VII SA/Wa 1726/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik(spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. K. i A. D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Decyzją z [...] maja 2018 r., znak: [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes ULC"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a.") oraz art. 205a ust. 1, ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 959), a także art. 3 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. WE L 46 s.1, 2004, s.1, dalej "rozporządzenie"), po rozpatrzeniu wniosku S. K., A. D., M. G. oraz C. Z. (dalej: "pasażerów"), o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2017 r., znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego - [...] "[...]" S.A. z siedzibą w [...] przepisów ww. rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 6 kwietnia 2017 r. do Prezesa ULC wpłynął wniosek pełnomocnika ww. pasażerów o stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika [...] "[...]" S.A. przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w związku z opóźnieniem lotu z [...] października 2014 r. o numerze [...] na trasie [...] – [...]. Zawiadomieniem z 26 kwietnia 2017 r. wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Prezes ULC wezwał przewoźnika lotniczego do złożenia wyjaśnień, co do przyczyn opóźnienia ww. lotu. W dniu 9 maja 2017 r. przedstawiciel przewoźnika wyjaśnił, że [...] października 2014 r. na wyżej opisanej trasie, [...] S.A. nie wykonywał lotu o numerze [...], jednocześnie dołączając korespondencję archiwalną, z której wynika, że przewoźnik nie potwierdził realizacji ww. rejsu. W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne, organ I instancji ww. decyzją z [...] września 2017 r. umorzył postępowanie administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego - [...] "[...]" S.A. z siedzibą w [...] przepisów ww. rozporządzenia. Pismem z 26 września 2017 r. pasażerowie wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podnieśli, że rezerwacje wydane przez organizatorów wycieczki [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. w sposób jednoznaczny, poprzez użycie desygnatora "[...]", wskazują, iż lot ten miał być obsługiwany przez tego przewoźnika. Ponadto podnieśli, że w związku z potwierdzeniem przez przewoźnika, że nie wykonywał skarżonego lotu, tym samym - w ich ocenie - spełnione zostały przesłanki odwołania lotu, w myśl art. 2 lit. 1 w.w. rozporządzenia. Pismem z 9 lutego 2018 r.. Prezes ULC wezwał biuro podróży [...] sp. z o.o. do udzielenia odpowiedzi na postawione pytania: 1) z kim [...] sp. z o.o. miała podpisaną umowę na wykonanie skarżonego lotu ?; 2) czy [...] sp. z o.o. posiada wiedzę na temat, kto był przewoźnikiem obsługującym skarżony lot ?; 3) czy lot ten został odwołany, opóźniony, a jeżeli tak, to z jakiej przyczyny ? Pismem z 23 lutego 2018 r. [...] sp. z o.o. wyjaśniła, że przewoźnikiem obsługującym skarżony lot był [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz, że lot ten nie był lotem, ani odwołanym, ani opóźnionym. Na wykonanie ww. lotu [...] sp. z o.o. – jako organizator wycieczki – miała podpisaną umowę z [...] sp. z o.o. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji – ww. decyzją z [...] maja 2018 r. – Prezes ULC wyjaśnił, iż powyższe ustalenia faktyczne wykazały, że przewoźnik [...] "[...]" S.A. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., wobec czego postępowanie administracyjne błędnie zostało wszczęte w stosunku do tego przewoźnika i tym samym należało je umorzyć jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). Skargę na decyzję organu II instancji wnieśli S. K. oraz A. D., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący zarzucili naruszenie: 1. prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 2B rozporządzenia (WE) 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91, w związku z art. 5 ust 1 c w zw. z art. 7 ust. 1b powyższego rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż przewoźnik lotniczy nie jest zobligowany do wypłaty odszkodowania określonego art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) 261/2004, pomimo iż pasażerowie legitymowali się rezerwacją na rejs przewoźnika [...], który to nie został zrealizowany; 2. przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a., poprzez analizę dowodów w sposób: a) błędny, to jest polegający na dokonaniu ustaleń faktycznych, w oparciu o oświadczenie organizatora turystyki [...] Sp. z o.o., w sytuacji, gdy skarżący S. K. oraz A. D. legitymowali się potwierdzeniem rezerwacji na rejs [...] S.A., wydanym przez organizatora [...] S.A.; b) niewszechstronny, to jest poprzez błędne uznanie, iż rejs [...] z dnia [...] października 2014 roku, relacji [...] -[...] nie był rejsem odwołanym, w rozumieniu przepisów art. 2 lit I rozporządzenia (WE) 261/2004, w sytuacji gdy skarżący S. K. oraz A. D. posiadali rezerwację na ww. rejs, natomiast przewoźnik oświadczył, iż nie wykonał połączenia będącego źródłem sporu. W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów, wnosząc o uchylenie w części zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, to jest w odniesieniu do umorzenia postępowania z wniosku S. K. oraz A. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 poz. 2107) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że tego rodzaju wady i uchybienia nie występują. W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną decyzji organu I instancji z [...] września 2017 r., którą utrzymał w mocy Prezes ULC - decyzją z [...] maja 2018 r. - stanowi art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z nim, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury, tj. podmiotowe i przedmiotowe. Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01). W niniejszej sprawie Prezes ULC wskazał (podzielając stanowisko organu I instancji), iż postępowanie z wniosku ww. pasażerów należało umorzyć ze względu na przyczynę natury podmiotowej albowiem przewoźnik lotniczy – [...] "[...]" nie był stroną w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 28 k.p.a. W tym miejscu podnieść należy, że warunkiem uznania, iż podmiot będzie stroną danej sprawy jest to, by rozstrzygnięcie ukształtowało jego sytuację prawną. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie, iż skarżący posiadali rezerwację na lot w dniu [...] października 2014 r., o oznaczeniu [...], na trasie [...]-[...]. Kwestią sporną jest natomiast kto, w wyniku zawartej z organizatorem wycieczki umowy był zobowiązany do jego wykonania, tj. kto był przewoźnikiem lotniczym, który w dniu [...] października 2014 r. miał zapewnić przelot skarżącym na ww. trasie i czy w istocie lot ten został odwołany. Jak wynika z akt sprawy nie istniała żadna umowa wiążąca biuro podróży - organizatora wycieczki - z [...] "[...]" S.A. w zakresie dotyczącym przedmiotowego lotu [...] na trasie [...] – [...], jak i to, że przewoźnikiem obsługującym skarżony lot był [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] a nie [...] "[...]" S.A. W ocenie Sądu, powoływanie się przez skarżących na użycie w rezerwacji desygnatora "[...]" jest niewystarczające do wykazania tożsamości przewoźnika lotniczego - [...] "[...] " S.A. Prezes ULC uzyskał także informacje od organizatora wycieczki, że lot ten nie był lotem ani odwołanym ani opóźnionym, co w ocenie Sądu tym bardziej uzasadniało umorzenie postępowania z uwagi na przesłankę bezprzedmiotowości tego postępowania. Reasumując, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne. oraz ocenił materiał dowodowy z zachowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę jako nieuzasadnioną.