V SA/Wa 1910/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-28
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ciężki wypadek beneficjenta pomocy finansowej, powodujący długotrwałą niezdolność do pracy i poruszania się, może zostać uznany za siłę wyższą lub nadzwyczajną okoliczność, która uzasadnia zawieszenie materialnoprawnego terminu na złożenie wniosku o płatność pierwszej raty pomocy finansowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ciężki wypadek beneficjenta, skutkujący długotrwałą niezdolnością do pracy i poruszania się, stanowi siłę wyższą lub nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu przepisów prawa Unii Europejskiej. W związku z tym, termin materialnoprawny na złożenie wniosku o płatność pierwszej raty pomocy finansowej powinien zostać zawieszony, a nie wygasnąć. Organ odwoławczy błędnie ograniczył zastosowanie tych przepisów jedynie do sytuacji, gdy pomoc finansowa została już wypłacona, ignorując możliwość zawieszenia terminu na złożenie wniosku o płatność.Stan faktyczny
Skarżący G. P. otrzymał decyzję o przyznaniu pomocy finansowej na restrukturyzację małego gospodarstwa, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, w tym złożenia wniosku o płatność pierwszej raty w terminie 9 miesięcy. Skarżący uległ ciężkiemu wypadkowi, który uniemożliwił mu złożenie wniosku w terminie. Organ pierwszej instancji stwierdził wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy z powodu niedotrzymania terminu. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że przepisy o sile wyższej nie mają zastosowania do zachowania prawa do wypłaty pomocy. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując błędną wykładnię przepisów UE dotyczących siły wyższej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Krakowie. Zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz G. P. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na operacje typu "Restrukturyzacja małych gospodarstw" 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Krakowie z [...] sierpnia 2018 r.; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi G. P. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2018 r. nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]z dnia [...]sierpnia 2018 r. nr [...]stwierdzającą wygaśnięcie decyzji tego organu z dnia [...]października 2017 r. nr [...]o przyznaniu Skarżącemu pomocy finansowej na operacje typu "Restrukturyzacja małych gospodarstw" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego PROW na lata 2014-2020 z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...]kwietnia 2017 r. Skarżący złożył do [...]OR ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Restrukturyzacja małych gospodarstw" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego PROW na lata 2014-2020.
W dniu [...]października 2017 r. Dyrektor [...]OR ARiMR wydał decyzję o przyznaniu Stronie wnioskowanej pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia następujących warunków w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji:
- rozpoczęcia realizacji biznesplanu,
- rozpoczęcia prowadzenia ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie, w sposób i zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 982), najpóźniej w dniu rozpoczęcia realizacji biznesplanu, chyba że beneficjent jest zobowiązany do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów lub księgi rachunkowej, lub ewidencji przychodów i rozchodów prowadzonej na podstawie odrębnych przepisów – jeżeli warunek ten nie był spełniony w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy,
- złożenia wniosku o płatność pierwszej raty pomocy.
Decyzją z dnia [...]sierpnia 2018 r. Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji z dnia [...]października 2017 r. z uwagi na niespełnienie warunku złożenia wniosku o płatność I raty pomocy w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Decyzję o przyznaniu pomocy doręczono Skarżącemu w dniu 6 listopada 2017 r., a więc wniosek o płatność I raty należało złożyć do dnia 6 sierpnia 2018 r. Skoro Skarżący tego wniosku nie złożył, konieczne było stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy, ponieważ w myśl § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawani, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Restrukturyzacja małych gospodarstw" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020" [(Dz.U. z 2015 r. poz. 1813 z późn. zm.) – dalej jako: "rozporządzenie wykonawcze"] w przypadku niezłożenia wniosku o płatność w terminie określonym w § 16 ust. 1 dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji, stwierdza wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy jako bezprzedmiotowej.
W odwołaniu Skarżący wskazał, że niedotrzymanie terminu na złożenie wniosku o płatność wynikało z przyczyn od niego niezależnych – w dniu 3 lipca 2018 r. uległ ciężkiemu wypadkowi i do 11 lipca 2018 r. przebywał w szpitalu. Następnie został warunkowo wypisany ze szpitala do domu, gdzie musiał korzystać ze [...][...]. Okres bezwysiłkowy zgodnie z zaleceniami lekarza wynosił dwanaście tygodni. W tym czasie wszystkie obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa przejęła żona Skarżącego. W wyniku spiętrzenia się problemów zdrowotnych i rodzinnych, termin na złożenie wniosku o płatność nie został dochowany.
Po rozpoznaniu odwołania Strony, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...]września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie Dyrektor M. OR ARiMR zobligowany był na podstawie § 17 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. Termin 9-miesięczny wskazany w § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia na złożenie wniosku o płatność jest bowiem terminem materialnoprawnym, w związku z czym, nie może być przez organ zmieniony ani przywrócony. Niedochowanie więc tego terminu przez Skarżącego oznacza, że definitywnie stracił uprawnienie do złożenia wniosku o płatność, a w dalszej konsekwencji nie mogą mu zostać przekazane środki finansowe.
Prezes ARiMR wskazał następnie, że Skarżący w decyzji z dnia [...]października 2017 r. został poinformowany o konieczności złożenia wniosku o płatność pierwszej raty pomocy w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji.
Odnosząc się do okoliczności podniesionych w odwołaniu Prezes ARiMR wskazał natomiast, że w rozpoznawanej sprawie przepisy (art. 2 ust. 2) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, str. 549-607) oraz (art. 4 ust. 2) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. L 181 z 20.06.2014 r.), dotyczące "siły wyższej" i "nadzwyczajnych okoliczności" nie miały zastosowania. Przepisy powyższe znajdą bowiem zastosowanie tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wsparcie finansowe zostało już wypłacone. Przedmiotem prowadzonego postępowania przed Prezesem ARiMR była zaś decyzja o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.
W skardze na powyższą decyzję Prezesa ARiMR Skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:
- nadaniu niewłaściwego znaczenia mającemu zastosowanie w sprawie terminowi 9 miesięcy (wynikającemu z § 17 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego na złożenie wniosku o płatność pierwszej raty pomocy - i okolicznościom jego uchybienia. Dalej również zaniechano ustalenia czy okoliczności wymienione w odwołaniu - zasługują na to by potraktować je jako "siła wyższa" czy "nadzwyczajne okoliczności". Łącznie organ twierdzi, iż wskazany termin nie podlega przywróceniu czy zmianie w żadnym przypadku - gdy jednak w opozycji do powyższego pozostają niżej wymienione przepisy prawa.
Skarżący zarzucił Prezesowi ARiMR, iż bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej w zakresie polityki rolnej (chociażby rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. - jednoznacznie nakazują w indywidualnych przypadkach ustalać okoliczności sprawy i kwalifikować je w kierunku wystąpienia bądź też nie "siły wyższej" czy "nadzwyczajnych okoliczności". Ich wystąpienie miałoby taki skutek, iż beneficjent (skarżący w tym przypadku) - nie doznaje negatywnych skutków nie wykonania zobowiązania z uwagi na wystąpienie siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności. Powyższe w swoich skutkach - ma dokładnie ten sam wymiar co przywrócenie uchybionego terminu na gruncie np. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
- wadliwym ustaleniu, iż w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy prawa Unii Europejskiej - zarówno wymienionego niżej rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady jak i Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. - gdzie organ ograniczył się do konstatacji, iż wystąpienie siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności - uchyla wobec beneficjenta środków jakiekolwiek negatywne okoliczności (sankcje - jak w przedmiotowym przypadku dotyczące cofnięcia prawa do uzyskania świadczenia pomocowego) - tylko wtedy gdy mamy do czynienia już ze wsparciem udzielonym. W ocenie Skarżącego jest to jednoznacznie chybiona argumentacja - która w pierwszej kolejności narusza zasadę równości - różnicując tym samym na tle pojęcia siły wyższej, czy nadzwyczajnych okoliczności - beneficjentów na tych o lepszej sytuacji którym pomoc finansową już udzielono oraz na tych w gorszej sytuacji - którzy koszty ponieśli w ramach operacji i którym koszty nie zostaną zrefinansowane. Poza tym bezpośrednio stosowane ww. przepisy prawa Unii Europejskiej i ich jasne postanowienia w tym zakresie - pozostają w oczywistej opozycji do tak przedstawionej wykładni pojęcia siły wyższej, czy nadzwyczajnych okoliczności w kontekście stosowanych form wsparcia przy realizacji polityki rolnej ze środków europejskich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.
Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając skargę w wyżej wskazanych granicach , Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego.
Nie ulega wątpliwości, że Skarżący nie złożył wniosku o płatność w terminie wynikającym z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r., wydanego na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349) . Termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 6 sierpnia 2018 r. Przy czym Sąd przyznaje rację organowi , iż termin ten miał charakter materialnoprawny, gdyż zmierzał do zachowania prawa do otrzymania płatności. Zachowanie tego terminu było warunkiem otrzymania płatności. Termin materialnoprawny nie podlega przywróceniu, przywróceniu podlegają jedynie terminy procesowe.
Jednak terminy materialnoprawne podlegają zawieszeniu m.in. z powodu wystąpienia siły wyższej , na którą to okoliczność powołuje się skarżący w sprawie niniejszej.
Skarżący załączonymi do odwołania dokumentami wykazał, że w dniu 3 lipca 2018 r. uległ poważnemu wypadkowi, który spowodował niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. W dniach 3-11.07.2018 r. przebywał w szpitalu, po czym został wypisany do domu z zaleceniem m.in. zakazu chodzenia, dalszej rehabilitacji. Do odwołania Skarżący przedstawił kopie zaświadczeń lekarskich , z których wynikało, że pozostaje nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim do 4.10.2018 r. Na rozprawie w dniu 28.02.2018r. Skarżący oświadczył, że pozostawał na zwolnieniu lekarskim aż do wyczerpania prawa do świadczenia, a tej chwili został skierowany na komisję lekarską w celu orzeczenia o ewentualnym przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego.
Należy też przypomnieć, że wraz z odwołaniem, które zostało złożone w dniu 11.09.2018 r. w Oddziale Regionalnym ARiMR w [...]przez żonę Skarżącego, został także złożony wniosek o płatność pierwszej raty pomocy .
Organ doszedł jednak do przekonania, że powyższych okoliczności nie może uwzględnić i uznać, że termin do złożenia wniosku o płatność został zachowany, gdyż przepisy o sile wyższej i nadzwyczajnych okolicznościach mogą mieć zastosowanie wyłącznie do płatności już wypłaconych, nie mogą mieć zastosowania do zachowania prawa do wypłacenia płatności.
Sąd rozpoznający sprawę niniejszą nie podziela powyższego poglądu.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 do celów finansowania WPR, zarządzania nią i monitorowania jej "siła wyższa" i "nadzwyczajne okoliczności" mogą zostać uznane w szczególności w następujących przypadkach:
a) śmierć beneficjenta;
b) długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;
c) poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym;
d) zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym;
e) choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw;
f) wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności w odniesieniu do innych środków rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie nie wymagają częściowego lub całkowitego zwrotu wsparcia w przypadku działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich, nie wymaga się zwrotu wsparcia otrzymanego w poprzednich latach, a zobowiązania lub płatności są kontynuowane w kolejnych latach zgodnie z ich pierwotnym okresem trwania.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do tak zawężającego rozumienia przywołanych wyżej przepisów dotyczących zastosowania pojęcia "siły wyższej" i "nadzwyczajnych okoliczności" . Należy przypomnieć, iż na gruncie prawa cywilnego siła wyższa ma nie tylko znaczenie dla odpowiedzialności odszkodowawczej, ale także zawiesza bieg terminów np. przedawnienia , w tym prekluzji ( por. art. 121 kc). Przepisy kodeksu cywilnego nie mają oczywiście zastosowania w sprawie niniejszej, zostały jednak przywołane jako przykład na jakich zasadach pojęcie to znajduje zastosowanie w innych dziedzinach prawa, a w szczególności, w tej w której powstało i w której wykształciła się teoria pojęcia "siły wyższej". Nie ma więc podstaw do ograniczania działania siły wyższej czy też nadzwyczajnych okoliczności wyłącznie do braku obowiązku zwracania pomocy już wypłaconej, skoro siłą wyższa to zdarzenie zewnętrzne, którego nie da się przewidzieć, ani też – nawet w razie przewidzenia – nie da się zapobiec jego skutkom (por. W. Czachórski, Prawo zobowiązań w zarysie, Warszawa 1968, s. 277).
Dalej należy zwrócić uwagę, że art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) Nr 1306/2013 określa zakres zastosowania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności szeroko : "do celów finansowania WPR, zarządzania nią i monitorowania jej" .
Rozporządzenie Nr 640/2014 , jak sama nazwa wskazuje , uzupełnia jedynie powyższe Rozporządzenie. Na taki cel wskazuje też motyw 2 i 3 Preambuły . W motywie 5 znajduje się następujący zapis : W art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 określono pewne przypadki działania siły wyższej i nadzwyczajne okoliczności, które mają być uznawane przez państwa członkowskie. Należy ustanowić dodatkowe przepisy umożliwiające państwom członkowskim uznawanie przypadków działania siły wyższej oraz nadzwyczajnych okoliczności w odniesieniu do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Należy ustalić ostateczny termin zgłaszania takich przypadków przez beneficjenta.
W ocenie Sądu art. 4 ust. 1 Rozporządzenia 640/2014 wyjaśnia działanie siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności w konkretnych, wymienionych tam przypadkach. Komisja uznała bowiem za niezbędne ścisłe uregulowanie zakresu obowiązku zwrotu uzyskanej pomocy. Nie ogranicza jednak działania tych instytucji tylko do nich . W przypadkach biegu terminów siła wyższa zawiesza ich bieg , podobnie ja się to dzieje w innych dziedzinach prawa.
Przykładem, że siła wyższa i nadzwyczajne okoliczności nie tylko są stosowane do płatności już wypłaconych, jest art. 13 ust. 1 tegoż samego rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, który stanowi, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności ( podkr. Sądu), o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Identyczne sformułowania znajdują się w następnych ustępach tegoż artykułu , a także w art. 14. Przepisy te w sposób jasny wskazują, że terminy , od których zależy uzyskanie lub utrzymanie uprawnienia do płatności ulegają zawieszeniu na skutek siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności.
Warunkiem skuteczności powołania się na siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności jest , określony w art. 4 ust. 2 Rozporządzenia 640/2014 obowiązek zgłoszenia na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.
Jak już była mowa skarżący uległ wypadkowi, który spowodował nie tylko jego niezdolność do pracy ( w aktach dowody na nieprzerwaną niezdolność do pracy do 4.10.2018r.), ale także niemożność poruszania się – w pierwszym okresie, a następnie utrudnione poruszanie się samodzielne. W ocenie Sądu przedłożone przez skarżącego dokumenty w sposób jasny wykazują spełnienie przesłanki siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności określone w art. 2 ust. 2 lit. b Rozporządzenia Nr 1306/2013. Należy przy tym pamiętać, że zawarte w art. 2 ust. 2 wyliczenie ma charakter przykładowy, co wynika z użytego wyrażenia "w szczególności".
Skarżący zawiadomił organ o okoliczności wystąpienia siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności w dniu 11.09.2018 r. Przedstawił też dowody na ich wystąpienie , złożył wniosek o płatność. W ocenie Sądu zostały więc zachowane warunki określone w art. 4 ust. 2 Rozporządzenia Nr 640/2014 , bowiem okres jego niezdolności do pracy jeszcze trwał.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, gdyż nie uwzględniła zawieszenia terminu określonego w § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. do złożenia wniosku o płatność spowodowanej wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, które zostały spowodowane wypadkiem w dniu 3.07.2017 r. i trwały nieprzerwanie przynajmniej do dnia złożenia wniosku o płatność i powiadomienia organu w trybie art. 4 ust. 2 Rozporządzenia Nr 640/2014 tj. do dnia 11.09.2017 r. Organ II instancji, rozpoznając odwołanie skarżącego, powinien uwzględnić powyższe okoliczności , uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia prawa do płatności, uznając iż termin do złożenia wniosku o płatność został zachowany. Ponieważ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy naruszył także przepisy prawa procesowego tj. art. 138 § 1 k.p.a.
Wobec powyższego , działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło