II SA/Wa 612/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Marcinkowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wydanym na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] cofającej W. K. pozwolenie na broń palną sportową. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 14 czerwca 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia W. K. pozwolenia na broń palną sportową. W związku z tym, że wyżej wymieniony zamieszkiwał w N., zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało wysłane pełnomocnikowi do doręczeń w postępowaniu w sprawie rozszerzenia uprawnień do posiadania broni palnej sportowej M. S.na adres, ul. [...]. Przy piśmie z dnia 23 czerwca 2013 r. M. S. zwrócił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w G. wskazane wyżej zawiadomienie o wszczęciu postępowania informując jednocześnie, że został upoważniony przez W. K. wyłącznie do odbioru promesy na zakup jednej jednostki broni palnej sportowej. Wskazał również, że we wszystkich pozostałych aspektach sprawy nie jest upoważniony do podejmowania jakichkolwiek czynności. Organ ponowił próbę doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania przesyłając je ponownie na adres M. S., jednakże przy piśmie z dnia 1 lipca 2013 r. osoba ta zwróciła przesłaną korespondencję wskazując po raz drugi, że została upoważniona przez W. K. wyłącznie do odbioru promesy na zakup jednej jednostki broni palnej sportowej. W tej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji w G. przesłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową na adres W. K. w N. Jednocześnie w skierowanym do strony piśmie z dnia 30 lipca 2013 r. wezwał do wskazania pełnomocnika do doręczeń na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie 14 dni od doręczenia tego wezwania. Strona została pouczona także o treści art. 40 § 4 K.p.a. Organ wyjaśnił również, że w przypadku niewskazania pełnomocnika do doręczeń na terenie kraju, pisma kierowane do niej zostaną pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Pismo to zostało doręczone W. K. w dniu 17 sierpnia 2013 r. W piśmie z dnia 19 sierpnia 2013 r. skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., zatytułowanym skarga, W. K. zwrócił się o dokonywanie mu doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Jednocześnie stwierdził, że wyraża zgodę na doręczanie mu pism w ten właśnie sposób oraz podał adres poczty elektronicznej do doręczeń. Komendant Wojewódzki Policji w G., działając na podstawie art. 20, art. 18 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 1 i 3 pkt 3 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 576) oraz art. 268a, art. 104 i art. 107 K.p.a., decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] cofnął W. K. pozwolenie na broń palną w celach sportowych. Na egzemplarzu decyzji dołączonym do akt postępowania została zamieszczona adnotacja "Dołączono do akt postępowania zgodnie z art. 40 § 4 K.p.a." Pismem z dnia 22 grudnia 2013 r. (23 grudnia 2013 r. - data wpływu pisma do organu) W. K. złożył do Komendanta Głównego Policji odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że o wydaniu decyzji z dnia[...] listopada 2013 r. dowiedział się w dniu 21 grudnia 2013 r. z innej korespondencji organu I instancji, tj. pisma z dnia 5 grudnia 2013 r., w którym został wezwany do rozliczenia się z posiadanej broni w związku z cofnięciem pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku W. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] odmówił przywrócenia tego terminu. Pismem z dnia 26 listopada 2014 r. W. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji KWP w G. z dnia [...] listopada 2013 r. cofającej mu pozwolenie na broń palną sportową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa Wa 1070/14 zobowiązał Komendanta Głównego Policji do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania od decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną sportową w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w dacie wniesienia skargi Komendant Główny Policji pozostawał w stanie bezczynności. Nie zakończył bowiem - w przewidziany prawem sposób - postępowania odwoławczego, tj. nie rozpatrzył odwołania od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [....] listopada 2013 r. o cofnięciu pozwolenia na broń palną sportową. W szczególności nie wydał postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. w sytuacji, gdy uprzednio - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. - stwierdził brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...]lutego 2016 r., działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że W. K. mimo skierowanego do niego wezwania nie ustanowił pełnomocnika do prowadzenia sprawy, ani też pełnomocnika do doręczeń na terenie kraju. Decyzja cofająca pozwolenie na broń pozostawiona została w związku z tym w aktach sprawy. Termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 19 listopada 2013 r. i upłynął w dniu 2 grudnia 2013 r. Organ wyjaśnił także, że odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto organ podał, że powody, dla których nie jest możliwe wysyłanie korespondencji w postępowaniu administracyjnym drogą pocztową na adres zagraniczny oraz kwestia elektronicznego doręczania korespondencji były stronie wielokrotnie wyjaśniane. Na powyższe postanowienie W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wnosił o przesyłanie mu korespondencji za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Opisał również przebieg korespondencji z organem w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazał także, że w toku prowadzonego postępowania bezskutecznie próbował wytłumaczyć skarżącemu, że warunkiem sine qua non dokonywania doręczeń w trybie art. 391 § 1 K.p.a. jest potwierdzenie otrzymania pisma drogą elektroniczną za pomocą albo bezpiecznego podpisu elektronicznego, albo za pomocą platformy ePuap. Samo złożenie wniosku o przesyłanie pism drogą elektroniczną jest niewystarczające do skorzystania z takiego trybu doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W niniejszej sprawie zasadnicza kwestia sprowadza się do tego, że skarżący w dacie wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową zamieszkiwał za granicą. Zachodziła zatem sytuacja przewidziana w art. 40 § 4 K.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania w tej sprawie, tj. w dniu 14 czerwca 2013 r. Przepis ten stanowił wówczas, że strona zamieszkała za granicą lub mająca siedzibę za granicą, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w kraju, jest obowiązana wskazać w kraju pełnomocnika do doręczeń. Nieustanowienie pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w kraju i niewskazanie pełnomocnika do doręczeń w kraju powodowało skutki przewidziane w art. 40 § 5 K.p.a. Przepis ten stanowił, że w razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem. Pismo informujące skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową zostało początkowo przesłane na adres pełnomocnika do doręczeń wskazanego przez W. K. na potrzeby toczącego się innego postępowania w sprawie rozszerzenia uprawnień do posiadania broni – M. S. Osoba ta zwróciła jednak skierowaną do niej korespondencję informując organ, że została upoważniona przez skarżącego wyłącznie do odbioru promesy na zakup jednej jednostki broni palnej sportowej. W tej sytuacji prawidłowe było działanie organu polegające na przesłaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adres zamieszkania skarżącego za granicą wraz z jednoczesnym pouczeniem go o treści art. 40 § 4 i § 5 K.p.a. oraz wezwaniem do wskazania pełnomocnika do doręczeń w kraju. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie nie wskazał pełnomocnika do doręczeń w kraju, co spowodowało skutki określone w art. 40 § 5 K.p.a. Wszelka korespondencja kierowana do skarżącego, w tym decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] listopada 2013 r. cofająca pozwolenie na broń palną sportową, pozostawiana była w związku z tym w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Prawidłowo [...] listopada 2013 r. upłynął w dniu 2 grudnia 2013 r. Skoro zaś odwołanie od decyzji zostało wniesione 23 grudnia 2013 r., to organ prawidłowo zastosował art. 134 K.p.a. i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Należy również wyjaśnić, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy bez znaczenia był fakt, że skarżący posiadał miejsce zamieszkania na terenie Unii Europejskiej. W obowiązującym wówczas stanie prawnym istotne było to, że zamieszkiwał poza granicami Polski. Art. 40 § 4 K.p.a. od tamtego czasu był dwukrotnie nowelizowany. Od dnia 1 listopada 2015 r. przepis ten stanowi, że strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Obecnie strona postępowania zamieszkała w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, nie ma zatem obowiązku wskazywania pełnomocnika do doręczeń na terenie Polski. Jednakże w czasie, gdy wszczęte zostało postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową oraz gdy wydawana była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. w tym przedmiocie, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązywały stronę zamieszkałą za granicą lub mającą siedzibę za granicą, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w kraju, do wskazania pełnomocnika do doręczeń w kraju. Niezależnie od powyższego należy dodatkowo wyjaśnić, że organ nie mógł dokonywać skarżącemu doręczeń za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Możliwość taką przewidywał art. 391 § 1 K.p.a. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 maja 2014 r. stanowił, że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204, z późn. zm.), jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania: 1) wystąpił do organu administracji publicznej o doręczenie albo 2) wyraził zgodę na doręczenie mu pism za pomocą tych środków. Art. 46 § 4 K.p.a. w ówczesnym brzmieniu stanowił zaś, że w celu doręczenia dokumentu w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej, z zastrzeżeniem § 6, przesyła na adres elektroniczny adresata informację zawierającą: 1) wskazanie, że adresat może odebrać dokument w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru dokumentu, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej oraz informacji o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w sposób wskazany w art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Przywołany w tym przepisie art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne do dnia 7 października 2016 r. w ustępie 1 miał brzmienie: "Identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych udostępnianych przez podmioty określone w art. 2 następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z późn. zm.), lub profilu zaufanego ePUAP." Z ustaleń poczynionych przez organ w niniejszej sprawie wynika natomiast, że skarżący w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową nie posługiwał się ani podpisem elektronicznym ani profilem zaufanym ePuap. Nie spełniał zatem wymogów do doręczania mu pism za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej Powyższe kwestie były wyjaśniane skarżącemu przez Komendanta Głównego Policji jeszcze przed wszczęciem postępowania w przedmiotowej sprawie w kierowanych do niego pismach z [...] listopada 2012 r. nr [...] oraz z [...] stycznia 2013 r. nr [...]. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.