I SA/Kr 1276/18
WyrokWSA w Krakowie2019-02-14
Skład orzekający: Inga Gołowska, Stanisław Grzeszek, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą manipulacyjną, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a wysokość tych opłat nie została ograniczona maksymalną stawką?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne mają prawo obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, w tym opłatą manipulacyjną, gdy postępowanie egzekucyjne zostaje umorzone z powodu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Jednakże, przepisy dotyczące wysokości tych opłat (art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.) zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości tych opłat. W związku z tym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy powinny wyliczyć koszty egzekucyjne, uwzględniając rzeczywiste wydatki i nakład pracy organu egzekucyjnego, zgodnie ze standardami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia wierzyciela (P. w W.) kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. przeciwko M. Sp. z o.o. Postępowanie zostało umorzone, ponieważ nie uzyskano kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wierzyciel złożył zażalenie na postanowienie o obciążeniu go kosztami, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wysokości opłat oraz Konstytucji RP. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wierzyciel zaskarżył postanowienie Dyrektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Grzeszek WSA Waldemar Michaldo Protokolant specjalista Krystyna Mech po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych).
I.
Zaskarżonym postanowieniem z 21 września 2018r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpoznaniu zażalenia P. w W. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 3 sierpnia 2018r. nr [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U 2017r. poz. 1257 ze zm. dalej-k.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 23§1, art. 64c§4 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 1314 ze zm. dalej-u.p.e.a.)-utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku M. Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych z 22 czerwca 2017r. nr [...] i [...] wystawionych przez wierzyciela P. obejmujących należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem tych środków.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., postanowieniem z 27 czerwca 2018r. nr [...] umorzył prowadzone w stosunku do zobowiązanej spółki postępowanie egzekucyjne, uznając, iż w przedmiotowym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydano w oparciu o art. 59§3 w zw z art. 59§2 u.p.e.a.
Pismem z 27 czerwca 2018r. nr [...] organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego a następnie wydał postanowienie z 3 sierpnia 2018r. nr [...]
[...] Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości złożyła zażalenie na to postanowienie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części co do obciążenia kosztami w kwocie [...]zł i orzeczenie o utrzymaniu postanowienia w mocy co do pozostałej kwoty [...]zł ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie:
1. art. 64§6 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy określona w nim opłata 1% egzekwowanej należności nie znajduje odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach a obciążenie wierzyciela
2. obowiązkiem poniesienia tych kosztów w wysokości [...] zł oraz [...] zł narusza art. 2 Konstytucji RP w zw z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP w zakresie w jakim nie określa on maksymalnej wysokości opłat,
3. art.29§2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak zastosowania w przedmiotowej sprawie w sytuacji gdy organ egzekucyjny jest zobligowany nie przystępować do egzekucji kiedy uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne,
4. art. 7§2 u.p.e.a. poprzez pobranie przez organ egzekucyjny opłaty za czynności co do których przed ich podjęciem można stwierdzić, że nie doprowadzą one do przymusowego wyegzekwowania należności w kwocie przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W uzasadnieniu zażalenia powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016r. sygn. akt: [...] który stwierdził niezgodność powołanych przepisów w zakresie w jakim nie określają one maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawą obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi było umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na ustalenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wedle art. 64c§4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.
Odnosząc się do treści wyroku TK organ odwoławczy zaznaczył, iż zgodnie ze stanowiskiem Ministra Finansów z 24 października 2016r. nr [...] sposób wykonania każdego z wyroków TK zależy od skutków jakie ten wyrok wywołuje. Wydanie wyroku TK z 28 czerwca 2016r. nie powoduje utraty mocy obowiązującej art. 64§1 pkt 4, art. 64§6 i art. 64§8 u.p.e.a. z tym, że przepisy te utraciły walor domniemania konstytucyjności w zakresie w jakim dotyczą kwestii objętych stwierdzonym przez TK pominięciem prawodawczym.
Co do zarzutu, iż organ wiedział o braku celowości tej egzekucji, to brak transakcji od 2011r. i wykreślenie podmiotu z rejestru podatników VAT nie było wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że w prowadzonym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Nie przesądzało to o bezskuteczności egzekucji.
II.
W skardze do Sądu na ostateczne w administracyjnym toku postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., P. w W. zarzuciła naruszenie:
1.przepisów prawa materialnego:
a).art. 64§6 w zw z art. 64c§4 u.p.e.a. poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej opłatą manipulacyjną w łącznej wysokości [...] zł jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy w sytuacji gdy TK w wyroku z 28 czerwca 2016r. ([...]) stwierdził niezgodność art. 64§1 pkt 4 oraz art. 64§6 u.p.e.a. z Konstytucją w zakresie w jakim nie określają one maksymalnej wysokości tych opłat,
2.przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a). art. 7, art. 8, art. 77§1 k.p.a. w zw z art. 80 k.p.a. oraz w zw z art.18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego uzasadniających naliczenie opłaty manipulacyjnej w maksymalnej wysokości jak również nie uwzględnienie skutków, jakie dla możliwości zastosowania uznanego częściowo za niezgodny z prawem art. 64§6 u.p.e.a. ma wyrok TK z 28 czerwca 2016r. ([...]),
b) art. 8 k.p.a., art. 77§1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw z art. 7§2 u.p.e.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie przez organ wbrew zasadom logiki i doświadczenia, że zasada odpowiedzialnego wszczynania i prowadzenia egzekucji wyrażona w art. 29§2 pkt 2 u.p.e.a. nie miała zastosowania w okolicznościach sprawy ponieważ fakt, że spółka nie prowadziła działalności gospodarczej od 2011r. oraz, że jest wykreślona z rejestru podatników VAT od 2013r. w ocenie organu nie przesądziło o tym, że nie posiada majątku w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikały odmienne okoliczności faktyczne, które bezsprzecznie wskazywały, że przed wszczęciem egzekucji było wiadomo, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne a w konsekwencji naruszenie także zasady wyrażonej w art. 11 k.p.a.,
c) art. 107§3 k.p.a. w zw z art. 126 k.p.a. w zw z art. 64c§7 u.p.e.a. w zw z art. 18 u.p.e.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne w kontekście jego weryfikacji w szczególności poprzez brak odniesienia się do zasadności ustalenia procentowej wysokości opłaty manipulacyjnej przy jednoczesnym nie uwzględnieniu wysokości przywołanej opłaty od takich czynników jak: poziom skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład pracy organu egzekucyjnego a w konsekwencji obciążenie skarżącego maksymalną wysokością kosztów bezskutecznej egzekucji,
d) art. 138§1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77§1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107§3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w zw z art. 124§2 k.p.a. w zw z art. 18 u.p.e.a.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
Uzasadniając skargę jej autor przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał na treść wyroku TK z 28 czerwca 2016r. sygn. akt: [...].
Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.
III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 1302 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko Moonlight Howl Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela będącego skarżącym w sprawie.
W ocenie Sądu stanowisko organu zajęte w wydanym postanowieniu, nie jest prawidłowe.
Na wstępie należy wskazać, że skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt: [...], kwestionuje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzone czynności egzekucyjne tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, na którym nie było środków, nie pozwalało na skuteczne ich wyegzekwowanie.
Odnosząc się do tego stanowiska Sąd uznaje, że organy, w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi jak również opłatą manipulacyjną, które składają się na koszty egzekucyjne.
Stosownie bowiem do treści art. 64§1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych- 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż [...] zł 20 gr. Odnosząc się do treści art. 64§1 pkt 4 u.p.e.a. to wskazać trzeba, że posłużenie się przez ustawodawcę określeniem "egzekwowanej" a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje, że ustawodawca, nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.
Wedle art. 64§6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż [...] zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 64c§1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64§1 i §6 u.p.e.a. oraz w art. 64a u.p.e.a. wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem §2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z §4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.
W odniesieniu do art. 64§1 pkt 4 u.p.e.a. jak również art. 64§6 u.p.e.a. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016r. sygn. akt: SK 31/14 orzekł m.in., że:
1. "Art. 64§1 pkt 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
2. Art. 64§6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
3. Art. 64§8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64§1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
4. Art. 64§1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64§6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji."
TK w pisemnych motywach wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64§1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64§6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."
Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę [...]zł.
Należy wskazać, że w wyroku SK [...], nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat.
Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru powyższego wyroku i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018r. sygn. akt: II FSK [...]. NSA wskazał, że "wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten-w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją-nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet-musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".
Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64§1 pkt 4 i 64§6 u.p.e.a. Przepisy te jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64§1 pkt 4 u.p.e.a. jak również opłaty manipulacyjnej o jakiej mowa w art. 64§6 u.p.e.a. Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu. Odnosząc te uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny, co skutkuje uznaniem naruszenia treści art. 64§1 pkt 4 u.p.e.a. i §6 tego przepisu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych jak i opłaty manipulacyjnej ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z wyroku SK [...].
Sąd nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia treści art. 107§3 k.p.a. Zaskarżone postanowienie zawiera wskazanie okoliczności faktycznych sprawy, wyjaśnienie podstawy prawnej, jak również szerokie odniesienie się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego jakkolwiek rozumienie tej treści polegające na uznaniu możliwości dalszego stosowania zakwestionowanych w nim przepisów bez prokonstytucyjnej ich wykładni (czyli w dalszym ciągu zgodnie z ich literalnym brzmieniem, bez ograniczenia wysokości kosztów w realiach konkretnej sprawy) nie zostało aprobowane przez Sąd.
Co do naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 29§2 pkt 2 u.p.e.a. to nie ma podstaw by uznać, że organ naruszył ich treść jak również treść 64c§7 u.p.e.a. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 29§2 pkt 2 u.p.e.a. należy zaznaczyć, że skoro organ nie znał sytuacji majątkowej zobowiązanej spółki i majątku tego nie wskazał wierzyciel, to przed przeprowadzeniem postępowania egzekucyjnego, nie był w stanie ocenić czy i jakie składniki majątkowe posiada spółka, a zatem czy majątek ten nie pozwoli na uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, co przemawiałoby za koniecznością odstąpienia od egzekucji.
Stanowisko strony skarżącej zmierza w istocie do tego, że jej zdaniem organ przed przystąpieniem do egzekucji powinien przeprowadzić swoiste rozeznanie, co do sytuacji ekonomicznej zobowiązanego i dopiero wówczas dokonać czynności egzekucyjnej, tak ażeby egzekucja była skuteczna. Stanowisko to co do zasady nie jest trafne. Zdaniem Sądu, zajęcie stanowiska przez organ o jakim mowa jest w art. 29§2 pkt 2 u.p.e.a. jest możliwe wówczas, jeżeli organ posiada już w miarę miarodajne wiadomości na temat sytuacji zobowiązanego uzyskane np. w toku wcześniej dokonywanych postępowań, czy też z informacji pozyskanych choćby od wierzyciela.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że do wydania zaskarżonego postanowienia doszło z naruszeniem art. 64§1 pkt 4 u.p.e.a. i §6 tego przepisu, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji.
Sąd działając na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił także postanowienie z 3 sierpnia 2018r. gdyż było niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205§2, art. 209 p.p.s.a. Na kwotę [...]zł składają się: zwrot uiszczonego wpis sądowy w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika-adwokata w wysokości [...] zł w oparciu o §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 265) i [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło