II OZ 527/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 793/18 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynków gospodarczych i budowę budynku gospodarczo-garażowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 793/18, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę Z. S. (dalej jako skarżący) na postanowienie Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynków gospodarczych i budowę budynku gospodarczo-garażowego. Powodem takiego rozstrzygnięcia było nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych wniesionej skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu wezwania o uzupełnienie tych braków poprzez jej podpisanie. Sąd wskazał, że zarządzenie wzywające do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 grudnia 2018 r. i termin na uzupełnienie skargi upływał w dniu 18 grudnia 2018 r. W tym terminie brak skargi nie został uzupełniony. Skarżący nie nadesłał podpisanej przez siebie skargi złożonej pierwotnie przez M. M. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. Podniósł, że skargę do Sądu wniosła M. M., która wskazała siebie jako uczestnika postępowania. Według skarżącego osoba ta jest uczestnikiem postępowania i ma interes prawny w sprawie bowiem świadczy o tym postanowienie Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt III Nsm 58/06 ustanawiające na całości wskazanej tam nieruchomości dożywotnią służebność osobistą zamieszkania na posesji przy ul. O. [...],[...] I. na rzecz M. M. i Z. S. De facto M. M. ma interes oprawny i może występować, jako uczestnik postępowania. Skarżący podkreśla, że to właśnie M. M. dotrzymywała wszystkich terminów postępowania przed organem Starostwa Iławskiego oraz przed organem Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w związku ze skargą z dnia [...] października 2018 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynków gospodarczych i budowę budynku gospodarczo-garażowego, wskazując na całkowitą bezzasadność postanowienia Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] października 2018 r., która wpływa na szkodę RP, a tym samym na szkodę obywateli. Dalej skarżący wskazuje na obowiązki organów administracyjnych w toku prowadzonego przez nie postępowania w zakresie wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Skarżący zarzuca, że Wojewoda Warmińsko- Mazurski nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, wręcz odwrotnie zataił prawdę w celu formalnego utrudnienia meritum sprawy tj. samowoli urbanistycznej i budowlanej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (§3). Są to wymogi formalne, które warunkują przyjęcie pisma do rozpoznania przez sąd. Stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Jak stanowi art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku braków formalnych skargi, które pomimo wezwania do ich uzupełnienia nie zostały usunięte w terminie ustawodawca przewidział rygor odrzucenia skargi. Stanowi o tym art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W związku z powyższym złożenie podpisu pod skargą osobiście lub przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika jest elementem koniecznym skargi, bez którego nie można jej nadać dalszego biegu. Zaistnienie braku podpisu osoby wnoszącej skargę bądź ustanowionego przez nią pełnomocnika, legitymującego się stosownym pełnomocnictwem dołączonym do skargi, prowadzi do uznania, że skarga posiada brak formalny. Wobec tego sąd wzywa podmiot wnoszący skargę do złożenia podpisu na egzemplarzu wniesionej do sądu skargi lub nadesłania do sądu podpisanego egzemplarza skargi. Sąd zastrzega termin 7 dni od doręczenia wezwania na dokonanie tej czynności, a przy bezskutecznym jego upływie orzeka o odrzuceniu skargi. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji postąpił prawidłowo odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. bowiem skarżący, pomimo wystosowanego do niego wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej własnoręczne podpisanie w terminie do tego wyznaczonym, nie zastosował się do wezwania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy M. M. wnosząca skargę do sądu była pełnomocnikiem Z. S. w postępowaniu o wznowienie, w ramach którego zapadło zaskarżone do sądu postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] października 2018 r. nr [...]. Nie występowała ona wówczas w roli uczestnika postępowania lecz wyłącznie pełnomocnika strony, którą był Z. S. Podejmowała czynności procesowe na rzecz swego mocodawcy Z. S. To jednak nie czyniło jej uczestnikiem postępowania w rozumieniu art. 33 § 1 i § 2 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 art. 33 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Natomiast w art. 33 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a. mowa jest, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. M. M. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wznowienia postępowania, którego dotyczy zaskarżone do Sądu postanowienie. Występowała tam w roli pełnomocnika Z. S. Nie miała w sprawie własnego interesu prawnego lecz reprezentowała i działała w interesie prawnym Z. S jako jego pełnomocnik. Nie spełnia zatem przesłanek bycia uczestnikiem postępowania na prawach strony z art. 33 § 1 P.p.s.a. Osoba ta nie spełnia też wymogów z art. 33 § 2 P.p.s.a. bowiem nie zgłosiła wniosku o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie wykazała, że wynik postępowania administracyjnego dotyczy jej interesu prawnego. O istnieniu interesu prawnego M. M. w żaden sposób nie świadczy postanowienie Sądu Rejonowego w Iławie, Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 30 maja 2006 r. sygn. akt III Nsm 58/06, na które powołuje się w zażaleniu skarżący. Postanowienie to stwierdza istnienie służebności osobistej zamieszkania M. M. i Z. S. na działce przy ul. O. [...] w I. zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Posiadanie służebności mieszkania na działce nie świadczy o legitymowaniu się interesem prawnym w sprawie wznowienia postępowania o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę budynków gospodarczych i budowę budynku gospodarczo-garażowego. Służebność zamieszkania nie daje praw do dysponowania nieruchomością a tylko do określonego korzystania z niej. Bycie uprawnionym do korzystania ze służebności nie wskazuje na posiadanie statusu właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Uprawniony do służebności mieszkania nie może być stroną postępowania o pozwolenia na budowę. Sąd pierwszej instancji nie miał też pewności czy skarga podpisania i złożona przez M. M. jest skargą wniesioną przez nią jako pełnomocnika strony i wystąpił o wyjaśnienie czy jest ona jednym z podmiotów wskazanych w art. 35 P.p.s.a. W myśl art. 35 § 1 P.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Skarżący oświadczył, że M. M. jest uprawniona do jego reprezentowania jako uczestnik postępowania. Sąd zakwestionował to oświadczenie albowiem w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem osoba ta była wyłącznie pełnomocnikiem skarżącego a nie stroną tego postępowania. Ustalenia powyższe doprowadziły do uznania, że skarga Z. S. nie została przez niego podpisana a zatem posiada brak formalny, który należy usunąć w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Wezwanie w tym zakresie zostało skierowane do skarżącego pod rygorem odrzucenia skargi. Jednak skarżący po skutecznym doręczeniu mu wezwania w dniu 11 grudnia 2018 r. w terminie 7 dni nie usunął braku skargi. Wobec tego niezasadne domaganie się uchylenia zaskarżonego postanowienia skoro nie ulega wątpliwości, że pomimo wezwania brak skargi nie został uzupełniony w terminie do tego wyznaczonym. Zastosowanie znajdował zatem art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i skarga podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.