IV SA/Gl 60/19
PostanowienieWSA w Gliwicach2019-02-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Rektora uczelni wyższej w sprawie realizacji indywidualnego programu studiów oraz indywidualnej organizacji studiów, wydana na podstawie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzja Rektora uczelni wyższej w sprawie realizacji indywidualnego programu studiów oraz indywidualnej organizacji studiów, wydana na podstawie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wynika to z zasady autonomii uczelni wyższych, której organy nie są podporządkowane organom administracji publicznej, a ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zawiera zamknięty katalog spraw podlegających kontroli sądowej.Stan faktyczny
D.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Rektora A w K. dotyczącą braku zgody na realizację programu studiów w ramach indywidualnego programu studiów (IPS). Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.J. na decyzję Rektora A w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie realizacji indywidualnego programu studiów oraz indywidualnej organizacji studiów p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
Pismem z dnia 21 grudnia 2018 r. D.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Rektora A w K. z dnia [...] r. nr [...], podtrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...]r. nr [...] w sprawie braku zgody na realizację programu studiów w ramach programu IPS.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej albowiem zaskarżona decyzja nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej, ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie D.J. wniosła skargę na decyzję Rektora [...] w K., dotyczącą realizacji indywidualnego programu studiów oraz indywidualnej organizacji studiów.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.). Ustawa ta dokładnie określa sytuacje, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego, a mianowicie zgodnie z:
- art. 110 ust. 8 Rektor uchyla wydawane przez samorząd studencki akty niezgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, statutem uczelni, regulaminem studiów lub regulaminem samorządu. Na rozstrzygnięcie w sprawie uchylenia aktu służy, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, skarga do sądu administracyjnego;
- art. 226 ust. 5 na decyzję RDN w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego przysługuje skarga do sądu administracyjnego;
- art. 318 od prawomocnego orzeczenia odwoławczej komisji dyscyplinarnej służy skarga do sądu administracyjnego;
- art. 427 ust. 3 na rozstrzygnięcie nadzorcze ministra w sprawie stwierdzenia nieważności aktu uczelni niezgodnego z prawem służy, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, skarga do sądu administracyjnego.
Zdaniem Sądu powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty a zatem w pozostałym zakresie stosuje się wyłącznie przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, które stanowią wyraz kluczowej dla funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego zasady autonomii uczelni. Albowiem szkoły wyższe działają jako samodzielne i niezależne jednostki organizacyjne. Z punktu widzenia zasad ich organizacji i funkcjonowania, w tym także trybu powoływania swoich organów wynika, że mają one charakter samorządny i korporacyjny. Z uwagi na prawnie gwarantowaną autonomię szkół wyższych, ich organy nie są organizacyjnie ani też służbowo podporządkowane żadnemu organowi administracji publicznej.
Analiza przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce prowadzi do wniosku, że zaskarżone decyzja nie ma charakteru decyzji administracyjnej i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Skoro więc wniesiona skarga dotyczy sprawy związanej z autonomią uczelni, która nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, to podlega ona odrzuceniu, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło