VI SA/Wa 2376/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-14
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś-Dębecka, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, uwzględniając prawidłową kwalifikację osi pojazdu i stosowne przepisy prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Pomimo początkowych wątpliwości co do kwalifikacji osi pojazdu, zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumentacja ze starostwa, pozwolił na jednoznaczne ustalenie przekroczeń nacisku na osi, masy całkowitej, szerokości i wysokości pojazdu. Okazane zezwolenie kategorii III było niewystarczające i nieważne w dniu kontroli, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
W sprawie kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi napędowej, dopuszczalnej masy całkowitej, wysokości i szerokości pojazdu członowego przewożącego koparkę gąsiennicową. Organy nałożyły karę pieniężną za przejazd bez wymaganego zezwolenia. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ odwoławczy i ponownym postępowaniu, organy ponownie nałożyły karę, opierając się na informacjach ze starostwa dotyczących konstrukcji pojazdu. WSA oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref.staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 września 2018 roku, sygn. akt II GSK 2485/16 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1103/15 oddalającego skargę ww. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia: 1) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2) zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. N. kwotę 2 025 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] maja 2013 roku w P. na ul. L. (droga krajowa nr [...] o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t) kontroli drogowej został poddany pojazd członowy, należący do skarżącego, którym przewożona była koparka gąsiennicowa (ładunek niepodzielny). W wyniku ważenia pojazdu kontrolujący stwierdzili przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej o 2,4 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 24%) przekroczenie dmc o 2,3 t (przekroczenie o 5,75 %), przekroczenie wysokości pojazdu o 0,15 m (przekroczenie o 3,75%), przekroczenie szerokości pojazdu o 0,65 m (przekroczenie o 25,49%).
Uznając wobec powyższych wyników pojazd skarżącego za nienormatywny, na przejazd którego nie było zezwolenia [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] sierpnia 2013 roku nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Na skutek odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2013 roku uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał bowiem, że z protokołu kontroli, nie wynika jakie były odległości pomiędzy poszczególnymi osiami. Przedmiotem kontroli był dwuosiowy ciągnik siodłowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] nr rej. [...]. Z treści protokołu wynika, że kontrolowany pojazd członowy wyposażony był w " pojedynczą oś napędową, podwójną oś napędową, pojedynczą oś nienapędową, podwójną oś nienapędową oraz podwójną oś nienapędową. Organ II instancji podniósł, że w treści zaskarżonej decyzji organ wskazał, że nacisk "osi napędowej" wyniósł 12 400 kg, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 2 400 kg, z czego wynika, że kwalifikuje tę oś jako pojedynczą, lecz w żaden sposób nie wyjaśnił tego stanowiska. W związku z powyższym organ I instancji ponownie prowadząc postepowanie w sposób jednoznaczny powinien ustalić konstrukcje osi kontrolowanego ciągnika siodłowego i naczepy. W tym celu powinien wystąpić do Starostwa Powiatowego – miejsca rejestracji ciągnika i naczepy (producenta) w zakresie ustalenia w jakie osie wyposażony jest pojazd członowy. Dopiero po bezspornym ustaleniu rodzaju osi pojazdu, organ dokona kwalifikacji naruszenia w kontekście stwierdzonych nacisków.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2014 roku ponownie nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie ze wskazaniami Głównego Inspektora Transportu Drogowego zasięgnął informacji w Starostwie Powiatowym w [...] na temat konstrukcji pojazdu skarżącego i na tej podstawie ustalił, że posiada on: - pierwsza oś- pojedyncza napędowa, druga oś- pojedyncza oś napędowa, trzecia oś – oś składowa potrójnej osi nienapędowej, czwarta oś – oś składowa potrójnej osi nienapędowej, piąta oś – oś składowa potrójnej osi nienapędowej. Mając powyższe na uwadze a takie wyniki kontroli organ stwierdził, że przekroczenie nastąpiło na drugiej osi o 2400 kg, przekroczenie dmc o 2300 kg, przekroczenie wysokości o 0,15 m, przekroczenie szerokości pojazdu o 0,65 m. W tej sytuacji pojazd był nienormatywny z uwagi na brak zezwolenia na przejazd kat. VII, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 15 000 złotych.
W następstwie złożonego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2015 roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości stanowisko w niej zawarte.
Od decyzji z dnia [...] lutego 2015 roku P. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznając, że decyzja ta odpowiada prawu, wyrokiem z dnia 12 listopada 2015 roku sygn. akt VI SA/Wa 1103/15 oddalił skargę w całości.
W następstwie złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 września 2018 roku, II GSK 2485/16 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzając od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania w sprawie. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd II instancji uznał, że zarzut strony dotyczący naruszenia przepisów postępowania tj. m.in. art. 141 § 4 p.p.s.a. należy uznać za zasadny, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niedostatecznie wyjaśnił i uzasadnił, czy druga z osi ciągnika siodłowego została prawidłowo uznana w oparciu o pozostały materiał dowodowy, w tym zwłaszcza dokumenty pojazdu przekazanie ze Starostwa Powiatowego w [...] za oś pojedynczą napędową, choć jeszcze w protokole kontroli organ Inspekcji Transportu Drogowego oś tę zakwalifikował jako oś podwójną napędową. W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za przedwczesne należało uznać przypisanie skarżącemu naruszenia polegającego na przekroczeniu nacisku na pojedynczą oś napędową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustalona w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jak i decyzja, wydana w I instancji nie naruszają prawa w stopniu wskazującym na ich uchylenie.
Podstawowym dowodem w sprawie był protokół kontroli pojazdu, który wykazał przekroczenie w zakresie dmc, wysokości i szerokości pojazdu. Po raz pierwszy wydając decyzję w sprawie dnia [...] sierpnia 2013 roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przyjął, że obok przekroczenia dmc, wysokości i szerokości pojazdu nastąpiło przekroczenie nacisku na osi napędowej pojedynczej o 2400 kg tj. o 24 %.
Tymczasem z protokołu kontroli wynikało, że pojazd posiada: oś pojedynczą napędową, oś podwójną napędową, oś pojedynczą nienapędową, oś podwójną nienapędową i oś podwójną nienapędową. Pomiar nacisku na podwójnej osi napędowej organ I instancji w decyzji odniósł do pojedynczej osi napędowej, nie wyjaśniając zajętego stanowiska. Uchybienie to dostrzegł organ II instancji, który decyzją z dni [...] października 2013 roku uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do organu I instancji, zlecając wyjaśnienie konstrukcji pojazdu m.in. w oparciu o informacje, o które powinien się zgłosić do Starostwa Powiatowego- miejsca rejestracji ciągnika i naczepy (producenta) w zakresie ustalenia w jakie osie wyposażony jest pojazd członowy skarżącego.
Ponownie orzekając w sprawie opierając się na dokumentach identyfikacyjnych i zaświadczeniach, przesłanych przez Starostwo Powiatowe w Z. organ I instancji przyjął, że pojazd wyposażony jest w: - pierwszą oś - pojedynczą oś napędową, drugą oś - pojedynczą oś napędową, trzecią oś – jako oś składową potrójnej osi nienapędowej, czwartą oś – jako oś składową potrójnej osi nienapędowej, piątą oś – jako oś składową potrójnej osi nienapędowej. Tę kwalifikacje osi zaaprobował Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymując decyzję organu I instancji w mocy.
Ustalenia poczynione przez organy obu instancji zdaniem Sądu znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, zgromadzonym w sprawie. Dokumentacja nadesłana przez Starostwo Powiatowe w [...] wskazuje na to, że kontrolowany ciągnik siodłowy marki [...] posiada m.in.:
- masę własną – 8250 kg,
- liczbę osi -2,
- liczbę osi napędowych -2,
- rozstaw osi -3,94 m,
- wysokość 3,30 m,
- szerokość 2,50 m,
- długość -6,165 m,
- data pierwszej rejestracji 19.04.2004 r.,
natomiast kontrolowana naczepa marki [...] posiada m.in.:
- masę własną – 11840 kg,
- dopuszczalna ładowność – 31160 kg,
- liczbę osi – 3,
- rozstaw osi – między pierwszą a drugą osią 1,40 m i między drugą a trzecią osią 1,35 m,
- wysokość 2,20 m,
- szerokość 2,50 m,
- długość – 11,60-17,60 m,
- data pierwszej rejestracji 12.02.1986 r.
Mając powyższe na uwadze organy obu instancji prawidłowo uznały, że w protokole kontroli z dnia [...] maja 2013 roku "błędnie wskazano rodzaj drugiej i trzeciej osi kontrolowanego pojazdu członowego.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, przez oś pojedynczą rozumie się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 1,8 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, a przez oś wielokrotną - zespól złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 1,8 m.
Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, przepisu ust. 1 nie stosuje się do pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, dla których przez oś pojedynczą rozumie się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 2 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, a przez oś wielokrotną - zespół złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 2 m.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia weszło w życie dnia 13 marca 2003 r.
Wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z którym rozstaw osi kontrolowanego ciągnika siodłowego to 3,94 m a rozstaw osi między osiami kontrolowanej naczepy wynosi między pierwszą a drugą osią 1,40 m i między drugą a trzecią osią 1,35 m, w oparciu o przepisy § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, rodzaje osi kontrolowanego pojazdu członowego zakwalifikować należy w następujący sposób:
— pierwsza oś - pojedyncza oś napędowa,
— druga oś - pojedyncza oś napędowa,
— trzecia oś - oś składowa potrójnej osi nienapędowej,
— czwarta oś - oś składowa potrójnej osi nienapędowej,
— piąta oś - oś składowa potrójnej osi nienapędowej.
Zgodnie z zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 50/2011 z dnia 16 listopada 2011 r., obowiązującym w czasie kontroli, ze względu na możliwe błędy wskazań wag, wynikające z pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia i błędy wynikające z cząstkowego ważenia pojazdów wieloosiowych, od ustaleń miernika wagi należy odjąć 2% wartości wskazanej przez wagę, zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg. Procedura ta pozostała w niezmienionej formie również w obecnie obowiązującym zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 16/2014 z dnia 16 czerwca 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że organy orzekające w sprawie trafnie przyjęły, że nacisk na drugiej osi ciągnika siodłowego zakwalifikowanej jako pojedyncza os napędowa wynosił 12, 4 t a więc przekraczał wartość o 2,4 t.
Mając na uwadze pozostałe wyniki uzyskane po zważeniu pojazdu tj. przekroczenie dmc o 2300 kg, przekroczenie wysokości zespołu pojazdów o 0,15 m, przekroczenie szerokości o 0,65 m kierowca winien wylegitymować się zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym kat. VII.
Przesłane przez stronę zezwolenie kategorii III nie uprawniało do przejazdu pojazdem nienormatywnym w zakresie wymiarów, nacisków osi, dmc pojazdu członowego ustalonych podczas kontroli.
Jak stanowi lp. 3 załącznika nr 1 do prd, zezwolenia kategorii III jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach publicznych:
a) o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych,
b) o szerokości nieprzekraczającej 3,2 m,
c) o długości nieprzekraczającej:
— 15 m dla pojedynczego pojazdu,
— 23 m dla zespołu pojazdów,
d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m.
Tymczasem podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej i przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego, oprócz przekroczenia dopuszczalnej szerokości i wysokości pojazdu. Poza tym zostało ono wydane dnia [...] maja 2013 r., a więc w dniu w którym miała miejsce kontrola drogowa, a jak stanowi § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych, termin ważności zezwolenia rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu następującym po dniu jego wystawienia, a więc w dniu kontroli było ono nieważne. Tym samym okazane zezwolenie było niewystarczające do uznania, iż kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie przepisami.
Według oceny Sądu wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organy orzekające w sprawie dokładnie wyjaśniły wszystkie okoliczności mające znaczenie w sprawie, a do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Sporządzone przez nie uzasadnienia decyzji odpowiadają wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.
Rodzaj i wielkość ostatecznie ustalonych przekroczeń uprawniały organy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych na podstawie art. 140 ab ust 1 pkt 3 lit. c p.r.d. Nie doszło również do naruszenia art. 140 aa ust 4 p.r.d., albowiem strona mimo wezwania przez organ nie wykazała, aby miały miejsce wskazane w tym przepisie przesłanki uwalniające ją od odpowiedzialności. W zasadzie skarżący w trakcie postępowania powoływał się przede wszystkim na okoliczność wadliwego sporządzenia protokołu oraz, że kara została na niego nałożona bez podstawy prawnej albowiem wylegitymował się zezwoleniem kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego ważnym w dacie kontroli.
Sąd stwierdza, że podnoszone przez skarżącego argumenty nie są trafne, gdyż wadliwości protokołu zostały wyjaśnione na podstawie materiałów przesłanych przez Starostwo Powiatowe w [...], poza tym Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie wykazał, że zezwolenie kategorii III nie ma zastosowania w sprawie.
Z tych wszystkich wywodów uznając zarzuty skargi za niezasadne Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło