II SA/Kr 1557/18

WyrokWSA w Krakowie2019-03-05

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Magda Froncisz, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska w Olkuszu, uchwalając zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mogła w sposób nakazowy regulować obowiązek podłączania nowej zabudowy do sieci wodociągowej oraz odprowadzania wód opadowych do kanalizacji deszczowej, wykraczając tym samym poza delegację ustawową zawartą w art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Olkuszu dotyczącej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu dotyczące obowiązku podłączania do sieci wodociągowej oraz odprowadzania wód opadowych do kanalizacji deszczowej wykraczały poza delegację ustawową zawartą w art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. Regulacje te nakładały obowiązki na właścicieli nieruchomości, które powinny być uregulowane przepisami odrębnymi, a nie aktem planistycznym.
Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Olkuszu zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przepisy dotyczące zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania wód gruntowych i roztopowych. Skarżący podniósł, że przepisy te wykraczają poza delegację ustawową i modyfikują przepisy wyższego rzędu, w tym rozporządzenia dotyczące warunków technicznych budynków oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując zasadność wprowadzonych regulacji m.in. uwarunkowaniami hydrogeologicznymi i potrzebą zapewnienia jakości wody pitnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 3 ust. 10 pkt 4 lit. b i lit. c oraz § 3 ust. 10 pkt 6 lit. a i lit. b.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę nr XXXVIII/562/2018 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części dzielnicy północnej i zachodniej dzielnicy przemysłowej Olkusza (z późn. zm.) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, a to w zakresie § 3 ust.10 pkt 4 lit. b i lit. c oraz w zakresie § 3 ust.10 pkt 6 lit. a i lit. b. Rada Miejska w Olkuszu podjęła w dniu 30 stycznia 2018 r. uchwałę Nr XXXVIII/562/2018 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części dzielnicy północnej i zachodniej dzielnicy przemysłowej Olkusza (z późn. zm.). Uchwała ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Wojewodę Małopolskiego w zakresie dotyczącym postanowień planu odnoszących się do zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania wód gruntowych i roztopowych. W tym zakresie strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, a to w zakresie § 3 ust. 10 pkt 4 lit. b i lit. c oraz § 3 ust. 10 pkt 6 lit. a i lit. b. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przytoczyła treść zakwestionowanych przepisów planu miejscowego podnosząc, że wykraczają one poza delegację ustawową wskazaną w art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm., dalej jako u.p.z.p.), która stanowi, że w planie miejscowym ustala się zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Wyjaśniono przy tym, że powyższy przepis został uszczegółowiony w § 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587- dalej jako rozporządzenie z 26 sierpnia 2003 r.), którego treść również przytoczono. W powyższych przepisach brak jest delegacji do ustalania w planie miejscowym norm (nakazów, zakazów) w zakresie obowiązku podłączania do sieci wodociągowej oraz kanalizacji deszczowej obiektów budowlanych. Strona skarżąca podniosła również, że kwestionowane zapisy planu miejscowego nie stanowią regulacji, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r.. Nie określają one bowiem zasad rozwijania sieci infrastruktury kanalizacyjnej i wodociągowej, ani też nie wskazują na jakich zasadach nastąpić ma powiązanie rozwijanych sieci z układem zewnętrznym. Kwestionowane zapisy planu nakazują natomiast właścicielom nieruchomości podejmowanie konkretnych działań, do których należy odprowadzanie wód opadowych do kanalizacji i podłączenie się do sieci wodociągowej oraz dopuszczają stosowanie indywidualnych źródeł wody lub odprowadzenie wód opadowych wyłącznie do gruntu. W ocenie strony skarżącej kwestionowane ustalenia planu miejscowego modyfikują zapisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 7422 z późn. zm.- dalej jako: rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r.) Rozporządzenie to w § 26 stanowi, że działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej, a dla budynków wymienionych w § 56 - także telekomunikacyjnej. Natomiast w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1 może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Dodatkowo strona skarżąca podniosła również, iż w wyżej cytowanych przepisach nie ma ustanowionego nakazu podłączenia do wodociągów, są natomiast przepisy mówiące, że działki powinny mieć zapewnioną możliwość podłączenia do sieci wodociągowej. Ponadto zapisy planu odnoszące się do nakazu podłączania nowej zabudowy do sieci wodociągowej ograniczają prawa właścicieli wynikające z ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 32 ustawy Prawo wodne każdemu właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego i obejmuje: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę; 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę. Strona skarżąca podniosła ponadto, że w zakresie odprowadzania wód opadowych Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ustala w § 28, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Natomiast w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Strona skarżąca wskazała, że w zakresie odprowadzania wód opadowych kwestionowane ustalenia planu miejscowego wykluczyły możliwość stosowania dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych w zakresie odprowadzania wód opadowych, co stanowi modyfikację w/w cytowanych przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Strona skarżąca podniosła, iż zakres obowiązków właścicieli nieruchomości co do odprowadzania nieczystości reguluje art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1454 z późn.zm.). W myśl wskazanego przepisu właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomiczne nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Ewentualny nakaz podłączenia do istniejącej kanalizacji wydaje organ wykonawczy gminy w drodze decyzji administracyjnej, stosownie do art. 5 ust. 7 cytowanej ustawy. Tym samym nie jest rolą prawodawcy miejscowego w drodze aktu planistycznego regulować kwestie uregulowane już ustawowo. Ponadto we wskazanym przepisie ustawodawca zagwarantował właścicielom nieruchomości, w przypadku braku możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej, możliwość wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków. Strona skarżąca wskazała, iż organy planistyczne ustalając nakazy i dopuszczenia w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania wód opadowych i roztopowych przekroczyły delegację u.p.z.p. i Rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także zmodyfikowały przepisy wyższego rzędu, tj. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Kwestionowane przez stronę skarżącą zapisy planu pozostają w sprzeczności z normami prawa wskazanymi w skardze. Organ nadzoru nie stwierdził nieważności zapisów przedmiotowej uchwały w 30 - dniowym terminie, zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. , poz. 994 z późn. zm.), zatem zasadnym było wywiedzenie skargi w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Gmina Olkusz – Rada Miejska w Olkuszu wniosła o jej oddalenie w całości jako niezasadnej. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, odnosząc się do kwestionowanego przez stronę skarżącą § 3 ust. 10 pkt 4 lit b. i lit. c, organ planistyczny stanął na stanowisku, że zapisy zmiany planu nie modyfikują zapisów § 26 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie bowiem z brzmieniem § 26 ust. 1 w/w Rozporządzenia działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej, a dla budynków wymienionych w § 56 - także telekomunikacyjnej. Powinność, czyli nakaz wyposażenia działki w sieć wodociągową, jest określona jednoznacznie w tym przepisie, który uzależnia zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi od możliwości jej przyłączenia do w/w sieci. Gdyby racjonalny ustawodawca nie wskazał na obowiązek podłączenia się do w/w sieci, to ustęp 3 ww. paragrafu byłby zredagowany analogicznie do ustępu 2, dotyczącego sieci elektroenergetycznej i ciepłowniczej, czyli za równorzędne z przyłączeniem do sieci wodociągowej uznałby możliwość korzystania z indywidualnych ujęć wody. Tymczasem ust. 3 w/w paragrafu stanowi, iż w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa do 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Potwierdzenie powyższego stanowiska można znaleźć w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 sierpnia 2017 r. (sygn. IISA/Gl 520/17), który stwierdził, iż "inwestor nie ma możliwości wyboru sposobu zaopatrzenia budynku mieszkalnego w wodę, kierując się względami finansowymi. Prawo budowlane jednoznacznie ogranicza wybór własnego ujęcia wody jedynie do przypadku niemożności przyłączenia do sieci wodociągowej.". Niezależnie od powyższego organ wyjaśnił, że w/w zapis jest zasadny z powodu uwarunkowań hydrogeologicznych, jakie panują na terenie Olkusza. Postępujący proces likwidacji kopalń rud cynku i ołowiu wymusił konieczność podjęcia konkretnych działań m.in. w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę pitną. Przewiduje się, w oparciu o ekspertyzy naukowe, że w związku z likwidacją kopalń cynku i ołowiu wody podziemne zostaną zanieczyszczone (skażone) m.in.: siarczanami i metalami ciężkimi, dyskwalifikującymi je do wykorzystania do celów zaopatrzenia ludności i przemysłu rejonu olkuskiego w wodę do celów pitnych i przemysłowych na obszarze leja depresji, obejmującego co najmniej 500 km2. Powyższa problematyka została także ujęta w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Olkusz. Dodatkowo Gmina Olkusz charakteryzuje się bardzo głębokim zaleganiem zwierciadła wód (> 50 m ppt). Zatem zaopatrzenie z sieci wodociągowej jest najlepszym i najdogodniejszym sposobem wyposażenia nieruchomości w wodę o dobrej jakości nadającej się do spożycia oraz poświadcza wykonanie zapisów art. 1 ust. 2 pkt 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem w planowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza potrzebę zapewnienia odpowiedniej ilości i jakości wody do celów zaopatrzenia ludności. Teren planu jest terenem zurbanizowanym, położonym w bezpośrednim sąsiedztwie centrum Miasta Olkusza, jak też jest on wyposażony w niezbędną infrastrukturę, w tym wodociągowo-kanalizacyjną. Zdaniem organu w skardze została niewłaściwie zastosowana przez strnę skarżącą argumentacja przeciwko nakazowi podłączania się do sieci wodociągowej, która miałaby znaleźć oparcie w nowej ustawie z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 8, przepisów w/w ustawy nie stosuje się do usług wodnych w zakresie magazynowania, uzdatniania lub dystrybucji wód powierzchniowych i wód podziemnych oraz odbioru ścieków, objętych przepisami ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Ponadto strona skarżąca, chociaż powołuje się na przepis art.32 w/w ustawy, to cytuje przepis art. 33 o prawie do zwykłego korzystania z wód, pomijając dodatkowo fakt, iż nowe Prawo wodne weszło w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., czyli w trakcie procedury planistycznej (etap wyłożenia projektu przedmiotowej zmiany planu do publicznego wglądu, o którym ogłoszono w dniu 13 października 2017 r. miał miejsce od 23 października 2017 r. do 21 listopada 2017 r.), a zatem zastosowanie do niniejszej sprawy mają przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 548 w/w Prawa wodnego, według którego do projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, projektów ramowych studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego związków metropolitalnych, a także ich zmian, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie ustawy podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany studium uwarunkowań i kierunków gospodarowania przestrzennego gminy lub do sporządzenia lub zmiany miejscowego planu gospodarowania przestrzennego, lub do sporządzenia lub zmiany ramowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego związku metropolitalnego i ogłoszono w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie o wyłożeniu projektu studium lub planu do publicznego wglądu - stosuje się przepisy dotychczasowe. Mając powyższe na uwadze, postanowienia zaskarżonego planu zagospodarowania przestrzennego nie wprowadzają generalnego zakazu stosowania indywidualnych ujęć wody i nie naruszają przepisów odrębnych, w tym § 26 ust. 1 i ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosownie do § 26 ust. 3 w/w Rozporządzenia, dopuszcza się korzystanie z indywidualnego ujęcia wody i wprowadzania ścieków do zbiornika bezodpływowego bądź przydomowej oczyszczalni ścieków w sytuacji, gdy nie ma możliwości podłączenia nieruchomości do ogólnej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Dodatkowo organ podkreślił, że stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. W odniesieniu do kwestionowanego przez stronę skarżącą zapisu § 3 ust. 10 pkt 6 lit a i lit. b zaskarżonej uchwały organ planistyczny wskazał, że wprowadzając powyższy zapis w zaskarżonej uchwale organ miał na uwadze treść przepisów: - art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.) stanowiący, iż zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się odprowadzania wody i ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych do rowów przydrożnych lub na jezdnię drogi; - § 28 [w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2018 r.] rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.) stanowiący, iż działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych; - § 29 w/w rozporządzenia który stanowi, iż dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione; - według definicji SJP PWN retencja to magazynowanie wody opadowej na powierzchni ziemi, w gruncie oraz w zbiornikach naturalnych i sztucznych. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż zadania własne Gminy obejmują z mocy ustawy o samorządzie gminnym m.in. sprawę kanalizacji, organ, który posiada wiedzę, iż w granicach planu brak jest innych odbiorników wód opadowych niż kanalizacja deszczowa i rowy przydrożne, a zapisy planu w ramach rozbudowy ogólnodostępnej infrastruktury kanalizacyjnej nie przewidują budowy zbiorników retencyjnych i dołów chłonnych dopuścił w zapisach planu odprowadzenie wód opadowych do kanalizacji deszczowej lub retencjonowanie wód opadowych i roztopowych na działce, do której inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością. W ramach retencjonowania wody, zgodnie z przytoczoną definicją, doły chłonne i zbiorniki retencyjne mieszczą się w tej definicji i nie są wykluczone zapisami planu, jeżeli są lokalizowane na działce, do której inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością. Wobec powyższego nakaz, o którym mowa w § 3 ust. 10 pkt 6 lit. a i lit. b zaskarżonej uchwały jest logiczną konsekwencją realizacji inwestycji. Odnosząc się do ustaleń w zakresie odprowadzania ścieków bytowych, komunalnych i przemysłowych organ zaznaczył, że zmiana planu miejscowego w tym zakresie ustala stosowanie przepisów odrębnych oraz uwzględnienie wymogów wynikających z ustanowienia aglomeracji Olkusz. Zatem zarzut organu nadzoru co do regulowania kwestii unormowanych ustawowo w tym przedmiocie jest nieuzasadniony. Natomiast co do zarzutu przekroczenia delegacji ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ wyjaśnił, że przedmiotowe ustalenia wpisują się w wymogi dotyczące stosowania standardów przy konstruowaniu zapisów projektu tekstu planu miejscowego w zakresie ustaleń dotyczących zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego w sferze potrzeb ochrony środowiska, o których mowa w szczególności w art. 72 i 73 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Prawo ochrony środowiska stanowi, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej oraz racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez zapewnianie kompleksowego rozwiązania problemów zabudowy miast i wsi, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej, czy odprowadzania ścieków. Przedmiotowe ustalenia - w celu usystematyzowania zapisów planu oraz ich uczytelnienia - znalazły się w Rozdziale 2 § 3 ust. 10 zaskarżonej uchwały - "Ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy infrastruktury technicznej", a nie w Rozdziale 2 § 3 ust. 3 – "Ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu". Gmina Olkusz w odpowiedzi na skargę odniosła się także do procedury planistycznej wskazując na sekwencję podejmowanych w jej ramach kolejnych czynności i stwierdziła, że bezzasadne są zarzuty skargi, bowiem nie zaistniała żadna z przesłanek materialnoprawnych lub formalnoprawnych, określonych w art. 28 upzp, powodujących nieważność zaskarżonej uchwały w całości lub części, w postaci istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego lub istotnego naruszenia trybu jego sporządzenia. Podniesiono także, że nie miało też miejsca naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była uchwała Nr XXXVIII/562/2018 Rady Miejskiej w Olkuszu z 30 stycznia 2018 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części dzielnicy północnej i zachodniej dzielnicy przemysłowej Olkusza (z późn. zm.). W myśl art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm., dalej jako "u.p.z.p.") istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Ponadto należy w tym miejscu wskazać, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w sprawie o sygn. II SA/Ke 545/18 oraz stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie o sygn. II SA/Kr 1415/18 i uznaje je za własne w tym zakresie, że do kategorii "istotnych" naruszeń prawa należy zaliczyć naruszenia znaczące, wpływające na treść uchwały, dotyczące meritum sprawy. Chodzi tu zatem o takie naruszenie prawa, które prowadzi do skutków nieakceptowalnych w demokratycznym państwie prawa. Naruszenie istotne to takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego. Takie okoliczności zaistniały wobec przepisów kontrolowanej uchwały, co do których Sąd wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem z 5 marca 2019 r. stwierdził ich nieważność. Analiza procedury planistycznej według sekwencji kolejno podejmowanych w jej ramach czynności organu planistycznego, w ocenie Sądu wykazała, że w odniesieniu do kontrolowalnej uchwały nie wystąpiło istotne naruszenie zasad sporządzania planu. Mając na uwadze zarzuty przedmiotowej skargi, a także fakt niezwiązania Sądu jej zarzutami, Sąd stwierdził nieważność kontrolowanej uchwały w części, a to w zakresie § 3 ust.10 pkt 4 lit. b i lit. c oraz w zakresie § 3 ust. 10 pkt 6 lit. a i lit. b. Zgodnie z treścią § 3 ust. 10 pkt 4 lit. a, b i c kontrolowanej uchwały, w zakresie zaopatrzenia w wodę ustala się: a) zaopatrzenie w wodę z sieci wodociągowej; b) w wypadku technicznych możliwości nakaz podłączenia nowej zabudowy do istniejącej wodociągowej; c) w wypadku braku technicznych możliwości dopuszczenie stosowania indywidualnych ujęć wody. Zgodnie zaś z treścią § 3 ust. 10 pkt 6 lit. a i b w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych ustala się: a) w wypadku technicznych możliwości nakaz podłączenia działek i budynków do sieci kanalizacji deszczowej wybudowanej do ich obsługi lub retencjonowanie wód opadowych i roztopowych na działce, do której inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z możliwością ich wtórnego wykorzystania; b) w wypadku braku technicznych możliwości podłączenia działek i budynków do kanalizacji deszczowej, nakaz zagospodarowania wód opadowych i roztopowych na działce, do której inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, poprzez: odprowadzanie ich w stanie niezanieczyszczonym do gruntu lub retencjonowanie z możliwością wtórnego wykorzystania. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Treść powyższego upoważnienia ustawowego została dookreślona w treści Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. nr 164 poz. 1587), który w § 4 pkt 9 stanowi, że ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać: a) określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych, b) określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym, c) wskaźniki w zakresie komunikacji i sieci infrastruktury technicznej, w szczególności ilość miejsc parkingowych w stosunku do ilości mieszkań lub ilości zatrudnionych albo powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych. Jednocześnie należy się zgodzić ze stroną skarżącą, że w przywołanych przepisach, jak również w całej ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym brak jest delegacji do ustalania w planie miejscowym norm nakazujących i zakazujących (czyli nakazów, zakazów) adresowanych do podmiotów usytuowanych poza ustrojem administracji publicznej w zakresie obowiązku podłączania do sieci wodociągowej oraz kanalizacji deszczowej obiektów budowlanych. W ocenie Sądu wszystkie zakwestionowane przez stronę skarżącą normy części tekstowej/opisowej kontrolowanej uchwały w żaden sposób nie stanowią regulacji, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 ww. Rozporządzenia. Zaskarżone normy znajdują się prima facie poza zakresem upoważnienia ustawowego dopełnionego postanowieniami w/w Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie określają one bowiem zasad rozwijania sieci infrastruktury kanalizacyjnej i wodociągowej, ani też nie wskazują, na jakich zasadach ma nastąpić powiązanie rozwijanych sieci z układem zewnętrznym. Kwestionowane normy planu nakazują natomiast właścicielom nieruchomości podejmowanie konkretnych działań, w tym odprowadzanie wód opadowych do kanalizacji oraz podłączenie się do sieci wodociągowej oraz dopuszczają stosowanie indywidualnych źródeł wody lub m.in. odprowadzenie wód opadowych do gruntu. W ocenie Sądu skoro wszystkie kwestionowane w skardze przez stronę skarżącą normy jednoznacznie i bezsprzecznie wychodzą poza granice upoważnienia ustawowego, a zatem stanowią materię, która nie powinna być regulowana przez prawodawcę lokalnego, zatem jako taka materia ta powinna być wyeliminowana z mocą ex tunc z obowiązującego porządku prawnego. Już sama ta okoliczność stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności przepisów § 3 ust. 10 pkt 4 lit. b i lit. c oraz § 3 ust. 10 pkt 6 lit. a i lit. b kontrolowanej uchwały. Trzeba też zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że zakwestionowane przez nią w/w przepisy stanowią niedopuszczoną prawem, wobec braku stosowanego upoważnienia, modyfikację norm § 26 i § 28 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 7422 z późn. zm.), a także odpowiednio art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1289). Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Wniosek taki wynika z porównania treści wyżej opisanych przepisów i przepisów zaskarżonych. Nie są zatem prawnie relewantne argumenty Gminy Olkusz, wyjaśniające szczegółowo przyczyny zaistniałej modyfikacji. W przypadku bowiem kontrolowanej uchwały istotne w ocenie Sądu jest to, że zakwestionowane skargą regulacje znajdują się poza zakresem upoważnienia ustawowego, a nadto, że podejmują kwestie odpowiednio regulowane już powszechnie obowiązującym prawem, nie mając wyraźnego upoważnienia do czynienia własnych szczególnych rozwiązań w tym zakresie. Zgodnie z treścią § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 283), do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale I w rozdziałach 1-7 i w dziale II, a do przepisów porządkowych - również w dziale I w rozdziale 9, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. W myśl § 4 ust. 1 i 4 w/w Rozporządzenia, ustawa nie może powtarzać przepisów zamieszczonych w innych ustawach; w ustawie nie można zamieszczać przepisów nakazujących stosowanie innych aktów normatywnych, w tym umów i aktów, o których mowa w ust. 2. Tym samym Sąd w niniejszej sprawie w pełni podzielił stanowisko i rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie o sygn. II SA/Kr 1415/18. Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając skargę za uzasadnioną, stwierdził nieważność § 3 ust. 10 pkt 4 lit. b i c oraz § 3 ust. 10 pkt 6 lit. a i b kontrolowanej uchwały i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło