I SA/Go 217/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-08-01
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Dariusz Skupień, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, posiadająca nieruchomość stanowiącą teren zamknięty, jest zobowiązana do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, jeśli samodzielnie organizuje wywóz odpadów, a konieczność ochrony informacji niejawnych uzasadnia takie rozwiązanie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności po zmianach wprowadzonych od 1 lutego 2015 r. (art. 6c ust. 4 u.c.p.g.). Sąd wskazał, że ochrona informacji niejawnych może stanowić podstawę do samodzielnego pozbywania się odpadów komunalnych przez jednostki posiadające tereny zamknięte, nawet w systemie opłatowym gminy. Ponadto, organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia prawidłowego statio fisci oraz nie zastosowały właściwie przepisów dotyczących zawiadomienia o zmianie stawek opłat.Stan faktyczny
Skarżący, Oddział Gospodarczy (jednostka organizacyjna Skarbu Państwa), kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący argumentował, że jako jednostka posiadająca teren zamknięty, jest zwolniony z obowiązku korzystania z gminnego systemu odbioru odpadów, ponieważ samodzielnie organizuje ich wywóz na podstawie umów z firmami zewnętrznymi, co jest uzasadnione koniecznością ochrony informacji niejawnych. Organy obu instancji nie uwzględniły tych argumentów, opierając się na wykładni przepisów sprzed nowelizacji z 2015 roku i uznając, że obowiązek ponoszenia opłaty istnieje niezależnie od samodzielnego pozbywania się odpadów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w całości zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Międzygminnego Związku "O".Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2018 r . sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wskazania terminów ich płatności 1. Uchyla w całości: zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Międzygminnego Związku [...] z dnia [...] r. nr [...]. 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 7.400 (siedem tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Oddział Gospodarczy ( zwany dalej: Skarżącym, OG) wniósł skargę na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] utrzymującego w mocy decyzję Zarządu Międzygminnego "O" z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] wydanej w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wraz ze wskazaniem terminów ich płatności.
W sprawie został przez organy ustalony następujący stan faktyczny.
Jednostka Wojskowa [...] złożyła 30 kwietnia 2013r., deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazując na wysokość opłaty miesięcznej w kwocie 2.550 zł. ( k. 34-35 akt adm.)
Organ I instancji pismem z dnia [...] września 2017r., wezwał wymienioną powyżej Jednostkę Wojskową do złożenia deklaracji i wyjaśnień przyczyn niezłożenia deklaracji. W uzasadnieniu wezwania podnosząc, że na terenie gminy
w miejscowości mieści się nieruchomość należąca do Jednostki Wojskowej, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie została złożona deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W piśmie z dnia [...] września 2017r., oraz [...] października 2017r., [...] Oddział Gospodarczy podniósł, powołując się na regulację art.6ust.1b oraz 6c ust.4 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach ( Dz. U. z 2017r. poz. 1289, zwanej dalej: u.c.p.g.), że z regulacji tych wynika, że tereny zamknięte wyłączone zostały spod wymogu świadczenia usług odbioru odpadów przez gminę, wobec niego nie obowiązuje go uchwała rady gminy dotycząca zorganizowania odbierania odpadów komunalnych. Ponadto oświadczył, że zapewnia się utrzymanie czystości i porządku na terenie zamkniętym, poprzez skorzystanie z usług odbioru odpadów na podstawie umowy z firmą zewnętrzną. W związku z powyższym [...] Oddział Gospodarczy nie składał deklaracji od 1 stycznia 2014r.
Organ I instancji zawiadomieniem z dnia [...] września 2017r., skierowanym do Jednostki Wojskowej wskazał, na obowiązywanie nowych stawek opłat
za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązujących od 1 lipca 2015r.
Dnia 16 października 2017 r. [...] Oddział Gospodarczy złożył nową deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podniósł, że nowa deklaracja obowiązuje od dnia 1 stycznia 2014 r. i dotyczy nieruchomości położonej w [...] na działkach [...] i [...]. Wskazał w niej, że liczba pojemników, w których gromadzone są odpady komunalne wynosi zero i kwota do zapłaty wynosi zero. Ponadto w piśmie z dnia [...] października 2017r. złożył wyjaśnienia do nowej deklaracji przedkładając kopie zawartych umów na wywóz odpadów, jak również zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 14/ MON z dnia 8 kwietnia 2011r. oraz statut [...] Oddziału Gospodarczego.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ I Instancji wszczął z urzędu wobec [...] Oddział Gospodarczy postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] września 2017r.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2017r., [...] Oddział Gospodarczy, wniósł o umorzenie postępowania, ponadto złożył wnioski dowodowe, dotyczące przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków oraz umów dotyczących odbioru odpadów komunalnych.
Natomiast do pisma z dnia [...] grudnia 2017r., załączono pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Zarząd Międzygminnego "O" określił miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec [...] Oddziału Gospodarczego, dla nieruchomości niezamieszkałej, położonej w [...].
- od [...] stycznia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. w kwocie 3.600,00 zł
- od [...] stycznia 2015 r. do [...] czerwca 2015 r. w kwocie 4.200,00 zł
- od [...] lipca 2015 r. do [...] września 2017 r. w kwocie 4.844,00 zł
W uzasadnieniu podnosząc, że do 31 grudnia 2013 roku odpady z jednostki wojskowej były odbierane przez przewoźnika wyłonionego w drodze przetargu przez organ I instancji. Jednostka nigdy nie zgłaszała żadnych nieprawidłowości podczas realizacji odbioru. Od dnia [...] stycznia 2014 roku Gmina przestała być członkiem Związku. Wtedy, zdaniem organu nie sprawdzając na terenie której gminy leży [...], bezprawnie ogłoszono przetarg i postanowiono o odbiorze odpadów przez przewoźnika wyłonionego w drodze przetargu. Tymczasem Związek płacił ryczałtowo przewoźnikowi za odbiór odpadów od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, w tym za odbiór odpadów z jednostki wojskowej. Ponieważ Związek nigdy nie otrzymał żadnych sygnałów od [...] OG, że usługa jest źle wykonana, to był przekonany, że odbiór odpadów z jednostki odbywa się w sposób prawidłowy. Z urządzeń GPS zamontowanych w samochodach przewoźników Związku wynikało, że samochód był 2 razy w miesiącu w [...] i odbierał odpady. Niefrasobliwość i niestaranność przy ustaleniu miejsca położenia Jednostki Wojskowej spowodowała, że przez pewien czas przewoźnik był podwójnie wynagradzany. Raz otrzymywał ryczałtowe wynagrodzenie od Związku, a dragi raz od [...] OG, bo przetarg przeprowadzony przez organ I instancji i w [...] OG wygrał ten sam wykonawca.
W podsumowaniu organ, stwierdził, że nie, może stanowić podstawy do odstąpienia od określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi fakt zawarcia przez [...] Oddział Gospodarczy umowy na wywóz odpadów komunalnych. Na terenie Międzygminnego Związku obowiązuje uchwała Zgromadzenia Związku nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Zatem zawierając umowę na odbiór
i zagospodarowanie odpadów Jednostka Wojskowa naruszyła prawo miejscowe. Organ podkreślił, że przedmiotem decyzji jest określenie wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi a nie ustalenia czy usługa odbioru była wykonana prawidłowo.
Odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione w terminie. Zaskarżonej decyzji [...] Oddział Gospodarczy zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie przepisu art. 187 § 1 i art. 188 O.p. w zw. z art. 121 i art. 122 w zw.
z art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 6q u.c.p.g. poprzez nieprzeprowadzenie w należyty sposób postępowania dowodowego, a w szczególności nie zebranie w całości i nie rozpatrzenie wyczerpująco całego materiału dowodowego, czym naruszył zasad pogłębiania zaufania organów administracji publicznej. Tym samym decyzja organu
I instancji nie zawiera uzasadnienia faktycznego, co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zgodnie z przepisem art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał
za udowodnione, dowodów, którym dal wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
2) naruszenie przepisu art. 188 O.p. w zw. z art. 6q u.c.p.g., poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów, pomimo tego, że były one istotne dla wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Zgodnie
z przepisem art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są, okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Organ I instancji nie odniósł się do wniosków dowodowych, które mogły przyczynić się do ustalenia istotnych okoliczności dla zastosowania przepisu art. 6 ust. 1 b u.c.p.g. oraz art. 6c ust.4 u.c.p.g. a tym samym niestosowania przepisu art. 6 u.c.p.g. ignorując ich zasadności bardzo lakonicznie odnosząc sio do ich tez w uzasadnieniu decyzji;
3) naruszenie przepisu art. 121, art. 122, art. 123, art. 188 i art. 216 O.p. poprzez niewydanie postanowienia odmawiającego przeprowadzenia zgłoszonych przez Stronę wniosków dowodowych, co uniemożliwiło stronie zgłoszenie kolejnych wniosków dowodowych, których powołanie byłoby uzasadnione w przypadku oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych, co doprowadziło do naruszenia zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, obowiązku dążenia do wyjaśnienia sprawy oraz czynnego udziału strony w postępowaniu;
4) naruszenie przepisu art. 6 ust. 1b w zw. z art. 6c ust. 2 i ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 2a u.c.p.g. W zw. z § 1 uchwały nr [...] Zgromadzenia Międzygminne Związku postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają, odpady komunalne w związku z przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2010r., o ochronie informacji niejawnych ( Dz.U. 2016r poz.1167 ze zm. zwanej dalej: u.o.i.n.) poprzez jego błędna wykładnię, a w konsekwencji wadliwe niezastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 6c ust. 4 u.c.p.g, w sytuacji, gdy samodzielne pozbywanie się odpadów przez [...] OG jest uzasadnione ochroną informacji niejawnych, a zorganizowany przez związek międzygminny system odbioru odpadów komunalnych nie zapewnia spełnienia wymogów wynikających z ustawy o ochronie informacji niejawnych;
5) naruszenie przepisu art. 120 i art. 121 O.p. poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie
do organów podatkowych w zw. z art. 6h w zw. Z art. 6o u.p.c.g. w zw. z art. 6i pkt 2 w zw. z art. 6r ust. 1a u.c.p.g. w zw. z art. 44 ust. 3 pkt 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, bowiem organ I instancji nałożył w drodze decyzji opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, począwszy od dnia [...] stycznia 2014r. do dnia [...] września 2017 r., w sytuacji, gdy gospodarowanie odpadami
w przedmiotowym okresie następowało na podstawie umów zawartych przez [...] OG, a czynności wynikające z tych umów były wykonywane poza systemem odbioru odpadów organizowanym przez Związek oraz ze środków publicznych wydatkowanych przez [...] OG.
6) naruszenie przepisu art. 120 i art.121 O.p. poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w zw. z art. 6h w zw. z art. 6o u.p.c.g. w zw. z art. 6i ust. 1 pkt 2, art. 6j ust. 3 w zw. z art. 6r ust. 1a u.c.p.g. poprzez ponowne, a tym samym podwójne wymierzenie Stronie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albowiem organ I instancji nałożył w drodze decyzji opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, począwszy od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] września 2017r., za okres tożsamy z okresem objętym tytułem wykonawczym z dnia [...] października 2017 r. nr [...] - za tą samą nieruchomość niezamieszkałą,
za ten sam okres, za takie same pojemniki i za tą samą ilość pojemników;
7) naruszenie przepisu art. 6 ust. 1b, art. 6c ust. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3 b u.c.p.g. i art. 27 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez ich błędną wykładnię,
a w konsekwencji niezastosowanie w niniejszej sprawie. Prawidłowa wykładnia
ww. przepisu w związku z przepisami ustawy o odpadach prowadzi do wniosku,
że uchwała, o której mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g. nie dotyczy jednostek organizacyjnych posiadających nieruchomości stanowiące teren zamknięty
w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
(Dz. U. Z 2017r. poz. 2101), ustalone przez Ministra Obrony Narodowej, że jednostka organizacyjna korzystająca ze zwolnienia, o którym mowa w przepisie art. 6c ust. 4 u.c.p.g. jest zatem nie tylko uprawniona, ale i zobowiązana do zawarcia umów dla wykonania ww. obowiązków gospodarowania odpadami, także w przypadku, gdy decyduje się na samodzielne pozbywanie sic odpadów, stanowiące tylko pierwszą czynność z zakresu gospodarowania odpadami. Okoliczność zawarcia z podmiotami trzecimi umów na gospodarowanie odpadami nie wyłącza możliwości skorzystania
ze zwolnienia z organizowanego przez Związek systemu odbioru odpadów, skoro na jednostce organizacyjnej korzystającej z takiego zwolnienia spoczywa ciężar wykonania wszystkich czynności z zakresu gospodarowania odpadami, które mogą odbyć się, tylko przy pomocy podmiotów uprawnionych zgodnie z przepisem art 27 ust.2 ustawy o odpadach
8) naruszenie przepisu art. 120 i art. 121 O.p. poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w zw. z art. 6m ust. 2a u.c.p.g. poprzez jego niezastosowanie tj. niewystosowanie do Strony zawiadomienia o zmienionej stawce opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi za pojemnik 1.100 litrów z kwoty 150,00 złotych na kwotę 173,00 złote za okres od [...] lipca 2015 r. do [...] września 2017r.;
Na podstawie przepisu art. 229 O.p. w zw. z art. 6q u.c.p.g., celem wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, nierozpoznanych przez organ
I instancji, Skarżący wniósł o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, tj. dowodów zgłoszonych w piśmie [...] OG z dnia [...] grudnia 2017r. (w aktach sprawy) oraz w odwołaniu, w tym powołania biegłego na okoliczność szacowania ilości odpadów komunalnych.
Na podstawie art. 200a § 1 pkt 2 O.p. wniósł o przeprowadzenie rozprawy z udziałem świadków i biegłego w zakresie zarzutów i okoliczności podniesionych w pkt 1-8 odwołania.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2018r doręczoną Skarżącemu a jego pełnomocnikowi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podnoszą, że skład orzekający podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażone w sprawie o sygnaturze I SA/Wr 1936/14 (oraz w zaskarżonej decyzji), że wykładnia językowa przepisu art. 6 ust. 1b ustawy wyraźnie ogranicza jego zastosowanie do systemu umownego a więc takiego, w którym właściciele nieruchomości niezamieszkałych nie są objęci systemem opłatowym, mają obowiązek zawarcia indywidualnych umów
o wywóz odpadów komunalnych ale jednocześnie nie ponoszą z tego tytułu opłat
na rzecz gminy. W kontekście zarzutów i twierdzeń Skarżącego trzeba podkreślić,
że objęcie na mocy art. 6c ust.2 u.c.p.g. wszystkich nieruchomości na terenie gminy systemem opłatowym wyłącza całkowicie, możliwość pozbywania się odpadów komunalnych w inny sposób, niż przez gminę. Ustawodawca wymaga bowiem od gmin dążenia do pełnego pokrycia terenu gmin systemem gospodarowania odpadami, a zatem realizując tenże cel, stosując art. 6c ust. 2 ustawy, gminy nie mogą akceptować działań zmierzających do wyłączenia jakiś nieruchomości spod tak funkcjonującego systemu. Organ odwoławczy podkreślił, że w każdym przypadku zarówno z art.6c ust.4 jak i 6 ust.1b w celu zmiany sposobu odbioru odpadów konieczna jest nowa deklaracja zobowiązanego, a taką Skarżący złożył 16 października 2016r. Natomiast zaskarżona decyzja dotyczy określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec [...] Oddziału Gospodarczego, dla nieruchomości niezamieszkałej, położonej w [...], za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r., od [...] stycznia 2015 r. do [...] czerwca 2015 r., od [...] lipca 2015 r. do [...] września 2017 r. Wobec tego nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność, czy Skarżący ogłaszał przetargi i dokonywał wyboru firm w celu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych, czy i jaki wykonawca wykonywał odbiór odpadów z terenu [...] (JW. [...]) w miejscowości [...]. Organ I instancji nie neguje zaistnienia ww. okoliczności a fakty bezsporne nie wymagają dowodzenia. Tym samym organ nie naruszył prawa poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych Skarżącego. SKO zaznaczyło, że przedmiotem zaskarżonej decyzji nie jest ustalenie czy usługa odbioru była wykonana prawidłowo. Dodatkowo wskazało, że w okresie do [...] grudnia 2013r. przewoźnik wyłoniony w drodze przetargu przez Związek obsługiwał jednostkę wojskową i [...] OG nigdy nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Zatem niezasadny jest zarzut, że zorganizowany przez Związek Międzygminny system odbioru odpadów komunalnych nie zapewnia spełnienia wymogów i procedur wynikających z ustawy o ochronie informacji niejawnych.
W celu określenia prawidłowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, Zarząd Związku zobowiązany był do ustalenia ilości zgromadzonych przez Skarżącego odpadów. Ustaleń poczynił na podstawie dokumentów otrzymanych od [...] OG, tj. umowy i potwierdzenia ilości wywiezionych z jednostki wojskowej odpadów. Skoro powyższe dane nie są sporne nie ma potrzeby zdaniem SKO przeprowadzania na te okoliczności dowodów, ani powoływania biegłego na okoliczność szacowania ilości odpadów komunalnych, skoro ilość odpadów jest znana. A co za tym idzie nie ma potrzeby przeprowadzania rozprawy administracyjnej. Okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ I instancji ustalone. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn dla którym innym dowodów odmówił wiarygodności bądź uznał je za niepotrzebne bowiem nie mają związku z istotą sporu. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie SKO, nie ma potrzeby gromadzenia materiału dowodowego bowiem fakty istotne dla sprawy zostały już przytoczone a okoliczności wyjaśnione. Tym samym zbędne jest powoływanie biegłego czy przeprowadzanie rozprawy administracyjnej.
Z treści zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, iż opłata została określona
w oparciu o ilość pojemników, a nie ilość litrów. W decyzji powołane zostały uchwały, z których wynika wysokość opłaty za pojemnik. W aktach sprawy znajduje się też zawiadomienie o zmienionej stawce opłaty, które to zawiadomienie Skarżący odebrał (s. 375 akt) wobec tego bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów art. 120 i art. 121 O.p.
SKO dalej stwierdziło, że wydanie decyzji określającej wysokość opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi powoduje określenie na nowo wysokości ciążącego na właścicielu nieruchomości obowiązku. Decyzja określająca całkowicie eliminuje obowiązek zadeklarowany. Deklaracja traci swój byt, przestaje istnieć
a decyzja określająca wydana przez Zarząd Związku wskazuje wysokość opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Zdaniem SKO, Organ I instancji prawidłowo wyliczył wysokość opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie dokumentów dostarczonych przez skarżącego i na podstawie obowiązujących stawek, wynikających z Uchwał Zgromadzenia Związku.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł [...] Oddział Gospodarczy reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawny.
W skardze oprócz zarzutów podniesionych w odwołaniu, zarzucono ponadto organowi II instancji naruszenie przepisu art. 121 i art. 122 O.p. w zw. z art. art. 138e O.p., 144 § 5 O.p. i art. 145 § 2 O.p. w zw. z art. 6q u.c.p.g. poprzez pominięcie przez organ II instancji w postępowaniu odwoławczym ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika.
SKO w udzielonej odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest,
że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy określony zarzut nie został w skardze podniesiony.
W pierwszej kolejności należało ustalić podmiot zobowiązany do wykonywania obowiązków wynikających z ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu
w czystości i porządku w gminach.
Należy przede wszystkim zauważyć, że ustawa nakłada na właścicieli nieruchomości szereg obowiązków z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym obowiązek pozbywania się zebranych na terenie ich nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy
i przepisami odrębnymi.
Przy czym art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. rozszerza pojęcie "właściciela nieruchomości", wykraczając poza jego prywatnoprawne rozumienie, o takie kategorie podmiotów jak: współwłaściciele, użytkownicy wieczyści oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. W tym kontekście należy wskazać, że zarówno Skarżący [...] Oddział Gospodarczy - jak i Jednostka Wojskowa , występująca w początkowej fazie postępowania, która złożyła w 2013 deklarację są jednostkami organizacyjnymi Skarbu Państwa, nie mającymi osobowości prawnej. Ponadto w tego typu postępowaniach co wynika z treści orzeczenia WSA we Wrocławiu wydanego w sprawie I SA/Wr 1936/14, na które powołały się organy obu instancji, występuje także jednostka organizacyjna Skarbu Państwa - Rejonowy Zarząd Infrastruktury.
W związku z tym ewentualne obciążenie jednej z tych jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w oparciu o art. 6h u.c.p.g. a więc jako właścicieli nieruchomości, musi być rozpatrywane na gruncie zarządu trwałego, o którym mowa w art. 18 i art. 43-50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., dalej jako u.g.n.). Zgodnie zaś z art. 43 ust. 1 i 2 u.g.n. trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomości należącej do Skarbu Państwa przez jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej. Wykonywanie zarządu polega
na korzystaniu z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej
do zakresu działania danej jednostki. Co istotne, w oparciu o art. 50 u.g.n. do spraw nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy o prawie rzeczowym - użytkowaniu - o którym mowa w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U z 2014 r., poz. 121, dalej k.c.). Należy dalej wskazać, że w myśl art. 45 ust. 1 u.g.n., trwały zarząd ustanawia się w formie decyzji administracyjnej, zaś w świetle art. 48 ust. 1 u.g.n. możliwe jest jego przekazanie, również w formie decyzji administracyjnej, pomiędzy dwiema osobnymi jednostkami państwowymi lub samorządowymi. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie ustaliły, czy strona Skarżąca jest jednostka organizacyjną Skarbu Państwa, której przysługuje trwały zarząd.
W trakcie prowadzonego postępowania Skarżący przedłożył zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 14/ MON z dnia 8 kwietnia 2011r. oraz statut [...] Oddziału Gospodarczego.
Mając jednak na uwadze regulację zawartą w ustawie o gospodarce nieruchomościami odnośnie ustanawiania i przenoszenia zarządu trwałego, podkreślić należy, że z zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 14/ MON z dnia 8 kwietnia 2011r. oraz statut [...] Oddziału Gospodarczego, nie wynika aby na tę jednostkę organizacyjną został przeniesiony trwały zarząd. Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 14/ MON z dnia 8 kwietnia 2011r., powołuje [...] Oddziału Gospodarczego, natomiast załączony do akt statut w Rozdziale 2. Zadania Oddziału Gospodarczego wskazuje, że podstawowym zadaniem OG jest realizacja zabezpieczenia finansowego i logistycznego jednostek organizacyjnych resortu obrony narodowej przydzielonych mu na zaopatrzenie w zakresie: obsługi finansowej, zabezpieczenia materiałowego i technicznego, zabezpieczenia infrastruktury wojskowej, zabezpieczenia medycznego, zadań mobilizacyjnych w stosunku do jednostek nowo formowanych, ochrony obiektów.
Podkreślić należy, że w stosunkach zewnętrznych, zarówno cywilnoprawnych jak
i administracyjnych, podmiotem mającym umocowanie do występowania, w zakresie nieruchomości Skarbu Państwa jest ta jednostka organizacyjna, której został powierzony zarząd trwały. Ona bowiem realizuje uprawnienia i obowiązki z tym związane w imieniu Skarbu Państwa. To zaś, że OG w ramach struktury organizacyjnej powierzono wykonywanie niektórych zadań nie oznacza wystąpienia zarządu trwałego.
W toku przeprowadzonego postępowania nie ujawniono także odpowiedniej decyzji administracyjnej, z której wynikałoby komu przekazano trwały zarządu nad nieruchomością. Co więcej, brak jest również w tym zakresie ustaleń z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. u. z 2012 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa w katastrze nieruchomości ujawnia się podmioty, które władają lub gospodarują nimi w rozumieniu ustawy
o gospodarce nieruchomościami.
Tym samym w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie w zakresie ustalenia prawidłowego statio fisci.
Organy obu instancji dokonując wykładni regulacji art.6 ust.1b oraz art.6c ust.4 u.c.p.g. powołały się na argumentację prawna przedstawioną w wyżej już cytowanym wyroku WSA we Wrocławiu I SA/Wr 1936/14, jednak nie zauważyły na istotną zmianę regulacji prawnych, które nastąpiły w stosunku do stanu prawnego rozstrzyganego przez WSA we Wrocławiu.
W szczególności od 1 lutego 2015r., nastąpiła istotna zmiana art.6 c u.c.p.g., albowiem ustawą z dnia z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 17 stycznia 2015 r.) dodano nowe regulacje ust. 3 i ust.4. Dla rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie ma nowo dodana regulacja art.6 c ust.4. Zgodnie z jej treścią, jeżeli jest to podyktowane koniecznością ochrony informacji niejawnych, uchwała,
o której mowa w ust. 2, nie dotyczy jednostek organizacyjnych posiadających nieruchomości stanowiące teren zamknięty w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Przepis art. 6 ust. 1b zdanie drugie stosuje się.
Wykładnia językowa przepisu prowadzi do wniosku, że w przypadku "terenów zamkniętych" oraz "konieczności ochrony informacji niejawnych" podstawowa regulacja nie ma zastosowania ale regulacja mająca charakter lex specialis, co jest uzasadnione ochroną wartości konstytucyjnych wskazanych w art.5 i 26 Konstytucji R.P. Sformułowanie "przepis art. 6 ust. 1b zdanie drugie stosuje się" należy odczytywać jako prawną możliwość nawet w przypadku wystąpienia "systemu opłatowego" do pozbywania się odpadów komunalnych w inny sposób niż "poprzez gminę". Wbrew stanowisku organów obu instancji zawarte w art.6 ust.1 zdanie drugie stwierdzenie "pozbywania się odpadów komunalnych wytworzonych na terenie zamkniętym" nie wyłącza możliwości zawarcia w tym zakresie umowy, jeżeli sposób jej zawarcia i wykonania nie będzie stał w sprzeczności z "ochroną informacji niejawnej", decyzja o tym, czy dokonywać samodzielnego wywozy odpadów komunalnych czy też skorzystać z podmiotu zewnętrznego należy do jednostki organizacyjne posiadające nieruchomości stanowiące teren zamknięty. Nie można uznać stanowiska organu pierwszej instancji ( zaprezentowanego w piśmie z dnia [...] stycznia 2018r k. 248v), że zawarcie umowy, wyklucza wystąpienie samodzielnego pozbywania się odpadów. To sformułowanie należy odczytywać jako, pozbywanie się odpadów komunalnych, w sposób nie objęty systemem odbioru towarów obowiązującym na danym terenie, a nie fizyczne samodzielne utylizowanie odpadów komunalnych. Ponadto akt wykonawczy wydany do art.4a u.c.p.g., obowiązujący dopiero od 1 lipca 2017r.,t.j. rozporządzenie Ministra Środowiska
z dnia 29 grudnia w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów ( Dz.U. 2017.19) reguluje jedynie kwestię selektywnego zbierania odpadów a nie ich samodzielnego, fizycznego "pozbywania", co może nastąpić jedynie w sposób przewidziany ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r.
o odpadach ( Dz. U.2013.21 ze zm.).
Dokonana przez organy interpretacja art.6c ust. 2 u.c.p.g., wskazywałaby, że uchwała nr 21/2013 z dnia 7 lutego 2013r., będąca aktem prawa miejscowego, regulująca odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości,
na których nie zamieszkują mieszkańcy, wyłączałaby obowiązywanie ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. Ponadto w uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 01 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 ze zm.) podkreślono, że wprowadzenie art. 6 ust. 1 b u.c.p.g. jest związane ze względu na obowiązek osób wjeżdżających na teren zamknięty posiadania certyfikatu poświadczającego bezpieczeństwo, co czasami może być trudne do uzyskania.
W konsekwencji zdaniem Sądu art. 6 ust. 1b u.c.p.g. a następnie obowiązujący od
1 lutego 2015r. art. 6c ust.4 u.c.p.g. traktuje bezpieczeństwo państwa jako dobro na tyle istotne, że daje podstawę do samodzielnego wykonywania obowiązku pozbywania się odpadów komunalnych. Zaś zapewnienie takiej ochrony można zrealizować jak w rozpoznawanej sprawie poprzez wybór wykonawcy, który posiada odpowiednie kwalifikacje jak i uprawnienia, pozwalające na pełną ochronę informacji niejawnych. Podkreślić należy, że obowiązek wjeżdżania na teren zamknięty, posiadania certyfikatu poświadczającego bezpieczeństwo, nie jest uzależnione od tego czy w danej gminie obowiązuje " system umowny" czy " system opłatowy".
Do akt administracyjnych załączono umowy zawarte przez organ I instancji [...] maja 2015r. oraz [...] czerwca 2017r. w ich treści została pominięta kwestia obowiązków nałożonych przez ustawę o ochronie informacji niejawnej.
Skoro na podstawie art.6 c ust.2 u.c.p.g. przed wprowadzeniem obowiązującej od
1 lutego 2015 r. regulacji art.6c ust.4 u.c.p.g. zdecydowano o odbieraniu odpadów komunalnych także od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a na danym terenie znajdują się tereny zamknięte, co do których ma zastosowanie ustawa o ochronie informacji niejawnej, to obowiązkiem gminy było to tą kwestię uregulować, brak w tym przypadku szczegółowej regulacji, musi prowadzić do stwierdzenia, że w tym zakresie uchwała nie nakłada na jednostki organizacyjne posiadające nieruchomości stanowiące tereny zamknięte, wyrażonego w uchwale obowiązku. Dokonanie interpretacji przepisów w sposób przedstawiony przez organy, powodowałoby, że na danym terenie kraju na skutek wydania aktu prawa miejscowego, nie obowiązywałyby obowiązki wynikające z ustawy o ochronie informacji niejawnych.
Wprowadzenie regulacji art.6c ust.4 u.c.p.g., należy przyjąć, jako uporządkowanie
w ramach jednego aktu prawnego, istniejącego już na podstawie innej ustawy obowiązku, a nie wystąpienia luki w prawie.
Nie można także regulacji art.6 ust.1b czy art.6c ust.4 u.c.p.g. traktować jako ulgi, albowiem z wystąpieniem ulgi związane jest uzyskanie przeważnie korzyści majątkowej, natomiast z ustalonego w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego nie wynika, aby skarżący uzyskał jakąkolwiek korzyść, co więcej oprócz konieczności ponoszenia kosztów pozbywania się odpadów, musiał przeprowadzić przetarg oraz wykonać obowiązki wynikające z ustawy o ochronie informacji niejawnej.
Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 6q u.c.p.g. do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Postanowieniem z dnia [...] grudnia wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od dnia [...] stycznia 2014r do [...] września 2017r. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest daniną publiczną o niepodatkowym charakterze, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Skoro do postępowania w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, to stosuje się również zasady ogólne procedury podatkowej. Jedną z naczelnych zasad ogólnych postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art.122 O.p. i rozwinięta w dziale IV rozdziale 11 O.p., zawierającym przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z powołaną zasadą, obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym,
a jeśli okaże się to niemożliwe, dokonanie ustaleń zbliżonych do stanu rzeczywistego. Stosownie do art.187 § 1 O.p. organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tym samym organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi - na podstawie obowiązujących przepisów – wiążą się skutki prawne. Stan faktyczny powinien być zatem wyjaśniony dokładnie. W rozpoznawanej sprawie Organy I instancji, nie przedstawił żadnych dokumentów z których wynikałoby, że wykonywał w stosunku do skarżącego obowiązki wynikające z podjętej uchwały, za okres, za który dochodzi należności. Podkreślić należy że Skarżący w piśmie z dnia [...] października 2017r ( k.47 akt adm.), podniósł, że "na terenie zamkniętym z dniem 1 stycznia 2014 nie były umieszczane pojemniki wykonawców". Organ nie przedłożył natomiast, żadnego dokumentu wskazującego na ich umieszczenie, ponadto dochodząc należności od 1 stycznia 2014r. nie przedstawił, za ten okres umowy na odbiór odpadów komunalnych. Nie można zatem przyjąć że w przypadku rozpoznawanej sprawy wystąpiła "gotowość do wykonania usługi", skoro nie przedstawiono umowy na ich wykonanie, jak również nie wskazano dowodu na dostarczenie pojemników.
Podnieść także należy, że organy dokonały ustalenia wysokości opłat, nie dokonując analizy regulacji art.6m ust.2a i ust 2b
W przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej
w zawiadomieniu.
W przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa
w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.
Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że dopiero 28 września 2017r. wysłano zawiadomienie o zmianie obowiązywania stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i to obowiązujących od 1 lipca 2015r., przy czym zawiadomienie zostało wysłane do Jednostki Wojskowej, chociaż decyzja została wydana na [...] OG.
Wyjaśnić należy, iż art. 6m ust. 2a i art. 6m ust. 2b obowiązują od 1 lutego 2015 r. (dodane zostały przez art. 1 pkt 16 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz.U.2015.87). Nowelizacja ta wprowadziła zasadę, że jeśli uchwalone zostaną nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mieszkańcy nie mają obowiązku składania nowych deklaracji, natomiast wójt (burmistrz, prezydent miasta) zobowiązany jest zawiadomić pismem urzędowym właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadam. Obowiązek zawiadomienia
o nowej wysokości opłaty nie dotyczy tylko właściciela nieruchomości, wobec którego została wydana decyzja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niezłożenie deklaracji albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. W takiej sytuacji właściciel nieruchomości zobowiązany jest do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6o ust. 1 i ust. 4 u.p.c.g.). Choć w ustawie nie określono terminu, w którym przedmiotowe zawiadomienie należy wysłać właścicielom nieruchomości, to jednak oczywistym jest, że skoro taki obowiązek na gminy nałożono, to winien on zostać wykonany w czasie umożliwiającym właścicielom nieruchomości terminowe uiszczenie opłaty w zmienionej wysokości. W świetle wyżej przywołanych przepisów prawa uzasadniona jest teza, że organ powinien zawiadomić właściciela nieruchomości o nowej wysokości stawki niezwłocznie,
co najmniej przed terminem płatności opłaty, a wydanie decyzji na podstawie art. 6m ust. 2b u.c.p.g. może dotyczyć tych miesięcy, w których właściciel nie uiścił opłaty
za gospodarowanie odpadami w nowej, określonej w zawiadomieniu stawce, pod warunkiem, że zawiadomienie to zostało właścicielowi nieruchomości doręczone. Innymi słowy dopóki właściciel nieruchomości nie otrzyma zawiadomienia, nie jest zobowiązany do uiszczenia opłaty w wysokości określonej w tym dokumencie.
Nie można przyjąć, że zawiadomienie to może zostać przesłane właścicielom nieruchomości w dowolnym czasie, albowiem wypacza całkowicie sens wprowadzonej regulacji, w której przecież chodziło o to, by właściciel nieruchomości wiedział, w jakiej wysokości ma uiścić opłatę w związku ze zmianą jej stawek. Dokonując wykładni art. 6m ust. 2a i ust. 2b u.c.p.g. należy założyć racjonalność ustawodawcy i zgodnie z zasadą wykładni per non est, w procesie tym nie pomijać części przepisu. Wprawdzie stawki opłat za gospodarowanie odpadami określane są przez radę gminy w drodze uchwał, stanowiących akty prawa miejscowego, to jednak dopiero doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia ( w rozpoznawanej sprawie doręczono Jednostce Wojskowej a nie [...] OG), które ma charakter indywidualny
– skierowane jest do konkretnego właściciela nieruchomości, określa wysokość miesięcznej opłaty oraz terminy jej zapłaty - tworzy po stronie zobowiązanego obowiązek zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy regulacji art. 121 i art. 122 O.p. w zw. z art. art. 138 e O.p., 144 § 5 O.p. i art. 145 § 2 O.p. w zw.
z art. 6q u.c.p.g. poprzez pominięcie przez organ II instancji w postępowaniu odwoławczym ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika, albowiem na gruncie Ordynacji podatkowej (art. 145 § 2) nie można przyjąć, że decyzja organu I instancji doręczona stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a w szczególności że tak doręczona decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego. Skład orzekający w rozpoznanej sprawie podziela stanowisko zajęte w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego np. z 9 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 501/15, z 20 kwietnia 2017 r. I FSK 1825/15, z dnia 12 maja 2017r. sygn.. akt II FSK 1015/15 (dostępne w CBOSA orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z nim, koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" nie jest związana
z prawidłowym, tj. zgodnym z przepisami prawa doręczeniem decyzji, lecz
z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji. Wchodzi do obrotu
i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników. Jeżeli decyzja organu administracji zostanie doręczona, nawet nieprawidłowo
z naruszeniem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, to nie można twierdzić, że nie weszła ona do obrotu prawnego. Decyzja taka weszła do obrotu prawnego i może być zaskarżona. Decyzja rozpoczyna zatem swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia go stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał. Określony w art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, obowiązek doręczenia decyzji pełnomocnikowi i liczenie terminu do wniesienia odwołania od daty doręczenia pełnomocnikowi został ustalony w interesie stron postępowania. Jeżeli zatem wadliwe doręczenie decyzji bezpośrednio stronie, a nie pełnomocnikowi nie wywołało finalnie braku takiego rodzaju reakcji procesowych, które mogłaby normalnie realizować gdyby doręczenie nastąpiło do rąk pełnomocnika, to naruszenie to może nie mieć istotnego wpływu na wynik sprawy plasowany wyłącznie w sferze procesowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 2160/13). W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły pomimo nieprawidłowego doręczenia negatywne dla Skarżącego skutki.
Nie jest także zasadny zarzut braku powołania przez organy biegłego celem obliczenia szacunkowej podstawy do ustalenia wysokości należnej miesięcznej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie bowiem z art. 6o u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody. W rozpoznawanej sprawie organy dysponowały danymi przedłożonymi przez Skarżącego właściwymi dla wybranej przez radę gminy metody.
Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni zaprezentowaną powyżej przez Sąd interpretację przepisów prawa materialnego oraz uzupełni postępowanie
o przedstawione w niniejszym uzasadnieniu braki, a następnie ponownie oceni zgromadzony materiał dowodowy.
Mając więc na uwadze powyższe na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. a) i c) i art.135 P.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
Z kolei o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w. zw.
z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt. 2 sentencji wyroku). Przy czym na koszty postępowania
w kwocie 7400 zł złożyły się uiszczony wpis od skargi w wysokości 2000 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5400 zł, określone na podstawie § 2 pkt.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz.1804 ze zm.).
Z. Kruszewski A. Juszczyk-Wiśniewska D. Skupień
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło