II SA/Rz 1181/18
WyrokWSA w Rzeszowie2019-02-19
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo odmówił zatwierdzenia zmian w statucie spółki dla zagospodarowania gruntów Leśnej Wspólnoty Gruntowej, kwestionując prawidłowość zwołania zebrania członków i aktualizację wykazu osób uprawnionych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady rzetelnej procedury, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz prawidłowego uzasadnienia decyzji. Brak było należytego wyjaśnienia powodów niedokonania wpisu do ewidencji gruntów oraz oceny wpływu tego wpisu na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto, organy nie dostrzegły regulacji przenoszącej badanie formalnej poprawności zwołania zebrania członków do kompetencji sądu powszechnego.Stan faktyczny
Leśna Wspólnota Gruntowa wsi P. złożyła wniosek o zatwierdzenie zmian w statucie spółki, zmian w wykazie osób uprawnionych oraz w składzie zarządu. Starosta odmówił zatwierdzenia zmian, wskazując na sprzeczność statutu z prawem i nieważność uchwał. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisów dotyczących aktualizacji wykazu osób uprawnionych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian w statucie spółki dla zagospodarowania gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [....] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody (dalej: "Wojewoda") z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] wydana w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian w statucie spółki dla zagospodarowania gruntów Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw.
z art. 8m ustawy z 29 czerwca 1963 ro o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 703 ze zm. – zwana dalej "ustawą").
Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. Zarząd Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. zwrócił się do Starosty [...] o zatwierdzenie zmian w statucie spółki dla zagospodarowania gruntów położonych w obrębie O., gm. [...], oznaczonych w operacie ewidencji gruntów jako działki nr 120, 121, 123 i 124 o łącznej powierzchni 33,28 ha, stanowiących przedmiot władania Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. We wniosku zawarto także zgłoszenie zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz w składzie osobowym spółki.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku wraz z dołączonymi dokumentami Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] odmówił wprowadzenia zmian w statucie spółki dla zagospodarowania gruntów położonych w obrębie O., gm. [...], oznaczonych w operacie ewidencji gruntów jako działki nr 120, 121, 123 i 124 o łącznej powierzchni 33,28 ha, stanowiących przedmiot władania Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. Zdaniem organu zatwierdzenie zmian w statucie ww. Leśnej Wspólnoty Gruntowej doprowadziłoby do sprzeczności jego zapisów z obowiązującymi przepisami prawa. Starosta wskazał m.in. na nieważność podjętych uchwał z uwagi na brak wymaganego kworum oraz niezgodne z przepisami ustawowymi zapisy nowego statutu dotyczące aktualizacji wykazu gruntów stanowiących wspólnotę, wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie wraz z wielkościami przysługujących im udziałów oraz sposobu zbywania tychże udziałów.
Zarząd Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. złożył odwołanie od ww. decyzji wnioskując o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 K.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do jego dokładnego wyjaśnienia oraz brak poinformowania o możliwości zapoznania się z okolicznościami prawnymi, które miały wpływ na wydanie decyzji odmownej w sprawie zatwierdzenia zmian w statucie.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wyjaśnił, że problematykę wspólnot gruntowych reguluje ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zgodnie z art. 15 tej ustawy spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu. Zgodnie zaś z art. 18, statut spółki, jego zmiany, zatwierdza starosta w drodze decyzji. Z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu statutu spółki stała się ostateczna, spółka nabywa osobowość prawną. Nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty, podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany
w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd spółki.
Wojewoda wskazał, że z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 1963 r. nr [...], Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] orzekł o istnieniu Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. Kolejną decyzją tego organu z [...] grudnia 1970 r. nr [...], dokonano zmiany decyzji pierwotnej w części dotyczącej oznaczenia i powierzchni gruntów (w związku z przejściem z systemu parcelowego na system działkowy). Zgodnie z treścią tej decyzji, leśną wspólnotę gruntową wsi P. stanowią działki nr 120, 121, 123 i 124 o łącznej powierzchni 33,08 ha, położone w obrębie O., gm. [...]. Jak wskazał Wojewoda dnia [...] sierpnia 1965 r. został zatwierdzony statut spółki (obowiązujący do chwili obecnej), do którego załączono wykaz 304 osób uprawnionych do korzystania z Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. wraz z wielkością przysługujących im udziałów. Pismem z [...] sierpnia 1965 r. (znak: [...]), Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] przekazał ww. statut spółki wraz z wykazem uprawnionych do Powiatowego Biura Geodezji i UTR w [...], celem dokonania stosownego wpisu w ewidencji gruntów w odniesieniu do przedmiotowej wspólnoty. Jednakże powyższy wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie nie został wówczas ujawniony w ewidencji gruntów. Wojewoda zaznaczył, że z uzyskanych informacji wynika, że obecnie niezależnie od przedmiotowego postępowania prowadzona jest procedura wpisu do ewidencji gruntów i budynków listy osób uprawnionych do korzystania z Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik do zatwierdzonego statutu spółki z 1965 r.
W związku ze znacznym upływem czasu (ponad 50 lat) od dnia sporządzenia wykazu osób pierwotnie uprawnionych do korzystania z Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. wraz z wielkością przysługujących im udziałów, powstały rozbieżności ze stanem faktycznym. Pierwotnie członkami spółki w części byli osiedleńcy Niemieccy, Żydzi i inne aktualnie nieżyjące osoby, po których nie zostało ustalone następstwo prawne.
W ocenie Wojewody istotne znaczenie dla postępowania w sprawie zatwierdzenia zmian w statucie spółki ma uprzednie zaktualizowanie wykazu osób uprawnionych, który to wykaz, podobnie jak wykaz nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową, jest ustalany jednorazowo, według stanu na datę wejścia
w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, tj. na dzień [...] lipca 1963 r. Natomiast dla wszelkich późniejszych zmian podmiotowych lub przedmiotowych w przepisach tej ustawy nie zastrzeżono formy decyzji administracyjnej, bowiem z art. 18 ust. 2 ustawy jednoznacznie wynika, iż zmiany takie winny następować w formie wpisu do ewidencji gruntów, a wpisy te zgłasza do ewidencji zarząd spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą. Decyzje ustalające, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową oraz decyzje ustalające wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, korzystają z wynikającej z art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Wojewoda nie zgodził się ze stroną odwołującą, że zmiany w statucie zostały uchwalone zgodnie z zasadami wynikającymi z obowiązującego statutu, zatwierdzonego w 1965 r. "Zaktualizowana" lista uprawnionych do korzystania ze wspólnoty zawiera 174 osoby podczas gdy pierwotnie uprawnione były 304 osoby,
w związku z czym istnieją obawy, że w nowym wykazie nie zostali uwzględnieni wszyscy uprawnieni do korzystania ze wspólnoty. Wszelkie zmiany w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie powinny być potwierdzone stosownym wpisem w ewidencji gruntów i budynków, dokonanym przez Starostę na wniosek Zarządu spółki, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie oraz przysługujących im udziałów, nie został "zaktualizowany" w sposób jaki przewiduje ustawa. Organ zaznaczył też, że Zarząd spółki nie może pozbawiać nikogo udziału we wspólnocie, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest znane jego miejsce zamieszkania, bądź gdy udziałowiec nie żyje i nie są znani jego potencjalni spadkobiercy. Zarząd nie ma również prawa do rozszerzania listy uprawnionych do udziału we wspólnocie według własnego uznania. Prawo do udziału we wspólnocie nabywa się z mocy ustawy, która enumeratywnie określa możliwe sposoby nabywania udziału i rozporządzania nim. Każda osoba ubiegająca się o udział we wspólnocie powinna swoje prawa wywodzić od osoby figurującej
w wykazie pierwotnym. Po nieżyjącym uprawnionym należy ustalić następcę prawnego (w ostateczności może nim być Skarb Państwa bądź gmina).
Organ podał, że zgodnie z § 8 pkt 1 aktualnie obowiązującego statutu Spółki Leśna Wspólnota Gruntowa wsi P., członkowie spółki mają obowiązek uczestniczyć w ogólnych zebraniach członków spółki. Brak zaktualizowanego w sposób zgodny z ustawą wykazu udziałowców, wyklucza możliwość stwierdzenia, że o zwołaniu nadzwyczajnego zebrania zostali zawiadomieni wszyscy członkowie Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P., co rzutuje na prawidłowość podjętych na zwołanym zebraniu uchwał.
Wojewoda stwierdził, że przyjmując, że zwołanie nadzwyczajnego zebrania członków spółki nastąpiło z naruszeniem przepisów dotyczących jego zwołania, trudno uznać, że podjęte przez tak zwołane zebranie uchwały wywołały żądane skutki prawne.
W tych okolicznościach Wojewoda jako prawidłowe ocenił stanowisko organu
I instancji, że nie można zatwierdzić statutu, który jest nieważny.
Wobec stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących zwołania zebrania członków spółki, za drugorzędne Wojewoda uznał pozostałe uchybienia (wskazane
w decyzji pierwszoinstancyjnej). Wprowadzane w statucie zmiany dot. kwestii określania wielkości udziałów, zbywania udziałów, nie mogą stać w sprzeczności
z obowiązującymi przepisami prawa.
Zarzucane naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. Wojewoda ocenił jako niemające wpływu na wynik sprawy z uwagi na wskazane wcześniej nieprawidłowości dotyczące zwołania zebrania członków spółki, na którym została podjęta m.in. uchwała o zmianie statutu spółki.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie złożył Zarząd Leśnej Wspólnoty Gruntowej Wsi P. o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji
i zobowiązanie Starosty do ujawnienia w ewidencji gruntów wykazu osób uprawnionych do korzystania z gruntów wspólnoty leśnej i zatwierdzenia zmian
w statucie. Kwestionowanej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 18 ust. 1 i 2 ustawy poprzez odmowę zatwierdzenia zmian w statucie;
- art. 6a i art. 18 ust. 2 ustawy poprzez naruszenie przez Starostę obowiązku wynikającego z ww. przepisów polegającego na obowiązku ujawnienia z urzędu wykazu osób uprawnionych do korzystania ze wspólnoty, według zasad wynikających z art. 6a (po nowelizacji ustawy), na wniosek zarządu spółki i wpisaniu zmian do ewidencji,
- błędną ocenię materiału dowodowego, że zmiany w statucie są nieważne, podczas gdy w zebraniu wspólnoty brała udział wystarczająca liczba osób uprawnionych do głosowania według kryterium współczesnego posiadania,
- błędna wykładnię i niezastosowanie art. 6a ustawy poprzez brak przyjęcia przez organy aktualnego stanu składu osobowego – kręgu osób uprawnionych – ustalonego przez Zarząd Wspólnoty według kryterium współczesnego, według przepisów, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., w sytuacji gdy pierwotny wykaz (według stanu na dzień 1962 r.) nie został ujawniony w ewidencji i wobec tak długiego okresu zaistniała niemożność jego wpisu ze względu na zmianę kryterium uprawnienia i zmianę składu uprawnionych;
- naruszenie art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i dowolne zinterpretowanie materiału dowodowego poprzez uznanie nieważności wprowadzonych zmian w statucie, w wykazie osób uprawnionych, podjętych uchwał, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych,
- naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek jakimi kierował się organ,
- art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez przyjęcie wykładni rozszerzającej pojęcie zmian
w statucie,
- naruszenie art. 18 ust. 2 ustawy poprzez brak dokonania z urzędu czynności materialno-technicznej ujawnienia w ewidencji gruntów zaktualizowanego wykazu osób uprawnionych przez zarząd,
- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez nieustalenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 w zw. z art. 187 poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i wywodzenie na tej podstawie negatywnych konsekwencji w stosunku do wspólnoty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie,
z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." i zgodnie z jego treścią sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.).
Trzeba też wskazać, że na podstawie art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przepis ten nakłada na sąd administracyjny obowiązek zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2018 r. ([...]), w granicach określonych przepisami ustaw powołanych wyżej Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzje te wydane zostały z naruszeniem prawa.
Przedmiotem zaskarżenia, a tym samym kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. o odmowie zatwierdzenia zmian w statucie spółki dla zagospodarowania gruntów poł. w obrębie O., gm. [...], oznaczonych jako działki nr 120, 121, 123 i 124 o łącznej powierzchni 33,28 ha, stanowiących przedmiot władania Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. Decyzje te zostały wydane w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. skierowanym do Starosty, w którym Zarząd Spółki Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P., na podstawie art. 18 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 703), zgłosił dokonanie zmiany w: 1) wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie, 2) statucie spółki, 3) składzie osobowym zarządu spółki.
Według organów obu instancji nie można zatwierdzić statutu, który jest nieważny. W uzasadnieniach wydanych decyzji wskazano, że zwołanie nadzwyczajnego zebrania członków spółki nastąpiło z naruszeniem przepisów dotyczących jego zwołania ("trudno uznać, że jego uchwały wywołały żądane skutki prawne"). Istnieje uzasadniona obawa, że w nowym wykazie uprawnionych do korzystania ze wspólnoty (zawierającym 174 osoby, a pierwotnie – 304 osoby) nie zostali uwzględnieni wszyscy uprawnieni, niezawiadomienie wszystkich członków wspólnoty o zebraniu jest podstawą do niezatwierdzenia statutu spółki. Akcentowano jednocześnie, że wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie oraz przysługujących im udziałów nie został "zaktualizowany" w sposób przewidziany w ustawie. Sąd stwierdza, że w działaniu organów dopatrzył się naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.
W ocenie Sądu, w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym nie były przestrzegane wyrażone w art. 7 K.p.a. zasady rzetelnej procedury (legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), a także wynikające z wymienionych art. 77 § 1 i art. 80 obowiązki wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, dokonania jego oceny opartej o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a. nie odpowiada uzasadnienie wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Podkreślić bowiem należy, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 1998 r., sygn. akt II SA 96/98, Lex nr 41681).
W kontrolowanej sprawie rozstrzygnięcie podjęte zostało na podstawie art. 18 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Przepis powyższy stanowi: "1. Statut spółki, jego zmiany, zatwierdza starosta w drodze decyzji. Z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu statutu spółki stała się ostateczna, spółka nabywa osobowość prawną. 2. Nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd spółki". Podjęcie zatem rozstrzygnięcia bez wskazania jednostki redakcyjnej cyt. przepisu nie było prawidłowe.
Należy również podkreślić, że realizacja obowiązków ewidencyjnych z art. 18 ust. 2 ustawy cyt. wyżej odbywa się na podstawie regulacji ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629), przewidujących aktualizację informacji zawartych w ewidencji. Stosownie do art. 24 ust. 2b pkt 1, pkt 2 tej ustawy aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno – technicznej, m.in. wówczas gdy aktualizacji dokonuje się na podstawie przepisu prawa (np. art. 18 ust. 2 zd. pierwsze ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych), jak również w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r.).
Nie jest kwestyjne, że decyzją z dnia [...] grudnia 1963 r. Wydział Rolnictwa i Leśnictwa PPRN w [...] orzekł o istnieniu Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P., zaś decyzją z dnia [...] sierpnia 1965 r. został zatwierdzony statut spółki (obowiązujący do chwili obecnej), do którego załączono wykaz 304 osób uprawnionych do korzystania z Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. wraz z wielkością przysługujących im udziałów, a wspomniany wykaz nie został wówczas ujawniony w ewidencji gruntów. Nadto z uzasadnienia zarówno skarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji wynika, że "niezależnie od niniejszego postępowania ... obecnie trwa procedura wpisu do ewidencji gruntów i budynków listy osób uprawnionych do korzystania z Leśnej Wspólnoty Gruntowej wsi P. na podstawie wykazu stanowiącego załącznik do statutu spółki z 1965 r.". W uzasadnieniach tych decyzji brak jest jednakże jakiejkolwiek oceny w szczególności wpływu ewentualnego dokonania wpisu powyższego wykazu na rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem strony skarżącej.
Uzasadniając decyzję negatywną dla strony skarżącej stwierdził organ odwoławczy, że "istnieją obawy", że w nowym wykazie nie zostali uwzględnieni wszyscy uprawnieni do korzystania ze wspólnoty, gdyż "zaktualizowana" lista uprawnionych zawiera 174 osoby, a pierwotnie uprawnione były 304 osoby. Akcentowano również w tym uzasadnieniu, że wszelkie zmiany w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie powinny być potwierdzone stosownym wpisem w ewidencji gruntów i budynków co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, nadto wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie oraz przysługujących im udziałów nie został "zaktualizowany" w sposób jaki przewiduje ustawa.
Niezależnie od tego, że zawarcie w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia, iż "istnieją obawy" wskazuje na niewyjaśnienie istniejących w sprawie wątpliwości – podjęcie w takiej sytuacji rozstrzygnięcia sprawy ocenione być musi jako błędne i uchybiające prawu – zauważyć należy, że we wniosku z dnia [...] września 2017 r. skierowanym do Starosty strona skarżąca zgłosiła dokonanie zmiany w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie (pkt 1), załączając stosowny wykaz.
Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, w świetle materiału zebranego w sprawie, że właściwy organ nie podjął w związku z tym czynności przewidzianej przepisami ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie wyjaśnił w żadnym stopniu powodów niedokonania przedmiotowego wpisu. Brak też w tym materiale i w uzasadnieniu obu decyzji jakichkolwiek dowodów, wskazań, że organ chociażby podjął weryfikację wniosku (co do kompletności i prawidłowości), bądź też współdziałał ze stroną skarżącą w wyjaśnianiu wątpliwości – wzywając np. do usunięcia braków wniosku – czy też przyczyn nie pozwalających na dokonanie wpisu. Stwierdzenie zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie nie został "zaktualizowany" w sposób przewidziany w ustawie, zaledwie więc lakoniczne, bez wątpienia nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 K.p.a.
Organy obu instancji, jak wynika z lektury uzasadnień ich decyzji, zakwestionowały również prawidłowość zwołania nadzwyczajnego zebrania członków spółki, wywodząc taką ocenę z braku zaktualizowanego w sposób zgodny z ustawą wykazu udziałowców wykluczającego możliwość stwierdzenia, że o zwołaniu tego zebrania zostali zawiadomieni wszyscy członkowie wspólnoty. Powołano przy tym § 8 ust. 1 statutu obowiązującego (z 1965 r.), tj. postanowienia stanowiącego o obowiązku członków spółki w uczestniczeniu w ogólnych zebraniach, natomiast niesłusznie nie wskazano regulacji § 11 ust. 2 i 4 statutu dotyczących podejmowania uchwał przez ogólne zebranie w pierwszym i drugim terminie oraz wymaganego wówczas kworum. Trzeba też podkreślić, że organy obu instancji nie dostrzegły regulacji zawartej w art. 19a, wprowadzonej ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a który to przepis przewiduje możliwość wniesienia do sądu powództwa o uchylenie uchwały spółki. Tak więc, gdy uchwała została podjęta z naruszeniem prawa lub statutu spółki, albo narusza zasady prawidłowego gospodarowania gruntami wchodzącymi w skład wspólnoty gruntowej albo też narusza interesy poszczególnych członków można wnieść do sądu powództwo o uchylenie uchwały spółki. Ustęp 2 tego przepisu precyzuje, komu przysługuje prawo wytoczenia powództwa, wskazując m.in. w pkt 3, że mogą to być – członkowie spółki bezzasadnie niedopuszczeni do udziału w ogólnym zebraniu członków lub w pkt 4 – członkowie spółki, którzy nie byli obecni na ogólnym zebraniu członków, jedynie w przypadku wadliwego zwołania ogólnego zebrania członków lub też podjęcia uchwały w sprawie nieobjętej porządkiem obrad. Wspomniana regulacja przeniosła postępowanie w zakresie badania formalnej poprawności zwołania ogólnego zebrania członków do sądu powszechnego i to w zakresie wynikającym z konkretnie złożonego powództwa. W tym więc zakresie kwestie te wyłączone zostały z zakresu kompetencji organów administracji publicznej.
Powyższe rozważania i opisane uchybienia przemawiają za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł w myśl art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło