I SA/Gd 1035/18

WyrokWSA w Gdańsku2019-02-13

Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji ustalającej łączny wymiar zobowiązania pieniężnego tylko jednemu ze współwłaścicieli nieruchomości, na której znajdują się grunty podlegające zarówno podatkowi rolnemu, jak i podatkowi od nieruchomości, stanowi naruszenie prawa, które skutkuje koniecznością uchylenia tej decyzji?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji ustalającej łączny wymiar zobowiązania pieniężnego tylko jednemu ze współwłaścicieli nieruchomości nie stanowi naruszenia art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym, jeśli odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika w imieniu obojga współwłaścicieli. Uchybienie w postaci doręczenia decyzji tylko jednemu ze współwłaścicieli, mimo skierowania jej do obojga, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organu podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący K. Cz. i L. Cz. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą łączny wymiar zobowiązania pieniężnego na rok 2018. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące doręczania pism łącznie małżonkom, niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenia całego materiału dowodowego i oparcia rozstrzygnięcia na nieaktualnych danych z ewidencji gruntów, a także niezawieszenie postępowania w związku z wnioskiem o aktualizację danych w ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. Cz. i L. Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 11 września 2018 r. nr SKO [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2018 oddala skargę. Decyzją z dnia 23 kwietnia 2018 r. Burmistrz ustalił L. i K. C. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w kwocie 1.074,00 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik podatników zarzucając naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez doręczenie wszelkich pism w sprawie łącznie małżonków C. oraz art. 194 § 1 w zw. art. 191 i art. 187 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na podstawie nieaktualnych w dniu wydania decyzji, danych zawartych w dokumencie urzędowym - ewidencji gruntów i budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 11 września 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium w uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że nakaz płatniczy jest decyzją wymiarową, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, której specyfika polega na tym, że można w niej wymierzyć więcej niż jeden podatek, a ponadto przy współwłasności gruntów może być ona wystawiona na któregokolwiek ze współwłaścicieli, chyba że gospodarstwo rolne prowadzi w całości jeden z nich wówczas nakaz wystawia się na te osobę. Kolegium podniosło, że wystarczy doręczyć decyzję (nakaz płatniczy) osobie, na którą akt ten jest wystawiany. Skutkiem takiego doręczenia jest powstanie solidarnego zobowiązania pozostałych podmiotów (współwłaścicieli), którym zgodnie z istotą łącznego zobowiązania pieniężnego nie doręcza się decyzji podatkowej powołującej do życia zobowiązaniowy stosunek prawny. Przedmiotem opodatkowania objęto zarówno grunty podlegające podatkiem rolnym jak i podatkiem od nieruchomości, a więc zdaniem SKO zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 6c ustawy o podatku rolnym. Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie doręczenie nakazu płatniczego tylko jednemu z współwłaścicieli gospodarstwa rolnego nie stanowi naruszenia art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym. Jak wynika z akt sprawy, nakaz płatniczy odebrał w dniu 26 kwietnia 2018 r. K. C., o czym świadczy jego podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej zawierającej nakaz płatniczy. Zdaniem Kolegium, skoro organ I instancji skierował decyzję na obojga małżonków (współwłaścicieli przedmiotów opodatkowania) to konsekwentnie powinien doręczyć odrębnie każdemu z nich nakaz płatniczy, jednakże to uchybienie w świetle art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. SKO zauważa bowiem, że odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika także w imieniu L. C. Nie pozostaje także bez znaczenia przywoływana przez organ I instancji okoliczność, iż w poprzednich latach podatkowych taki sposób doręczenia nakazu płatniczego nie był kwestionowany przez podatników. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: - art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez doręczanie wszelkich pism w sprawie łącznie małżonkom C., w sytuacji gdy stronami postępowania są oboje małżonkowie nie zaś małżeństwo, pisma wobec tego powinny być doręczane każdemu z nich z osobna oraz pisma powinny być imienne, czyli powinny wskazywać stronę jako indywidualnie oznaczonego adresata, - art 194 § 1 w zw. z art. 191 i art. 187 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na podstawie nieaktualnych w dniu wydania obu decyzji, danych zawartych w dokumencie urzędowym - ewidencji gruntów i budynków, - art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji gdy wydanie decyzji było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Starostę w przedmiocie wniosku skarżących o zaktualizowanie danych dotyczących przedmiotowych nieruchomości objętych podatkiem od nieruchomości, a zawartych w prowadzonej przez Starostę ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę sposobu korzystania z gruntów rolnych, gruntów ornych, pastwisk stałych i nieużytków na użytek gruntowy B – tereny mieszkaniowe. W uzasadnieniu skarżący odnośnie doręczenia zaskarżonej decyzji podkreślają, że zaskarżona decyzja adresowana do obojga małżonków powinna być odrębnie doręczona każdemu z nich. Podważają zasadność i skuteczność doręczenia przedmiotowej decyzji skarżącej L. C, przy czym bez znaczenia uznają fakt udzielenie przez L. C. pełnomocnictwa do wniesienia odwołania jak i skargi do sądu. Również w przedmiotowej sprawie pani L. C. nie upoważniała małżonka do odbioru korespondencji. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy również w opinii skarżących istniały podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji – Burmistrz Gminy, w związku z wnioskiem strony z dnia 17 maja 2018 r. miał wiedzę o wniosku skarżących o zmianę w ewidencji gruntów i budynków dotyczących należących do nich nieruchomości położonych we wsi B a objętych decyzją podatkową. Co więcej organ I instancji powziął informację o złożeniu przedmiotowego wniosku przez skarżących przed przesłaniem akt do organu II instancji. W tej sytuacji, zasadne było zawieszenie postępowania podatkowego z uwagi na konieczność ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii podstawy wymiaru przedmiotowego podatku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo jedynie SKO wskazało, że również zarzut dotyczący niezawieszenia postępowania jest także niezasadny, gdyż ewentualne zmiany klasyfikacyjne przedmiotów opodatkowania działają na przyszłość, a nie wstecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona do sądu decyzja nie narusza prawa w stopniu skutkującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Otóż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Stosownie do brzmienia art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio. Z kolei art. 6c ust. 2 tej ustawy stanowi, że łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę. Jak trafnie podkreśliło SKO - nakaz płatniczy jest decyzją wymiarową, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, której specyfika polega na tym, że można w niej wymierzyć więcej niż jeden podatek, a ponadto przy współwłasności gruntów może być ona wystawiona na któregokolwiek ze współwłaścicieli, chyba że gospodarstwo rolne prowadzi w całości jeden z nich wówczas nakaz wystawia się na tę osobę. Wystarczy zatem doręczyć decyzję (nakaz płatniczy) osobie, na którą akt ten jest wystawiany. Skutkiem takiego doręczenia jest powstanie solidarnego zobowiązania pozostałych podmiotów (współwłaścicieli), którym zgodnie z istotą łącznego zobowiązania pieniężnego nie doręcza się decyzji podatkowej powołującej do życia zobowiązaniowy stosunek prawny. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że przedmiotem opodatkowania objęto zarówno grunty podlegające podatkiem rolnym jak i podatkiem od nieruchomości, a więc zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 6c ustawy o podatku rolnym. W niniejszej sprawie bezsporne jest doręczenie nakazu płatniczego tylko jednemu z współwłaścicieli gospodarstwa rolnego. Nie stanowi to jednak naruszenia art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym. Kolegium zasadnie wywodzi, że skoro organ I instancji skierował decyzję na obojga małżonków (współwłaścicieli przedmiotów opodatkowania) to konsekwentnie powinien doręczyć odrębnie każdemu z nich nakaz płatniczy, jednakże to uchybienie w świetle art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika także w imieniu L.C. Za bezzasadny w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy również zarzut "niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na podstawie nieaktualnych w dniu wydania obu decyzji, danych zawartych w dokumencie urzędowym - ewidencji gruntów i budynków". Otóż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wynika z tego, ze podatki lokalne (m. in. podatek od nieruchomości oraz podatek rolny) ustalane są w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego Organy podatkowe obu instancji oparły swoje rozstrzygniecie na aktualnym dokumencie urzędowym, czyli ewidencji gruntów i budynków. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, brak było podstaw również do zawieszenie postepowania w sprawie na podstawie art. 201 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, albowiem ewentualne zmiany klasyfikacyjne przedmiotów opodatkowania działają na przyszłość, a nie wstecz. Niezrozumiały jest także zarzut nierozpatrzenia całego materiału dowodowego w sytuacji gdy pełnomocnik nie wskazuje jakie materiały dowodowe nie zostały włączone do akt podatkowych w sprawie podatku za 2018 rok oraz nie składa żadnych wniosków dowodowych. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) sąd skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło