I OZ 1206/19

P O S T A N O W I E N I E Dnia 4 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19 w sprawie ze skargi C.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19 (dalej postanowienie z 28 marca 2019 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę C.C. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2018 r.) w przedmiocie zasiłku celowego. Sąd I instancji podniósł, że zaskarżoną decyzję doręczono skarżącej 12 października 2018 r. Decyzja zawierała pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wraz z datowaną na dzień 7 grudnia 2018 r. skargą (nadaną tego samego dnia - k. 3 akt sądowych) na decyzję z 6 września 2018 r., skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie uzasadniając tego wniosku. Postanowieniem z 14 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19 (dalej postanowienie z 14 lutego 2019 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowienie powyższe nie zostało zaskarżone [k. 13-15 akt sądowych]. Zaskarżoną decyzję, wraz ze stosownym pouczeniem o możliwości wniesienia skargi, prawidłowo doręczono skarżącej 12 października 2018 r. Tego dnia rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, określony w art. 53 § 1 ppsa. Złożoną 7 grudnia 2018 r. skargą, skarżąca zakwestionowała decyzję z [...] września 2018 r. Skarga została wniesiona po upływie 30 dniowego terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 ppsa. Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ppsa odrzucił skargę (k. 28-29 akt sądowych). Zażalenie wywiodła C.C., reprezentowana przez r. pr. M.S. Zaskarżając postanowienie z 28 marca 2019 r. w całości skarżąca zarzuciła postanowieniu naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 ppsa i art. 86 § 1 ppsa; wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; zasądzenie zwrotu kosztów procesu (k. 64-65 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja Kolegium została doręczona skarżącej dnia 12 października 2018 r. (ZPO zalegające w aktach administracyjnych). Skarga została wywiedziona 7 grudnia 2018 r. (k. 3 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi (k. 13-15 akt sądowych). Odpis postanowienia z 14 lutego 2019 r. nadano dnia 20 lutego 2019 r. na prawidłowy adres skarżącej (pieczęć urzędu nadawczego na kopercie i nr przesyłki poleconej [...] - k. 21 akt sądowych; wydruk informacji śledzenia przesyłek - załączony przez NSA w postępowaniu zażaleniowym). Z adnotacji i podpisów znajdujących się na kopercie przesyłki nie wynika, że została ona prawidłowo doręczona w trybie art. 73 § 1-4 ppsa. "Awizowanie powtórne" nastąpiło "2019-03-01"; adnotacja opatrzona jest nieczytelną parafą. Nie sposób jednak ustalić kiedy (czy w ogóle) nastąpiło pierwsze awizowanie. Pieczątka "Adresata nie zastano AWIZOWANO dnia... podpis..." jest niewypełniona, nie opatrzona datą ani podpisem doręczającego. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie wskazano, gdzie pozostawiono przesyłkę (czy w placówce pocztowej czy w urzędzie gminy); nie wskazano dnia, w którym umieszczono zawiadomienie, nie wskazano miejsca umieszczenia zawiadomienia (w drzwiach adresata albo w oddawczej skrzynce pocztowej); brak daty i podpisu doręczającego. Skoro te adnotacje i pieczęcie nie odpowiadają wymogom art. 73 § 1-4 ppsa i § 6 ust. 1, 2, § 7 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym - Dz. U. z 2015 r., poz. 1222 ze zm., brak było podstaw do dokonania ustaleń zaprezentowanych w zaskarżonym postanowieniu i uznania, że doszło do zastępczego doręczenia przesyłki (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red,. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 477-481, nb 4-9). Sąd nie może - wobec niewypełnienia części istotnych rubryk - domniemywać, które podpisy i pieczątki potwierdzają określone fakty. Dodatkowo informacja umieszczona w systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej jest niejednoznaczna. Zgodnie z nią przesyłka nr [...] została pierwszy raz awizowana 21 lutego 2019 r., powtórne awizo miało zaś nastąpić 22 lutego 2019 r. (zatem z naruszeniem art. 73 § 2 i 3 ppsa). W stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 73 § 4 ppsa i uznania przedmiotowej przesyłki za skutecznie doręczoną. Z koperty i ZPO nie wynika bowiem, że operator pocztowy dopełnił wymogów z art. 73 § 2 ppsa (k. 21 akt sądowych). Skarżąca sygnalizowała w piśmie z 4 lutego 2019 r. ("Nie dotarła do mnie wszystka korespondencja Sądu dot. tej sprawy", k. 35 akt sądowych). Brak skutecznego doręczenia skarżącej odpisu postanowienia z 14 lutego 2019 r., którym Sąd I instancji odmówił jej przywrócenia terminu do wniesienia skargi, czyniło przedwczesnym odrzucenie skargi na decyzję Kolegium ze względu na uchybienie terminu z art. 53 § 1 ppsa. Skoro postanowienie z 14 lutego 2019 r. nie uprawomocniło się w stosunku do skarżącej, należało uchylić zaskarżone postanowienie z 28 marca 2019 r. Sąd I instancji jest obowiązany prawidłowo doręczyć skarżącej postanowienie z 14 lutego 2019 r. Nie doszło do nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 ppsa; k. 22-25, 64-65 akt sądowych), gdyż skarżąca miała możność obrony swych praw. Dowiodła z resztą tego wywodząc przedmiotowe zażalenie. W postępowaniu kontrolującym postępowanie o odrzuceniu skargi nie było podstaw do odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 86 § 1 ppsa. Pismo skarżącej z 20 marca 2019 r. (k. 22-22-25 akt sądowych) spełnia wymogi zażalenia i Sąd I instancji winien mu nadać bieg po skutecznym doręczeniu postanowienia z 14 lutego 2019 r. (odpowiednio - uzasadnienie uchwały SN z 2.12. 2003 r. III CZP 90/03, OSNC 2005/2/21; uchwała SN z 5.5.1988 r. III CZP 29/88, OSNC 1989/10/151 z glosą B. Bladowskiego, OSP 1989/5/114; orzeczenia SN z: 23.8.1934 r. C I 1071/34, Zb. Urz. 1935 poz. 42; 31.5.1935 r. C I 2958/34, Zb. Urz. 1935, poz. 467; wyrok NSA z 9.7.2019 r. I OSK 1506/19, Lex 2703609). Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ppsa).