II SA/Rz 1291/18
WyrokWSA w Rzeszowie2019-02-22
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Piotr Godlewski, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może obciążyć kosztami postępowania rozgraniczeniowego Gminę, jeśli jej działki drogowe zostały objęte decyzją o rozgraniczeniu, mimo braku postanowienia o rozgraniczeniu tych konkretnych działek?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest zgodne z prawem. Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, ponieważ decyzja rozgraniczeniowa, która stanowiła podstawę do ustalenia kosztów, nie obejmowała działek stanowiących drogi gminne. W związku z tym Gmina nie była stroną postępowania rozgraniczeniowego w zakresie kosztów, a zarzuty skarżących dotyczące błędnego ustalenia kręgu stron i obciążenia kosztami powinny były być podniesione w postępowaniu odwoławczym od decyzji rozgraniczeniowej, a nie w postępowaniu dotyczącym kosztów.Stan faktyczny
Skarżący A. B. i B. B. domagali się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący zarzucili, że Wójt Gminy, będąc stroną postępowania (ze względu na objęcie decyzją rozgraniczeniową działek gminnych), nie poniósł części kosztów, a także że decyzja rozgraniczeniowa zawierała błąd prawny, ponieważ dotyczyła działki gminnej, dla której nie wydano postanowienia o rozgraniczeniu. W ich ocenie Gmina powinna ponieść 1/4 kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. B. i B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r.nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi A. B. i B. B. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium", z dnia [...] września 2018r., nr [...] w przedmiocie ustalenia koszów postępowania rozgraniczeniowego.
Decyzją z dnia [...] Iipca 2018r. nr [...], Wójt Gminy [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiących własność A. F. tj. działek nr 480/1 i nr 480/2 położonych w obrębie geodezyjnym Z. z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 481 (współwłasność A. i B. B.) i działki nr 474 (własność H. C.).
Z uwidocznionego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że postępowanie rozgraniczeniowe podjęto na wniosek A. F. postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r. nr [...]. Objęto nim działki nr 480/1, 480/2 oraz 481. W dniu [...] stycznia 2018r., postępowanie rozszerzono o działki nr 474, 475 oraz 476. Do ustalenia granic powołano biegłego geodetę J. G., który wykonał operat techniczny. Koszty postępowania wyniosły kwotę 1.500,00 zł brutto (faktura VAT z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...]).
Postanowieniem z dnia [...] Iipca 2018r., nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego zakończonego wyżej opisaną decyzją na kwotę 1.500,00 zł. Obciążył nimi po 500,00 zł uczestników postępowania tj.: A. F., H. C. oraz B. i A. B.
B. i A. B. w zażaleniu na wskazane wyżej postanowienie wyjaśnili, iż Wójt Gminy [...] zajął błędne stanowisko w sprawie. W ich ocenie w koszty postępowania w sprawie winien ponosić także Wójt Gminy [...], ponieważ rozgraniczeniem objęte były działki stanowiące drogi gminne nr 415 (która zwiększyła swoją powierzchnię) i nr 417.
Zaskarżonym postanowieniem działając na podstawie art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2098 , dalej "k.p.a.") Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Organu I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśniło, że postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości unormowane w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne obejmuje, co do zasady, dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe (art. 29-39). Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek lub z urzędu. W tym postępowaniu czynności rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie.
Od decyzji organu administracji I instancji nie przysługuje stronom odwołanie do organu administracji II instancji (jest to postępowanie jednoinstancyjne), ponieważ w myśl art.33 ust. 3 ww. ustawy strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie przekazania sprawy sądowi. Jeżeli zaś strony nie wniosły żądania przekazania sprawy sądowi, decyzja o rozgraniczeniu staje się decyzją ostateczną (prawomocną).
To jednak, że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym, nie zmienia faktu, że sama instytucja prawna "rozgraniczenia nieruchomości", choć została uregulowana kompleksowo w dwóch aktach prawnych, to jest w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne i w Kodeksie cywilnym i stanowi jedną całość.
Zasadniczo koszty postępowania administracyjnego, a do nich należy postępowanie zmierzające do rozgraniczenia nieruchomości, obciążają wnioskodawcę, jako poniesione w jego interesie. Przez dłuższy czas nie było zgody, także w orzecznictwie sądowym, czy ta reguła odnosi się w pełni także do postępowania rozgraniczeniowego. Na te koszty tego postępowania składają się przede wszystkim wynagrodzenie uprawnionego geodety, a także wydatki na sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych i na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania rozgraniczeniowego.
Wątpliwości te usunęła uchwała z 11 grudnia 2006 r. (sygn. I OPS 5/06) Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta w powiększonym składzie siedmiu sędziów. Sad uznał w niej, że organ administracji publicznej czyli wójt [burmistrz prezydent miasta) może obciążyć kosztami rozgraniczenia strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko tego, kto wystąpił o wszczęcie tego postępowania. Należy uznać, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny bowiem jest kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Wobec tego nie powinien on ponosić kosztów rozgraniczenia, które - w jego ocenie - zostało wszczęte zbyt pochopnie. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej.
Przepis art.152 kc stanowi podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Należy wszakże mieć na względzie, że w postępowaniu administracyjnym będzie miał również zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wykładnia gramatyczna tego przepisu skłania do wniosku, że ustala on zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony; w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art.152 kc. Przepis ten (art. 262 § 1 k.p.a.) natomiast wyklucza możliwość przyznania przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami. Konsekwentnie więc należy przyjąć, że na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej (np. o wynagrodzeniu upoważnionego geodety) i obciążyć kosztami rozgraniczenia wyłożonymi przez organ po połowie strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art.152 kc.
Koszty rozgraniczenia obejmują wynagrodzenie geodety, wydatki poniesione na sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania. Do tych kosztów natomiast nie można zaliczyć innych kosztów poniesionych przez stronę z jej wyboru (na przykład kosztów zastępstwa procesowego), które nie są kosztami rozgraniczenia, a ponadto wówczas orzeczenie organu dotyczyłoby w tej mierze zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami. Skoro koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele gruntów sąsiadujących po połowie, to obowiązek ten występuje już w toku postępowania administracyjnego, a więc organ prowadzący takie postępowanie może także żądać od stron złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów rozgraniczenia (art. 262 § 2 k.p.a.), uwzględniając, że koszty te obciążają właścicieli sąsiadujących gruntów po połowie.
Z zalegającego w aktach sprawy materiału wyjaśniającego, w tym przede wszystkim z decyzji o rozgraniczeniu wynika, że koszty rozdzielono w równych częściach pomiędzy uczestników tego postępowania. Byli nimi A. F. - właściciel działek nr 480/1 i nr 480/2; A. i B. B. - współwłaściciele działki nr 481 a także H. C. - właściciel nr 474 (oraz działek nr 475 oraz 476).
Zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania, jak i samo rozstrzygnięcie decyzji rozgraniczeniowej (tzw. osnowa) nie obejmuje działek stanowiących drogi gminne (nr 415 i nr 417). Tym samym w sprawie nie ma podstaw do nałożenia na Gminę [...] kosztów tego postępowania. Jest ono wszakże działaniem pochodnym w stosunku do decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty i na niej się opierającym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. B. i B. B. wyjaśnili, że działki nr 480/1 i 480/2 będące własnością A. F. sąsiadują z działkami: 474, 475 i 476 - właściciel H. C., 481 - właściciel - małżeństwo A. B. i B. B., oraz z działkami nr 415 i 417 (drogi gminne) - właściciel Gmina [...]. Uczestnikami postępowania rozgraniczeniowego byli: A. F., H. C., małżeństwo A. i B. B. oraz Gmina [...], której przedstawicielem była B. K. W dniu [...] lipca 2018 Wójt Gminy [...] wydał decyzję o rozgraniczeniu, w której zmienił granice i powierzchnie działek nr: 417 - właściciel Gmina [...], 474,475 i 476 - właściciel H. C., 480/1 i 480/2 - właściciel A. F. oraz 481 - właściciel - małżeństwo A. B. i B. B. Również w dniu [...] lipca 2018 Wójt Gminy [...] wydał postanowienie o obciążeniu kosztami rozgraniczeniowymi. Organ administracji samorządowej Wójt Gminy [...] wydając decyzję o rozgraniczeniu i postanowienie o obciążeniu kosztami rozgraniczenia (będąc sędzią we własnej sprawie) nie przyjął na siebie części kosztów rozgraniczeniowych.
Kolegium uznało, iż Wójt Gminy [...] nie powinien ponosić części kosztów postępowania rozgraniczeniowego, ponieważ nie zostało wydane postanowienie o rozgraniczeniu działek gminnych (dróg) oznaczonych numerami 415 i 417. Jednakże w decyzji o rozgraniczeniu Wójt zmienił granice działki nr 415 (droga gminna) mimo braku postanowienia o rozgraniczeniu. W związku z tym, że powierzchnia działki gminnej po rozgraniczeniu zwiększyła się, należy uznać, że leżało w interesie strony, czyli Wójta Gminy [...] przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego działki nr 415 i dlatego jako strona zainteresowana Wójt Gminy powinien ponosić jednakową część kosztów tak jak pozostali uczestnicy rozgraniczenia. Ponadto Wójt Gminy [...] mógł obciążyć całymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. obciążając nimi tylko wnioskodawcę, a obciążył nimi wybiórczo uczestników postępowania rozgraniczeniowego. Ponieważ nie zostało wydane postanowienie odnośnie rozgraniczenia działki nr 415, a wydano decyzję o rozgraniczeniu z przesunięciem granicy tej działki i jej powierzchni należy uznać, że decyzja Wójta Gminy [...] o rozgraniczeniu z dnia [...] lipca 2018 nr [...] zawiera błąd prawny. Decyzja ta jest nieprawomocna, ponieważ skarżący złożył wniosek o skierowanie sprawy do sądu.
Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] września 2018 r. i obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego Gminę [...] w wysokości 1/4 kosztów postępowania dzieląc koszty na 4 równe części obciążając nimi po równo wszystkich uczestników postępowania rozgraniczeniowego.
W przypadku braku podstaw do obciążenia Gminy [...] kosztami postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 1/4 całości kosztów wnieśli o zasądzenie całości kosztów od wnioskodawcy pana A. F. na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "P.p.s.a."), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Te inne przepisy to m.in. ustawa.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie w przedmiocie ustalenia i rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Kontrola dokonana zakreślonych wyżej granicach wykazała, że skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów i nie obliguje Sądu do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Rozgraniczanie nieruchomości uregulowane w pgk obejmuje dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek lub z urzędu. Zgodnie z art. 34 pgk, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Natomiast art. 34 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że organ, o którym mowa w ust. 1 umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33 ust. 1 pgk). Wydanie decyzji poprzedza: 1) dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia; 2) włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że decyzja wydana na podstawie art. 34 ust. 2 pgk nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Treścią decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy sądowi nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące przebiegu granic, lecz jedynie wymienione proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania. Wzajemna relacja przepisów art. 33 i art. 34 pgk pozwala na stwierdzenie, że umorzenie postępowania administracyjnego o rozgraniczeniu i przekazaniu sprawy sądowi na podstawie art. 34 ust. 2 pgk nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Decyzja wydana w powyższym zakresie jest zgodna z prawem tylko wówczas, gdy nie zawarto ugody i gdy zebrane dowody nie dają podstaw do ustalenia przebiegu granicy i nie można tego przebiegu przyjąć także w oparciu o zgodne oświadczenie stron. Umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi może dotyczyć tylko tych granic, których rozgraniczyć w postępowaniu administracyjnym z wyżej wskazanych przyczyn nie można.
Żądanie przekazania sprawy sądowi powszechnemu, z którym może wystąpić strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granic spornych nieruchomości, kończy postępowanie administracyjne i rozpoczyna etap postępowania sądowego. Z chwilą przekazania sprawy przez organ administracji publicznej sądowi powszechnemu, postępowanie zaczyna toczyć się na nowo, bowiem przekazanie sprawy otwiera kognicję sądu w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości. Sąd, któremu sprawa została przekazana do rozpoznania nie jest uprawniony do oceny i kontroli, czy pierwsza faza postępowania rozgraniczeniowego toczyła się bez naruszenia przepisów ustawy. Przedmiotem osądu w postępowaniu nieprocesowym pozostaje tylko przebieg granicy między gruntami w zakresie objętym żądaniem przekazania sprawy, przy uwzględnieniu przesłanek wskazanych w art. 153 k.c. Nadto, należy zauważyć, że decyzja administracyjna traci moc wiążącą w części objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi, natomiast w części nieobjętej żądaniem przekazania staje się ostateczna. Po przekazaniu sprawy o kosztach postępowania sąd powszechny orzeka w oparciu o właściwe przepisy k.p.c., natomiast w zakresie orzeczenia o kosztach administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego orzeka organ administracji publicznej.
Zaskarżone postanowienie dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym będzie miał zatem zastosowanie, art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Stosownie do brzmienia art. 264 § 1 k.p.a. organ administracji obowiązany jest do ustalenia w drodze postanowienia wysokości kosztów postępowania, terminu i sposobu ich uiszczenia oraz osób zobowiązanych do ich poniesienia. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji, jak również i w okresie późniejszym, albowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują negatywnych skutków w postaci niemożności obciążenia strony kosztami na późniejszym etapie, a więc już po wydaniu decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Zwrot "jednocześnie z wydaniem decyzji" zawarty w przywołanym przepisie stanowi w istocie zalecenie dla takiego właśnie postępowania organu, co nie oznacza, że organ już po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie może wydać postanowienia o kosztach postępowania.
Wykładnia gramatyczna przepisu art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. skłania do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracyjny. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, zaś w przypadku kosztów rozgraniczenia, koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości według zasady wyrażonej w art. 152 K.c. (tak w uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. I OPS 5/06). Zgodnie bowiem z art. 152 K.c., koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Należy uznać, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że stronami postępowania rozgraniczeniowego byli właściciele rozgraniczanych nieruchomości, tj. właściciele działek nr 480/1 i 480/2 – A. F., nr 481 - B. B. i A. B., nr 474, 475, 476. Analiza akt administracyjnych sprawy nie daje podstawy do stwierdzenia, że stroną postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia była Gmina [...], jak twierdzą skarżący. Podnieść w tym miejscu należy, że wydanie postanowienia w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest bezpośrednim następstwem samego postępowania w sprawie rozgraniczenia, a ustalenie wartości kosztów, jak również stron, które zostają zobligowane do ich poniesienia musi znaleźć pokrycie w ustaleniach dokonanych w postępowaniu rozgraniczeniowym. Oznacza to zatem, że obowiązek uiszczenia tych kosztów może zostać nałożony tylko na te podmioty, które jako strony brały udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Te z kolei określa decyzja wydania w przedmiocie rozgraniczenia. Organ wydający postanowienie w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie ma żadnych instrumentów prawnych do modyfikacji kręgu stron postępowania rozgraniczeniowego na potrzeby ustalenia podmiotów zobligowanych do pokrycia jego kosztów. Jeśli zatem w ocenie skarżących krąg stron postępowania rozgraniczeniowego został ustalony nieprawidłowo, gdyż także Gmina [...] była stroną postępowania rozgraniczeniowego, bowiem w jego wyniku doszło także do ustalenia granic należących do niej działek z granicami działek objętych decyzją rozgraniczeniową, to zarzut ten należało podnieść na etapie sądowego będącego specyficznym "postępowaniem odwoławczym" od decyzji rozgraniczeniowej. O jego specyfice w postępowaniu rozgraniczeniowym była mowa powyżej. Podobnie rzecz ma się z zarzutem sformułowanym skardze stwierdzającym, że Gmina [...] była "sędzią we własnej sprawie". Skarżący jednak takich działań nie podjęli, co doprowadziło do uostatecznienia się decyzji rozgraniczeniowej, a ta nie obejmowała swoim rozstrzygnięciem nieruchomości oznaczonych nr 415 i nr 417 należących do Gminy [...]. Oznacza to zatem, że po pierwsze Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie ma uprawnień do podważania treści wydanej decyzji rozgraniczeniowej i dokonywania kontroli jej legalności, a po drugie treść tej decyzji determinuje krąg podmiotów, które można obciążyć kosztami postępowania rozgraniczeniowego. W postępowaniu bowiem zakończonym wydaniem kontrolowanego postanowienia Sąd nie może dokonywać żadnych modyfikacji w zakresie, w jakim domagają się tego skarżący w niniejszej sprawie, co oznacza, że zarzuty podniesione w skardze pod adresem zaskarżonego postanowienia nie mogą zostać uwzględnione.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, jako niezasadną
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło