in. przez jednostkę samorządu terytorialnego, w tym przypadku - Powiat [...] ); do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.
GIS wskazał też na art. 57 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów; nadzorowi podlega w szczególności prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem oraz przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów.
Zdaniem organu odwoławczego powyższe regulacje prawne stanowią materialnoprawną podstawę do nałożenia na organ prowadzący placówkę obowiązku doprowadzenia jakości wody ciepłej w instalacji wody ciepłej użytkowej w [...] w [...] do wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W ocenie organu lI instancji adresatem obowiązku określonego w decyzji powinien być zatem organ prowadzący [...] w [...]- Powiat [...].
Powiat [...] złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2018 r. Zarzucił naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, poprzez przyjęcie, że Powiat [...] jest zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości w zakresie wskazanym w decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy adresatem decyzji - na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6 poz. 69) - winien być Specjalny Ośrodek [...] Nr [...] . W ocenie skarżącego decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2018 r. jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Powiat [...] wskazał, że obowiązek zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole, zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia, ciąży na dyrektorze szkoły, który zapewnia także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek.
Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 68 ust.1 pkt 1 i 6 ustawy Prawo oświatowe, dyrektor szkoły kieruje działalnością szkoły i reprezentuje ją na zewnątrz oraz wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę lub placówkę. Dyrektor placówki może zatem reprezentować ją na zewnątrz w zakresie stosunków o charakterze administracyjnym, których stroną jest kierowana przez niego placówka. Skarżący zarzucił, że organ I instancji nie uwzględnił zatem, że to szkoła jest jednostką organizacyjną, która winna spełniać określone przepisami wymagania bezpieczeństwa i higieny nauki i pracy, nie zaś organ prowadzący, który sprawuje funkcje nadzorcze w zakresie przestrzegania przepisów obowiązujących w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracowników i uczniów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
W niniejszej sprawie w ramach przeprowadzonej przez państwową inspekcję sanitarną kontroli w Specjalnym Ośrodku [...] Nr [...] w [...] stwierdzono, że ciepła woda użytkowa nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. z 2017 r. poz. 2294). W związku ze stwierdzonymi naruszeniami wymagań higienicznych i zdrowotnych, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 27 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nakazał Powiatowi [...] doprowadzić jakość wody ciepłej w instalacji wody ciepłej użytkowej do wymogów zgodnych z załącznikiem nr 5 część A ww. rozporządzenia i udokumentować powyższe wynikiem badania wody w terminie do 30 czerwca 2018 r.
Powiat [...] , będący organem prowadzącym Specjalny Ośrodek [...] Nr [...], kwestionując wydane w sprawie decyzje, stoi na stanowisku, że adresatem omawianego obowiązku winna być ww. placówka, wywodząc powyższe z art. 57 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego i § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach.
Sąd nie podziela argumentacji skarżącego. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że z obowiązujących przepisów wynika obowiązek zachowania przez organ prowadzący szkołę lub placówkę (a zatem Powiat [...] w rozpoznawanej sprawie) jej budynku w odpowiednim stanie techniczno-sanitarnym. Ustawodawca odpowiedzialnością za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki obciążył organ prowadzący szkołę lub placówkę. Wynika to wprost z art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (pkt 1), wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie (pkt 3).
Z woli ustawodawcy obowiązek we wskazanych zakresach został wprost i bezpośrednio nałożony na podmiot prowadzący szkołę. Choć w praktyce podmiot prowadzący szkołę wykonuje swoje uprawnienia poprzez dyrektora szkoły, bezpośrednio nią zarządzającego, to jednak obowiązki dyrektora szkoły nie mogą wyłączać obowiązków spoczywających na organie prowadzącym, wypływających wprost z przepisów ustawy.
Niezasadne jest twierdzenie Powiatu [...], że jego obowiązki, jako organu prowadzącego placówkę, ograniczone są jedynie do nadzoru nad przestrzeganiem w placówce przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów. Taki pogląd strona wyprowadza z treści art. 57 Prawa oświatowego, z którego wynika m.in., że organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, a w tym zakresie nadzorowi podlega w szczególności prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi, a także gospodarowania mieniem; przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów.
Zdaniem Sądu pogląd, zgodnie z którym organ prowadzący szkołę lub placówkę miałby pełnić wyłącznie wąsko rozumiane funkcje nadzorcze, byłby uzasadniony wówczas, gdyby dyrektor szkoły lub placówki miał wyraźnie wyznaczoną przez przepisy prawne sferę samodzielności organizacyjnej i finansowej. Zaznaczyć trzeba, że taka interpretacja przede wszystkim jednak sprzeczna jest z art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego, który jednoznacznie zalicza obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki do zadań organu prowadzącego szkołę. Przepis art. 57 Prawa oświatowego przewiduje obowiązki nadzorcze względem prowadzonej szkoły, które jednak nie mogą być rozumiane jako zwalniające organ prowadzący placówkę z obowiązków wynikających z art. 10 tej samej ustawy.
Nie można też podzielić argumentacji skarżącego, że podstawę do nałożenia na Specjalny Ośrodek [...] nr [...]obowiązku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowi § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6 poz. 69, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem dyrektor szkoły lub placówki zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek. Obowiązek dyrektora zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu jest skorelowany z obowiązkami organu prowadzącego szkołę, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa oświatowego. Nie może też budzić wątpliwości, że w sytuacji treściowej kolizji przepisów rozporządzenia oraz ustaw właściwych w sprawie należy stosować przepisy ustawowe. Przepis § 2 ww. rozporządzenia nie może być zatem odczytywany jako zwalniający organ prowadzący szkołę z ciążących na nim obowiązków ustawowych i nie mógł stanowić podstawy prawnej do nałożenia na Specjalny Ośrodek [...] Nr [...]obowiązku usunięcia stwierdzonych w tej placówce uchybień.
Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] marca 2018 r., którą nakazano Powiatowi [...] doprowadzić jakość wody ciepłej w Specjalnym Ośrodku [...] Nr [...]do wymogów zgodnych z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, jest zatem prawidłowa, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło