II SA/Sz 1269/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. ustalił J. A. O. jednorazową opłatę w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...], obręb [...],o pow. [...] , położoną w S. przy ul. [...], w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S.. J. O. pismem z dnia 12 lutego 2014 r., nadanym w urzędzie pocztowym w tej samej dacie, wniósł odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym w oparciu o art. 134 i art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Kolegium w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru ustaliło, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 24 stycznia 2014 r., w trybie art. 44 k.p.a., zaś odbiór został pokwitowany przez J. O. – siostrę adresata. Następnie J. O. sporządził odwołanie od ww. decyzji w dniu [...] r. i nadał je w tej samej dacie w urzędzie pocztowym. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji przytoczył treść art. 57 § 1 k.p.a. oraz wskazał, że 14 dniowy termin do złożenia odwołania upłynął stronie w dniu 7 lutego 2014 r. w tej sytuacji odwołanie złożone dopiero w dniu 12 lutego 2014 r. zostało uznane za dokonane z uchybieniem ustawowego terminu. W rezultacie koniecznym stało się stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 134 k.p.a. J. O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł skargę na powyższe postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, podnosząc, że wskazane rozstrzygnięcie zostało prawidłowo doręczone w dniu 12 października 2018 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia: - art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 42 k.p.a. oraz art. 43 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że doręczenie decyzji organu I instancji z dnia [...] r. – J. O. – siostrze adresata, jest doręczeniem prawidłowym i wywołuje skutki prawne, w sytuacji gdy J. O. nie jest i w dacie doręczenia wskazanej decyzji nie była dorosłym domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a.; - art. 7, w związku z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji, a w konsekwencji załatwieniu sprawy w sposób niezgodny ze słusznym interesem skarżącego. Wobec zgłoszonych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ w sposób arbitralny poczynił ustalenia odnośnie okoliczności, w których nastąpiło doręczenie przesyłki. Uznał bowiem, że sam fakt pokwitowania odbioru przesyłki przez siostrę adresata przesądza o tym, że jest ona dorosłym domownikiem. Tymczasem mając na względzie, że doręczenie dorosłemu domownikowi jest doręczeniem jedynie zastępczym, zasadnym było, w ocenie skarżącego, podjęcie starań o ustalenie, czy osoba, której dane można było odczytać z pokwitowania była w dacie doręczenia dorosłym domownikiem. Dodatkowo za wątpliwe uznano przekonanie, że J. O. podjęła się oddania pisma adresatowi. J. O. przekazała decyzję organu I instancji adresatowi dopiero w dniu 30 stycznia 2014 r., gdy sam skarżący wniósł do organu odwołanie od decyzji w dniu 12 lutego 2014 r. Skarżący zwrócił ponadto uwagę, że organ z naruszeniem przepisów doręczył postanowienie z dnia [...] r. – H. O., który nie był stroną postępowania. W związku z powyższym skarżący wniósł (pismami z dnia 23 stycznia 2015 r. oraz 25 września 2018 r.) o właściwe doręczenie postanowienia, które ostatecznie w dniu 12 października 2018 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego, a zatem od tej daty zaczął biec termin do skutecznego złożenia skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t. ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl art. 120 ww. ustawy, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono prawa. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że z uwagi na pierwotne, błędne doręczenie zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia [...]., termin do złożenia skargi rozpoczął bieg w momencie prawidłowego doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, które nastąpiło do rąk profesjonalnego pełnomocnika skarżącego w dniu 12 października 2018 r. W tej sytuacji skargę nadaną dnia 13 listopada 2018 r. należało uznać za złożoną w ustawowym terminie. Przedmiot skargi stanowi postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S.. Koniecznym zatem stało się zbadanie prawidłowości doręczenia odpisu decyzji organu I instancji skarżącemu, który kwestionuje fakt jej otrzymania. Zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy Rozdziału 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 j.t.), zwanej dalej: "k.p.a.". Prawidłowo Kolegium odwołało się w niniejszej sprawie do treści art. 43 k.p.a., który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Z akt sprawy wynika, że decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. doręczono pod adresem zamieszkania skarżącego, a jej odbiór pokwitowała siostra skarżącego J. O. w dniu 24 stycznia 2014 r. W orzecznictwie przyjmuje się, że odebranie pisma przez dorosłego domownika, a więc pokwitowanie odbioru jest równoznaczne z podjęciem się przez tę osobę przekazania przesyłki adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1099/14, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego poddające w wątpliwość przekonanie organu, że J. O. podjęła się oddania pisma adresatowi. Z kolei pod pojęciem dorosłego domownika należy rozumieć osobę dorosłą, która świadomie podejmuje decyzję o przyjęciu przesyłki dla mieszkającego w tym samym miejscu adresata i tym samym zobowiązuje się przekazać ją adresatowi. Zdefiniowaniu pojęcia "domownika" poświecono uwagę w szeregu orzeczeniach. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 13 listopada 1996 r., III RN 27/96, OSNAPiUS 1997/11, poz. 187, przyjęto, że: Status "domowników" adresata pisma (art. 43 k.p.a.) mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Wymogiem uznania osoby za domownika w rozumieniu art. 43 k.p.a. nie musi być jej zameldowanie w miejscu zamieszkania adresata (por. post. NSA z 16 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 2165/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zwrócił uwagę, że skarżący nie przedłożył dokumentów, czy dowodów na poparcie podniesionych okoliczności odnoszących się do kwestionowania prawidłowości doręczenia przesyłki, a zatem za gołosłowne należy uznać argumenty skargi, że J. O. w dacie doręczenia decyzji organu I instancji nie była dorosłym domownikiem skarżącego. Podkreślenia wymaga, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Z całą pewnością obalenie domniemania doręczenia nie może nastąpić jedynie w oparciu o jednostronne oświadczenie strony (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego wbrew przeświadczeniu skarżącego organ dysponujący prawidłowo sporządzonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru nie był zobowiązany do dalszego badania prawidłowości doręczenia przesyłki adresatowi. J. O. odwołanie sporządził dnia 12 lutego 2014 r., nadając je listem poleconym w tej samej dacie. Ustawowy termin do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. upływał z czternastym dniem od dnia doręczenia decyzji tj. z dniem 7 lutego 2014 r. (piątek). Prawidłowo zatem Kolegium uznało, że odwołanie złożone dnia 12 lutego 2014 r. nastąpiło już po terminie przewidzianym dla tej czynności procesowej. W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.