VI SA/Wa 2057/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-07

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Jakub Linkowski, Zdzisław Romanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo utrzymał w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, pomimo argumentów strony skarżącej o nieświadomości obowiązku i znikomej wadze naruszenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny i nie zależy od winy. Argumenty strony skarżącej o nieświadomości obowiązku i znikomej wadze naruszenia nie mogły stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, gdyż nieświadomość wynikała z braku należytej staranności, a waga naruszenia nie była znikoma, ponieważ dotyczyła podstawowego obowiązku korzystania z dróg publicznych.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie S. zostało obciążone karą pieniężną za przejazd pojazdem z przyczepą po płatnym odcinku drogi ekspresowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Stowarzyszenie argumentowało, że nieuiszczenie opłaty wynikało z nieświadomości członków, a pojazd służył celom społecznym. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał karę w mocy, uznając, że okoliczności te nie uzasadniają odstąpienia od jej nałożenia. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję do WSA, podnosząc zarzut naruszenia przepisów Kpa dotyczących odstąpienia od nałożenia kary z powodu znikomej wagi naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Protokolant referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną w tej sprawie ww. decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD), działając na podstawie przepisów art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 189a § 2, art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 Kpa, art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm., dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm., dalej utd), po rozpoznaniu wniosku S. z siedzibą w J. (dalej Stowarzyszenie, strona skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej swoją wcześniejszą decyzją z [...] czerwca 2018r., którą nałożył na S. karę pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem nr rejestr. [...] w dniu [...] kwietnia 2018r., utrzymał tę decyzję w całości w mocy. W sprawie chodzi o odcinek drogi ekspresowej nr [...] węzeł [...] wskazany w załączniku do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, a więc odcinek objęty systemem elektronicznego poboru opłat. Przejazd w dniu [...] kwietnia 2018 r. godz. [...], na tym odcinku drogi ww. należącego do S. pojazdu samochodowego (rodzaj: samochód ciężarowy) nr rejestr. [...], poruszającego się wraz z przyczepą nr rejestr. [...], bez uiszczenia opłaty elektronicznej, ustalono w wyniku kontroli tego pojazdu/zespołu pojazdów przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2018r., godz. [...] w S. przy pomocy urządzenia DSRC (skanera) zainstalowanego w pojezdzie służbowym Inspekcji Transportu Drogowego. Kontrola wykazała, że zatrzymany pojazd, którym kierował J. L., nie został wyposażony w urządzenie pokładowe viaBox służące do naliczania opłat elektronicznych (por. protokół kontroli mobilnej z [...] kwietnia 2018 r. w aktach administracyjnych sprawy). Tym samym za wskazany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Dopuszczalna masa całkowita (DMC) kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 3661 kg, w tym pojazdu samochodowego - 2261 kg, zaś przyczepy - 1400 kg (okoliczności w sprawie bezsporne). W odpowiedzi na zawiadomienie organu z 23 kwietnia 2018 r. o wszczęciu wobec S. postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, S. w piśmie z 16 maja 2018 r. wyjaśniło, że ww. pojazd z przyczepą/zespół pojazdów jest jego własnością; służy do realizacji projektu mobilnej sterylizacji psów i kotów, przyczepa pełni funkcję sali operacyjnej na kółkach i służy do wykonywania zbiegów chirurgicznych. S. jest organizacją pożytku publicznego, nie prowadzi działalności gospodarczej, jest finansowane z środków pochodzących z zbiórek publicznych. Nieuiszczenie opłaty elektronicznej wynikło z nieświadomości członków S. używających pojazdu. Po zwróceniu uwagi/bezpośrednio po kontroli S. niezwłocznie dokonało zakupu urządzenia do poboru opłat. Według S. nałożenie kary pieniężnej, która uiszczona będzie z datków otrzymanych od obywateli i przeznaczonych na realizację innych celów, wydaje się niecelowe, w związku z czym strona prosi o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Podejmując rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne organ podkreślił naruszenie w sprawie przez stronę obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, w sytuacji gdy właściciele/posiadacze pojazdów samochodowych mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Organ nie uwzględnił też argumentacji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tym rozstrzygnięciem, w którym S. zarzuciło organowi nie odniesienie się w sposób dostatecznie konkretny do okoliczności wskazanych przez stronę w ww. piśmie wyjaśniającym z 16 maja 2018 r. W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł w szczególności prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ocenie organu okoliczności podniesione przez S. nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Wskazane przez stronę okoliczności faktyczne nie wypełniają bowiem przesłanek pozwalających na umorzenie postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary, o których mowa w art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 Kpa. Płatne odcinki dróg są odpowiednio oznakowane i każdy kierowca, który porusza się po takim odcinku drogi musi być świadomy konieczności poniesienia opłaty w odpowiedniej wysokości; nikt nie może podnosić, iż zachował się niezgodnie z normą dlatego, że nie wiedział o jej istnieniu. Przywołując treść art. 13 ust. 3a udp, wymieniającego pojazdy podmiotów zwolnione od opłaty elektronicznej podniósł, że nie mógł odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na S., mimo że jest organizacją pożytku publicznego, gdyż obowiązujące przepisy "nie pozwalają na zwolnienie takich pojazdów z obowiązku wnoszenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnymi odcinkami dróg." W sprawie przesłankami odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez stronę nałożonych prawem obowiązków. Skoro pojazd nie został wyposażony w wymagane urządzenie viaBox pozwalające na uiszczenie stosownej opłaty, to nie powinien poruszać się po odcinkach płatnych dróg krajowych. Inaczej właściciel pojazdu naraża się na odpowiedzialność za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, przy czym nie ma znaczenia w jakim celu był wykonywany przejazd, w szczególności czy przejazd był wykonywany w: celu prywatnym, osobistym czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ani jakimi motywacjami kierowała się strona wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej. Jedyna możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa), jednakże w przedmiotowej sprawie organ nie mógł zastosować instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu opisanej w art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. W sprawie nie wystąpiły również okoliczności przewidziane w art. 188e Kpa. Jeżeli strona uchybiła podstawowym obowiązkom w zakresie uiszczania opłaty elektronicznej, jakim jest zawarcie umowy z operatorem systemu i nabycie urządzenia viaBox, nie można mówić o działaniu siły wyższej w rozumieniu art. 189e Kpa, czy znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 Kpa. Za silę wyższą uważa się zdarzenia o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim nad którym człowiek nie panuje. W świetle natomiast ustalonego w sprawie stanu faktycznego i przedstawionych przez stronę argumentów nie można również uznać, że waga ww. naruszenia była znikoma skoro dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z dróg publicznych. Pojazd nie był wyposażony w urządzenie viaBox, co uniemożliwiało uiszczenie opłaty elektronicznej. Kary pieniężne za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej są określone w ustawie o drogach publicznych w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Kary nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w art. 13k ust. 1 udp. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy też innych sytuacji osobistych strony. Organ wskazał też na art. 189k § 1 i 2 Kpa, stosownie do którego organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez: odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty, umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części, umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części; w przypadku umorzenia zaległej administracyjnej kary pieniężnej umorzeniu podlegają także odsetki za zwłokę w całości lub takiej części, w jakiej została umorzona zaległa administracyjna kara pieniężna. S. zaskarżyło powyższą decyzję do Sądu, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciło decyzji naruszenie (wskutek niezastosowania) przepisu art. 138 § 2 Kpa, "co wyniknęło z błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, iż waga naruszenia prawa jest większa niż znikoma, a strona nie zaprzestała naruszenia prawa", które doprowadziły do błędnego niezastosowania art. 189a § 2 i art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Według strony skarżącej organ w kilku tylko miejscach uzasadnienia decyzji, śladowo i niedostatecznie, odniósł się do okoliczności znaczących na gruncie art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Strona skarżąca nie kwestionuje ustalenia faktycznego związanego z odbyciem przejazdu ww. zespołem pojazdów bez uiszczenia wymaganej opłaty. Uważa jednak, że decyzja ta nie wyjaśnia dostatecznie przyczyn niezastosowania przez organ przepisów art. 189a § 2 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 Kpa, tj. że waga naruszenia jest większa niż znikoma i równocześnie strona nie zaprzestała naruszania prawa. Urządzenie do elektronicznego poboru opłat zostało zainstalowane w godzinę od zwolnienia pojazdu z kontroli; zatem badaniu powinno podlegać ustalenie, czy przekroczenie ma charakter znikomego czy też wyższego niż znikomy, także w sytuacji gdy dmc zespołu przekroczyło tylko o 161 kg masę, od której uzależniono obowiązek uiszczenia opłat. Samochód i przyczepa nie były dodatkowo załadowane, więc rzeczywista masa zespołu wynosiła znacznie poniżej 3,5 t, a zużycie drogi wywołane poruszaniem się zespołu nie było większe niż w przypadku samochodu osobowego. Stowarzyszenie jest organizacją społeczną nie prowadzącą żadnej działalności gospodarczej, a jego dochodami są wyłącznie środki pochodzące z ofiarności publicznej; członkowie i władze stowarzyszenia działają całkowicie społecznie. S. realizuje cele publiczne, w tym m.in. zapobieganie bezdomności zwierząt. Ww. zespół pojazdów jest wykorzystywany do realizacji projektu mobilnej sterylizacji zwierząt. Nieuiszczenie opłat wynikało z nieświadomości. Ocena wagi przekroczenia prawa powinna odbywać się w ramach art. 189d Kpa i uwzględniać niewielką wartość przekroczenia (161 kg) w okolicznościach wykonywania społecznie pożądanego zadania, którego czas trwania zamknął się w przedziale kilku dni, w których pojazd poruszał się bez urządzenia do poboru opłat, w przeszłości strona skarżąca nie dopuszczała się podobnych przekroczeń, dobrowolnie natychmiast zakupiła urządzenie do rejestracji przejazdu płatnego, z transportowania przyczepy nie osiągnęła żadnej korzyści, przewoziła ją bowiem na zupełnie darmową akcję społeczną. Większą szkodliwością cechują się przekroczenia prawa popełnione umyślnie, mniejszą te nieumyślne. Oceniając wagę przekroczenia należy zważyć, że strona skarżąca dopuściła się go przez nieświadomość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 Kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 Kpa. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. W myśl art. 13ha ust. 1 udp opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13 ha ust. 2 udp). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 udp). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 udp. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy udp, obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 udp (odpowiednia kategoria pojazdu). Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 udp rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406). Stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2). W myśl art. 13l ust. 1 udp do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) skontrolowanego zespołu pojazdów, składającego się z ww. pojazdu samochodowego – ciężarowego i przyczepy, pozostającego w dyspozycji strony skarżącej, przekraczała 3,5 t. Wynosiła bowiem 3661 kg. Pojazd/zespół pojazdów nie podlegał też zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3a udp. Nałożona kara pieniężna dotyczyła przejazdu w dniu [...] kwietnia 2018 r.(o godz. [...]) ww. odcinkiem drogi ekspresowej nr [...] węzeł [...] (połączenie z drogą krajową nr [...]) - węzeł [...], na którym pobiera się opłatę elektroniczną. W pojeździe nie było zainstalowanego urządzenia pokładowego do poboru opłaty elektronicznej viaBox, przy wykorzystaniu którego uiszczenie takiej opłaty może nastąpić; strona skarżąca nie zawarła umowy z operatorem na korzystanie z takiego urządzenia. Nie mogła zatem w tych warunkach opłaty tej uiścić, zaś cała jej argumentacja w tym względzie sprowadza się do wskazywania na nieświadomość tego obowiązku (po zmianie samochodu nie zwrócono uwagi, że nowy samochód jest cięższy od poprzedniego o 161 kg - por. uzasadnienie skargi). Dodatkowo stwierdzone przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) skontrolowanego zespołu pojazdów było nieznaczne, z czego S. wywodzi znikomość/małą wagę naruszenia, uzasadniającą – jego zdaniem - odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu w trybie 189f § 1 pkt 1 Kpa. Jest to jednak argumentacja bezzasadna, nie podważająca przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że podstawą nałożenia kary pieniężnej z art. 13 k ust. 1 udp jest przejazd pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy, określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty. Z przepisu art. 13k ust. 1 udp wynika, że kreowana na jego gruncie odpowiedzialność ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest ona niezależna od winy sprawcy naruszenia. W szczególności nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia przepis art. 189e Kpa. Przepis ten jedynie wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa; art. 189f § 1 pkt 1 Kpa obliguje natomiast organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w ww. przepisach Kpa i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są, w toku postępowania administracyjnego, zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia. W tej sprawie obowiązek ten został wykonany. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznoprawnego organ odwoławczy miał podstawy do ustalenia nie występowania w niej ww. szczególnej sytuacji z art. 189e, a przede wszystkim z art. 189f § 1 pkt 1 Kpa, na którym to przepisie strona koncentruje swoją argumentację/stanowisko w sprawie, podkreślając znikomą wagę naruszenia prawa oraz wywodzi z tego obowiązek organu odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Nieświadomość obowiązku opłaty elektronicznej za przejazd, wynikająca z błędu co do dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu/zespołu, którym strona posługuje się w wykonywaniu swojej działalności, należy postrzegać w kategoriach braku należytej staranności w przygotowaniu się do przejazdów, a nie jako okoliczność usprawiedliwiającą nieuiszczenie tej opłaty, dodatkowo prowadzącą do uznania wagi naruszenia za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. W każdym bądź razie okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą nie prowadzą do zakwestionowania stanowiska organu, który nie podzielił argumentacji strony o znikomej wadze naruszenia i nie zadecydował o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej, skoro strona decydując się na przejazd po płatnym odcinku drogi nie sprawdziła parametrów zespołu, a w konsekwencji nie dopełniła obowiązku posiadania w pojezdzie urządzenia viaBox i uiszczenia opłaty elektronicznej. Wykonała zatem przejazd z naruszeniem przepisów o tej opłacie, która jest podstawowym obowiązkiem korzystającego z płatnych odcinków dróg pojazdem/zespołem o dmc powyżej 3,5 tony. Wskazywane wyżej przez stronę okoliczności, mające usprawiedliwić ten stan rzeczy, nie usuwają skutków tego naruszenia i nie prowadzą do uznania go za znikomej wagi. W uwarunkowaniach faktycznoprawnych tej sprawy organ prawidłowo bowiem wskazał, na tle unormowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 kpa, że waga ww. naruszenia nie była znikoma, gdyż dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z drogi publicznej; dodatkowo obowiązek ten jest jasno sprecyzowany w ww. przepisach, nie podlega stopniowaniu, ma bezwzględny charakter, a jego granicę wyznacza dmc pojazdu powyżej 3500 kg (3,5 tony); w szczególności wielkość przekroczenia tej granicy nie wpływa na ocenę naruszenia w sensie wynikającej z tego faktu konsekwencji w postaci kary administracyjnej, która nie jest zależna od takich okoliczności, jak cel przejazdu/rodzaj prowadzonej przez wykonującego przejazd działalności, jednorazowość czy wysoka częstotliwość przejazdów, nieświadomość czy nieznajomość przepisów, tylko wynika z samego faktu naruszenia. Również zainstalowanie urządzenia do poboru opłaty po kontroli pojazdu (nawet bezzwłoczne) nie eliminuje konsekwencji wcześniejszego naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty, gdyż jest to czynność następcza wobec odnotowanego zachowania strony, które nie zostało przerwane przez samą stronę, tylko zakończyło się ingerencją kontrolną organu uświadamiającą jej brak w pojezdzie urządzenia do poboru opłaty elektronicznej, w sytuacji gdy pojazd spełniał parametry przesądzające obowiązek jej uiszczania, a strona winna o tym sama wiedzieć przed rozpoczęciem przejazdu/przejazdów po drodze publicznej podlegającej opłacie. Brak staranności w tym względzie nie może prowadzić do nadania odnotowanemu naruszeniu charakteru naruszenia znikomej wagi, gdyż takie potraktowanie naruszenia (w podanych wyżej uwarunkowaniach stanu faktycznego tej sprawy) prowadziłoby do wyłączenia stosowania przepisów, które z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem o wskazanych parametrach po płatnych odcinkach dróg łączą konsekwencję nałożenia kary pieniężnej. Charakter prowadzonej przez stronę działalności nie uzasadnia też sam w sobie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, gdyż o tym jakich podmiotów pojazdy są od niej zwolnione (właśnie ze względu na rodzaj/charakter i uwarunkowania prowadzonej działalności) decydują przepisy art. 13 ust. 3a udp; strona skarżąca do nich nie należy. Poza tym, gdyby strona po ww. kontroli nie zakupiła urządzenia do poboru opłaty/rejestracji przejazdu płatnego narażałaby się na dalsze kary pieniężne z tego tytułu; nie sposób zatem interpretować ten zakup/instalację urządzenia jako czynność zupełnie dobrowolną, oderwaną od tej kontroli. Strona nie może też sama ustalać, które przepisy regulujące korzystanie z dróg są ważniejsze, a które mniej istotne i z tego wywodzić znikomą wagę naruszenia. Obowiązkiem strony jest podporządkowanie się wszystkim przepisom. Kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest sztywna ( por. przepisy art. 13k ust. 1 udp. Organ nie może jej miarkować. Wskazany skardze art.189d Kpa nie ma zatem w tej sprawie zastosowania, gdyż dotyczy wymierzania kary pieniężnej w warunkach uznania administracyjnego co do jej wysokości, to jest gdy przepis przewiduje karę pieniężną "widełkowo" od – do, albo maksymalną karę pieniężną – do pewnej wysokości. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przez organ żadnego z wymienionych w niej przepisów w stopniu mogącym zaważyć na treści podjętego rozstrzygnięcia i jego ocenie przez Sąd. Organ wyjaśnił i zajął stanowisko w kwestii zastosowania w tej sprawie przepisów Działu IVa Kpa – Administracyjne kary pieniężne (por. pełną treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Wobec powyższego, nie znajdując powodów dla uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło