II FSK 1441/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-13

Skład orzekający: Beata Cieloch, Stefan Babiarz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, nad którymi przebiegają napowietrzne linie energetyczne i które są przeznaczone na pasy technologiczne, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, czy też podatkiem leśnym?
Ratio decidendi
Grunty leśne, nad którymi przebiegają napowietrzne linie energetyczne i które są przeznaczone na pasy technologiczne, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne. W związku z tym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, a nie podatkiem leśnym. Fakt, że grunty te są jednocześnie związane z gospodarką leśną, nie wyłącza ich z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeśli są faktycznie wykorzystywane na cele działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych zajętych pod pasy techniczne napowietrznych linii energetycznych. Nadleśnictwo złożyło deklarację na podatek od nieruchomości, nie wykazując do opodatkowania gruntów pod liniami energetycznymi, argumentując, że są one nadal przedmiotem gospodarki leśnej i powinny być opodatkowane podatkiem leśnym. Organy podatkowe uznały, że grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę energetyczną i podlegają najwyższym stawkom podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Nadleśnictwa, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. Zasądzono od Nadleśnictwa na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Stefan Babiarz (spr.), Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski, , po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Go 587/18 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 25 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2014 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze kwotę 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r., I SA/Go 587/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. (dalej: Nadleśnictwo) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 25 października 2018 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że w dniu 30 stycznia 2014 r. Nadleśnictwo złożyło deklarację na podatek od nieruchomości na 2014 r., wskazując do zapłaty kwotę podatku w wysokości 28 zł. Organ zarzucił Nadleśnictwu, że nie wykazało do opodatkowania powierzchni gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej pod napowietrznymi liniami energetycznymi. W odpowiedzi Nadleśnictwo stwierdziło, że samo posadowienie linii i urządzeń elektroenergetycznych na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe nie stanowi podstawy do uznania, iż jest na nich prowadzona działalność gospodarcza; grunty pod liniami elektroenergetycznymi są nadal przedmiotem gospodarki leśnej, a ponadto są zakwalifikowane jako las (Ls) i powinny być opodatkowane podatkiem leśnym. 3. Organ I instancji w decyzji z dnia 19 lipca 2018 r. określił Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 28 zł za grunty pozostałe wykazane w deklaracji za 2014 r. oraz 31.744 zł za grunty znajdujące się pod pasami technicznymi usytuowanymi pod napowietrznymi liniami energetycznymi. 4. Organ odwoławczy decyzją z dnia 25 października 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, że z umowy zawartej między Nadleśnictwem a spółką wynika, iż Nadleśnictwo udostępniło spółce grunty na posadowienie na nich słupów przesyłowych oraz rozciągnięcie pomiędzy tymi słupami sieci energetycznych. Udostępniono spółce grunty również w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych, w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego. Ponieważ spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przesyłu energii, to udostępnione jej grunty zajęte zostały na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu energii elektrycznej. Skoro na gruntach dokonuje się działalność inna niż działalność leśna i z pewnością działalność nie jest prowadzona incydentalnie, a grunty te zostały zajęte na ten cel w sposób trwały, to grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne energii elektrycznej, a tym samym podlegają opodatkowaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości. 5. W skardze Nadleśnictwo zarzuciło naruszenie m.in.: 1) art. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2002 r., nr 200, poz. 1682, t.j. Dz.U. z 2013 r., poz.465, obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1821, z póź. zm., zwanej dalej: u.p.l.) poprzez przyjęcie, że od objętych decyzją gruntów leśnych sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako lasy "Ls", Nadleśnictwo jest zobowiązane zapłacić podatek od nieruchomości, od których zapłaciło podatek leśny uznając, iż grunty te nie są zajęte na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna, 2) art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 95, poz. 613, obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz.1455 - dalej: u.p.o.l.), poprzez przyjęcie, że od objętych decyzją lasów Nadleśnictwo jest zobowiązane zapłacić podatek od nieruchomości, od których zapłaciło już podatek leśny uznając, iż grunty te nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, 3) art. 1 ust. 1 u.p.l. oraz art. 2 ust. 2 u.p.o.l. - poprzez przyjęcie, że omawiane grunty leśne (lasy) znajdujące się pod liniami elektroenergetycznymi zostały zajęte przez spółkę na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność leśna. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. 6. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Podzielił pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2018 r., II FSK 2533/18, że przez pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednoznaczną podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym czynności te muszą być wykonywane w sposób trwały (nieincydentalnie). Według postanowień umów służebności przesyłu uprawnienia zakładów energetycznych polegały m.in. na: prawie utrzymywania urządzeń elektroenergetycznych w postaci napowietrznych linii energetycznych służących dystrybucji energii, korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, wycinki drzew bądź krzewów lub ich podkrzesywaniu w zakresie niezbędnym dla utrzymania urządzeń i instalacji elektroenergetycznych w należytym stanie celem uniknięcia zagrożenia dla funkcjonowania tych urządzeń wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników spółki oraz przez wszystkie podmioty i osoby, którymi spółka posługuje się w związku z prowadzoną działalnością. W ocenie sądu pierwszej instancji to właśnie postanowienia umowne przesądzają o tym, że trafnie uznały organy podatkowe, iż grunty pod liniami napowietrznymi są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez zakłady energetyczne, które prowadzą działalność gospodarczą. To oczywiście nie stoi na przeszkodzie możliwości prowadzenia na tych gruntach - w ograniczonym zakresie - działalności leśnej, czy też działalności związanej z działalnością leśną. 7. Nadleśnictwo zaskarżyło powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie 1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: a) błędną wykładnię art. 2 ust. 2 i art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 2 pkt 1 u.p.o.l. w związku z art. 1 ust. 1 u.p.l. oraz w związku z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381, z póź. zm., dalej: u.p.r.) poprzez uznanie, że grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (Ls) oraz użytki rolne (R, Ps, Ł) przeznaczone na pasy technologiczne pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, które nie były faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, oraz na których prowadzona była działalność leśna lub były one związane z gospodarką leśną, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości a nie odpowiednio -podatkiem leśnym lub rolnym; b) błędną wykładnię art. 3 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 6, art. 7 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 13, art. 18 ust. 1, 4, art. 19 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 w związku z art. 22 i art. 25 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r., nr 12, poz.59, ze zm. dalej: u.o.l.) oraz w związku z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. - poprzez uznanie, że grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (Ls) przeznaczone na pasy technologiczne pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, co skutkuje opodatkowaniem tych gruntów leśnych podatkiem od nieruchomości, gdy w Planie Urządzenia Lasu (PUL) Nadleśnictwa na lata 2010 - 2019, zatwierdzonym decyzją Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 22 ust. 1 u.o.l., Minister potwierdził, a wręcz poświadczył, że omawiane grunty leśne pod liniami elektroenergetycznymi spółki są związane z gospodarką leśną i nie potwierdził, że na gruntach tych jest prowadzona działalność gospodarcza inna niż leśna, co skutkowałoby wnioskiem o zmianę klasyfikacji gruntów pod liniami energetycznymi z lasu "Ls" na tereny różne "Tr"; zmiana PUL wymaga decyzji MŚ o zmianie PUL - art. 23 ust.1 w związku z art. 22 u.o.l.; c) błędną wykładnię art. 3 pkt 2 i art. 6 pkt 1 u.o.l. - poprzez ustalenie, że grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (Ls) przeznaczone na pasy technologiczne pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, co skutkuje opodatkowaniem tych gruntów leśnych podatkiem od nieruchomości, gdy powołana ustawa w momencie jej uchwalenia w 1991 r. przesądziła, że grunty pod Istniejącymi liniami elektroenergetycznymi są lasem w rozumieniu ustawy, ponieważ są związane z prowadzoną gospodarką leśną, co wcale nie jest równoznaczne z prowadzeniem gospodarki leśnej na tych gruntach; postawienie od dnia wejścia w życie ustawy o lasach nowych linii elektroenergetycznych na gruntach leśnych (Ls) lub użytkach rolnych wymagało/wymaga wyłączenia tych gruntów na cele nieleśne i nierolnicze w trybie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. nr 16, poz.78, z póź. zm); d) błędną wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym (Dz.U. poz. 1588; dalej: Nowelizacja) poprzez uznanie, że celem ustawodawcy przed wejściem w życie Nowelizacji było objęcie podatkiem od nieruchomości (według najwyższych stawek podatkowych) gruntów, przez które przebiegają napowietrzne linie elektroenergetyczne oraz gruntów przeznaczonych na pasy technologiczne, mimo że w uzasadnieniu Nowelizacji wskazano, że ma ona charakter doprecyzowujący i nie wprowadza nowych ulg w podatku od nieruchomości; e) błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - poprzez zaaprobowanie opodatkowania gruntów przeznaczonych na pasy technologiczne pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, które nie były w posiadaniu przedsiębiorcy, ani nie były faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, podatkiem od nieruchomości według stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą; f) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.o.l. w związku z art. 336 k.c. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zawarta między Nadleśnictwem a spółką umowa wykonawcza z dnia 12 listopada 2002 r. oraz obowiązująca w roku 2014, od 12 listopada 2014 r. umowa o ustanowieniu odpłatnej służebności zawarta notarialnie w dniu 12 listopada 2014 r. nie należą do umów wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.o.l., gdyż nie przenosi posiadania, podczas gdy właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że umowy te zawierają elementy posiadania nieruchomości i przenoszą jej posiadanie, w konsekwencji czego obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za grunty pod liniami elektroenergetycznymi nie ciąży na Nadleśnictwie, lecz na spółce, operatorze linii przesyłowych; także wydanie dokumentów - umowa wykonawcza lub urnowa służebności - umożliwia rozporządzanie rzeczą (art. 348 k.c.); g) błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.a) u.p.o.l. - przez nałożenie od gruntów pod liniami elektroenergetycznymi podatku od nieruchomości od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy winien być nałożony, jeżeli już, to podatek od nieruchomości od gruntów pozostałych (art. 5 ust.1, pkt 1, lit.c), - przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 80Ó z późn. zm.; zwana dalej: ord. pod.) - poprzez brak zastosowania, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji SKO, przy wydawaniu której naruszona została zasada swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, że (wbrew zasadom logiki, wiedzy oraz doświadczenia życiowego) grunty pod liniami elektroenergetycznymi oraz zajęte na pasy technologiczne, na których jest prowadzona działalność leśna są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 2a) ord. pod. - poprzez brak zastosowania, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji SKO, przy wydawaniu której została naruszona zasada in dubio pro tributario w ten sposób, że występujące w sprawie, niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego (w szczególności w zakresie rozumienia pojęcia "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej" zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika. Mając powyższe na uwadze, Nadleśnictwo wniosło o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim lub - rozpoznanie skargi, w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona (art. 188 p.p.s.a.), - zasądzenie na rzecz Nadleśnictwa zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych wraz z kwotą opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, - rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Nadleśnictwo podkreśliło, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, materiał dowodowy został w całości zebrany, a stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi może ją rozpoznać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego nie zasługuje na uwzględnienie. 8. Przeważająca część zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do konstatacji, że WSA dokonał wadliwej wykładni prawa materialnego przez uznanie, iż grunty leśne i rolne przeznaczone na pasy technologiczne pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi - które zdaniem Nadleśnictwa nie były faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej - podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Tożsamy problem prawny był już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyroki NSA z dnia 24 września 2019 r., II FSK 1039/19, z dnia 28 października 2019 r., II FSK 2207/19 i przywołane tam orzecznictwo, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniach tych konsekwentnie przesądzano, że grunty leśne, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości i czemu nie stoi na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach określonych czynności w ramach działalności leśnej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko, stąd też zaprezentowane poniżej wywody szeroko czerpią z uzasadnień wymienionych orzeczeń. 9. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Według art. 1a ust. 1 pkt 4 i pkt 7 u.p.o.l. za działalność leśną uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym, natomiast za działalność gospodarczą - działalność, o której mowa w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jak z kolei wynika z art. 1a ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. przez użyte w ustawie określenie "lasy" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Kluczowa i zarazem sporna kwestia dotyczy użytego w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. sformułowania "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej", co w rozpatrywanej sprawie odnosi się do lasów. Dopełnienie tej regulacji na gruncie u.p.l. stanowił art. 1 ust. 1, w myśl którego opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna, przy czym art. 1 ust. 2 u.p.l. precyzuje, że w jej rozumieniu lasem są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Na tle tych przepisów w rozpoznawanej sprawie spornym zagadnieniem było to, jakiemu podatkowi – od nieruchomości czy leśnemu -powinny podlegać grunty znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznym, stanowiące tzw. "pas techniczny". Przez "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej" należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zwróciła uwagi, że winny to być czynności wykonywane w sposób trwały, a nie jedynie incydentalny. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego spółki energetyczne - prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej - wykorzystują w sposób trwały i z pewnością nieincydentalny dla potrzeb tej działalności pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez las liniami energetycznymi i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii. Ponadto spółki te - jako operatorzy - są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych. Obowiązki w tym zakresie wynikają nie tylko z zawartych umów służebności przesyłu, ale także z przepisów regulujących m.in. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania i posadowienia linii energetycznych. W sprawie niekwestionowane jest, że spółka energetyczna prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, a na gruntach będących w zarządzie Nadleśnictwa posadowione są linie energetyczne, będące własnością tego podmiotu. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 9 czerwca 2016 r., II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14 poczynił szeroko umotywowane wywody w zakresie negatywnego oddziaływania linii energetycznych wysokiego napięcia na otoczenie, a co za tym idzie braku możliwości prowadzenia na gruncie usytuowanym w pasie technicznym działalności leśnej w zakresie ochrony i zagospodarowania lasu, a także utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych. 10. Stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zmienia argumentacja skargi kasacyjnej, że art. 3 pkt 2 u.o.l. nie wymaga prowadzenia na terenach pod liniami energetycznymi gospodarki leśnej, lecz związku tych gruntów z gospodarką leśną, a więc, że nadleśnictwa nie musza się tłumaczyć z niemożności sadzenia drzew pod liniami. O ustaleniu, jakim podatkiem opodatkować sporny grunt, decydowało w rozpatrywanej sprawie to, czy grunt ten zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej, a nie jedynie to, czy pod liniami jest prowadzona w ograniczonym - bądź nawet w jakimkolwiek - zakresie gospodarka leśna. Na rozstrzygnięcie w sprawie nie ma wpływu również przywołany Plan Urządzenia Lasu na lata 2010-2019. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążące jest bowiem faktyczne wykorzystanie gruntu do prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli drzewa, krzewy lub gałęzie rzeczywiście zagrażają urządzeniom przesyłowym, przedsiębiorca przesyłowy może je swobodnie usuwać i nie musi stosować się do planu urządzenia lasu, ani uzyskiwać czyjejkolwiek zgody. Usunięte drzewa, korzenie lub gałęzie pozostają własnością Skarbu Państwa, którą dysponuje nadleśniczy, nie przechodzą one na własność przedsiębiorcy przesyłowego (Wojciech Radecki, Ustawa o lasach, Komentarz do art. 39a, wyd. II). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, zmiana przepisów obowiązująca od dnia 1 stycznia 2019 r. ma charakter normatywny i wprowadza nowy stan prawny, który nie może mieć zastosowania do wcześniejszych stanów faktycznych. Treść uzasadnienia do projektu wskazanych zmian nie przesądza o wykładni dotychczas obowiązujących przepisów i może mieć jedynie pomocnicze znaczenie dla poparcia wyniku wykładni przeprowadzonej zgodnie ze stosowanymi regułami wykładni, w tym przede wszystkim z wykładnią językową, a także systemową. W tym zakresie w pełni prawidłowe są wywody WSA. Ustawa nowelizująca z dnia 20 lipca 2018 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. Ustawą dokonano zmiany w brzmieniu art. 1a ust. 2a) u.p.o.l. poprzez dodanie punktu 4. Ponadto, w art. 1a) po ust. 2a) dodano ust. 2b). Analogiczne zmiany wprowadzone zostały w art. 1 u.p.l. W zmienionym stanie prawnym należące do Lasów Państwowych grunty pod liniami elektroenergetycznymi, sklasyfikowane jako grunty leśne, nie podlegają podatkowi od nieruchomości w razie udostępnienia ich zakładowi energetycznemu na podstawie umowy służebności przesyłu, chyba że grunty te są jednocześnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż w zakresie m.in. przesyłania energii elektrycznej. Zmiana przepisów weszła jednak w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2019 r. Natomiast wcześniej nie było regulacji wyłączających z pojęcia "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" gruntów, przez które przebiegają urządzenia wchodzące w skład przedsiębiorstwa prowadzącego działalność w zakresie przesyłania energii, zajętych na pasy technologiczne, czy też strefy bezpieczeństwa. Podobnie jak nie było regulacji wyłączających z pojęcia "lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna" - lasów, przez które przebiegają napowietrzne linie elektroenergetyczne. Wobec powyższego zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania prawa materialnego należy uznać za niezasadne. 11. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonaną przez organy podatkowe i następnie podtrzymaną przez WSA, zatem nie znalazł także podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 191 ord. pod. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia zasady in dubio pro tributario, ponieważ nie stwierdził występowania niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a obecne orzecznictwo w zakresie rozumienia pojęcia "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej" jest w zasadzie jednolite. 12. W kwestii podmiotu, na którym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za grunty położone pod liniami elektroenergetycznymi, należy wskazać, że w dniu 9 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie 7 sędziów w sprawie o sygn. akt II FPS 3/19 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w trybie art. 264 § 2 w związku z art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a więc rozstrzygającą na wniosek Prezesa NSA zagadnienie, które wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z podjętą uchwałą: "Przedsiębiorca przesyłowy, który zawarł z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe umowę o ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa, znajdujących się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych gruntów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2018 r.". Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis ten ustanawia zasadę ogólnej mocy wiążącej uchwały. To oznacza, że wszystkie sądy administracyjne są związane wyrażonym w niej stanowiskiem. Sąd w obecnym składzie podziela natomiast w pełni tezę wskazanej uchwały II FPS 3/19 i nie znalazł podstaw do jej kwestionowania w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a. 13. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło