II SAB/Rz 10/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-03-06

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty, której dokładna wysokość nie została jednoznacznie wskazana przez organ, stanowi bezczynność organu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozostawienie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty, której wysokość nie została jednoznacznie określona przez organ, a także błędna interpretacja przepisów dotyczących opłat za pozwolenia wodnoprawne, stanowi bezczynność organu. Sąd podkreślił, że opłata za pozwolenie wodnoprawne jest należna z chwilą wydania decyzji, a jej nieuiszczenie skutkuje postępowaniem egzekucyjnym, a nie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Gmina złożyła wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Organ wezwał do usunięcia braku formalnego poprzez wniesienie opłaty, podając sposób jej wyliczenia. Gmina zakwestionowała sposób wyliczenia i uiściła opłatę w kwocie 217 zł. Organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Gmina wniosła ponaglenie, które zostało rozpatrzone negatywnie. Następnie Gmina wniosła skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do wydania decyzji i zasądzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązał Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do rozpoznania wniosku Gminy Miasto [...] z dnia 15 stycznia 2018 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi; II. Stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. Zasądził od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Gminy Miasto [...] kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego I. zobowiązuje Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do rozpoznania wniosku Gminy Miasto [...] z dnia 15 stycznia 2018 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto [...] kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Gminy Miasta [...] (dalej w skrócie: "Gmina") reprezentowanej przez r. pr. B. N., jest bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor Zarządu Zlewni") w sprawie rozpoznania wniosku Gminy o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Z akt sprawy wynika, że Gmina pismem z dnia 15 stycznia 2018 r. zwróciła się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód w zakresie usług wodnych, polegających na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych o nr 152, 153, 155, 158, 169, 420 do potoku M. Organ ten uznając się za niewłaściwy, zawiadomieniem z dnia 24 stycznia 2018 r. znak [...] przekazał wniosek do załatwienia zgodnie z właściwością Dyrektorowi Zarządu Zlewni. W piśmie z dnia 15 czerwca 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni wezwał Gminę, do usunięcia braku formalnego wniosku, poprzez wniesienie opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W piśmie tym Dyrektor Zarządu Zlewni wyjaśnił, że opłata wynosi 217 zł za każde pozwolenie wodnoprawne wymienione w decyzji. W wyznaczonym terminie Gmina nadesłała do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w [...] pismo, w którym zakwestionowała wskazany przez ten organ sposób wyliczenia opłaty za wydanie pozwoleń wodnoprawnych, załączając jednocześnie dowód uiszczenia opłaty w kwocie 217 zł od przedmiotowego wniosku. Zawiadomieniem z dnia 4 lipca 2018 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni poinformował Gminę o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania, z uwagi na nieusunięcie pomimo wezwania braków formalnych wniosku. Gmina wniosła do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] ponaglenie na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni, poprzez nie załatwienie w terminie sprawy dotyczącej wydania pozwolenia wodnoprawnego. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nie stwierdził, aby Dyrektor Zarządu Zlewni rozpatrując sprawę dopuścił się bezczynności. Gmina wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni domagając się: 1) zobowiązania Dyrektora Zarządu Zlewni do wydania decyzji na zakres objęty wnioskiem Gminy, w terminie 14 dni, 2) zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Gmina stwierdziła, że w sprawie nie zaistniały przesłanki dotyczące pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Gmina podniosła, że Dyrektor Zarządu Zlewni w wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku, nie określił kwoty, którą Gmina zobowiązana była uiścić. W ocenie Gminy, organ w wezwaniu powinien jednoznacznie wskazać jaka kwota powinna być uiszczona przez stronę postępowania. Wskazanie tylko sposobu wyliczenia tej kwoty skutkuje tym, że organ i strona mogą mieć różne stanowiska co do wysokości takiej opłaty, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Gmina uiściła kwotę w wysokości 217 zł i przekazała Dyrektorowi Zarządu Zlewni potwierdzenie uiszczenia tej opłaty, natomiast organ dopiero w zawiadomieniu o pozostawieniu podania bez rozpoznania wskazał wysokość należnej opłaty. Niezależnie od powyższego Gmina podniosła, że nieuprawnione jest stanowisko Dyrektora Zarządu Zlewni, iż nieuiszczenie pełnej wysokości opłaty określonej w art. 398 ust. 3 - 4 ustawy Prawo wodne, jest brakiem formalnym, w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów przyjmuje się bowiem, iż brak uiszczenia opłat jest brakiem fiskalnym. Przepisy ustawy Prawo wodne nie przewidują, w razie braku uiszczenia opłaty, pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jak ma to miejsce w innych przepisach prawa. Natomiast w art. 398 ustawy Prawo wodne uregulowany został tryb dochodzenia tej opłaty. W ocenie Gminy oznacza to, że co do zasady, ustawa Prawo wodne nie traktuje niedołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dowodu uiszczenia opłaty, jako braku formalnego w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Gmina zakwestionowała również stanowisko Dyrektora Zarządu Zlewni, że pomimo wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych o nr 152, 153, 155, 158, 169, 420 do potoku [...], na każdy wylot powinno być wydane odrębne pozwolenie wodnoprawne. Zdaniem Gminy, skoro przedmiotem wniosku jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, czyli usługi wodnej, to powinno być wydane jedno pozwolenie wodnoprawne, ponieważ wody są kierowane do jednego odbiornika, jakim jest potok [...]. Zatem Gmina powinna uiścić opłatę w wysokości 217 zł, zgodnie z art. 398 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Gmina wskazała przy tym, że ustawodawca postanowił, że jeżeli w jednej decyzji wydano co najmniej dwa pozwolenia wodnoprawne, które nie są tożsame rodzajowo, opłatę, o której mowa w ust. 3, mnoży się przez liczbę tych pozwoleń wodnoprawnych, przy czym maksymalna wysokość opłaty nie może przekroczyć 4.340 zł. W ocenie Gminy, "tożsamość rodzajowa", o której mowa w art. 398 ust. 4 ustawy Prawo wodne, powinna dotyczyć rodzajów pozwoleń wodnoprawnych określonych w art. 389 pkt 1 - 10 oraz w art. 390 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Wniosek Gminy dotyczy natomiast wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie 6 wylotami kolektorów deszczowych wód opadowych i roztopowych do potoku [...] Rodzaj pozwolenia wodnoprawnego jest więc tożsamy rodzajowo dla każdego wylotu. Zatem opłata od wniosku za wydanie decyzji w zakresie objętym tym wnioskiem w ocenie Gminy powinna wynosić 217 zł i opłatę w takiej wysokości Gmina uiściła i przedłożyła dowód wniesienia tej opłaty. Dlatego też zdaniem Gminy, stanowisko organu o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., jest bezpodstawne. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, nieuzasadnione pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie, w takiej sytuacji Dyrektor Zarządu Zlewni pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od Gminy na rzecz organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Dyrektor Zarządu Zlewni stwierdził, że dowód uiszczenia opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego stanowi dokument, który powinien zostać dołączony do wniosku, o czym wprost stanowi art. 398 ust. 9 ustawy Prawo wodne. A zatem w przypadku braku przedstawienia dowodu uiszczenia opłaty, przyjąć należy, że wniosek nie spełnia wymagań określonych przepisami prawa i podlega uzupełnieniu na podstawie wezwania skierowanego do wnioskodawcy w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W związku z brakiem uiszczenia przez Gminę opłaty w wysokości wynikającej z wezwania do uzupełnienia wniosku, został on pozostawiony bez rozpoznania. Odnosząc się do zarzutu braku wskazania kwoty, jaką Gmina powinna uiścić za wydanie pozwolenia wodnoprawnego, Dyrektor Zarządu Zlewni stwierdził, że art. 398 ust. 3 ustawy Prawo wodne wprost stanowi, iż za wydanie pozwolenia wodnoprawnego opłata wynosi 217 zł. Stawka opłaty dotyczy jednego pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym w przypadku, gdy wniosek obejmuje wydanie więcej niż jednego pozwolenia wodnoprawnego, to opłata powinna obejmować wielokrotność jednostkowej stawki opłaty, w zależności od ilości wnioskowanych pozwoleń. Ponieważ Gmina w ocenie Dyrektora Zarządu Zlewni zwróciła się jednym wnioskiem o wydanie sześciu pozwoleń wodnoprawnych, powinna uiścić opłatę w wysokości sześciokrotności ww. stawki opłaty odpowiadającej ilości wnioskowanych pozwoleń wodnoprawnych. Dyrektor Zarządu Zlewni wyjaśnił przy tym, że każdy wylot wody opadowej lub roztopowej w korycie cieku wodnego jest odrębnym urządzeniem wodnym, posiadającym swoją lokalizację podaną za pomocą współrzędnych geodezyjnych. Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód kilkoma wylotami należy traktować, jako oddzielne pozwolenia wodnoprawne dla każdego wylotu, bowiem każde odprowadzenie wymaga indywidualnego ustalenia warunków oraz określenia zasięgu oddziaływania. W konsekwencji powyższego Dyrektor Zarządu Zlewni stwierdził, że w sytuacji, w której Gmina wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych sześcioma odrębnymi wylotami do wód potoku [...], to koniecznym było uiszczenie opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla każdej urządzenia wodnego - wylotu odprowadzania wód, czyli sześciokrotności jednostkowej stawki opłaty. W związku z brakiem przedłożenia dowodu uiszczenia opłaty w należnej wysokości, pomimo wezwania Gminy do uzupełnienia wniosku, zasadnym było pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd pozytywnie odnosi się do trybu, w jakim strona skarżąca zakwestionowała legalność działania organu – Dyrektora Zarządu Zlewni. Strona skarżąca wystąpiła o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Udzielenie pozwolenia wodnoprawnego następuje w formie decyzji administracyjnej – art. 400 ust. 1 u.p.w. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym stanowiskiem judykatury na pozostawienie bez rozpoznania podania o wydanie decyzji administracyjnej przysługuje skarga na bezczynność organu – uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. I OPS 2/13. Stosownie do postanowień art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Realizując wymogi określone cytowanym przepisem strona skarżąca, wniosła do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] ponaglenie na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni, poprzez nie załatwienie w terminie sprawy dotyczącej wydania pozwolenia wodnoprawnego – okoliczność przyznana przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w postanowieniu rozstrzygającym ponaglenie z dnia [...] października 2018 roku, nr. [...]. Wymogi formalne do wniesienia skargi zostały zatem zachowane. Przechodząc do kwestii merytorycznych w pierwszej kolejności Sąd odnotowuje, że adekwatnie do postanowień art. 398 ust. 3 u.p.w. obowiązujących na dzień wniesienia przez gminę podania, opłata za wydanie pozwolenia wodnoprawnego wynosiła 217 zł. Gmina domagała się wydania pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód w zakresie usług wodnych, polegających na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych o nr 152, 153, 155, 158, 169, 420 do potoku M. Bez detalizowania argumentacji Sąd podziela stanowisko organu, że w takim układzie prawno-faktycznym należy w jednej decyzji administracyjnej wydać tyle pozwoleń wodnoprawnych ile jest wylotów kolektorów deszczowych do potoku. Przedmiotowa konkluzja w żaden sposób nie uzasadnia jednak stanowiska o konieczności adekwatnej multiplikacji opłaty za udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, określonej treścią art. 398 ust. 3 u.p.w. Jak wynika bowiem z treści art. 398 ust. 4 u.p.w. jeżeli w jednej decyzji wydano co najmniej dwa pozwolenia wodnoprawne, które nie są tożsame rodzajowo, opłatę, o której mowa w ust. 3, mnoży się przez liczbę tych pozwoleń wodnoprawnych, przy czym maksymalna wysokość opłaty nie może przekroczyć 4340 zł. Wnioskując a contrario: udzielenie w jednej decyzji administracyjnej co najmniej dwóch jednorodzajowych pozwoleń wodnoprawnych, nie rodzi obowiązku poniesienia więcej niż jednej opłaty z tego tytułu – art. 398 ust. 4 u.p.w. Ustawodawca expressis verbis nie rozstrzyga o tym, co należy rozumieć przez jednorodzajowe pozwolenia wodnoprawne. Ocen w tej materii można jednak bez większych trudności dokonać, analizując treść art. 389 u.p.w., który określa poszczególne kategorie działań, na które wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Do działań takich należą: 1) usługi wodne; 2) szczególne korzystanie z wód; 3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej; 4) rekultywację wód powierzchniowych lub wód podziemnych; 5) wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów; 6) wykonanie urządzeń wodnych; 7) regulację wód, zabudowę potoków górskich oraz kształtowanie nowych koryt cieków naturalnych; 8) zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wód; 9) prowadzenie przez wody powierzchniowe płynące oraz przez wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych, rurociągów, przewodów w rurociągach osłonowych lub przepustów; 10) prowadzenie przez śródlądowe drogi wodne oraz przez wały przeciwpowodziowe napowietrznych linii energetycznych i telekomunikacyjnych. Odprowadzanie wód opadowych i roztopowych istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych do potoku – o takie pozwolenie wnosiła gmina – stanowi usługę wodną, stosownie do postanowień art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. Wniosek wobec tego jest taki, że niezależnie od tego ile pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne zostało udzielonych tą samą decyzją, pozwolenia te mają charakter jednorodzajowy, albowiem zostały ujęte w jednej kategorii – stosownie do art. 389 pkt 1 u.p.w. Ustalając jednorodzajowość pozwoleń wodnoprawnych należy posiłkować się treścią art. 389 u.p.w., w którym enumeratywnie (choć nie w sposób zamknięty) określono kategorie działań wymagających uzyskania tej formy zgody wodnoprawnej (art. 388 ust. 1 pkt 1 u.p.w.). Wzywając gminę do uiszczenia opłaty od każdego pozwolenia wodnoprawnego organ naruszył art. 398 ust. 4 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie (organowi trudno postawić zarzut błędnej interpretacji tego przepisu, albowiem w żadnym piśmie nie zajął stanowiska co do jego treści), co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego pozostawienia podania strony skarżącej bez rozpoznania i w konsekwencji bezczynności organu. Opisane uchybienie stanowi samodzielną podstawę uwzględnienia skargi. Niezależnie jednak od tego, Sąd za potrzebne przyjął, wypowiedzenie się w pozostałych kwestiach, dotyczących opłaty za uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Sąd odnotowuje, że błędne jest stanowisko sprowadzające się do tezy, że nieuiszczenie opłaty od podania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego skutkuje pozostawieniem tego podania bez rozpoznania w oparciu o art. 64 § 2 K.p.a. Powoływany przez organ art. 398 ust. 9 pkt 2 u.p.w., który stanowi, że poświadczenie uiszczenia opłaty za zgodę wodnoprawną dołącza się do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie stanowi wystarczającej podstawy do afirmacji tego stanowiska, jeżeli uwzględni się treść art. 398 ust. 3, 17 i 18 u.p.w. Stosownie do ust. 14 art. 398 u.p.w. do opłat, o których mowa w ust. 1-6, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim. Idąc "tym tropem" zauważyć trzeba, że po myśli art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Odpowiednie zastosowanie tego przepisu ordynacji, uwzględniające postanowienia art. 398 ust. 3 u.p.w., pozwala przyjąć, że zobowiązanie z tytułu uiszczenia opłaty powstaje z dniem wydania decyzji administracyjnej udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Treść art. 398 ust. 3 u.p.w. jest jednoznaczna: Za wydanie pozwolenia wodnoprawnego opłata wynosi 217 zł. Innymi słowy: opłatę, o której mowa w art. 398 ust. 3 u.p.w. uiszcza się za uzyskanie (wydanie) pozwolenia wodnoprawnego, a nie za rozpoznanie podania o udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Wnosząc o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, podmiot składający podanie nie ma przecież pewności, że zostanie ono rozpoznane pozytywnie, wszak przepisy u.p.w. w art. 399 wprost wskazują na możliwość wydania decyzji negatywnej. Wydając decyzję administracyjną udzielającą pozwolenia wodnoprawnego organ, stosownie do postanowień art. 398 ust. 3 i ust. 17 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, powinien jednocześnie określić zobowiązanie z tytułu opłaty za tę formę zgody wodnoprawnej. Zobowiązanie do uiszczenia opłaty stałoby się wymagalne z chwilą uzyskania przez decyzję waloru ostateczności. Stosownie do postanowień art. 398 ust. 18 u.p.w. nieuiszczenie opłaty w terminie skutkowałoby z kolei jej przymusowym ściągnięciem w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu jedynie przedstawiona formuła działania, ustalająca w przestrzeni postępowania sekwencję określania zobowiązania z tytułu opłaty za udzielenie pozwolenia wodnoprawnego oraz konsekwencje jej nieuiszczenia, w pełni odzwierciedla postanowienia art. 398 u.p.w. i daje się ująć w pewną systemową całość. Nie można z jednej strony twierdzić, że opłatę z art. 398 ust. 3 u.p.w. należy uiścić już przy złożeniu podania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, a niewykonanie tego obowiązku wiązać z koniecznością zwrotu podania w trybie art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli jednocześnie przyjmuje się - stosownie do postanowień art. 398 ust. 3, ust. 17 i ust. 18 - że przedmiotową opłatę uiszcza się za udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, odpowiednie zastosowanie do niej mają przepisy Działu III Ordynacji Podatkowej, a nieuiszczenie jej w terminie, będzie skutkowało wdrożeniem administracyjnego przymusu egzekucyjnego. Oba stanowiska są ze sobą sprzeczne, przy czym jedynie to ostatnie opiera się wprost na przepisach prawa. Przedstawionych konkluzji nie modyfikują postanowienia art. 398 ust. 12 pkt 2 u.p.w., zgodnie z którym opłata za pozwolenie wodnoprawne podlega zwrotowi, jeżeli nie wszczęto postępowania w sprawie. Powyższy przepis należy wiązać z takim układem faktycznym, w którym wnoszący podanie dobrowolnie uiścił opłatę wraz z poddaniem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. W świetle postanowień pozostałych przepisów art. 398 u.p.w. nie może on stanowić podstawy do twierdzenia o zobowiązaniu do uiszczenia omawianej opłaty już na etapie złożenia podania. Gdyby ów przepis czytać literalnie – przy uwzględnieniu art. 398 ust. 3 u.p.w. – wnioskujący nie mógłby ubiegać się o zwrot opłaty w razie wszczęcia postępowania i odmowy udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Taka sytuacja z przyczyn oczywistych byłaby nie do zaakceptowania. Wracając jeszcze do treści art. 398 ust. 9 u.p.w. Sąd eksponuje, że poświadczenie uiszczenie opłaty wcale nie zostało ujęte przez ustawodawcę jako element formalny wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Przepis ów stanowi, że poświadczenie uiszczenia opłaty należy do wniosku dołączyć. Wywieść zatem należy – przy uwzględnieniu wcześniejszych ocen - że poświadczenie uiszczenia opłaty pozostaje w normatywnej separacji względem wniosku i nie stanowi elementu jego formalnoprawnej struktury. Wreszcie kwestia ostatnia. Uszło uwadze organu, że konsekwencje nieuiszczenia wymaganych opłat w postępowaniu administracyjnym reguluje nie art. 64 § 2 K.p.a., lecz art. 261 i następne. Art. 261 K.p.a. pozwala na pozostawienie podania bez rozpoznania w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Przepis ten nie będzie miał jednak zastosowania w sprawie, albowiem przepisy u.p.w. do niego nie odsyłają. Zgodnie natomiast z art. 398 ust. 7 u.p.w. jeżeli opłata za zgodę wodnoprawną nie pokrywa rzeczywistych kosztów postępowania, przepisy art. 264 oraz art. 265 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Pierwszy z powołanych przepisów K.p.a. stanowi w paragrafie pierwszym, że: jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Art. 265 K.p.a. natomiast statuuje zasadę, że wszelkie nieuiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Powołane i cytowane przepisy w sposób koherentny uzupełniają dotychczasowe wywody. Pozwalają wnioskować, że: 1) opłata z tytułu wydania pozwolenia wodnoprawnego powinna być określona w decyzji udzielającej tej formy zgody wodnoprawnej; 2) zobowiązanie do uiszczenia opłaty z tytułu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego powstaje z chwilą wydania pozytywnej decyzji w tym przedmiocie; 3) nieuiszczona opłata z tytułu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji; 4) uiszczenie opłaty z tytułu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie ma charakter dobrowolny i nie zwalnia organu z realizacji obowiązku, o którym mowa w pkt 1; 5) brak uiszczenia opłaty z tytułu udzielenia pozwolenia wodnoprawnego nie wpływa na procesową skuteczność (podania) wniosku w tym przedmiocie. Końcowo Sąd zaznacza, że analiza art. 398 u.p.w. nie jest łatwa. Wysławia on wiele przepisów, będących źródłem norm prawnych, które prima facie są ze sobą sprzeczne. Ustalenie na jego podstawie spójnego systemu reguł postępowania wymaga posłużenia się wszystkimi dyrektywami wykładni i eliminacji tych wnioskowań końcowych, których akceptacja nie jest możliwa, tak ze względu na art. 7a § 1 K.p.a., jak i z uwagi na konieczność zachowania logicznej integralności działania organów administracji publicznej. Podstaw do przyjęcia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa, nie było. Mając całość powyższego Sąd orzekł na podstawie 149 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło