II SA/Gl 990/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-02-22
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest zasadne, gdy zobowiązany podnosi, że warunki techniczne uległy poprawie, a termin wykonania obowiązku jeszcze nie minął?Ratio decidendi
Nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest zasadne, gdy zobowiązany nie wykonuje nałożonego obowiązku, a organ egzekucyjny posiada tytuł wykonawczy. Nawet jeśli zobowiązany podnosi argumenty o poprawie warunków technicznych, nie zwalnia go to z obowiązku wykonania decyzji. Wysokość grzywny, nawet 500 zł, nie jest wygórowana, biorąc pod uwagę wagę bezpieczeństwa pożarowego. Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty skarżącej nie mogły odnieść skutku, a naruszenia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Organ ochrony przeciwpożarowej zobowiązał skarżącą do wykonania instalacji przeciwpożarowej. Po bezskutecznym upomnieniu i kontroli stwierdzającej niewykonanie obowiązku, nałożono na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500 zł. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że termin wykonania obowiązku jeszcze nie minął, a warunki techniczne uległy poprawie. Organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. w zakresie uzasadnienia wysokości i zasadności grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi "A" w U. na postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w C. zobowiązał "A" w U. (nazywaną dalej również "skarżącą") do wykonania obowiązków w zakresie budowy instalacji przeciwpożarowej (wraz z zasilaniem) w budynkach [...]-[...] na osiedlu "[...]" w U. Decyzja ta stała się ostateczna.
Upomnieniem z dnia [...] r. organ wezwał "A" do realizacji wyżej określonych obowiązków.
Dnia [...] r. odbyła się kontrola, w ramach której ustalono, iż nałożone obowiązki nie zostały wykonane. W konsekwencji został wystawiony tytuł wykonawczy (dnia [...] r.) i nadano mu klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z tego samego dnia organ administracji nałożył na "A" grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500 zł.
Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca. Wskazała, że termin do wykonania wszystkich nałożonych w decyzji obowiązków został określony na [...] r. Ponadto, warunki techniczne w budynkach od nr [...] do [...] Osiedla [...] w U. od czasu wydania decyzji uległy znacznej poprawie i wykonano szereg prac mających na celu dostosowanie ww. budynków do wymagań przeciwpożarowych oraz wypełnienie obowiązków nałożonych w decyzji.
Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach zaskarżonym postanowieniem utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Stwierdził, iż nałożenie grzywny w celu przymuszenia było zasadne. Przeprowadzone czynności kontrolno - rozpoznawcze z zakresu ochrony przeciwpożarowej w wymienionych dziesięciu blokach mieszkalnych usytuowanych w U., potwierdziły występujący brak wykonania obowiązków nałożonych w decyzjach organu ochrony przeciwpożarowej. W wymienionym zakresie sporządzono protokół przyjętych ustaleń przez funkcjonariuszy pożarnictwa z dnia [...] roku.
Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu skarżąca reprezentowana przez profesjonalną pełnomocnik. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako u.p.e.a.) w zw. z art. 121 § 1 u.p.e.a. - poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołania okoliczności uzasadniających wysokość grzywny nałożonej w drodze postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. z [...] r.,
- art. 7 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez uznanie, że grzywna w określonej w postanowieniu Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. stanowi środek egzekucyjny najmniej uciążliwy dla zobowiązanego bez jakiegokolwiek uzasadnienia dla zastosowania tego środka egzekucyjnego,
- 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji pomimo wydania go z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Szeroko zrelacjonował przebieg sprawy. Podniósł, iż skarżąca od 10 lat nie realizuje nałożonych na nią obowiązków. Odnosząc się do wysokości grzywny wskazał, że jest ona adekwatna do uchybienia i nie powoduje nadmiernego obciążenia skarżącej. Podkreślił jednocześnie, iż nakazane obowiązki dotyczą bezpieczeństwa pożarowego, zatem ich wykonanie jest konieczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Stosownie do treści art. 1a pkt 12b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1314) - dalej jako u.p.e.a., środkami egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym są - grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni.
Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego". Wysokość tej grzywny w odniesieniu do osób fizycznych nie może przekraczać kwoty 10000 zł (art. 121 § 1 ustawy).
W rozstrzyganej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie wykonała nakazu zamontowania instalacji przeciwpożarowej mimo, że od orzeczenia powyższego nakazu, w chwili zastosowania środka przymusu, upłynęło 10 lat. Skarżąca została wezwana do wykonania obowiązku, został jej również doręczony tytuł wykonawczy. Zatem zasadne było nałożenie na "A" grzywny w celu przymuszenia, gdyż nie zamierzała (co wynika z akt sprawy) zrealizować obowiązku w sposób dobrowolny. Nie można mieć również uznać, iż wysokość nałożonej grzywny jest zbyt wysoka. Ma ona skutecznie wymusić realizację nakazów wynikających z aktu administracyjnego. Niezależnie od tego, skarżąca może wystąpić o uchylenie grzywny – po wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją z [...] r. Wówczas nie poniesie żadnych dolegliwości o charakterze finansowym.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznaje, że nawet występujące uchybienia, zwłaszcza o charakterze proceduralnym, nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ustalona grzywna, w wysokości 500 zł nie ma charakteru wygórowanego. Należy mieć świadomość, iż realizacja obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r. dotyczy bezpieczeństwa pożarowego na całym osiedlu mieszkaniowym. Brak instalacji odpowiednich systemów gaśniczych może spowodować poważne zagrożenia życia i zdrowia ludzi. Stąd należy przyjąć, iż w razie ponownego braku wykonania przez skarżącą obowiązków w tym zakresie kolejne działania organów PSP będą skuteczniejsze.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło