II SA/Sz 1216/18

WyrokWSA w Szczecinie2019-03-07

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata zmienna za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych może zostać ustalona, jeśli nie istnieją urządzenia wodne (otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej) ujmujące te wody przed ich odprowadzeniem do wód?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata zmienna za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych może być ustalona tylko wtedy, gdy istnieją urządzenia wodne (otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej) ujmujące te wody przed ich odprowadzeniem do wód. Brak takich urządzeń, a także odprowadzanie wód bezpośrednio do ziemi, wyklucza możliwość naliczenia tej opłaty. Organ nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, naruszając tym przepisy k.p.a.
Stan faktyczny
Spółka A. została obciążona opłatą zmienną za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w I kwartale 2018 r. Organ ustalił opłatę na podstawie ilości wód wykazanej przez spółkę w odpowiedzi na kontrolę. Spółka zakwestionowała tę opłatę, twierdząc, że ilość wód jest teoretyczna i nie jest opomiarowana, a nadto nie istnieją urządzenia do retencjonowania wody. Organ utrzymał w mocy decyzję, odmawiając uznania reklamacji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

\ Sygn. akt II SA/Sz 1216/18 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzenie do wód – wód opadowych i roztopowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...]zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Informacją z dnia 16 sierpnia 2018 [...] Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] – Zarząd Zlewni w K. na podstawie art. 272 ust.17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo Wodne (Dz.U. poz. 1566 ze zm. dalej: u.p.w.) w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Starostę K. decyzją z dnia [...] r., znak: [...] ustalił wobec [.A..] S.A w P. opłatę zmienną za okres I kwartału 2018 r. w wysokości: [...] zł za odprowadzenie do wód - wód opadowych i roztopowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że wysokość opłaty zmiennej została ustalona zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych ([...]), ilości odprowadzanych wód (1318,27 m3) i czasu (I kwartał). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502). Od powyższej informacji pismem z dnia 29 sierpnia 2018 r. [A...] S.A w P. złożył reklamację, w której nie zgodził się z wysokością opłaty za odprowadzanie do wód – wód opadowych i roztopowych ustaloną w powołanej informacji oraz w zakresie przyjętej zasady naliczania tej opłaty. Według Spółki ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych ze Stacji Paliw Nr [...] w B. nie jest opomiarowana zaś podana w protokole kontroli z 12 czerwca 2018 r. przeprowadzonej w/s gospodarowania wodami, wartość odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych w ilości 1318,27 m3, jest wartością teoretyczną, pochodzącą wprost z iloczynu powierzchni utwardzonych stacji paliw oraz średniej rocznej sumy opadów atmosferycznych z wielolecia. W związku z czym nie jest ona faktyczną ilością odprowadzonych wód opadowych i roztopowych, która zgodnie z cyt. art. 272 ust. 5 powinna zostać przyjętą do naliczenia opłaty zmiennej. PGWWP w K. nie uznało reklamacji i decyzją z dnia [...] r. znak [...] na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 5 ustawy, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 i 2180) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) określiło [.A..] S.A. w P. za okres I kwartału 2018 r. opłatę zmienną: w wysokości [...] zł za odprowadzenie do wód - wód opadowych i roztopowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że informacja ustalająca wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne Nr [...] ZZ K., [...] została ustalona na podstawie wykazu zawierającego ilość odprowadzonych wód bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych sporządzonego oraz podpisanego przez Specjalistę ds. Ochrony Środowiska będącego osobą upoważnioną do reprezentowania podmiotu i działającą z upoważnienia Dyrektora Biura Zarządzania Ryzykiem Regulacyjnym (pismo z dnia 9 kwietnia 2018 roku). Wykaz zawierający informację o ilości odprowadzonych wód opadowych przez Spółkę jest odpowiedzią na kontrolę gospodarowania wodami znak: [...] z dnia [...]. W wykazie Spółka wykazała ilość odprowadzanych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych w wysokości 1318,27 m3. Na podstawie tych danych Zarząd Zlewni w K. dokonał wyliczenia opłaty zmiennej za I kwartał 2018 roku. Zdaniem organu opłata zmienna za pierwszy kwartał ustalona w trybie kontroli, na którą podmiot wyraził zgodę oraz na podstawie wartości podanych przez podmiot jest prawidłowa. Podmiot nie kwestionował na etapie kontroli gospodarowania wodami prawidłowości kontroli. Ponadto organ stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 298 ustawy prawo wodne - opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z tych usług, na które w świetle art. 389 prawa wodnego, wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Polski Koncern Naftowy [..A.] S.A. korzysta z usługi wodnej/usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r., znak [...] wydanego przez Starostę K. . W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. do wydania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502). Zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Z § 8 pkt 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - [...] zł za 1 m3 na 1 rok; Opłata za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzonych wód (1318,27 m3) i czasu (kwartał). Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniósł pełnomocnik [...] Koncernu Naftowego [.A..] S.A. (dalej: [A...] S.A.), zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie tj.: 1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści, gdyż organ nie uwzględnił, iż ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych ze stacji paliw Nr [...] w B. nie jest opomiarowana. 2. art. 273 ust. 6 u.p.w. poprzez nieuznanie reklamacji złożonej przez stronę skarżącą i wydanie decyzji określającej wysokość opłaty za usługi wodne, w sytuacji gdy na mocy art. 272 ust. 5 ww. ustawy wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Powołując się na wskazane powyżej zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] r. w przedmiocie opłaty zmiennej, za okres I kwartał, za odprowadzenie do wód – wód opadowych lub roztopowych, Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta nie może się ostać w obrocie prawnym, chociaż z innych względów niż to podnosił skarżący. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2018r., poz. 12268, dalej "u.p.w."). Zgodnie z art. 273 ust. 8 u.p.w. od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usługi wodne wydawanej w razie nieuwzględnienia reklamacji, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zaskarżoną decyzją organ administracji określił [...] Koncernowi Naftowemu [..A.] S.A. w za I kwartał 2018 r., opłatę zmienną w wysokości [...] zł za odprowadzenie do wód – wód opadowych lub roztopowych. Ustalając powyższą opłatę organ wskazał, że Skarżąca spółka korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r. znak [...] wydanego przez Starostę K. na wprowadzenie do rzeki C., podczyszczonych wód opadowych i roztopowych z terenu stacji paliw nr [...] w B. w ilości [...] z powierzchni całkowitej [...] - działki nr [...], [...] i [...] obręb ewidencyjny [...]. B., zapewniając, że wielkość stężeń zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach nie przekroczy dopuszczalnych wartości wskaźników. Podstawę prawną dla ustalenia w niniejszej sprawie opłaty zmiennej stanowił przepis art. 272 ust. 5 u.p.w. w zw. z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502). Przepisy ustawy Prawo wodne z 2017 r. nie dostarczają prostej odpowiedzi na pytanie o moment powstania obowiązku uiszczenia opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych. Prawidłowe zweryfikowanie stanowiska zajętego w niniejszej sprawie przez organ wymaga kompleksowego przeanalizowania przepisów tej ustawy odnoszących się do powyższych kwestii w świetle uwarunkowań prawodawstwa unijnego. Wejście w życie, z dniem 1 stycznia 2018 r., ustawy Prawo wodne z 2017 r. było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, ze zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275), zwanej dalej "Ramową Dyrektywą Wodną". W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że Ramowa Dyrektywa Wodna podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5 i art. 9 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności o zasadę "zanieczyszczający płaci"/"użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych. Ponadto państwa członkowskie mają zapewnić, że polityka opłat za wodę przewiduje odpowiednie działania zachęcające użytkowników do efektywnego wykorzystania zasobów wodnych i w ten sposób przyczynia się do osiągnięcia celów środowiskowych tej dyrektywy (Druk nr 1529 Rządowy projekt ustawy – Prawo wodne z 2017 r.). Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 ustawy – Prawo wodne z 2017 r., zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Wobec powyższego w Rozdziale 1 – Korzystanie z wód i usługi wodne – zawartego w Dziale II ustawy – przewidziano, że usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza powszechne korzystanie z wód, zwykłe korzystanie z wód oraz szczególne korzystanie z wód, przy czym podmiotom tym zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych w przepisach ustawy (art. 35 ust. 1 i 2 u.p.w.). Ustawodawca skatalogował też w ustępie 3 powyższego przepisu różne usługi wodne, wskazując w pkt 7, że jedną z nich jest odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych – wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Przy czym przez pojęcie wód opadowych i roztopowych rozumie się wody będące skutkiem opadów atmosferycznych (art. 16 pkt 69 u.p.w.). W świetle powyższych przepisów wskazać należy, że definicja usług wodnych, z której nie wynikają wyraźnie kryteria pozwalające na zakwalifikowanie określonego korzystania z wód jako usługi wodnej, wymaga każdorazowego sprawdzenia, czy spełnione są przesłanki określone w art. 35 ust. 1 u.p.w., czyli cel usług wodnych, oraz czy dane korzystanie można zaliczyć do katalogu usług z art. 35 ust. 3 u.p.w. W ocenie Sądu, co istotne z treści art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. wynika, że usługa w postaci odprowadzania do wód – wód opadowych lub roztopowych jest immanentnie związana z istnieniem otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo istnieniem systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Idąc dalej, realizując wytyczne powyżej wskazanej Dyrektywy, w ustawie – Prawo wodne z 2017 r., wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Zgodnie zatem z art. 267 pkt 1 u.p.w. jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne. Stosownie do art. 270 ust. 11 u.p.w. opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Konsekwentnie, z art. 268 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wynika, że obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód – wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej. Wprawdzie Prawo wodne z 2017r. nie definiuje pojęcia "systemu kanalizacji deszczowej", wskazując jedynie na pojęcie "systemu kanalizacji zbiorczej", przez który rozumie się sieć o jakiej mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (sieć - przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki), zakończoną oczyszczalnią ścieków albo końcowym punktem zrzutu ścieków, to przez systemy kanalizacji deszczowej rozumieć należy zbiór urządzeń wodnych, takich jak kanały, rowy, rury, kolektory, przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. W przeciwieństwie do systemów kanalizacji zbiorczej systemy kanalizacji deszczowej powinny służyć wyłącznie odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych, a nie ścieków (M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, C.H. Beck, s. 42). Oznacza to, że o ile rzeczywiście opłata ta wiąże się ze skutkami opadów atmosferycznych, o tyle obowiązek jej ponoszenia dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Wynika z powyższego, że ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku uiszczania opłat z tytułu odprowadzania do wód – wód opadowych lub roztopowych wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: kanalizacji deszczowej bądź systemy kanalizacji zbiorczej. Urządzenia te bowiem służą przechwytywaniu wód odpadowych lub roztopowych i ich dalszemu odprowadzaniu do wód. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz, że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód. Stanowisko to znajduje już potwierdzenie w poglądach wyrażanych w piśmiennictwie administracyjnym (M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, C.H. Beck, s. 41). Z tego też wynika, że organy uprawione do ustalenia opłaty za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych nie mogą abstrahować od okoliczności faktycznych sprawy i poprzestawać wyłącznie na fakcie uzyskania przez podmiot ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, bowiem rzeczywista możliwość korzystania z takiej usługi obecnie, zgodnie z ustawą Prawo wodne z 2017 r., aktualizuje się dopiero wówczas, gdy istnieją urządzenia wodne, tzn. otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, które mogą posłużyć do przechwytywania i odprowadzania opadów atmosferycznych do wód. W przypadku braku tego rodzaju urządzeń wodnych, ujmujących uprzednio wody opadowe lub roztopowe zanim zostaną odprowadzone dalej do wód, nie ma możliwości realizowania usługi odprowadzania wód określonej w art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. W takiej sytuacji nie można również mówić o ziszczeniu się hipotezy art. 268 ust. 1 pkt 3 u.p.w. obligującego podmiot do uiszczenia naliczonej przez organ opłaty. Zdaniem Sądu z powyższego przepisu wynika, że obowiązek ponoszenia opłat nie powstaje w przypadku odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do ziemi. Dlatego też istnienie urządzeń wodnych składających się na otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej jest niezbędne dla możliwości ustalenia opłaty za usługę odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód. Musi to się zatem odbywać nie powierzchniowo, ale przy pomocy urządzeń kanalizacyjnych, co czyni z ich istnienia warunek niezbędny dla ustalenia opłaty. Stanowisko powyższe podzielają w licznych orzeczeniach sądy administracyjne, które wprawdzie wyrażono na gruncie ustalenia opłaty stałej, ale w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przedstawiona argumentacja ma także zastosowanie do reguł ustalania opłaty zmiennej, jak w niniejszej sprawie (wyr. WSA w Gdańsku z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 294/18; z 18 lipca 2018 r., II SA/Gd 262/18; 24 lipca 2018 r. , sygn. akt II SA/Gd 293/18; z 25 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 296/18; z 1 sierpnia 2018r., sygn. akt II SA/Gd 297/18; wyr. WSA we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 388/18; wyr. WSA w Olsztynie z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 399/18 i z 25 września 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 410/18; z 2 października 2018r., sygn. akt II SA/Ol 400/18; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zgadza się z zaprezentowanym przez sądy administracyjne poglądem, że powyżej wskazana wykładnia przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. odnosząca się do odpłatności za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód jest w pełni zgodna z zasadami odpłatności za usługi wodne wynikającymi z tej ustawy, a zwłaszcza z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych oraz zasadą "korzystający płaci". Odpłatność za usługę wodną należy się tylko wówczas, gdy podmiot uprawniony ma możliwość korzystania z niej. Natomiast obciążenie tego rodzaju opłatą jest niedopuszczalne w sytuacji braku urządzeń wodnych, które ujmowałyby wodę opadową lub roztopową. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że w treści art. 274 u.p.w., ustawodawca uregulował maksymalną wysokość stawek opłat za usługi wodne, stanowiąc, że górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1-3 oraz w art. 269, wynoszą w punkcie "5 za odprowadzanie do wód - wód: c) w formie opłaty zmiennej: - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - [...] zł za 1 mł na 1 rok". Przy czym zauważyć, należy że we wskazanym przepisie, brak jest już regulacji normatywnej w przedmiocie maksymalnej wysokości stawek opłat za usługi wodne takie jak odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Jest w nim tylko mowa o tej maksymalnej wysokości stawek opłat za usługi wodne w postaci odprowadzania wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. Jednocześnie w treści art. 277 u.p.w. została sformułowana szczegółowa delegacja ustawowa w sprawie określenia jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 274 oraz w art. 275 ust. 20-24. Konsekwentnie zgodnie z powołanym w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502) wskazano stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast oddzielnie bez urządzeń retencjonowania i z urządzeniami retencjonowania wody o danej pojemności. Z powyższego wynika, że dla ustalenia opłaty zmiennej za usługę wodną odprowadzania wód opadowych lub roztopowych spełnione muszą być dwie przesłanki: z jednej strony odprowadzanie tych wód do wód, a nie do ziemi oraz ujęcie wód opadowych lub roztopowych przez otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, ażeby opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 K.p.a.). Podkreślić bowiem należy, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Powyższa zasada nabiera szczególnego wymiaru w sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie dla organu podstawą do ustalenia opłaty zmiennej było pozwolenie wodnoprawne wydane w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy - Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121), które nie przewidywały opłat za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych za pomocą urządzeń kanalizacji deszczowej lub kanalizacji zbiorczej. Odnosząc przedstawione rozważania do niniejszej sprawy podkreślić należy, że organ określił opłatę zmienną na podstawie wykazu zawierającego informację o ilości odprowadzonych wód opadowych podanych przez Skarżącą będącą odpowiedzią na kontrolę gospodarowania wodami znak: [...] z dnia [...] roku. Zdaniem organu w wykazie Spółka wykazała ilość odprowadzanych do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych w wysokości 1318,27 m3. Na podstawie tych danych Zarząd Zlewni w K. dokonał wyliczenia opłaty zmiennej za I kwartał 2018 roku. Organ zatem ustalił opłatę zmienną za pierwszy kwartał w trybie kontroli, na którą podmiot wyraził zgodę oraz na podstawie wartości podanych przez podmiot. Podmiot nie kwestionował na etapie kontroli gospodarowania wodami prawidłowości kontroli. Z analizy akt administracyjnych wynika, że pomiędzy Skarżącą a PGW Wody Polskie była prowadzona korespondencja (e-mail z 17 kwietnia 2018 r.), z której wynika, że Spółka powołując się na pozwolenie wodnoprawne z [...] r. informuje, że wody opadowe odprowadzane są do ziemi (rowu) i nie ma obowiązku wypełniania załącznika nr 2. W aktach nie ma informacji, z której mogłoby wynikać, której stacji paliw to dotyczy. Z pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r. nie wynika, czy na przedmiotowej stacji istnieją urządzenia wodne składające się na otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej umożliwiające odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rzeki C. . W ocenie Sądu organ nie ustalił wszystkich okoliczności faktycznych czym naruszył przepisy art. 7 K.p.a. oraz 77 § 1 K.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien wyjaśnić, czy urządzenia wodne składające się na otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej ujmujące wody opadowe lub roztopowe, zostały wybudowane i oddane do użytku. Zgodnie z obowiązującą od 20 września 2018 r. nowelizacją art. 552 ust. 2a u.p.w. (Dz.U. 2018 poz.1722) ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w tym za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w okresie do 31 grudnia 2020 r. nastąpi również na podstawie: 1) odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo 2) oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) P.p.s.a. należało orzec jak w punkcie I wyroku o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło