II SA/Gl 991/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-02-22
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w wysokości 500 zł na spółdzielnię mieszkaniową za niewykonanie obowiązku usunięcia materiałów palnych z korytarzy budynku mieszkalnego było zasadne i czy uzasadnienie organu odwoławczego było wystarczające?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia było zasadne, ponieważ skarżąca nie wykonała dobrowolnie nałożonego obowiązku usunięcia materiałów palnych z korytarzy, mimo upływu znacznego czasu od wydania decyzji. Wysokość grzywny (500 zł) nie została uznana za wygórowaną, mając na uwadze wagę obowiązku związanego z bezpieczeństwem pożarowym. Sąd stwierdził również, że ewentualne uchybienia proceduralne organów nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółdzielnia mieszkaniowa "A" została zobowiązana decyzją Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej do usunięcia materiałów palnych z korytarzy budynku. Po bezskutecznym upomnieniu i kontroli stwierdzającej niewykonanie obowiązku, organ nałożył na spółdzielnię grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500 zł. Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. brak uzasadnienia wysokości grzywny i jej nieadekwatność.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi "A" w U. na postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w C. zobowiązał "A" w U. (nazywaną dalej również "skarżącą") do usunięcia materiałów palnych składowanych na korytarzach wszystkich kondygnacji budynku nr [...] na osiedlu "[...]" w U. Decyzja ta stała się ostateczna.
Upomnieniem z dnia 4 stycznia 2018 r. organ wezwał Spółdzielnię do realizacji wyżej określonych obowiązków.
Dnia 22 czerwca 2018 r. odbyła się kontrola, w ramach której ustalono, iż nałożone obowiązki nie zostały wykonane. W konsekwencji został wystawiony tytuł wykonawczy (dnia 18 lipca 2018 r.) i nadano mu klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z tego samego dnia organ administracji nałożył na Spółdzielnię grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500 zł.
Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca. Wskazała, że decyzja z dnia 15 lipca 2016 r. nie określa precyzyjnie, jakie przedmioty z korytarzy winny zostać usunięte. Wskazała również, że jest ona uprawniona do czynności zwykłego zarządu. A usunięcie materiałów łatwopalnych z korytarzy przekracza jej kompetencje.
Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach zaskarżonym postanowieniem utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Stwierdził, iż nałożenie grzywny w celu przymuszenia było zasadne. Przeprowadzone czynności kontrolno - rozpoznawcze z zakresu ochrony przeciwpożarowej, potwierdziły występujący brak wykonania obowiązków nałożonych w decyzji organu ochrony przeciwpożarowej. W wymienionym zakresie sporządzono protokół przyjętych ustaleń przez funkcjonariuszy pożarnictwa z dnia 22 czerwca 2018 roku. Jednocześnie stwierdził, iż decyzja z dnia [...] precyzyjnie określa nałożone nią obowiązki.
Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalną pełnomocnik. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako u.p.e.a.) w zw. z art. 121 § 1 u.p.e.a. - poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołania okoliczności uzasadniających wysokość grzywny nałożonej w drodze postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. z [...],
- art. 7 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez uznanie, że grzywna w określonej w postanowieniu Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. stanowi środek egzekucyjny najmniej uciążliwy dla zobowiązanego bez jakiegokolwiek uzasadnienia dla zastosowania tego środka egzekucyjnego,
- 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji pomimo wydania go z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Szeroko zrelacjonował przebieg sprawy. Odnosząc się do wysokości grzywny wskazał, że jest ona adekwatna do uchybienia i nie powoduje nadmiernego obciążenia skarżącej. Podkreślił jednocześnie, iż nakazane obowiązki dotyczą bezpieczeństwa pożarowego, zatem ich wykonanie jest konieczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Stosownie do treści art. 1a pkt 12b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1314) - dalej jako u.p.e.a., środkami egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnych są - grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni.
Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego". Wysokość tej grzywny w odniesieniu do osób fizycznych nie może przekraczać kwoty 10000 zł (art. 121 § 1 ustawy).
W rozstrzyganej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie wykonała nakazu zamontowania instalacji przeciwpożarowej mimo, że od orzeczenia powyższego nakazu, w chwili zastosowania środka przymusu, upłynęło 10 lat. Skarżąca została wezwana do wykonania obowiązku, został jej również doręczony tytuł wykonawczy. Zatem zasadne było nałożenie na Spółdzielnię grzywny w celu przymuszenia, gdyż nie zamierzała (co wynika z akt sprawy) zrealizować obowiązku w sposób dobrowolny. Nie można mieć również uznać, iż wysokość nałożonej grzywny jest zbyt wysoka. Ma ona skutecznie wymusić realizację nakazów wynikających z aktu administracyjnego. Niezależnie od tego, skarżąca może wystąpić o uchylenie grzywny – po wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją z 2007 r. Wówczas nie poniesie żadnych dolegliwości o charakterze finansowym.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznaje, że nawet występujące uchybienia, zwłaszcza o charakterze proceduralnym, nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ustalona grzywna, w wysokości 500 zł nie ma charakteru wygórowanego. Należy mieć świadomość, iż realizacja obowiązków nałożonych decyzją z dnia 15 lipca 2016 r. dotyczy bezpieczeństwa pożarowego w całym budynku mieszkalnym. Tolerowanie umieszczania przez mieszkańców materiałów łatwopalnych na korytarzach (stanowiących również drogi ewakuacyjne) może prowadzić do zagrożenia życia i zdrowia tam zamieszkujących. Stąd należy przyjąć, iż w razie ponownego braku wykonania przez skarżącą obowiązków w tym zakresie kolejne działania organów PSP będą skuteczniejsze.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło