II SA/Kr 1404/18
WyrokWSA w Krakowie2019-02-14
Skład orzekający: Magda Froncisz, Małgorzata Łoboz, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów, która skutkuje nieznacznym przesunięciem granic działek i potencjalnym ograniczeniem dojazdu, może zostać uznana za zgodną z prawem, jeśli różnica wartości gruntów przed i po scaleniu nie przekracza 3% i uczestnik postępowania nie zgłaszał zastrzeżeń w toku postępowania przed organem I instancji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a różnica wartości gruntów przed i po scaleniu nie przekroczyła dopuszczalnego progu 3%. Podkreślono, że uczestnik postępowania został prawidłowo powiadomiony o jego wszczęciu i miał możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do projektu scalenia, czego świadomie zaniechał. Sąd uznał, że celem postępowania nie jest rozwiązywanie konfliktów między współwłaścicielami, a ewentualne problemy z udrożnieniem drogi wewnętrznej mogą być rozwiązane na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt scalenia gruntów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, wskazując na pogorszenie warunków gospodarowania, nadmierne zawężenie drogi wewnętrznej, brak faktycznej możliwości dojazdu do działek oraz brak czynnego udziału w postępowaniu. Organy administracji uznały, że projekt scalenia został wykonany prawidłowo, a różnica wartości gruntów nie przekroczyła dopuszczalnego progu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 23 sierpnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia skargę oddala.
Starosta [...] decyzją z dnia 7 czerwca 2018 r. znak: [...] na podstawie art. 2 ust. 1 i 4, art. 3 ust. 1 i 2, art. 8 ust 1-2 i 4, art. 23 ust. 1, art. 27 ust. 1 i ust. 3-4, w zw. z art. 33, art. 28 ust. 1, art. 29, art. 30 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2018 r. póź. 908, dalej: "u.s.w.g.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. póz. 1257 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") postanowił:
I. zatwierdzić projekt scalenia gruntów części wsi S. , gm. [...] o powierzchni 625.5891 ha, uwidoczniony na mapie obszaru scalenia stanowiącej załącznik n 1, do niniejszej decyzji, z uwzględnieniem rejestru szacunku porównawczego po scaleniu, zgodnie z załącznikiem nr 2 – "Wykaz zmian danych ewidencyjnych";
II. określić przebieg nowych granic nieruchomości wydzielonych w wyniku scalenia, który oznaczony został na mapie obszaru scalenia kolorem czerwonym;
III. znieść bez odszkodowań służebności gruntowe ciążące na gruntach objętych scaleniem w księgach wieczystych szczegółowo wskazanych
punkcie III;
IV. na zgodny wniosek zainteresowanych stron znieść prawo współwłasności nieruchomości szczegółowo wskazanych w punkcie IV. 1 i 2;
V. przenieść obciążenia wpisane do ksiąg wieczystych urządzonych dla nieruchomości objętych scaleniem, na grunty wydzielone w wyniku scalenia, za wyjątkiem obciążeń wymienionych w pkt IV niniejszej decyzji;
VI. zobowiązać uczestników scalania, którzy otrzymali grunty o wyższej wartości niż posiadali przed scaleniem, do dokonania należnych wpłat na konto Starostwa Powiatowego w [...] na wskazany rachunek
w terminie dwóch miesięcy od daty zatwierdzenia projektu scalenia, tj. od daty kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna;
VII. wskazać, że uczestnicy scalenia, którzy otrzymali grunty o niższej wartości niż posiadali przed scaleniem, w terminie dwóch miesięcy od daty zatwierdzenia projektu scalenia, tj. od kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna, otrzymają należne im dopłaty;
VIII. ustalić terminy i zasady objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych
w wyniku scalenia, jak w załączniku nr 3 do niniejszej decyzji zatytułowanym: "Terminy i zasady objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia w obszarze scalenia";
IX. uwzględnić zastrzeżenia do projektu scalenia złożone przez D. K., T. J., Z. K., K. S., K. D., S. i M. D. oraz K. i M. K.;
X. uznać jako bezzasadne zastrzeżenia do projektu scalenia złożone przez B. N.;
XI. o przejściu na własność Gminy [...] gruntów wydzielonych na cele użyteczności publicznej, tj. drogi dojazdowe do pól, oznaczone jako działki nr [...] o łącznej powierzchni 4.1825 ha, z chwilą kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna;
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż celem wszczętego z urzędu postępowania scaleniowego było złagodzenie negatywnych skutków dezorganizacji przestrzennej we wsi S. , gm. [...] wynikającej z realizacji inwestycji drogowej – autostrady A4. W dalszej kolejności organ przedstawił przebieg postępowania scaleniowego, przyczyny uwzględnienia części zgłoszonych zastrzeżeń oraz uznania za bezzasadne pozostałych zastrzeżeń do projektu scalenia oraz końcową ocenę projektu scalenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: B. N., M. B., reprezentowana przez M. L., J. B., T. P., E. O., T. C. oraz M. L., kwestionując prawidłowość wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w zakresie gruntów stanowiących własność ww. osób.
Wojewoda decyzją z dnia 23 sierpnia 2018 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust 1 u.s.w.g. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 7 czerwca 2018 r. znak [...] w zakresie odwołań złożonych przez B. N., M. B., reprezentowaną przez M. L., J. B., T. P., E. O., T. C. oraz M. L..
Orzekając w ten sposób Wojewoda wskazał, że wniesione odwołania nie zasługują na uwzględnienie, gdyż skarżący uczestnicy scalenia gruntów otrzymali należne ekwiwalenty zamienne, zaś ewentualne niezadowolenie przydziałem ekwiwalentu, nie jest argumentem wystarczającym dla podważenia legalności decyzji, a kontrola uznaniowych rozstrzygnięć sprowadza się do oceny prawidłowości "ważenia" interesów i życzeń poszczególnych osób. Wojewoda podkreślił, iż jakkolwiek organy prowadzące scalenie muszą w miarę możliwości uwzględniać interesy wszystkich uczestników scalenia, to jednak nagromadzenie interesów indywidualnych, z natury różnych, powoduje, ż ich pełna realizacja w takim postępowaniu nie zawsze jest możliwa. Interesy tych uczestników scalenia, którzy nie akceptują scalenia, chronione są odpowiednią procedurą procesu scaleniowego, w ramach której projektowane rozwiązania mają być ujawniane, uprawnienie do udziału w podejmowaniu najbardziej istotnych decyzji należy do wszystkich zainteresowanych, zgłaszane zastrzeżenia mają być rozpatrywane komisyjnie, wreszcie uczestnicy reprezentowani są przez wybraną przez siebie radę. Organ II instancji stanął na stanowisku, iż w rozpatrywanej sprawie zachowane zostały wszystkie wymienione elementy procedury scaleniowej.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się J. B., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego
i postępowania, tj.:
- art. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów poprzez pogorszenie warunków gospodarowania gruntami, których Skarżący jest współwłaścicielem – jako że poprzez nadmierne zawężenie (przesunięcie) pozostawionej w granicach działki Skarżącego drogi wewnętrznej, został on pozbawiony faktycznej możliwości dojazdu do pozostałych działek, których jest współwłaścicielem, natomiast stwierdzenie tej okoliczności byłoby możliwe na podstawie przeprowadzonych na terenie oględzin (oględziny te wykazałyby, że po pierwsze – brak jest faktycznej możliwości dojazdu do działek Skarżącego od drogi publicznej oraz że po drugie – w rzeczywistości doszło do nadmiernego przesunięcia granicy drogi wewnętrznej ze wschodu na zachód skutkiem czego część niezarośniętego pasa gruntu przypadła działkom sąsiadującym, nienależącym do Skarżącego, a w granicach jego działki pozostawiono pas składający się z zadrzewień i zakrzewień nie widoczny na mapach geodezyjnych),
- art. 6, 7, 8 § 1, 11, 77 § 1 i 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i przeprowadzenia jego wszechstronnej oceny, w wyniku czego Organ II instancji błędnie ustalił, że możliwość przejazdu Skarżącego przez drogę wewnętrzną (działka [...]) do działek, których jest współwłaścicielem nie została ograniczona – podczas gdy:
? faktycznie działka [...] nie stanowi w całości tylko i wyłącznie drogi wewnętrznej (w części jest porośnięta zadrzewieniami i zakrzewieniami nieuwzględnionymi na mapie geodezyjnej, co wpływa na szerokość przejazdu),
a okoliczność ta możliwa była do ustalenia w drodze oględzin, nadto
? z uwagi na konflikt wewnętrzny współwłaścicieli, w praktyce możliwość poszerzenia drogi wewnętrznej poprzez wycięcie istniejących zakrzewień jest niemożliwa, co organ mógł ustalić w drodze przesłuchania Stron postępowania,
- art. 6, 7, 8 § 1, 11, 77 § 1 i 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i przeprowadzenia jego wszechstronnej oceny, w wyniku czego Organ II instancji błędnie ustalił, że Skarżący ma nieskrępowany dojazd do swoich działek od drogi publicznej, podczas gdy takiego dojazdu faktycznie nie ma,
- art. 85 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin działki, co pozwoliłoby ustalić Organowi II instancji, że w wyniku zmiany granic działek Skarżącego, w tym granic działki obejmującej drogę wewnętrzną, zostanie on pozbawiony faktycznej możliwości dojazdu do swoich działek (tj. zarówno poprzez drogę wewnętrzną jak i drogę publiczną),
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącemu czynnego udziału
w postępowaniu, który nie został poinformowany o wszczęciu postępowania, nadto informacji takiej z przeszkód faktycznych (zamieszkanie poza gminą) nie mogli uzyskać inni współwłaściciele działek – przez co Skarżący i pozostali współwłaściciele zostali pozbawienia możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu scalenia,
- art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu odwoławczym tych osób, które wspólnie ze Skarżącym są współwłaścicielami działek, co do których złożył on odwołanie.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w zaskarżonym zakresie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I Instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota kontroli administracyjnej publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia
Roozpoczynając, na wstępie wskazać należy, że celem scalenia gruntów – jak wynika z art. 1 u.s.w.g. – jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Postępowanie scaleniowe może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek uczestników postępowania. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.s.w.g. wszczęcie postępowania scaleniowego lub wymiennego następuje w drodze postanowienia starosty, a zatem odmiennie niż ma to miejsce w przypadku większości spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych w trybie przepisów k.p.a., które poza nielicznymi przypadkami, nie określają formy wszczęcia postępowania. W art. 7 ust. 3 i 4 u.s.w.g. wskazane zostało natomiast, iż postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego odczytuje się na zebraniu uczestników scalenia, zwołanym przez starostę, a ponadto wywiesza się je na okres 14 dni w lokalach urzędów gmin, na których terenie są położone grunty objęte scaleniem, oraz na tablicach ogłoszeń we wsiach, których grunty tworzą obszar scalenia, przy czym z chwilą upływu wskazanego terminu, postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego uważa się za doręczone wszystkim uczestnikom scalenia.
Ustawa o scaleniu i wymianie gruntów nie nakłada na uczestników scalenia obowiązku czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu,
a jedynie przyznaje uczestnikom takiego postępowania szczegółowo wskazane
w ustawie uprawnienia, z których mogą, lecz nie muszą skorzystać. Przykładem takiego uprawnienia jest m.in. możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do projektu scalenia w terminie 14 dni od dnia okazania projektu scalenia gruntów (art. 25 u.s.w.g.).
O terminie okazania projektu scalenia uczestnicy są zawiadamiani przez starostę przez obwieszczenie lub w inny, zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, sposób publicznego ogłaszania (art. 31 u.s.w.g.). Z treści art. 8 ust 1 i 2 u.s.w.g. wynika, iż uczestnik scalenia co do zasady otrzymuje grunty o równej wartości szacunkowej
w zamian za grunty dotychczas posiadane, przy czym w sytuacji gdy wydzielenie gruntów o równej wartości szacunkowej jest technicznie niemożliwe lub gospodarczo nieuzasadnione, za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie podglądem, istotne
i konieczne jest zarówno to, aby cel scalenia, czyli stworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania został zrealizowany odnośnie z każdego z wydzielonych w wyniku scalenia gospodarstw rolnych, jak i to, aby każdy z uczestników scalenia otrzymał w jego wyniku pełny ekwiwalent swego gospodarstwa pod względem wartościowym i ilościowym. Powyższe powoduje, iż nawet rzeczywiście zaistniałe
w jednostkowym przypadku naruszenie indywidualnego interesu uczestnika scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowano podstawową zasadę wydzielenia gruntów określoną w art. 8 ust. 1 u.s.w.g. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 635/16).
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż postępowanie scaleniowe obejmujące działki należące do skarżącego zostało wszczęte z urzędu postanowieniem Starosty [...]
z dnia 11 września 2014 r. Postanowienie to zostało odczytane na zebraniu uczestników scalenia w dniu 21 września 2014 r., a następnie wywieszone w trybie określonym w art. 7 ust. 3 ww. ustawy. Wbrew zatem stanowisku J. B., został on prawidłowo powiadomiony o wszczęciu postępowania scaleniowego. Ta okoliczność jest bardzo istotna z punktu widzenia zarzutów skargi. Czym innym jest bowiem sytuacja, gdy uczestnik scalenia nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania, a czym innym sytuacja odwrotna, gdy wiedział o scaleniu, a co za tym idzie – mógł wziąć czynnie udział w postępowaniu. Jest to istotne z uwagi na rozmach organizacyjny postępowania i wielość uczestników scalenia. Nieco wyżej wspomniano, że jest to postępowanie specyficzne i wyjątkowe pod względem organizacyjnym, tak więc stworzono dla tej procedury wyjątkowe zapisy proceduralne. W efekcie, o ile zachowano przepisy procedury, to uczestnik scalenia, który ma możliwość korzystać ze swych uprawnień, a tego nie czyni, występując z zarzutami po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, musi się liczyć z tym, że nie zostaną one uwzględnione. Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Skoro J. B. nie wziął czynnie udziału w postępowaniu, to rzutuje to na ocenę jego zarzutów.
W tym miejscu wskazać należy również, że w toku prowadzonego postępowania J. B. został zgodnie z wymogami określonymi w art. 31 u.s.w.g. powiadomiony o terminie okazania projektu scalenia gruntów. Zgodnie z tym przepisem , o terminach zebrań uczestników scalenia, o wyłożeniu do publicznego wglądu wyniku oszacowania gruntów, lasów oraz sadów, ogrodów, chmielników oraz innych upraw specjalnych, o terminie okazania projektu scalenia gruntów – starosta zawiadamia uczestników scalenia przez obwieszczenie lub w inny, zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, sposób publicznego ogłaszania. Miał on zatem możliwość czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, w tym przypadku w oględzinach. Jednocześnie wskazać należy, iż w postępowaniu scaleniowym udział wziął brat skarżącego S. B. (co potwierdza karta uczestnika scalenia – k.303, 305 i 307 akt administracyjnych I instancji) ), a tym samym poza domniemaniem wynikającym z dokonania publicznego obwieszczenia o scaleniu, wskazane fakty świadczą o tym, że J. B. w sposób oczywisty wiedział o scaleniu.
Sąd podziela pogląd Wojewody o prawidłowości zatwierdzonego przez Starostę [...] projektu scalenia gruntów części wsi S. , gm. [...] o powierzchni 625.5891 ha, uwidocznionego na mapie obszaru scalenia stanowiącej załącznik n 1 do decyzji Starosty z dnia 7 czerwca 2018 r.
W starym stanie J. B. był współwłaścicielem 5 działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] w jedn. rej. 42 o łącznej powierzchni 2,4888 ha i wartości 29,41 punktów. W nowym stanie wydzielono 4 działki o powierzchni 2,4672 ha i wartości 28,75 punktów szacunkowych. Różnica wartości gruntów przed i po scaleniu wynosi 2,24 %, a zatem nie przekracza dopuszczalnej wartości 3%. Zauważyć przy tym trzeba, że mapa dołączona do postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego zawiera stan ewidencyjny jeszcze przed podziałem działki nr [...] /k.41 akt adm./, natomiast w rejestrze gruntów figuruje działka nr [...] po podziale /k. 304 verte i 306 verte akt adm../. Jak słusznie zauważył organ II instancji, działki nr [...] i [...] połączono w jedną działkę o numerze [...], przy czy aktualnie cała działka ma dostęp do drogi publicznej ( vide – mapa dołączona do zatw. proj. scalenia – k. 234 akt adm.)
W starym stanie J. B. posiadał również udział w prawie własności działki nr [...], jedn. rej. 1313 o powierzchni 0,1155 ha i wartości 1,16 punktów szacunkowych (karta uczestnika scalenia nr [...] - akta organu I instancji 305-306). W nowym stanie wydzielono 1 działkę o powierzchni 0,1110 ha i wartości 1,18 punktów szacunkowych. Różnica wartości gruntów przed i po scaleniu wynosi 1,72 %, a zatem nie przekracza dopuszczalnej wartości 3%. Jest to działka drogowa, odnośnie której skarżący wskazuje, że wraz z przesunięciem granic doszło do tego, że na działce drogowej rosną drzewa. Wojewoda wskazał, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika, iż stan działek przed i po scaleniu pozostał taki sam, dokonano jedynie nieznacznych korekt przebiegu granicy, zaś działka nr [...] (stare oznaczenie), stanowiąca drogę dojazdową pozostała w gospodarstwie skarżącego i pozostałych współwłaścicieli. Wojewoda nie zgodził się z twierdzeniami odwołującego się, iż działka nr [...] została zajęta przez sąsiednią działkę i jego stanowisko jest słuszne. Analiza zatwierdzonego projektu scalenia potwierdza, że dokonano jedynie niewielkiego przesunięcia działki nr [...] na obszarze, gdzie biegła w granicy z sąsiednią nieruchomością (aktualnie działka [...]). Potwierdza to mapa projektu scalenia /k.234 akt adm/, na której wprowadzono nowe oznaczenie tej działki, a to [...]. Na mapie tej widoczna jest korekta w stosunku do poprzedniego przebiegu i jest ona nieznaczna.
Wobec powyższego za niezrozumiałe uznać należy twierdzenia skarżącego, iż został on pozbawiony faktycznej możliwości dojazdu do swoich działek, bowiem dwie z posiadanych przez niego działek zgodnie z projektem scalenia gruntów przylegają bezpośrednio do drogi publicznej, a dojazd do pozostałych działek został nadal zapewniony przez drogę wewnętrzną, która została jedynie nieznacznie przesunięta w stosunku do stanu sprzed podziału.
Zwrócić przy tym uwagę należy na fakt, iż uzasadniając brak możliwości przejazdu przez drogę wewnętrzną (poprzednio działka [...]) do należących do niego działek J. B. wskazał na wyznaczenie drogi wewnętrznej na obszarze, którego oczyszczenie z drzew i krzewów nie jest możliwe ze względu na wewnętrzny konflikt współwłaścicieli działki. Zauważyć w tym miejscu należy, iż nie jest celem postępowania scaleniowego rozwiązywanie ewentualnych konfliktów pomiędzy współwłaścicielami poszczególnych działek. W zaistniałym stanie faktycznym J. B. może wszak skorzystać z rozwiązań przewidzianych w prawie cywilnym co do sposobu zarządu rzeczą wspólną w sytuacji braku możliwości uzyskania zgody współwłaścicieli na udrożnienie drogi wewnętrznej. Skarżący nie podał, kto ze współwłaścicieli jest uczestnikiem konfliktu. Nie wiadomo zatem, czy jest to S. B., najprawdopodobniej brat skarżącego; nie ma zatem powodów, by tak zakładać. Istotne jest, że wskazany S. B. brał czynnie udział w procedurze scaleniowej, także co do przedmiotowej drogi, co wynika z karty uczestnika scalenia /k.303 i 305/. Oznacza to, że jeden ze współwłaścicieli nieruchomości zaakceptował projekt korekty granic co do działki drogowej nr [...].
Nie doszło w przedmiotowej sprawie także do naruszenia art. 6, 7, 8 § 1, 11, 77 § 1 i 107 k.p.a. W ocenie Sądu postępowanie przed organami obu instancji zostało przeprowadzone rzetelnie, zgromadzono wyczerpujący materiał dowodowy i dokonano wszechstronnej jego oceny. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego spełnia wszelkie wymogi proceduralne i zawiera omówienie wszystkich istotnych wątków sprawy.
W zakresie podniesionego przez skarżącego zarzutu obrazy art. 85 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin działki przez organ II instancji zwrócić należy uwagę na fakt, iż wobec prawidłowo przeprowadzonej procedury scaleniowej przez organ I instancji brak było podstaw do przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym dowodu z oględzin lub też dowodu z przesłuchania strony. Ze względu na specyfikę procedury scalenia, to przede wszystkim na etapie postępowania przed organem I instancji J. B. winien zgłaszać ewentualne uwagi co do sposobu podziału i ewentualnych negatywnych konsekwencji, jakie będzie on zmuszony ponieść z tego tytułu. Jak wyżej wskazano J. B. został prawidłowo powiadomiony o terminie okazania projektu scalenia gruntów, a zatem miał możliwość skorzystania z przysługującego mu uprawnienia do zgłoszenia zastrzeżeń do przedmiotowego projektu, czego świadomie zaniechał. Na tym etapie prowadzonego postępowania, podnoszone przez J. B. uwagi do projektu scalenia muszą zostać uznane za bezskuteczne. Jak to wyjaśnił NSA w wyroku z 13 czerwca 2018r. II OSK 1706/13 (Lex nr 2509161), "scalenie gruntów cechują rozwiązania mające charakter techniczny. Stanowi ono zbiorowy zabieg urządzeniowo – rolny przy opracowywaniu projektu, którego organy administracyjne korzystają z pewnej swobody. Jest ona niezbędna dla wybrania optymalnego w danych warunkach rozwiązania, przy jednoczesnym uwzględnieniu – w miarę możliwości- interesów i wniosków wszystkich uczestników scalenia. Rozstrzygnięcie organów w tym zakresie ma niewątpliwie charakter uznaniowy. Powoduje to, że kontrola Sądu ograniczać się może jedynie do oceny, czy nie posiadają one cech dowolności".
Co do zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu odwoławczym tych osób, które wspólnie ze skarżącym są współwłaścicielami działek, co do których złożył on odwołanie, to jest on całkowicie bezzasadny. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że w sytuacji nie brania udziału w postępowaniu administracyjnym danej osoby, uprawnienie do składania zarzutów w tym zakresie w skardze do sądu administracyjnego przysługuje tej osobie, a nie innym stronom. Jak słusznie wskazał NSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 lipca 2017 r. II OSK 2920/15, LEX nr 2378159: "Tylko podmiot twierdzący, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu, ponieważ zgodnie z art. 147 zd. 2 k.p.a., wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Skoro inne podmioty nie mogą skutecznie powoływać się na ww. przesłankę wznowieniową, to nie mogą również żądać wyeliminowania decyzji administracyjnej z powodu tego uchybienia, niejako w zastępstwie podmiotów uprawnionych. Tylko od woli strony pominiętej w postępowaniu administracyjnym zależy czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia postępowania, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mogą skutecznie podnieść zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., powołując się na to, że któraś ze stron postępowania nie brała w nim udziału".
Z powyższych względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło