II SA/Wa 1410/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-08
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo zakwalifikowała żołnierza jako trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu uzależnienia od środków psychoaktywnych, nierokującego zachowania abstynencji, mimo podjętego leczenia i okresowej abstynencji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska nie zebrała w sposób wszechstronny materiału dowodowego. Brak było podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że żołnierz jest nierokujący zachowania abstynencji, zwłaszcza w kontekście podjętego leczenia, okresowej abstynencji potwierdzonej badaniami i braku jednoznacznych opinii specjalistów o braku rokowań. CWKL powinna uzupełnić postępowanie dowodowe.Stan faktyczny
Żołnierz G.N. został skierowany na badania lekarskie w związku z długotrwałym zwolnieniem lekarskim. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska (RWKL) orzekła o jego trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej z powodu uzależnienia od środków psychoaktywnych (§ 72 pkt 2 załącznika do rozporządzenia). Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) utrzymała to orzeczenie w mocy. Żołnierz zaskarżył orzeczenie CWKL, kwestionując kwalifikację medyczną i zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów postępowania. Skarżący podnosił, że podjął leczenie, pozostaje w abstynencji i nie ma podstaw do stwierdzenia braku rokowań.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2019 r. sprawy ze skargi G. N. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2018 r. [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie
G.N., został w dniu [...] kwietnia 2018 r. skierowany przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w Z. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu ustalenia zdolności do służby w związku z przebywaniem przez ww. na długotrwałym zwolnieniu lekarskim.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego wydała w dniu [...] kwietnia 2018 r. orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u orzekanego:
- w grupie A schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej:
1. Uzależnienie od środków psychoaktywnych - § 72 pkt 2,
- natomiast w grupie B schorzeń współistniejących:
Trądzik pospolity - § 2 pkt 1,
Skrzywienie przegrody nosa z upośledzeniem drożności nosa - § 26 pkt 4,
Obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich - § 21 pkt 1.
Stwierdzono, że badany jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej -
kategoria N - Zał. 1, Grupa II.
Ustalono, że schorzenia ujęte w punkcie 1, 2, 3 i 4 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową.
Orzekanego zaliczono do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia od kwietnia 2018 r. i nie zaliczono do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Uznano, że badany jest zdolny do pracy. Termin kontrolnego badania wyznaczono na kwiecień 2019 r.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia G.N. zakwestionował zakwalifikowanie rozpoznanego u niego schorzenia według § 72 pkt 2 załącznika do rozporządzenia. Przedstawił okoliczności w jakich zdecydował się na podjęcie terapii w ośrodku [...] w G.. Zaznaczył, że zdecydował się na pobyt w ośrodku tego typu nie ze względu na terapię [...] - co do której słuszności nie był przekonany - ale ze względu na szeroki zakres zajęć umożliwiających prace nad sobą, a zwłaszcza nad swoimi emocjami. Podkreślił, że w ośrodku przebywał tak długo tylko dlatego, że usilnie prosiła go o to matka jego dziecka. Subiektywnie nie widział jednak potrzeby tak długiego przebywania w ośrodku. Przypisanie mu schorzenia z § 72 pkt 2 załącznika skreśla go całkowicie nie tylko jako żołnierza zawodowego, ale w ogóle jako mężczyznę - i do tego stygmatyzuje jako jednostkę patologiczną. Stwierdzenie, że nie rokuje zachowania abstynencji, jest całkowicie niezgodne z prawdą, bo on w tej abstynencji stale pozostaje i nie widzi powodów, dla których miałby ją przerywać, zwłaszcza teraz gdy we wrześniu bieżącego roku na świat przyjdzie jego syn. Według skarżącego nie dotyczy go także schorzenie z § 72 pkt 1 załącznika. W jego przypadku można mówić o schorzeniu z § 72 pkt 3 z uwagi na incydentalne użycie innych substancji psychoaktywnych.
Skarżący zaznaczył, że na wszystkich badaniach krwi, którym poddawał się w czasie pełnienia służby wojskowej, nigdy nie wykryto u niego żadnych śladów substancji psychoaktywnych. Nigdy też nie stawił się na służbę będąc pod wpływem alkoholu, czy jakiejkolwiek innej substancji.
Zarzucił, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska nie umożliwiła mu zabrania głosu w sprawie, a ponadto nie wzięła pod uwagę żadnego z wyników jego dotychczasowych badań lekarskich, które to wyniki były przecież Komisji znane, bo znajdują się w jego aktach osobowych. Zamiast tego arbitralnie zaklasyfikowano go jako nierokującego [...], który nie nadaje się do pracy w wojsku.
W związku z tym zwrócił się do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej o:
1. włączenie do akt sprawy i wzięcie pod uwagę wszystkich wyników jego wcześniejszych badań laboratoryjnych, którym był okresowo poddawany pełniąc służbę,
2. włączenie do akt sprawy i wzięcie pod uwagę wszystkich jego zaświadczeń o oddaniu krwi w centrum krwiodawstwa, które przekazywał przełożonemu w celu usprawiedliwienia nieobecności w pracy i które to powinny znajdować się w jego aktach osobowych,
3. zmianę kwalifikacji prawnej jego przypadku z § 72 pkt 2 załącznika do rozporządzenia, na § 72 pkt 3, czyli na incydentalne użycie substancji psychoaktywnych,
4. orzeczenie o jego pełnej zdolności do pełnienia służby wojskowej.
W sytuacji natomiast, gdyby CWKL nie mogła automatycznie zmienić kwalifikacji prawnej jego przypadku, to zwrócił się o poddanie go ponownemu badaniu lekarskiemu, które wykaże że nie jest trwale (ani w ogóle) uzależniony od substancji psychoaktywnych, a tym bardziej nie jest nierokującym przypadkiem.
CWKL, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] działając na podstawie przepisów § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), a także § 7 pkt 1 oraz § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 z późn. zm.) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...].
CWKL w uzasadnieniu orzeczenia wskazała, iż [...] G.N. pełni służbę wojskową od [...] września 2014 r. w [...] obecnie na stanowisku [...]. W dniu [...] kwietnia 2018 r. został skierowany przez Dowódcę JW Nr [...] w Z. do RWKL w [...], w celu określenia przydatności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w związku przebywaniem na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Zarówno na skierowaniu dowódcy oraz dokumentacji z jednostki wojskowej nie podano żadnego rozpoznania, dołączono jedynie listę zwolnień lekarskich z okresu 10.01.2018 r. do 30.03.2018 r oraz kserokopie tych zwolnień wystawianych przez lekarza chirurga oraz lekarza z ośrodka leczenia uzależnień. Badany przedstawił RWKL kartę informacyjną z leczenia szpitalnego Stowarzyszenia [...] filia w G. z rozpoznaniem F19.2 - zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem wielu [...] i innych substancji psychoaktywnych - zespół uzależnienia. Akta sprawy zawierają również kserokopię zaświadczenia wydanego przez Stowarzyszenie [...] z dnia [...].02.2018 r., zawierającego informację, że N.G. jest pacjentem ośrodka od dnia [...].01.2018 r. oraz że przewidywany czas terapii wynosi 12 miesięcy, a zwolnienia L4 będą wysyłane po każdym miesiącu pobytu w ośrodku. RWKL mając powyższe dane zleciła ponowną konsultację psychologiczną i psychiatryczną, które odbyły się w dniu [...].04.2018 r. i w ich efekcie rozpoznano uzależnienie od środków psychoaktywnych.
W oparciu o powyższe, zespół orzeczniczy CWKL stwierdził, że orzeczenie RWKL zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu orzeczniczym i w trakcie jego redagowania nie pominięto żadnych istotnych faktów.
Rozpoznane w orzeczeniu schorzenia zostały ustalone na podstawie dokumentacji z leczenia, przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych zleconych w ramach postępowania orzeczniczego RWKL, a skarżący do wniesionego odwołania nie dołączył żadnej dodatkowej dokumentacji świadczącej o innym stanie faktycznym.
Jak wynika z dokumentacji orzeczniczej, powodem niezdolności do zawodowej służby wojskowej jest stwierdzone uzależnienie od środków psychoaktywnych. RWKL ustaliła takie rozpoznanie po analizie badań specjalistycznych psychiatryczno-psychologicznych zleconych w ramach postępowania orzeczniczego, a także dokumentacji z leczenia w ośrodku Stowarzyszenia [...], w którym orzekany podjął leczenie od [...].01.2018 r., a przewidywany czas terapii wynosi 12 miesięcy. Nie można zatem przychylić się do wnioskowanej w odwołaniu zmiany kwalifikacji rozpoznania według § 72 pkt 3, tj. pozytywny wynik badania laboratoryjnego na obecność narkotyków i substancji psychoaktywnych, gdyż obecnie nie jest znany wynik leczenia stwierdzonego uzależnienia od środków psychoaktywnych. Mając na uwadze czynnik czasu jaki jest niezbędny do uzyskania efektu terapeutycznego wynoszący 12 miesięcy, CWKL stwierdziła, że RWKL miała podstawy do uznania orzekanego za aktualnie trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu stwierdzonego uzależnienia od środków psychoaktywnych. Pozostałe schorzenia w punkcie 2, 3 i 4 rozpoznania zostały prawidłowo zaliczone do grupy schorzeń współistniejących. Z powodu schorzenia ujętego w punkcie 1 rozpoznania RWKL miała podstawy do uznania [...] G.N. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczenia badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, gdyż schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej pozostaje bez związku ze służbą wojskową, a warunki służby wojskowej nie przyczyniły się do ujawnienia tego schorzenia.
W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G.N. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu:
1. Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wydane orzeczenie a mianowicie ustalenie, że:
- skarżący należy do grupy osób przewidzianych w § 72 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, czyli do grupy osób, dla których nie ma rokowań do zachowania abstynencji, podczas gdy z okoliczności sprawy w tym dokumentów zgromadzonych w niniejszym postępowaniu (również załączonych do skargi) wynika, iż :
- skarżący podjął leczenie stacjonarne na terapii uzależnień w ośrodku [...] w G. od dnia [...] stycznia 2018 r. i od tego czasu, co najmniej pozostawał w abstynencji kontrolowanej,
- dnia [...] marca 2018 r. skarżący zakończył stacjonarną terapię w G. z zaleceniami bezwzględnego zakazu spożywania substancji psychoaktywnych, kontynuacją leczenia w PZP, Poradni Odwykowej oraz korzystanie z grup wsparcia,
- po powrocie z terapii stacjonarnej skarżący podjął leczenia ambulatoryjne tj. podjął terapię w Poradni [...] w Z. oraz w grupach wsparcia w Z. i W. czyli, że co najmniej od [...] stycznia 2018 r. skarżący jest w okresie kontrolowanej abstynencji, która kwalifikuje go do grupy opisanej w § 72 pkt 1 załącznika do rozporządzenia.
2. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż czas niezbędny do osiągnięcia efektu terapeutycznego u skarżącego opisany w informacji z Ośrodka [...], czyli okres 12 miesięcy to jest okres jego trwałej niezdolności do pełnienia służby, co jest sprzeczne z pozostałymi zebranymi w sprawie dokumentami tj. opiniami psychiatry i psychologa, brakiem zastrzeżeń do pracy żołnierza, dokumentami z terapii stacjonarnej w ośrodku [...] oraz dokumentami załączonymi do niniejszego pisma.
3. Naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez skierowanie skarżącego na komisję lekarską wbrew przesłankom przewidzianym w tym artykule tj. wobec braku zwolnienie lekarskiego trwającego 3 miesiące (zwolnienie od dnia 18.01 do dnia 20.03) oraz innych przesłanek z tego artykułu, w szczególności wobec braku jakichkolwiek zastrzeżeń do wykonywanej pracy przez żołnierza po jego powrocie ze zwolnienia tj. [...] kwietnia 2018 r.
4. Naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie w zakresie faktycznego stanu zdrowia skarżącego.
5. Naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie w zakresie faktycznego stanu zdrowia skarżącego, ustalenia okresów abstynencji i oceny, czy abstynencja ta ma charakter kontrolowany.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia wobec dokonania błędnej kwalifikacji zdolności żołnierza do pełnienia służby wojskowej, ewentualnie o uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia z dnia [...].07.2018 r. o uczęszczaniu na sesje psychoterapii indywidulanej.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż RWKL w Z. nie powinna w ogóle orzekać w jego sprawie, gdyż nie zachodziła żadna z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w szczególności zaś nie zachodziła przesłanka długotrwałego przebywania na zwolnieniu lekarskim, o której mowa na stronie 2 uzasadnienia Centralnej Komisji, gdyż skarżący przebywał na tym zwolnieniu mniej niż 3 miesiące.
Zarzucił też, że Komisje Lekarskie obu instancji, zupełnie pominęły w swoich rozważaniach fakt, iż żołnierz pozostawał i pozostaje w abstynencji. Abstynencja ta wynikała chociażby z tego, iż przebywał on w ośrodku stacjonarnym, gdzie był regularnie badany, a później z faktu, iż żołnierz podjął terapię uzależnień w formie ambulatoryjnej. Dodatkowo, z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...].03.2018 r. wynika, że pacjent wypisał się na swoje własne żądanie, jednak po przebyciu ponad dwóch miesięcy terapii z określonymi wskazaniami - w tym bezwzględnej abstynencji i pojęcia terapii ambulatoryjnej - które to zalecenia wykonywał i nadal wykonuje. Zaliczenie żołnierza do grupy przewidzianej w § 72 pkt 2 załącznika do rozporządzenia może natomiast nastąpić tylko w wypadku, w którym osoba uzależniona nie podejmuje leczenia lub przerwała leczenie odwykowe i nie zachowuje abstynencji.
Jedyny argument, na jaki powołuje się w tym kontekście Centralna Komisja w swoim uzasadnieniu, to to, że w piśmie (kserokopii dostarczonej przez skarżącego) z dnia [...].02.2018 r. wskazano, że przewidywany termin terapii wynosi 12 miesięcy. Żadna jednak z Komisji nie zweryfikowała treści tego pisma z oryginałem, nie zasięgnęła informacji z Ośrodka [...] w G. na temat żołnierza oraz nie zweryfikowała co oznacza zwrot "przewidywany".
Nie ma jednocześnie w niniejszej sprawie żadnego dowodu świadczącego, iż skarżący jest osobą, wobec której istnieje przesłanka "nierokujący zachowania abstynencji" skoro abstynencja ta została bezsprzecznie stwierdzona w dokumentach załączonych do sprawy, w deklaracjach skarżącego (w tym w szczególności w odwołaniu). Żadna z komisji jednak nie wskazała żadnego uzasadnienia, dla którego w ogóle nie zajęła się faktem abstynencji wynikającym z dokumentów.
CWKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 3 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej CWKL wskazała, iż w skierowaniu do wojskowej komisji lekarskiej Dowódca JW. [...] w Z. zapisał: ww. przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (a nie że nie wykonywał zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące). Dowódca JW. [...] kierując żołnierza do RWKL w Z. oparł się bowiem na zapisach art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ponieważ ocenił w oparciu o posiadane dane, w tym w szczególności zwolnienia lekarskie, że w stanie zdrowia żołnierza nastąpiło pogorszenie uniemożliwiające lub utrudniające wykonywanie zadań służbowych - biorąc pod uwagę tak odpowiedzialne stanowisko, jakim jest ładowniczy w załodze czołgu. Wbrew zatem zarzutom skargi, spełniona została przesłanka do skierowania żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej.
W ocenie CWKL chybiony jest również zarzut, że wojskowe komisje lekarskie pominęły fakt leczenia odwykowego i abstynencji żołnierza. RWKL w [...] przeprowadziła bowiem w dniu [...].04.2018 r. konsultację lekarską z psychologiem klinicznym mgr A.K. - z rozpoznaniem: uzależnienie od środków psychoaktywnych oraz z lekarzem psychiatrą B.N. - z rozpoznaniem: uzależnienie od środków psychoaktywnych. Ponadto z informacji udzielonej przez ośrodek leczenia Stowarzyszenia [...], w którym orzekany podjął leczenie od [...].01.2018 r., określono, że przewidywany czas terapii wynosi 12 miesięcy. Sam fakt leczenia żołnierza nie przesądza natomiast o tym, że w dacie wydania orzeczenia jest on fizycznie i psychicznie zdolny do pełnienia służby wojskowej.
CWKL podkreśliła przy tym, iż zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 72 zał. nr 1 do rozporządzenia MON używanie "szkodliwe" to powtarzające się używanie alkoholu (lub innego środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), które spowodowało szkody somatyczne, psychologiczne lub dysfunkcjonalne zachowanie. "Uzależnienie" od alkoholu (lub innego środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej) to stan charakteryzujący się: nieodpartym wewnętrznym przymusem ciągłego lub okresowego spożywania alkoholu (lub innego środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), występowaniem objawów zespołu odstawienia po przerwaniu picia (przyjmowania środka), np. stanami majaczeniowymi, zmienionym sposobem reagowania na alkohol (utratą kontroli nad piciem, piciem ciągami, zmianą tolerancji, lukami pamięciowymi, tzw. "klinowaniem") i stałym zwiększaniem dawki alkoholu (lub środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), postępującym przebiegiem, prowadzącym do tzw. psychodegradacji. Zgodnie z zapisem § 72 pkt 2 - używanie szkodliwe lub uzależnienie od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych nierokujące zachowania abstynencji - stanowi o kat. N. Orzekająca RWKL wzięła pod uwagę czynnik czasu jaki jest niezbędny do uzyskania efektu terapeutycznego wynoszący 12 miesięcy, zatem należy stwierdzić, że RWKL miała podstawy do uznania orzekanego za aktualnie trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu stwierdzonego uzależnienia od środków psychoaktywnych. Dopiero bowiem po tym czasie można będzie rokować co do tego, czy żołnierz zachowuje abstynencję tj. czy nie używa alkoholu bądź innej substancji psychoaktywnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy).
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, będące w myśl art. 5 ust. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 173) decyzją administracyjną, podjęte zostało z istotnym naruszeniem przepisów postępowania.
Należy przy tym podkreślić, że kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.
Wykaz chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Powodem orzeczenia u skarżącego G.N. trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej było stwierdzone uzależnienie od środków psychoaktywnych zakwalifikowane według § 72 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., czyli jako uzależnienie "nierokujące zachowaniem abstynencji".
Skarżący w odwołaniu zakwestionował fakt zakwalifikowania przez RWKL w [...] u rozpoznanego u niego schorzenia według § 72 pkt 2 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia podnosząc, iż od czasu pobytu w Ośrodku [...] w G. pozostaje w abstynencji. Powołał się przy tym na wyniki badań krwi, w których nie wykryto u niego żadnych śladów substancji psychoaktywnych oraz zwrócił się o ewentualne poddanie go przez CWKL ponownemu badaniu lekarskiemu.
CWKL rozpatrując odwołanie oparła się na dokumentacji lekarskiej zgromadzonej w aktach sprawy przez Komisję I instancji.
CWKL, podtrzymując w swoim orzeczeniu dotychczasowe rozpoznanie z § 72 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. powołała się na: kartę informacyjną z leczenia szpitalnego Stowarzyszenia [...] filia w G. z rozpoznaniem F19.2 - zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem wielu [...] i innych substancji psychoaktywnych - zespół uzależnienia; kserokopię zaświadczenia wydanego przez Stowarzyszenie [...] z dnia [...] lutego 2018 r., zawierającego informację, że N.G. jest pacjentem ośrodka od dnia [...] stycznia 2018 r. oraz, że przewidywany czas terapii wynosi 12 miesięcy; wyniki konsultacji psychologicznej i psychiatrycznej przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2018 r. na zlecenie RWKL z rozpoznaniem "uzależnienie od środków psychoaktywnych". W ocenie CWKL, mając na uwadze czynnik czasu jaki jest niezbędny do uzyskania efektu terapeutycznego wynoszący 12 miesięcy, RWKL miała podstawy do uznania orzekanego za aktualnie trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu stwierdzonego uzależnienia od środków psychoaktywnych.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. objaśnieniach szczegółowych do § 72 pkt 2 wskazano, iż dotyczy osób, które nie podejmują leczenia lub przerwały leczenie odwykowe i nie zachowują abstynencji.
W przypadku skarżącego, ze zgromadzonej dotychczas w sprawie dokumentacji wynika, iż podjął on dobrowolnie leczenie w Ośrodku [...] w G., w którym przebywał od 10.01.2018 r. do 30.03.2018 r. Skarżący opuścił wprawdzie Ośrodek w G. na własne żądanie w dniu 31marca 2018 r., brak jednak jakiejkolwiek dowodów wskazujących na to, iż po opuszczeniu Ośrodka przerwał leczenie i abstynencję. Skarżący został wypisany z zaleceniem bezwzględnego zakazu spożywania substancji psychoaktywnych, kontynuacji leczenia w PZP, Poradni Odwykowej, korzystania z grup wsparcia. W ocenie Sądu z samego faktu, że w zaświadczeniu wydanym przez Stowarzyszenie [...] z dnia [...] lutego 2018 r. wpisano, iż przewidywany czas terapii u G.N. wynosi 12 miesięcy, nie można wywodzić, że z uwagi na krótszy od przewidywanego pobyt w Ośrodku [...] w G., nie rokuje on zachowania abstynencji. Należy zwrócić uwagę, że przeprowadzone u skarżącego w ramach procedury orzeczniczej w dniu [...] kwietnia 2018 r. badanie krwi nie wykazało obecności w jego organizmie żadnych substancji psychoaktywnych. Także psycholog i psychiatra w ramach przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2018 r. konsultacji nie stwierdzili, że u skarżącego występuje "uzależnienie od środków psychoaktywnych nierokujące zachowania abstynencji".
W związku z powyższym uzasadnione było, w ocenie Sądu, uzupełnienie przez CWKL zgromadzonej dotychczas w sprawie dokumentacji w celu weryfikacji prawidłowości zakwalifikowania rozpoznanego u skarżącego schorzenia według 72 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.
Dlatego też, uznając zasadność skargi, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone orzeczenie CWKL.
Rozpoznając ponownie sprawę CWKL winna uwzględnić powyższe wskazania poczynione przez Sąd i w toku ponownego postępowania odwoławczego uzupełnić materiał dowodowy o niezbędną dokumentację lekarską pozwalającą na ocenę, czy u skarżącego występuje uzależnienie od substancji psychoaktywnych nierokujące zachowania abstynencji.
Sąd za niezasadny uznał natomiast zarzut skargi, że doszło w stanie faktyczny niniejszej sprawy do naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez skierowanie skarżącego na komisję lekarską wbrew przesłankom przewidzianym w tym przepisie. Podstawy do skierowania żołnierza z urzędu do wojskowej komisji lekarskiej w oparciu o ten przepis zachodzą nie tylko w sytuacji, gdy nie wykonuje on zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące (pkt 1), ale także wówczas, jeżeli w stanie jego zdrowia nastąpiło pogorszenie uniemożliwiające lub utrudniające wykonywanie zadań służbowych (pkt 2). Skarżący przebywał nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich od 10 stycznia 2018 r. do 30 marca 2018 r., a więc niecałe trzy miesiące. Za ten okres przedstawił zwolnienia lekarskie wystawione przez lekarza chirurga oraz lekarza z ośrodka leczenia uzależnień. Ma zatem rację organ, że w zaistniałej sytuacji uzasadnione było skierowanie skarżącego do komisji lekarskiej na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy pragmatycznej w celu sprawdzenia, czy nie nastąpiło takie pogorszenie stanu jego zdrowia, które uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie zadań służbowych
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło