II SA/Wr 705/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-02-19
Skład orzekający: Alicja Palus, Olga Białek, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy projekt budowlany uwzględniający trzecią kondygnację nadziemną w formie tzw. antresoli, zlokalizowaną nad drugą kondygnacją i przykrytą płaskim dachem, jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza trzecią kondygnację wyłącznie w poddaszu ze stromym dachem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że projekt budowlany, który przewiduje trzecią kondygnację nadziemną w formie tzw. antresoli, nie spełnia wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten dopuszcza trzecią kondygnację wyłącznie w poddaszu ze stromym dachem, podczas gdy w analizowanym projekcie antresola była przykryta płaskim dachem i nie stanowiła poddasza. Ponadto, sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną interpretację pojęcia "antresola" oraz niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie liczby kondygnacji i rodzaju dachu. Kwestionowali również brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej i odpowiednich miejsc postojowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. i zasądził od Wojewody D. na rzecz każdego ze skarżących kwotę po 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant: Kinga Bilska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. M., A. D.-C., I. K. na decyzję Wojewody D. z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pięciu budynków mieszkalnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz każdego ze skarżących kwotę po 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent W. decyzją z dnia (...) marca 2018 r. nr (...) przyjmując w podstawie prawnej art. 28,art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1322) oraz art. 104 ustawy z dnia 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę Panu M. P. zamieszkałemu we W. przy ulicy F. (...), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą " Zakład Usługowo- Handlowo- Produkcyjny M. P.". Pozwolenie na budowę obejmowało: budowę pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej przy ul. J. we W. (oznaczenie geodezyjne: obręb K., (...), działka nr (...)).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 19 września 2016 r. Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej przy ulicy J.we W., na działce nr (...) (...) obręb K..
Organ I instancji po dokonaniu analizy akt sprawy stwierdził, że wniosek został złożony prawidłowo i zawiera wymagane przepisami prawa dokumenty niezbędne do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na kopii aktualnej mapy do celów projektowych, przyjętej do zasobu, poświadczonej za zgodność z oryginałem dla projektanta. Na mapie został uzupełniony podpis uprawnionego geodety. Projekt opatrzony jest w oryginalne podpisy projektanta oraz osób opracowujących projekt w poszczególnych branżach. Projekt został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymizujące się aktualnymi – na dzień opracowania projektu – zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy. Autor projektu dołączył również oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej – na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane. Załączony projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie i uzgodnienia, m.in.: decyzję DWKZ we W. nr (...) z dnia (...). udzielającą pozwolenie na przeprowadzenie badań archeologicznych, ostateczną decyzję Prezydenta W. z dnia (...).11.2016 r. umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji użytków rolnych zaliczanych do klasy bonitacyjnej RIVa, o powierzchni 0,1955 ha położonych na działce nr (...), obręb K.. Do wniosku o pozwolenie dołączono również oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wniosek Inwestora z dnia 19.09.2016 r. wraz z załącznikami spełnia wymagania art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane.
Wyżej opisaną decyzję odwołaniem oprotestowali G. S., I. K., A. D.- C. oraz K. M. G. S. i K. M. wnieśli o ponowne uchylenie decyzji, natomiast I. K. oraz A. D. – C. wnieśli o niewydawanie decyzji zezwalającej na budowę tej inwestycji do czasu zmiany projektu uwzględniającego przepisy prawa i umożliwienia wszystkim stronom na zapoznanie się z projektem i możliwością wniesienia stosownych uwag. Wszyscy odwołujący przedmiotowej decyzji zarzucili naruszenie przez Prezydenta W. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu poprzez narzucenie niczym nie uzasadnionego terminu na zapoznanie się z dokumentacją projektową oraz na zgłoszenie przedmiotowych uwag do tej dokumentacji. Wszyscy odwołujący wskazują na naruszenie przepisów ogólnoprawnych w zakresie proponowanych w projekcie rozwiązań dotyczących rozprowadzenia wód opadowych tzw. deszczówki. Ponadto K. M. oznajmił, że z posiadanych przez niego badań geologicznych wynika, że grunty działki (...) są trudno przypuszczalne ( na potwierdzenie załączył zdjęcia ). Ponadto G. S., I. K., A. D.- C. w swoich odwołaniach wskazują, że Inwestor nie zapewnił dostępu do drogi publicznej – zgodnie z prawem budowlanym, w odniesieniu do MPZP. Odwołujący wskazują również, że w przedłożonym projekcie zostały przedstawione stare warunki przyłączenia do sieci MPWIK, pomimo że są dostępne nowsze i nowsze zostały przedłożone w poprzednim projekcie. Inwestor nie spełnił również warunków przyłączenia do sieci Operatora Gazowego (wedle zapewnień odwołujących Inwestor nie uzyskał i nie uzyska zgody współwłaścicieli działki (...) koniecznej na rozpoczęcie prac związanych z przyłączem gazowym. Ponadto z odwołania wynika również, że przedmiotowy projekt jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie ilości dopuszczanych kondygnacji oraz w zakresie zapewnienia obligatoryjnych i odpowiednio zwymiarowanych miejsc parkingowych dla każdego z lokalu przewidywanego projektem. Kolejno odwołujący zarzucili naruszenie braku zgody właścicieli działki (...) na ingerencje budowlane dotyczących przyłączy energetycznych. Wskazali również na zakres proponowanych w projekcie rozwiązań dotyczących zaprojektowania zgodnie z przepisami osłony śmietnikowej na odpady oraz naruszenie minimalnych wymiarów biegów schodowych i spocznika klatki schodowej.
Decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W..
W treści rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania, po czym organ dokonał własnych rozważań w sprawie. Zdaniem organu II instancji poza zakresem niniejszego postępowania i oceny organów administracyjnych architektoniczno – budowlanej, pozostają roboty budowlane związane z wykonywaniem przyłączy czy sieci na dz. Nr (...) bądź dz.nr (...), w tym kwestia zgody współwłaścicieli tych działek na realizację uzbrojenia inwestycji. Powyższe pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył, że mając na uwadze treść art. 35 ust.4 w zw. z art. 32 ust.4 Prawa budowlanego zgodność projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, odnośnie rozwiązań wewnątrz budynków, jest poza zakresami niniejszego postępowania i nie podlega ocenie Wojewody D..
Odwołujący podnieśli, że w projekcie nie wykazano żadnych " narzuconych prawem" rozwiązań hydrotechnicznych takich jak doły chłonne czy zbiorniki retencyjne, które mogłyby zatrzymać wody opadowe z podniesionego przez inwestora poziomu gruntu do czasu ich absorpcji przez tereny zielone, co doprowadzi do spływania wody opadowej na ich działki. Odnosząc się do powyższej kwestii Wojewoda D. wyjaśnił, że przypuszczenia odwołujących dotyczące wód opadowych, nie są poparte jakimkolwiek wiarygodnymi analizami ( sporządzonymi przez osoby posiadające specjalistyczne uprawnienia), które skutecznie podważałyby ustalenia autorów ekspertyzy. Ponadto z treści przepisu, na który powołują się odwołujący nie da się wywieść nakazu wykonania dołów chłonnych czy zbiorników retencyjnych na przedmiotowej nieruchomości.
Zdaniem Wojewody D. odległość planowanych miejsc na pojemniki jest zgodna z § 23 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Lokalizacja miejsca na zbiorcze gromadzenie odpadów w analizie nasłonecznienia świadczy oczywiście o staranności zarówno jej autora jak i inwestora. Jednocześnie uchybienie to nie może być podstawą do podważenia projektu budowlanego ani w zakresie nasłonecznienia, ani miejsca gromadzenia odpadów.
Odnosząc się do zarzutów odwołań dotyczących zgodności zamierzenia z ustaleniami mpzp w zakresie liczby kondygnacji i antresoli organ wyjaśnił (identycznie jak organ I instancji), że z przedłożonego projektu budowlanego (rys. nr 4A i 5A) wynika, iż w ramach drugiej kondygnacji nadziemnej (pierwszego piętra) zaprojektowano antresole, wycofane o 4,94 m zewnętrzną krawędzią zewnętrznej ściany od płaszczyzny wyznaczonej przez ściany zewnętrzne kondygnacji parteru od strony wschodniej i wycofane o 2,72 m zewnętrzną krawędzią zewnętrznej ściany od płaszczyzny wyznaczonej przez ściany zewnętrzne kondygnacji parteru od strony zachodniej. Górna część pomieszczenia znajduje się nad przedzielającym je stropem pośrednim i ma powierzchnię mniejszą od powierzchni tego pomieszczenia. Nie jest też zamknięta przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona. W związku z brakiem przegród budowlanych można wskazać pomieszczenia, z których projektowane antresole są wydzielone. Podsumowując organ stwierdził, że trzeci poziom mieszkalny projektowanych budynków mieści się w definicji antresoli, bowiem stanowi górną część drugiej kondygnacji nadziemnej.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, organ wskazuje, że wskazany w zawiadomieniu termin jest terminem instrukcyjnym ( procesowym/urzędowym, a nie ustawowym). Powyższe uchybienia organ naprawił na etapie postępowania odwoławczego. Stronom zapewniono możliwość rzeczywistego skorzystania z przysługujących im praw.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga na decyzję Wojewody D. z dnia (...) sierpnia 2018 r., nr (...). Przedmiotowej decyzji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) Art. 7, art. 77 § 1 o art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej kpa) poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dowolną ocenę wyrażającą się w zastosowaniu błędnej wykładni pojęcia "antresola", co doprowadziło do nieprawidłowego uznania, iż sporna kondygnacja stanowi "antresolę", a nie jak wskazali skarżący – dodatkową kondygnację (piętro);
2) Art. 9 i 11 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstaw i przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. Organ II instancji nie odniósł się bowiem do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym w szczególności do zarzutów niezapewnienia przez Inwestora: dostępu do drogi publicznej oraz odpowiednio zwymiarowanych miejsc postojowych.
3) Art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez wydanie błędnej decyzji, nieuwzględniającej dotychczasowej linii orzeczniczej sądów administracyjnych w sprawach tożsamych do decyzji zaskarżonej, w szczególności w zakresie wykładni pojęcia "antresola"
4) Art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. Z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. :
1) § 3 pkt 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. z 2010 r. , nr 239, poz 1597) n- zwanego dalej rozporządzeniem, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż kondygnacja, którą inwestor oznacza jako "antresola" jest "antresolą" , a nie dodatkową kondygnacją (piętrem), a tym samym naruszenie § 5 pkt 4 mpzp poprzez budowę 3 kondygnacji z dachem płaskim;
2) § 21 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania ( Dz. U. z 2010 r. , nr 239, poz 1597) - zwanego dalej rozporządzeniem, poprzez jego błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, iż samochody parkujące w garażu podziemnym nie musza spełniać wymagania jak dla wariantu "wzdłuż jezdni", przez co ograniczone jest dojście i przejście możliwości ewakuacji użytkowników obiektu;
3) art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami mpzp i innymi aktami prawa miejscowego
Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości, a na wypadek uznania przez sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, wnieśli o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, solidarnie, na rzecz Skarżących.
W uzasadnieniu skarżący podkreślają, że Wojewoda D.ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, aczkolwiek w zakresie "przeznaczenia terenu". Ponadto Wojewoda D. dokonał błędnej interpretacji zgodności zamierzenia inwestora z ustaleniami uchwały Rady Miejskiej W. z dnia (...) września 2009 r. nr (...) w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie północnych części zespołów urbanistycznych K. i K. K. we W. w zakresie: liczby możliwych do wniesienia kondygnacji – błędnie przyjmując, że trzeci poziom mieszkalny projektowanych budynków mieści się w definicji antresoli, podczas gdy w rzeczywistości stanowi on odrębną kondygnację.
Następnie skarżący przywołali § 5 pkt 4 mpzp zgodnie z którym obowiązują następujące ustalenia dotyczące kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: 4) liczba kondygnacji nadziemnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie może być większa niż 3, z zastrzeżeniem pkt 5, stanowiącym iż, w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych trzecią kondygnacje nadziemną dopuszcza się wyłącznie ( co wymaga podkreślenia) w poddaszu z dachem stromym.
Zgodnie natomiast z § 3 pkt 19 rozporządzenia przez antresolę należy rozumieć górną część kondygnacji lub pomieszczenia znajdującą się nad przedzielającym je stropem pośrednim o powierzchni mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, niezamkniętą przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona.
Natomiast w analizowanym projekcie powierzchnia "dolnego pomieszczenia" ( pokoju dziennego z aneksem opiewa na 30.35 m2) – czyli jest mniejsza, niż powierzchnia "górnego" (antresoli opiewającej na 3,23m). Ponadto antresola wykracza swoim obrysem poza granicę pomieszczenia "dolnego" i obejmuje łącznie : pokój dzienny, część sypialni, łazienkę 1 i łazienkę 2. Również strop and piętrem, jest równy powierzchni piętra i stropowi piętra. Nie można zatem przyjąć, że oznaczona w projekcie "Antresola 1 –ego piętra" jest w rzeczywistości "antresolą", a tym samym spełnia wymagania dookreślone w przepisach. W ocenie skarżących jest to odrębna kondygnacja – tylko, że ze schodami w środku kondygnacji wyższej, którą (wbrew twierdzeniu Wojewody) rzeczywistości jest.
Skarżący podnoszą, że za kondygnacje uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m. W niniejszej sprawie wysokość "antresoli" wynosi 2,70 m, a wysokość drugiej kondygnacji 2,88m, co również dowodzi, ze rzekoma antresola w rzeczywistości nią nie jest.
Ponadto Inwestor nie przewidział obligatoryjnego dachu spadzistego, lecz płaski. W celu potwierdzenia swoich twierdzeń, skarżący przytoczyli orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych.
Po dokonaniu analizy orzecznictwa, skarżący stwierdzili, że organ II instancji błędnie zinterpretował pojęcie "antresola" i naruszył art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz § 3 pkt 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Skarżący podkreślili również, że organ II instancji wybiórczo odniósł się do zarzutów odwołania. Nie ustosunkował się do niezapewnienia przez Inwestora dostępu do drogi publicznej ( której szerokość zgodnie z rozporządzeniem powinna wynosić min. 10 m – podczas gdy w przedmiotowej sprawie rzekoma ulica dojazdowa wynosi zaledwie 3,7 m i jest tzw. " ciągnikiem pieszo – rowerowym) oraz odpowiednio zwymiarowanych miejsc postojowych w garażach podziemnych
(stanowiska postojowe dla samochodów osobowych powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5m, przy czym dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne szerokość stanowiska powinna wynosić co najmniej 3,6 m i długość 5m, a w przypadku usytuowania wzdłuż jezdni – długość co najmniej 6m i szerokość co najmniej 3,6m, z możliwością jej ograniczenia do 2,3 m w przypadku zapewnienia korzystania z przylegającego dojścia lub ciągu pieszo – jezdnego. Z przedłożonego przez inwestora projektu odległość między miejscami postojowymi wynosi zaledwie 2,86 m od ściany i nie ma zachowanego ciągu pieszego dla bezpiecznego dojścia czy ewakuacji użytkowników obiektu o min. Wymiarach 90 cm.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty są słuszne.
Słuszny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 5 pkt 4 i pkt 5 uchwały Nr (...) Rady Miejskiej W. z dnia (...) września 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie północnych części zespołów urbanistycznych K. i K. K. we W. ( Dz.Urz.Woj. D.. Nr (...), poz. (...)) oraz przepisu § 3 pkt 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.).
Według § 5 pkt 4 mpzp, zamieszczonego w Rozdziale 2 dotyczącym Ustaleń dla całego obszaru objętego planem, "liczba kondygnacji nadziemnych budynków mieszkalnych nie może być większa niż 3, z zastrzeżeniem pkt 5". Według pkt-u 5 "w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych trzecią kondygnację nadziemną dopuszcza się wyłącznie w poddaszu z dachem stromym".
Zgodnie z definicją legalną antresoli zwartą w § 3 pkt 19 powołanego rozporządzenia, przez antresolę należy rozumieć górną część kondygnacji lub pomieszczenia znajdującego się nad przedzielającym je stropem pośrednim o pow. mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, nie zamkniętą przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona.
Jak wynika z przywołanej definicji opisuje ona dwa różne przypadki, w których występuje antresola. Pierwszy to taki, gdy antresola jest wydzielona z jednoprzestrzennego pomieszczenia o znacznej wysokości oraz drugi, gdy antresola jest wydzielona z jednoprzestrzennej kondygnacji o znacznej wysokości. Zatem, jeżeli mamy do czynienia z antresolą pomieszczenia, to antresola taka musi być "wydzielona" właśnie z przestrzeni tego pomieszczenia i otwarta na to pomieszczenie. Podobnie jest z antresolą kondygnacji, gdzie antresola musi mieścić się w przestrzeni otwartej kondygnacji a nie znajdować się nad podzieloną przegrodami budowlanymi kondygnacją lub jej częścią. Antresola stanowi bowiem pewną znacznie mniejszą przestrzeń wydzieloną z większej, górnej przestrzeni i jest otwarta na tą przestrzeń, z której została wydzielona. Mówienie zatem o antresoli jako o osobnym pomieszczeniu jest nieporozumieniem, gdyż antresola sama w sobie nie jest pomieszczeniem lecz jest częścią przestrzeni konkretnego wysokiego pomieszczenia lub określonej i wysokiej kondygnacji, zwymiarowaną powierzchnią stropu pośredniego, który jednakże nie jest stropem wyższej kondygnacji lub jej części.
W przedłożonym projekcie budowlanym na str. 54 w pkt 5 "Założenia projektowe" zapisano, że projektuje się budynki trzykondygnacyjne kryte dachem płaskim. Nad mieszkaniem 1-go pietra zaprojektowano antresolę, która została rozplanowana w części kondygnacji 1-go pietra i swoimi obrysami całkowicie mieści się w przestrzeni projektowanego mieszkania. Dalej projektant wyjaśnia, że mieszkanie na poziomie pietra zostało zaprojektowane jako mieszkanie dwupoziomowe z antresolą nad pokojem dziennym. Z antresoli jest wyjście na taras.
W dalszej części projektu (rys. 4A – rzut kondygnacji 1-go pietra) zawarty jest rozkład każdego mieszkania, w tym pokój dzienny z aneksem kuchennym(pow. 30,35 m2), z którego prowadzą schody o szer. 90 cm do pomieszczenia zwanego antresolą. Równolegle obok schodów (wymiary: 90 cm/323 cm) jest otwarta przestrzeń (o szer. 100 cm / 323cm). Na rys. 5A zapisano, że pomieszczenie zwane "antresolą" znajduje się nad piętrem i pełni funkcje pomieszczenia pomocniczego o pow. 33,23 m2.
W ocenie Sądu, z załączonego projektu budowlanego nie wynika, że mamy do czynienia z antresolą pomieszczenia ani tym bardziej, że mamy do czynienia z antresolą kondygnacji. Z projektu wynika natomiast, że na całym niezbyt wysokim 1-ym piętrze o wysokości 2,88 m (rys. 8A), zaprojektowano jedno mieszkanie z wydzielonymi pomieszczeniami o różnych funkcjach użytkowych. Nad tą kondygnacją zaprojektowano na całej powierzchni strop (z wyłączeniem powierzchni schodów łącznie z 1-no metrową przestrzenią prowadzą do tzw. antresoli). Na tym stropie nad mieszkaniem 1-go pietra zaprojektowano na powierzchni 33, 23 m2 pomieszczenie wydzielone trwałymi ścianami, z oknami i drzwiami na taras o powierzchni 41,57 m2 i wysokości 2,70m. Wspomniany taras jest jednocześnie stropodachem, podobnie jak dach z zachodniej części "antresoli". Pomieszczenie zwane antresolą posiada dach płaski. Z projektu budowlanego wynika zatem, że skoro przestrzeń kondygnacji 1-go pietra jest podzielona przegrodami budowlanymi wydzielającymi oddzielne pomieszczenia, to nie było możliwe usytuowanie antresoli w przestrzeni kondygnacji. Należy zatem dokonać analizy projektu pod kątem definicji antresoli pomieszczenia i ustalić czy pomieszczenie zwane antresolą zostało wydzielone z przestrzeni któregoś pomieszczenia 1-go piętra. I w tym przypadku odpowiedź jest negatywna. Pomieszczeniem, z którym łączy się "antresola" (za pośrednictwem schodów i znajdującej się obok wąskiej przestrzeni - łączna pow. z wydzielonego stropu to nieco ponad 6 m2) jest pokój dzienny z aneksem. Samo połączenie komunikacyjne pomiędzy tymi pomieszczeniami nie oznacza, że tzw. "antresola" została wydzielona z przestrzeni pomieszczenia - pokoju dziennego z aneksem. Przestrzeń tego pomieszczenia w pionie wynosi 2,88 m i nad znaczną częścią jego stropu (od strony zachodniej budynku ) zaprojektowano stropodach (na pow. stanowiącej wymiary: dł. 2,72 m od brzegu budynku do ściany "antresoli" i szer. całego segmentu budynku). Pozostała znaczna część "antresoli" zaprojektowana została nad stropem takich części pomieszczeń jak: część pokoju dziennego z aneksem, łazienki, sypialni, hallu. Porównując rysunki 4A i 5A, stwierdzić należy, że pomieszczenie nazwane antresolą połączone jest schodami z pokojem dziennym z aneksem. Niemniej jednak nie tworzy z nim jednej bryły przestrzennej i nie jest mniejsze od pokoju dziennego z aneksem(wręcz przeciwnie, nieznacznie go przekracza). Zatem, jak wynika z projektu budowlanego pomieszczenie nazwane "antresolą" nie zostało wydzielone z przestrzeni żadnego pomieszczenia znajdującego się na 1-szym piętrze, zaś sam fakt otwartej komunikacji pomiędzy pokojem dziennym z aneksem a pomieszczeniem nad stropem 1-go piętra nie wypełnia przesłanek niezbędnych do uznania tego pomieszczenia za antresolę pomieszczenia. Zresztą sam projektant miał trudności z jednoznacznym wskazaniem w części tekstowej, czy zaprojektowane pomieszczenie (o nadanej mu nazwie "antresola" ) jest antresolą kondygnacji, czy też antresolą pomieszczenia, gdyż stosując zabiegi słowne raz wskazuje, że jest to antresola nad mieszkaniem (nie ma w przepisach takiej kwalifikacji prawnej, a ponadto usytuowane jest "nad" w nie "w" przestrzeni tego pomieszczenia), raz że jest to antresola nad pokojem dziennym ( nie zaś w przestrzeni tego pokoju), a w innym miejscu określa, że antresola mieści się w przestrzeni mieszkania (brak takiej kwalifikacji prawnej). Także Wojewoda D.nie mógł się zdecydować czy mamy do czynienia z antresolą pomieszczenia pisząc, że "górna część pomieszczenia znajduje się nad przedzielającym je stropem pośrednim", czy też jak dalej stwierdza, że trzeci poziom mieszkalny projektowanych budynków (antresola), stanowi górną część drugiej kondygnacji nadziemnej (str. 9 akapit trzeci decyzji).
Z części rysunkowej projektu budowlanego bezsprzecznie wynika, że w badanej sprawie mamy niewątpliwie do czynienia z trzecią kondygnacją nadziemną o parametrach (gabarytach) mniejszych niż druga kondygnacja nadziemna, tj. pomniejszonych o pow. stropodachu od strony zachodniej i tarasu (który jednocześnie pełni rolę stropodachu) od strony wschodniej. Skoro w projekcie zaplanowano w istocie trzecią kondygnację nadziemną, to zgodnie z § 5 pkt 5 mpzp kondygnacja trzecia nadziemna powinna być poddaszem z dachem stromym a nie płaskim jak w badanej sprawie. Nie ma przy tym znaczenia, że dopuszczalna planem miejscowym wysokość budynku mieszkalnego nie została przekroczona. W tym zakresie zarzut skargi należy uznać za słuszny.
Zasadny okazał się również zarzut dotyczący nieodniesienia się przez organ odwoławczy w decyzji do wszystkich zgłoszonych zarzutów odwołania.
W pozostałym zakresie Sąd nie stwierdził dalszych naruszeń prawa powszechnie obowiązującego.
Skoro orzekające w sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z § 5 pkt 4 i pkt 5 m.p.z.p. i § 3 pkt 19 cytowanego wyżej rozporządzenia, które miało wpływ na wynika sprawy, to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło