I OZ 426/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S.A. w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt II SO/Wa 8/19 o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie z wniosku stowarzyszenia S. w W. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 8 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył P. S.A. w W. grzywnę w wysokości 3000 zł oraz zasądził na rzecz wnioskodawcy 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji. W sprawie P. S.A. otrzymały skargę stowarzyszenia S. z 14 grudnia 2018 r. na bezczynność w rozpoznaniu wniosku z 26 października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, której następnie nie przekazały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem tego Sądu stanowisko spółki, że nie była zobowiązana do przekazania skargi, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Przesłanką do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), "p.p.s.a.", jest niewypełnienie przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Ustalając wysokość grzywny Sąd ten wziął pod uwagę znaczny okres zwłoki w przekazaniu akt postępowania. Sąd pierwszej instancji uznał, że zaniechanie nie zmierzało do wyłączenia realizacji prawa skarżącego do sądu, ale wynikało z nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa. Z powyższych względów wymierzenie grzywny w wysokości 3000 zł pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły P. S.A., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie: - art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne uznanie P. S.A. za organ administracji i przez to uznanie, że ciąży na nim obowiązek przekazania skargi na bezczynność w terminie 15 dni; - naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione nałożenie grzywny na podmiot niebędący organem administracji w rozumieniu p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), "u.d.i.p.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do ww. obowiązków sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Powyższe przepisy znajdują zastosowanie nie tylko do organów administracji, lecz również do podmiotów wymienionych w art. 4 u.d.i.p. Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione następnie w kolejnych podpunktach tego przepisu. Katalog tych podmiotów jest jedynie przykładowy, o czym świadczy użyte w art. 4 ust. 1 sformułowanie "w szczególności". Zatem podmiotem zobowiązanym do przekazania złożonej do niego skargi nie musi być organ w rozumieniu p.p.s.a., tak jak to wskazuje wnosząca zażalenie spółka. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych również spółka prawa handlowego może być w określonej sytuacji traktowana jak podmiot wykonujący zadania publiczne, a tym samym może podlegać omawianym przepisom. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w przeszłości P. S.A. były już karane grzywną za nieprzekazanie sądowi skargi w terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 997/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego już z samej możliwości podlegania przez dany podmiot przepisom u.d.i.p., a w zw. z art. 21 pkt 1 tej ustawy również przepisom p.p.s.a., wynika obowiązek przekazania przez taki podmiot skargi w ustawowym terminie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bowiem jedynie ustalenie, że dany podmiot, którego w sposób oczywisty nie można wykluczyć z grona podmiotów potencjalnie zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, nie przekazał skargi do sądu administracyjnego w ustawowym terminie. Natomiast szczegółowe ustalenie, czy dany podmiot rzeczywiście jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, należy już do meritum sprawy, która jest rozstrzygana w ramach rozpoznania skargi przez sąd. Nie jest rolą spółki rozstrzyganie czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. W związku z powyższym prawidłowo Sąd pierwszej instancji ustalił, że P. S.A. były zobowiązane przekazać skargę na bezczynność tej spółki w zakresie udostępnienia informacji publicznej w terminie 15 dniu od jej otrzymania. Zgodnie zaś z powołanymi wyżej przepisami w razie niedochowania tego terminu sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu spółce grzywny. Z użytego w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd może" wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi uznanie co do orzeczenia ww. grzywny. Podkreślić przy tym należy, że przesłankami wystarczającymi do jej orzeczenia jest stwierdzenie, że zobowiązany podmiot nie wywiązał się z obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz złożenie przez skarżącego wniosku. Obie te przesłanki zostały w sprawie spełnione w związku z czym Sąd pierwszej instancji mógł wymierzyć spółce grzywnę. Odnośnie zaś wysokości grzywny wskazać należy, że została ona wymierzona w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Prawidłowo również Sąd ten uzasadnił jej wysokość, uznając, że kwota 3000 zł spełni dyscyplinująco – restrykcyjny i prewencyjny charakter grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w powyższym zakresie. Orzeczona grzywna nie stanowi nawet jednej dziesiątej możliwej do wymierzenia grzywny i nie sposób przyjąć, że jest ona wynikiem nieprawidłowo zastosowanych przepisów p.p.s.a. Wysokość grzywny jest uzasadniona okolicznościami niniejszej sprawy i odzwierciedla naruszenie prawa, którego dopuściła się wnosząca zażalenie spółka. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.