II SA/Wa 1963/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty rekompensaty pieniężnej za ponadnormatywny czas służby w Policji oddala skargę Z.W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Komendanta [...] Policji z [...] września 2018 r. (nr [...]), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] lipca 2018 r. (nr [...]) o odmowie przyznania skarżącemu rekompensaty pieniężnej za ponadnormatywny czas służby. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lipca 2018 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 138 ze zm.), z dniem [...] sierpnia 2018 r. przeniósł skarżącego, na jego wniosek, ze służby Komendzie Rejonowej Policji [...] I do służby w Służbie Ochrony Państwa z zachowaniem ciągłości służby. Z.W. w dniu 11 lipca 2018 r. zwrócił się do Komendanta Komendy Rejonowej Policji [...] z wnioskiem (raportem) o wypłatę równoważnika pieniężnego za nadpracowane godziny (311) w Wydziale [...] Komisariatu Policji [...] Komedy Rejonowej Policji [...]. Komendant Rejonowy Policji [...] decyzją z [...] lipca 2018 r. wydaną na podstawie art. 6f, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1-3 i art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), odmówił skarżącemu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za 207,5 godziny z tytułu ponadnormatywnego czasu służby. Organ I instancji podał, że w myśl art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 przysługuje (z zastrzeżeniem ust. 2-4) policjantowi zwalnianemu ze służby. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie występuje - funkcjonariusz nie został zwolniony ze służby w Policji, ale przeniesiony do służby w Służbie Ochrony Państwa z zachowaniem ciągłości służby. Organ dodał, że według § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. nr 131, poz. 1471 ze zm.), czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby policjant jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to zapewnić. Komendant wyjaśnił, że w związku z decyzją o przeniesieniu funkcjonariuszowi udzielono mu przed przeniesieniem dni wolne od służby w zamian za nadpracowane godziny i na dzień przeniesienia pozostało mu 207,5 nadpracowanych godzin. Z.W. złożył odwołanie od tej decyzji. Odwołujący się podniósł m. in., że za kształtowanie czasu pracy w jednostce i prawidłowe jego rozliczenie odpowiadają osoby zarządzające tą jednostką. Skarżący stwierdził, że "postępując uczciwie i etycznie" wcześniej nie występował z raportem o odbiór nadgodzin mając na uwadze "jak powszechne jest posiadanie nadgodzin przez funkcjonariuszy" i niezwłocznie po uzyskaniu informacji o jego przeniesieniu zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] o wypłatę równoważnika pieniężnego za nadpracowane godziny. Odwołujący się stwierdził, że jego przeniesienie do pełnienia dalszej służby w Służbie Ochrony Państwa było zwolnieniem ze służby w Policji i dlatego zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji rekompensata winna być wypłacona. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant [...] Policji decyzją z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku (art. 33 ust. 1 ustawy). Zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie Według art. 33 ust. 3 ustawy, w zamian za czas służby przekraczający tę normę, policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1 ustawy (ze środków stanowiących dochody własne powiatu lub gminy). Zgodnie z § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby policjant jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to zapewnić. Komendant [...] Policji podzielił zapatrywanie organu I instancji, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku funkcjonariusza o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy, ponieważ funkcjonariusz nie został zwolniony ze służby. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie został zwolniony ze służby w Policji, ale przeniesiony na własną prośbę z dniem [...] sierpnia 2018 roku do służby w Służbie Ochrony Państwa z zachowaniem ciągłości służby. Zwrócił uwagę, ze skarżący przyznał, że nie występował wcześniej z raportem o odbiór nadgodzin i jak wynika z notatki Naczelnika Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji [...] Komendy Rejonowej Policji [...] na dzień 11 lipca 2018 r. posiadał 311 nadgodzin. Jego przełożony do 31 lipca 2018 r. udzielił mu czas wolny od służby w zamian za część czasu służby przekraczającą normatywny czas służby (w ten sposób "odebrał" 103.5 godziny), natomiast pozostałą, niewykorzystaną część, udokumentował stosownymi zaświadczeniami, z których wynika, że funkcjonariusz na dzień 31 lipca 2018 r. posiada wypracowane nadgodziny w wymiarze 207,5. Komendant [...] Policji dodał, że według art. 70 ust. 5 ustawy o Służbie Ochrony Państwa funkcjonariuszowi przeniesionemu do służby w Służbie Ochrony Państwa na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy nie przysługuje odprawa ani inne należności przewidziane dla funkcjonariuszy odchodzących ze służby. Z.W. w skardze na decyzję Komendanta [...] Policji decyzją z [...] września 2018 r. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że z dniem [...] sierpnia 2018 r. przestał być funkcjonariuszem Policji a ponadto zarzucił, że jego dotychczasowy przełożony nie wywiązał się z obowiązku systematycznego rozliczania nadgodzin. Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przede wszystkim należy podkreślić, że w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych przeniesienie funkcjonariusza Policji do służby w Służbie Ochrony Państwa nie powoduje rozwiązania dotychczasowego stosunku służbowego w Policji i nawiązania nowego w Służbie Ochrony Państwa. Stanowisko to potwierdza treść art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w którym określono w sposób enumeratywny, wyczerpujący przesłanki zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Nie przewidziano tam zwolnienia ze służby w drodze przeniesienia do służby w innej formacji. Z tym rozwiązaniem ustawowym koresponduje przepis art. 70 ust. 3 ustawy o Służbie Ochrony Państwa, który stanowi, że funkcjonariusz m. in. policji przeniesiony do służby w Służbie Ochrony Państwa zachowuje ciągłość służby. Przepis ten oznacza, że w razie przeniesienia funkcjonariusza z Policji do Służby Ochrony Państwa mamy do czynienia ze swego rodzaju fikcją prawną. Formalnym zachowaniem bytu prawnego tego samego stosunku prawnego - stosunku służbowego mimo zmiany podmiotu, na rzecz którego funkcjonariusz pełni służbę po przeniesieniu. Zachowanie ciągłości służby należy rozumieć jako zachowanie dotychczasowych uprawnień nabytych podczas służby w poprzedniej formacji. Dlatego też przepisy ustawy o Policji nie przewidują możliwości wypłacenia policjantowi przenoszonemu do służby w innej formacji ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby, dając takie prawo wyłącznie policjantowi zwolnionemu ze służby. Zarzut skarżącego, że przechodząc do służby w Służbie Ochrony Państwa w istocie został zwolniony ze służby w Policji jest więc całkowicie nieuzasadniony. Rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej charakteru prawnego i skutków przeniesienia policjanta do innej służby determinuje stanowisko co do zasadności roszczenia skarżącego o wypłacenie mu przez Policję ekwiwalentu za ponadwymiarowy czas służby w Policji. Jak już powiedziano, stwierdzenie, że przeniesienie do innej służby nie prowadzi do zwolnienia ze służby dotychczasowej i nawiązania nowego stosunku służbowego prowadzi do oczywistego, w świetle przytoczonych przepisów prawnych wniosku, że policjant przeniesiony z Policji do służby w Służbie Ochrony Państwa nie ma prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby, ponieważ zarówno ustawa o Policji, jak i ustawa o Służbie Ochrony Państwa przeniesionemu funkcjonariuszowi takiego prawa nie dają. Już na marginesie można dodać, że z art. 33 ust. 3 ustawy o Policji przewiduje rekompensowanie ponadnormatywnego czasu służby w Policji czasem wolnym od służby, wyjątkowo tylko dopuszczając wypłacenie za ten czas rekompensaty pieniężnej (art. 13 ust. 4a pkt 1 tej ustawy). Jeżeli zatem przeniesienie do innej służby prowadzi do przejęcia przed nową władzą służbową obowiązku realizacji uprawnień policjanta nabytych podczas służby przed przeniesieniem (w tym wyraża się m.in. zachowanie ciągłości służby), to przeniesiony policjant zachowuje prawo do świadczeń z tytułu ponadnormatywnego czasu służby w Policji na zasadach określonych w art. 33 ust. 3 w związku z art. 13 ust. 4a pkt 1 ustawy o Policji. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawego i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.